Eerste hulp bij klassiek

Alle afleveringen

101 afleveringen, van nieuw naar oud

  1. 50. Leonard Bernstein - West Side Story (Met special guest Rika Ponnet, live op Podcastpalooza)

    3 april 2025 · 58 min

    Afspelen
    1957, Leonard Bernstein componeert de ultieme musical: West Side Story. Een hartverscheurend liefdesverhaal over Tony en Maria, gevangen tussen twee rivaliserende bendes in NY. Tijdens deze XL live-opname duiken Clara en Sander in de musical, samen met relatietherapeut en grote fan Rika Ponnet. Welk liefdesadvies zou zij Tony en Maria geven? En waarom is de hit Maria zo moeilijk om te zingen? Over niet geleefde liefdes, de swingende ritmes in West Side Story en het vurige karakter van Bernstein. Lees meer
  2. 49. Thomas Tallis - Spem in alium

    27 maart 2025 · 23 min

    Afspelen
    1573, de Engelse componist Thomas Tallis schrijft Spem in Alium, een koorwerk voor 40 stemmen. Niet toevallig 40 want hij schreef het voor de 40e verjaardag van Queen Elisabeth I. Clara en Sander stressen over wie wanneer dan precies moet invallen tijdens deze indrukwekkende muziek. En wat heeft dit muziekwerk met knoflook te maken? Er wordt alleszins al gefantaseerd over scampi’s in knoflooksausje door deze twee foodies. Lees meer
  3. 48. Felix Mendelssohn - Hebriden Ouverture

    20 maart 2025 · 21 min

    Afspelen
    1829, Felix Mendelssohn vaart naar de Hebriden, een eilandengroep voor de Schotse Westkust. Hij is zo onder de indruk van dit natuurwonder dat hij meteen zijn zus een bericht stuurt met de eerste maten van wat zijn Hebriden Ouverture zou worden. Muziek die golft, klotst én naar gezouten kabeljauw smaakt. De zeeziekte nam Mendelssohn er maar bij en ook Sander voelt al een golf misselijkheid opkomen bij deze muziek. Clara daarentegen plant haar volgende vakantie al, richting de Hebriden. Lees meer
  4. 47. Henryk Górecki – Symfonie nr. 3

    13 maart 2025 · 25 min

    Afspelen
    1977, de Poolse componist Henryk Górecki schrijft zijn derde symfonie, oftewel de Klaagsymfonie. Hij baseert zich op drie klaagliederen, over moeders die hun kind missen en omgekeerd. Een herkenbaar verdriet voor Górecki want hij verloor zijn moeder zelf al vroeg. Zijn muziek is breekbaar, minimalistisch en snijdt recht door je hart. Vooral het tweede deel van de symfonie werd een megahit na het vallen van het IJzeren Gordijn. Zo’n succes dat Górecki niet wist wat hij aan moest met al het geld. Lees meer
  5. 46. Jacques Offenbach - Can Can uit Orphée aux Enfers

    6 maart 2025 · 24 min

    Afspelen
    1874, Offenbach componeert zijn eerste operette Orphée aux Enfers. Eentje waar hij meteen mee tegen de schenen van het publiek schopt. Maar slechte reclame is gelukkig ook reclame: iedereen in Parijs wil de operette gezien hebben. Ook Clara en Sander werpen de beentjes in de lucht. Een verhaal van dronken goden en Orpheus die het liefst zijn vrouw Eurydice helemaal niet wil redden. Maar ook: hoe dans je die Can Can nu? Sander heeft nog steeds spierpijn en Clara doet auditie als Crazy Girl. Lees meer
  6. 45. Modest Moessorgski - Schilderijententoonstelling

    27 februari 2025 · 24 min

    Afspelen
    1873. De Russische componist Modest Moessorgski krijgt het droevige nieuws te horen dat zijn goede vriend en kunstenaar Viktor Harmann plots is overleden. Een grote postuum overzichtstentoonstelling met schilderijen brengt Moessorgski op ideeën voor een nieuw pianowerk: de Schilderijententoonstelling. Een aflevering vol kabouters en kuikens maar ook een prachtig eerbetoon van Moessorgski aan zijn bestie. Lees meer
  7. 44. John Cage - 4'33"

    19 december 2024 · 23 min

    Afspelen
    Dit moet de stilste aflevering van Eerste hulp bij klassiek ooit zijn. De Amerikaanse componist John Cage schrijft in de jaren 50 van de vorige eeuw zijn compositie 4’33’’, vier minuten 33 seconden – nu ja – stilte. De een vindt het geniaal, de andere een grap. Sander is enthousiast, maar hoe spannend kan 4’33’’ stilte echt zijn? En wat is dat met John Cage en zijn paddenstoelen, zitten die hier voor iets tussen?
    Moeilijke woorden: prepared piano, aleatorische muziek.
    Lees meer
  8. 43. Germaine Tailleferre - Concertino voor harp en orkest

    12 december 2024 · 25 min

    Afspelen
    1927. De Franse componiste Germaine Tailleferre laat Parijs achter zich en verhuist naar New York. Voor haar kersverse Amerikaanse echtgenoot schrijft ze een concertino voor harp en orkest. Opvallend want hun huwelijk klinkt helemaal niet als muziek in de oren. Maar ondanks haar zware leven klinkt dit concertino licht en vrolijk en wordt zo een groot succes in de roaring twenties. Germaine Tailleferre, een vrouw van contrasten!
    Moeilijke woorden: Les Six, concertino.
    Uitvoering: Nicanor Zabaleta
    Lees meer
  9. 42. Giaochino Rossini - Il barbiere di Siviglia

    5 december 2024 · 19 min

    Afspelen
    1816, de Italiaanse componist Giaochino Rossini schrijft zijn komische opera Il barbiere di Siviglia, over een barbier uit Sevilla. Die barbier moet de graaf Almaviva helpen bij zijn aanzoek aan een knappe vrouw. En Figaro bewees ook Rossini een dienst, want de opera werd een instant hit. De beroemde aria, Largo al factotum, is een huzarenstukje voor elke bariton en behoort nog steeds tot de bekendste aria’s aller tijden.
    Moeilijke woorden: opera buffa, cavatina.
    Uitvoering: Sherill Milnes.
    Lees meer
  10. 41. Ralph Vaughan Williams – The Lark Ascending

    28 november 2024 · 22 min

    Afspelen
    1914. Bij het uitbreken van WO I begint de Engelse componist Ralph Vaughan Williams aan The Lark Ascending, een vioolwerk over een opstijgende leeuwerik. Tijdens een strandwandeling schrijft Vaughan Williams de eerste noten op, waardoor hij verkeerdelijk gearresteerd wordt op verdenking van oorlogsspionage. Het keert uiteindelijk helemaal voor deze vogelmuziek, want het groeit uit tot het symbool van troost in woelige tijden.
    Moeilijke woorden: senza misura, pastorale.
    Uitvoering: Hilary Hahn.
    Lees meer
  11. 40. Gregorio Allegri - Miserere

    21 november 2024 · 24 min

    Afspelen
    1638. De Italiaanse componist en koorzanger Gregorio Allegri schrijft voor de Sixtijnse kapel een uniek werk, zijn Miserere. Ontroerende muziek die alleen mocht gezongen worden binnen de muren van het Vaticaan. Maar dat was buiten Mozart gerekend, die het na één beluistering helemaal uit het hoofd neerschreef. Het Miserere werd wereldberoemd door de hoge do. Alleen jammer dat dit een schrijffout blijkt te zijn.
    Moeilijke woorden: Miserere.
    Uitvoering: Choir of King's College Cambridge.
    Lees meer
  12. 39. Fanny Mendelssohn - Strijkkwartet

    14 november 2024 · 23 min

    Afspelen
    1834. De getalenteerde Fanny Mendelssohn leeft lang in de schaduw van haar broer Felix. Tot ze trouwt met de schilder Wilhelm Hensel, die haar enorm aanmoedigt om te blijven componeren. Een reis naar Rome verandert alles en motiveert Fanny om haar eigen muziek te componeren en uit te geven. Zo schrijft ze op haar 29 een eigenzinnig strijkkwartet, los van alle regels.
    Moeilijke woorden: fantasie.
    Uitvoering: Quatuor Ebène.
    Lees meer
  13. 38. Philip Glass - Glassworks (LIVE vanop Iedereen Klassiek)

    7 november 2024 · 25 min

    Afspelen
    1982. De Amerikaanse componist Philip Glass krijgt een platencontract en komt naar buiten met Glassworks. Een album als een kamersymfonie in zakformaat. Met de combinatie van akoestische en elektronische instrumenten, korte tracks en repetitieve patronen speelt Glass in op de smaak van een breed publiek. Niet voor niets werd van deze klassieker ook een speciale versie gemixt om je walkman te kunnen beluisteren.
    Moeilijke woorden: minimal music, polyritmiek.
    Uitvoering: Philip Glass Ensemble.
    Lees meer
  14. 37. Camille Saint-Saëns – Danse Macabre (LIVE vanop Iedereen Klassiek)

    31 oktober 2024 · 26 min

    Afspelen
    1875. De Franse componist Camille Saint-Saëns schrijft de perfecte Halloweenmuziek met zijn Danse Macabre. Een orkestwerk waarin alle doden uit hun graf komen en samen walsen op het kerkhof, met de xylofoon die bibbert als dansende skeletten. Ook de viool maakt een duivelse entree! Clara en Sander vertellen er alles over in deze live-aflevering met publiek vanop het festival Iedereen Klassiek in Brugge.
    Moeilijke woorden: duivelsinterval, tremolo.
    Uitvoering: Renaud Capuçon (viool).
    Lees meer
  15. 36. Sergej Prokofjev - Romeo en Julia

    24 oktober 2024 · 23 min

    Afspelen
    1935. De Russische componist Sergej Prokofjev keert na een carrière in Amerika en Parijs terug naar de Sovjet Unie. Hij componeert er het ballet Romeo en Julia. Net zoals het verhaal was ook de productie tragisch. De muziek werd ondansbaar verklaard en Prokofjev stond erop de Shakespeare-klassieker een happy end te geven. Uiteindelijk kon het ballet toch in première gaan en werd het een immens succes.
    Moeilijke woorden: Romeo en Julia, leidmotief.
    Uitvoering: Brussels Philharmonic.
    Lees meer
  16. 35. Joaquín Rodrigo - Concierto de Aranjuez

    17 oktober 2024 · 22 min

    Afspelen
    1939. De Spaanse componist Joaquín Rodrigo krijgt van een bevriend gitarist de vraag om een gitaarconcerto te schrijven: Concierto de Aranjuez. Een ode aan de Spaanse flamenco met als inspiratie de koninklijke tuinen van Aranjuez, waar je de Spaanse burgeroorlog even kon vergeten. Joaquín Rodrigo maakte van de gitaar een volwaardig concertinstrument, waar zelfs jazztrompettist Miles Davis een versie van maakte.
    Moeilijke woorden: flamenco, rasgueado.
    Uitvoering: Paco de Lucia.
    Lees meer
  17. 34. Edvard Grieg - Peer Gynt

    10 oktober 2024 · 23 min

    Afspelen
    1875. Tegen zijn zin verzorgt de Noorse componist Edvard Grieg de muziek voor een nieuw toneelstuk van Henrik Ibsen. Peer Gynt groeit uit tot Grieg zijn grote hit en wordt hét schoolvoorbeeld van romantische klassieke muziek. In tegenstelling tot wat je zou denken, hoor je in de muziek de Sahara en niet de Noorse fjorden. En is Peer Gynt meer een egoïst dan een volksheld.
    Moeilijke woorden: Hardanger, pentatoniek.
    Uitvoering: Bergen Philharmonic Orchestra o.l.v. Ole Kristian Ruud.
    Lees meer
  18. 33. Hildegard von Bingen - O Virtus Sapientiae

    3 oktober 2024 · 23 min

    Afspelen
    12e eeuw. Hildegard von Bingen zag niet alleen sterren tijdens haar visioenen of maakte brouwsels met organen van draken, ze componeerde in haar vrouwenklooster ook prachtige muziek zoals 'O Virtus Sapientiae'. Ze was een vrouw met vele talenten en ook muzikaal bevestigde ze haar plaats in de geschiedenis. Maar is zij nu echt de eerste vrouwelijke componiste?
    Moeilijke woorden: gregoriaans, melisme.
    Uitvoering: Armonico
    Lees meer
  19. 32. Claude Debussy - Clair de Lune

    26 september 2024 · 21 min

    Afspelen
    1905. Het woelig liefdesleven van de Franse componist Claude Debussy staat in fel contrast met zijn zorgeloze 'Clair de Lune'. Al is deze pianohit wel ideaal op te zetten tijdens je romantische date. Dat weten ook alle film- en reclamemakers, want deze schilderachtige muziek duikt nog steeds overal op in films en reclamespots.
    Moeilijke woorden: Suite Bergamasque, impressionisme.
    Uitvoering: Hélène Grimaud.
    Lees meer
  20. 31. Benjamin Britten - The Young Person's Guide to the Orchestra

    19 september 2024 · 25 min

    Afspelen
    In 1945 schreef de Engelse componist Benjamin Britten de soundtrack voor Instruments of the Orchestra. Een film waarmee hij een bende pubers elk instrument van het symfonisch orkest leert kennen. Of toch bijna, want Sander en Clara missen wel hun favoriete instrument. Toch blijft The Young Person's Guide to the Orchestra van Britten de perfecte introductie tot klassieke muziek. Herken jij alle instrumenten?
    Moeilijke woorden: fuga.
    Uitvoering: London Symphony Orchestra o.l.v. Benjamin Britten
    Lees meer
  21. 30. Antonio Vivaldi - De Vier Seizoenen

    27 juni 2024 · 26 min

    Afspelen
    1678, Venetië. Antonio Vivaldi wordt tijdens een aardbeving geboren. Om zijn moeder een plezier te doen wordt hij priester. Maar hij onderbreekt zijn missen regelmatig wanneer hij een muzikale ingeving heeft. Componeren is zijn echte roeping. Hij reist heel Europa rond en zo belandt hij voor een job ook in Mantua. Daar, met uitzicht op de velden schrijft hij zijn grootste meesterwerk: De Vier Seizoenen.
    Moeilijke woorden: sonnet, programmamuziek
    Uitvoering: B’Rock
    Lees meer
  22. 29. Clara Schumann - Pianoconcerto

    20 juni 2024 · 25 min

    Afspelen
    1819 Leipzig. Clara Schumann wordt geboren als Clara Wieck. Haar vader heeft maar één missie: van zijn dochter de beste pianiste van Europa maken. En dat lukt hem. Clara debuteert op haar negen en niet veel later schrijft ze haar pianoconcerto, met de hulp van haar toekomstige man Robert Schumann. Samen vormen ze het eerste powerkoppel uit de klassieke muziek.
    Moeilijke woorden: romance, rondo
    Uitvoering: Isata Kanneh-Mason
    Lees meer
  23. 28. Astor Piazzolla - Libertango

    13 juni 2024 · 23 min

    Afspelen
    1929. De 8-jarige Astor Piazzolla krijgt van zijn vader een bandoneon. Het tango-instrument wordt een cadeau dat de rest van zijn leven zou bepalen. Maar niet zonder tegenslag, want na een moeilijke start van zijn carrière gaat Piazzolla in de leer bij Nadia Boulanger in Parijs. Zij geeft hem een gouden tip: vergeet nooit wie Piazzolla écht is. De componist keert terug naar Argentinië en geeft de tango een grondige facelift. De Tango Nuevo is geboren.
    moeilijke woorden: bandoneon
    Lees meer
  24. 27. Gustav Holst - The Planets

    6 juni 2024 · 25 min

    Afspelen
    1913. De Engelse componist Gustav Holst zit in een depressie en zoekt naar antwoorden in zijn sterrenbeeld. Door een boek over astrologie begint hij aan een nieuw orkestwerk: The Planets. Een zevendelige suite waarin elke deel opgedragen is aan een planeet. Alsof het in de sterren geschreven stond, was de première in 1920 een groot succes. Ook filmcomponist John Williams haalde voor Star Wars de mosterd bij dit meesterwerk.
    Moeilijk woord: col legno
    Uitvoering: London Symphony Orchestra
    Lees meer
  25. 26. Florence Price - Symfonie nr.1

    30 mei 2024 · 25 min

    Afspelen
    1933. Het gaat niet goed met de Amerikaanse componiste Florence Price. Als moeder van twee kinderen zit ze in een vechtscheiding en als zwarte vrouwelijke componiste moet ze vechten voor erkenning. Een muziekwedstrijd verandert alles. Plots staat Florence Price op het podium van de Wereldtentoonstelling in Chicago met haar eerste symfonie. Een uniek werk waarin ze haar eigen roots en stijl laat horen.
    moeilijke woorden: juba
    uitvoering: Philadelphia Orchestra o.l.v. Yannick Nézet-Séguin.
    Lees meer
  26. 25. Frédéric Chopin - Regendruppelprelude, op.28, nr. 15

    23 mei 2024 · 22 min

    Afspelen
    1828. De 28-jarige Frédéric Chopin kampt met een zwakke gezondheid en overwintert in Mallorca. De vakantie valt in het water, want er is geen zon te bespeuren en de componist moet maanden op een piano wachten. Met zijn vriendin George Sand vindt Chopin onderdak in een klooster in Valldemossa waar hij zijn 24 pianopreludes componeert. Tegen Chopin zijn zin hoorde George Sand de regendruppels vallen in het ritme van de vijftiende prelude.
    moeilijke woorden: prelude
    uitvoering: Maurizio Pollini
    Lees meer
  27. 24. Peter Tsjaikovski - Vioolconcerto

    16 mei 2024 · 23 min

    Afspelen
    1878. De Russische componist Peter Tsjaikovski zit gevangen in een ongelukkig huwelijk en vlucht weg van zijn vrouw richting Clarens. In alle rust aan het meer van Genève begint Tsjaikovski aan zijn vioolconcerto, met de assistentie van violist en minnaar Iosif Kotek. Drie jaar later werd het werk onspeelbaar verklaard door muzikanten en critici, maar vandaag kan je met dit meesterwerk de Koningin Elisabethwedstrijd winnen.
    moeilijke woorden: attacca
    uitvoering: Vadim Repin
    Lees meer
  28. 23. Guillaume Dufay - Nuper Rosarum Flores

    9 mei 2024 · 24 min

    Afspelen
    25 maart 1436. De Vlaamse polyfonist Guillaume Dufay componeert voor de paus een nieuw vocaal werk voor de nieuwe kathedraal in Firenze. Op een ingenieuze manier verwerkt hij de architecturale verhoudingen van de legendarische Duomo in de ritmische verhoudingen van de stemmen. Als de Van Eyck van de muziek is Dufay de belangrijkste componist van de eerste helft van de 15de eeuw. Lees meer

    Moeilijke woorden: polyfonie, isoritmisch motet
    Uitvoering: Huelgas Ensemble o.l.v. Paul Van Nevel

  29. 22. Georg Friedrich Händel - Water Music

    2 mei 2024 · 24 min

    Afspelen
    17 juli 1717. De Duitse componist Georg Friedrich Händel componeerde voor de Engelse King Georg I feestmuziek voor een boottocht op de River Thames in Londen. 50 muzikanten speelden 5 uur lang op het water en kwamen na middernacht aan op hun bestemming. Om goed hoorbaar te zijn voor het publiek aan de kade gebruikte Händel voor deze danssuites niet toevallig veel blaasinstrumenten die met hun volle klank ver te horen waren.
    Moeilijke woorden: sarabande
    Uitvoering: Akademie für alte Music Berlin
    Lees meer
  30. 21. Bedřich Smetana - De Moldau (uit Má Vlast)

    25 april 2024 · 26 min

    Afspelen
    1874. De Tsjechische componist Bedřich Smetana heeft een groot hart voor zijn vaderland en componeert Má Vlast, een verzameling van zes symfonische gedichten, waaronder Vltava: de Moldau. Als een spannende soundtrack horen we hoe de rivier ontspringt uit twee bronnen en verder stroomt langs een jachtpartij, boerenbruiloft, zeemeerminnen, watervallen en uiteindelijk aankomt in Praag.
    Moeilijke woorden: Symfonisch gedicht, sordino
    uitvoering: Czech Philharmonic Orchestra o.l.v. Jiří Bělohlávek
    Lees meer
  31. 20. Ludwig van Beethoven - Symfonie nr. 5 (met special guest Marcel Vanthilt)

    14 maart 2024 · 1 uur 1 min

    Afspelen
    1804. Ludwig van Beethoven kampt met zware gehoorproblemen en schrijft de frustratie van zich af met de Vijfde Symfonie. Een overweldigend werk met het beroemd openingsmotief dat in alle vier delen subtiel terugkomt. Deze dubbele aflevering is opgenomen met livepubliek tijdens het live podcastevent van VRT MAX met special guest Marcel Vanthilt. Hij hoort in de 5de symfonie 'de roetsjbaan van het leven.'
    Moeilijke woorden: fermate
    Uitvoering: Orchester Wiener Akademie o.l.v. Martin Haselböck
    Lees meer
  32. 19. Giovanni Battista Pergolesi - Stabat Mater

    7 maart 2024 · 25 min

    Afspelen
    1736. De Italiaanse componist Giovanni Battista Pergolesi blaast een nieuwe wind door de kerk met zijn versie van het Stabat Mater. Vocale muziek op een hartverscheurend middeleeuws gedicht over Moeder Maria bij haar gekruisigde zoon Jezus. Met dit ontroerend werk werd Pergolesi de one-hit wonder uit de klassieke muziek. Zijn Stabat Mater werd de meest gedrukte muziek uit de 18de eeuw.
    Moeilijke woorden: Stabat Mater, castraatzanger, syncope
    Uitvoering: Philippe Jaroussky, Julia Lezhneva
    Lees meer
  33. 18. Igor Stravinsky - Le Sacre du Printemps

    29 februari 2024 · 25 min

    Afspelen
    1913. Het grootste schandaal uit de muziekgeschiedenis vindt plaats in Parijs. Igor Stravinsky schrijft met Le Sacre du Printemps een nieuw ballet voor Les Ballets Russes waarin een jonge maagd zichzelf de dood indanst. Door het gruwelijke verhaal, de atypische instrumenten en de woeste muziek breekt in de zaal een gevecht los. Veertig mensen worden gearresteerd en de dirigent ontsnapt uit een wc-raam.
    Moeilijke woorden: guiro
    Uitvoering: Orchestre de Paris o.l.v. Klaus Mäkelä
    Lees meer
  34. 17. Erik Satie - Trois Gymnopédies

    22 februari 2024 · 24 min

    Afspelen
    1888. De Franse componist Erik Satie woont in Parijs op een appartement van enkele vierkante meters groot, maar leeft vooral in zijn eigen muzikale wereld. Als tegengif voor alle bombastische en abstracte orkestmuziek componeert hij zijn Trois Gymnopédies. Voor een componist die alleen maar witte dingen at, voelt deze muziek als opnieuw beginnen van een wit blad papier.
    Moeilijke woorden: Gymnopédie, septiemakkoord
    Uitvoering: Reinbert De Leeuw
    Lees meer
  35. 16. Georges Bizet - Carmen

    15 februari 2024 · 25 min

    Afspelen
    1875. Prends garde à toi! De Franse componist Georges Bizet zorgt in Parijs voor een klein schandaal met zijn opera Carmen, een levensecht verhaal waarin een Spaanse femme fatale alle mannen tegen elkaar opzet. Bizet stierf plots na de 33ste uitvoering, maar blijft onsterfelijk met de grote aria L’amour est un oiseau rebelle.
    moeilijke woorden: verisme, habanera
    uitvoering: Elina Garanca
    Lees meer
  36. 15. George Gershwin - Rhapsody in Blue

    8 februari 2024 · 23 min

    Afspelen
    1924. De Amerikaanse componist George Gershwin is aan het biljarten met zijn broer wanneer hij in de krant leest dat hij een nieuw werk moet schrijven. Gershwin valt uit de lucht maar begint meteen aan zijn Rhapsody in Blue. Een speels concerto voor piano en jazzband waarin hij klassiek en jazz combineert. Na zijn succes op Broadway als musicalcomponist slaat Gershwin een nieuwe weg in. De Rhapsody in Blue is een schot in de roos.
    Moeilijke woorden: Rapsodie
    Uitvoering: Leonard Bernstein
    Lees meer
  37. 14. Edward Elgar - celloconcerto

    1 februari 2024 · 23 min

    Afspelen
    1919. De Engelse componist Edward Elgar laat zijn amandelen trekken en ontwaakt uit de verdoving met nieuwe ideeën voor een celloconcerto. De eerste noten van dit meeslepend werk maken definitief komaf met zijn writer's block. De cello klaagt, zucht en weent, alsof Elgar de pijn laat voelen die de Eerste Wereldoorlog had nagelaten. Sindsdien is dit werk niet meer weg te denken uit de muziekgeschiedenis. Lees meer

    moeilijke woorden: pizzicato, zestiende noten
    uitvoering: Jacqueline du Pré

  38. 13. Claudio Monteverdi - Mariavespers

    25 januari 2024 · 23 min

    Afspelen
    1610. Als zoon van een apotheker vindt Claudio Monteverdi het beste medicijn in muziek. Op de rand van een burn-out stopt hij met zijn muziekjob in Mantua en solliciteert hij bij paus Paulus V in Rome. Monteverdi solliciteert met indrukwekkende avondgezangen voor Moeder Maria: de Mariavespers. Een muzikale show waar Monteverdi uitpakt met muzikale effecten en waar hij focust op de verstaanbaarheid van de tekst. Lees meer

    Moeilijke woorden: Mariavespers
    Uitvoering: Ensemble Pygmalion o.l.v. Raphael Pichon

  39. 12. Johannes Brahms - Symfonie nr. 4

    18 januari 2024 · 23 min

    Afspelen
    1885. Johannes Brahms is 52 en componeert zijn laatste symfonie: de vierde. Met invloeden van Bach en Beethoven laat Brahms horen dat hij de derde grote ‘B’ uit de muziekgeschiedenis zal worden. Als een origineel Ottolenghi-recept is dit werk een kleurrijke mix van smaken en stijlen en voegt Brahms nieuwe ingrediënten toe aan de eeuwenoude traditie van het symfonisch genre. Lees meer

    Moeilijke woorden: passacaglia
    Uitvoering: London Philharmonic Orchestra o.l.v. Marin Alsop

  40. 11. Simeon ten Holt - Canto Ostinato

    11 januari 2024 · 22 min

    Afspelen
    1979. De Nederlandse componist Simeon ten Holt laat de complexe afstandelijke muziek achter zich en keert terug naar een eenvoud met zijn Canto Ostinato. Een minimalistisch werk voor 4 piano's waar de muzikanten heel wat vrijheid krijgen en mee de koers bepalen. Elke uitvoering is uniek. De Canto Ostinato maakte van ten Holt één van de belangrijkste componisten uit Nederland. Lees meer

    Moeilijke woorden: serialisme, Canto Ostinato
    Uitvoering: Jeroen en Sandra Van Veen, Irene Russo, Fred Oldenburg

  41. 10. Wolfgang Amadeus Mozart - Requiem

    28 december 2023 · 24 min

    Afspelen
    1791, Wenen. Mozart lag op zijn sterfbed toen er plots een anonieme opdrachtgever aan zijn deur stond. Hij vroeg hem om een requiem te schrijven. Ondanks zijn slechte gezondheid en drukke agenda nam Mozart de opdracht toch aan. Maar zonder dat hij het wist, schreef hij zijn eigen dodenmis. Nog voor hij het werk kon voltooien, stierf Mozart en liet hij één van de grootste mysteries uit de klassieke muziek na. Lees meer

    Moeilijke woorden: requiem en basso continuo
    Uitvoering: René Jacobs

  42. 9. Johann Strauss jr. - An der schönen blauen Donau

    21 december 2023 · 24 min

    Afspelen
    Wenen, 1867. Johann Strauss jr. stoot zijn vader van de troon als koning van de Weense wals. Met 'An der schönen blauen Donau' componeert hij éen van de grootste hits die we nog elk jaar horen op het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker. Iedereen kan het begin meezingen, maar hoe gaat het verder? En waarom was walsen ooit verboden?
    Moeilijke woorden: wals
    Beste uitvoering: Wiener Philharmoniker
    Lees meer
  43. 8. Sergei Rachmaninov - Pianoconcerto nr. 3

    14 december 2023 · 22 min

    Afspelen
    1909. De Russische pianist en componist Sergei Rachmaninov vertrekt op zijn eerste tournee door Amerika met zijn derde pianoconcerto onder de arm. Een muzikale Mount Everest vol snelheid en grote sprongen waar hij flink wat geld mee verdiende, wat hij vooral uitgaf aan snelle wagens.
    Moeilijke woorden: pianoconcerto - cadens
    Uitvoering: Yuja Wang
    Lees meer
  44. 7. Franz Schubert - Strijkkwartet nr. 14 'Der Tod und das Mädchen'

    7 december 2023 · 21 min

    Afspelen
    1826. Het gaat niet goed met de Weense componist Franz Schubert: zijn gezondheid laat te wensen over, hij heeft financiële zorgen en ondanks het componeren van meer dan 600 liederen, blijft zijn grote doorbraak uit. Ondertussen zit de dood Schubert, nauwelijks 31, op de hielen. Met zijn laatste krachten schrijft hij één van de mooiste strijkkwartetten ooit: Der Tod und das Mädchen.
    Moeilijke woorden: strijkkwartet en tarantella
    Beste uitvoering: Jerusalem Quartet
    Lees meer
  45. 6. Jean-Philippe Rameau - Les Indes galantes

    30 november 2023 · 20 min

    Afspelen
    1735, de Franse barokcomponist Jean Philippe Rameau blaast als laatbloeier iedereen omver met zijn tweede opera Les Indes Galantes. Maar het publiek is zijn voorganger Jean-Baptiste Lully nog lang niet vergeten. Er ontstaan twee kampen: de Ramisten en de Lullysten. De Swifties en de Beyhive van hun tijd. Maar wat maakt Rameau zijn muziek zo anders en kan Clara Sander overtuigen en hem tot haar kamp bekeren?
    Moeilijke woorden: barok en sequens.
    Beste uitvoering: Sabine Devieilhe en Aimery Lefèvre
    Lees meer
  46. 5. Arvo Pärt - Fratres

    23 november 2023 · 21 min

    Afspelen
    1968. Een jonge Estse componist wordt in de Sovjet-Unie op het matje geroepen. Zijn werk is te experimenteel, zijn boodschap te religieus. Arvo Pärt belandt in een crisis. Hij trekt zich terug als een kluizenaar en verdiept zich in Middeleeuwse gezangen. Enkele jaren later slaat hij terug met een nieuw soort muziek, die zeer spiritueel klinkt en waarvoor hij een eigen composietechniek bedacht heeft: tintinnabuli. Lees meer

    Moeilijke woorden: arpeggio en minimalisme

    Beste uitvoering: Anne Akiko Meyers

  47. 4. Louise Farrenc - Symfonie nr. 3

    16 november 2023 · 16 min

    Afspelen
    Parijs, 19de eeuw. Louise Farrenc wil componiste worden. Er is maar één probleem: vrouwen mogen geen compositielessen volgen. En er volgen meer obstakels. Ze wil symfonieën schrijven terwijl die op dat moment in Frankrijk niet goed in de markt liggen. Maar Louise zet door. Om vervolgens vergeten te worden. Waarom zijn sommige componisten onsterfelijk en belanden anderen in de vergeetput? Lees meer

    Moeilijke woorden: kamermuziek en sonate

    Beste uitvoering: Laurence Equilbey & het Insula Orchestra

  48. 3. Johann Sebastian Bach - De Goldbergvariaties

    9 november 2023 · 22 min

    Afspelen
    1741. De Duitse kerkcomponist Johann Sebastian Bach voltooit een muziekcyclus waarbij één stuk dertig keer na elkaar gespeeld wordt, maar telkens op een andere manier. De jonge pianist Johann Goldberg zou er zijn baas mee in slaap gewiegd hebben, een graaf die last had van slapeloosheid. Het is nog maar de vraag of dat klopt, want de Goldbergvariaties klinken allerminst als een meditatie-app. Lees meer

    Moeilijk woord: wat betekenen opusnummer, majeur en mineur?

    Beste uitvoering: Glenn Gould

  49. 2. Maurice Ravel – Bolero

    2 november 2023 · 21 min

    Afspelen
    1928. De Franse componist en kattenliefhebber Maurice Ravel krijgt de opdracht om muziek te schrijven voor een ballet. Het resultaat lijkt poepsimpel, maar voor de muzikanten op het podium is het een aartsmoeilijke klus. Later wordt de Bolero de soundtrack bij die verschrikkelijke beep-test in de lessen L.O. Ook al slaat dat nergens op, de Bolero is afzien. En pure seks. Lees meer

    Moeilijk woord: ontdek wat thema’s en modulaties zijn
    Beste uitvoering: een opname van dirigent John Wilson

  50. 1. Antonin Dvořák – Symfonie nr. 9 ‘Uit de nieuwe wereld’

    26 oktober 2023 · 20 min

    Afspelen
    Eind 19de eeuw. Een Tsjechische componist maakt zijn Amerikaanse droom waar. Antonin Dvořák schopt het van violist in een simpel orkestje tot wereldberoemde componist. En dan doet een rijke Amerikaanse hem een aanbod dat hij niet kan weigeren. Dvořák steekt de oceaan over en componeert een werk dat de ziel van Amerika uitdrukt. Het wordt zo bekend dat Neil Armstrong het in 1969 meeneemt naar de maan. Lees meer

    Moeilijk woord: ontdek wat een symfonie is

    Beste uitvoering: New York Philharmonic