Waterland - met Ties Rijcken en Matthijs Kok
Alle afleveringen
44 afleveringen, van nieuw naar oud
-
Wat moeten we doen tegen droogte?
19 oktober 2026 · 30 min
Droogte raakt de landbouw, de natuur en de scheepvaart. Als regen uitblijft en de rivieren weinig water aanvoeren, wordt het steeds lastiger om iedereen van voldoende zoetwater te voorzien. Wat moeten we daartegen doen? En hoe ver kunnen en willen we daarin gaan? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken drie manieren om met droogte om te gaan: meer water beschikbaar maken, minder water gebruiken en droogteschade accepteren. Waar liggen de grootste kansen? Lees meer
-
Wat moeten we met de herijking van het Deltaprogramma?
18 september 2026 · 29 min
Het klimaat wordt grilliger: drogere zomers, nattere winters en extremere buien. Daarom wordt de nieuwe herijking van het Deltaprogramma gepresenteerd als een koerswijziging. Technische oplossingen zijn niet meer genoeg. Nederland moet ook andere keuzes maken over waar we bouwen, hoe we het land gebruiken en welke risico’s we accepteren. Maar hoe groot is die koerswijziging werkelijk? Wat verandert er nu echt? Welke moeilijke keuzes worden juist nog vooruitgeschoven? En: hoe moet het verder als er 12 miljard euro ontbreekt om de plannen uit te voeren? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken het eindrapport van de herijking van het Deltaprogramma. Lees meer
-
Hoe worden we weerbaar tegen wateroverlast?
7 september 2026 · 24 min
Telkens weer lijkt wateroverlast ons te verrassen. We zagen het in 2021 in zuid-Limburg, maar ook in 2024 toen een piekbui boven Enschede tientallen huizen onbewoonbaar maakte. Hoe kunnen we ons beter voorbereiden op extreme regenval? En hoe houden we de gevolgen beheersbaar als het tóch misgaat? Daarover gaan we in gesprek met Roelof Bleker, burgemeester van Enschede en voormalig dijkgraaf van Waterschap Rivierenland. Hij is een van de sprekers op het symposium “Weerbaar tegen wateroverlast” op 17 september, georganiseerd door kenniscentrum STOWA. Lees meer
-
Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging is klaar, maar weten we nu wat Nederland moet doen?
13 juli 2026 · 41 min
Zes jaar lang deden tientallen onderzoekers een studie naar één van de grootste vragen voor Nederland: wat doen we als de zee blijft stijgen? De belangrijkste conclusie van het Kennisprogramma Zeespiegelstijging lijkt geruststellend. Onze huidige aanpak voor waterveiligheid voldoet tot ongeveer drie meter zeespiegelstijging, misschien zelfs vijf meter. Maar betekent dat dat we rustig achterover kunnen leunen? Of moeten we ons nu al voorbereiden? In Waterland kijken Ties Rijcken en Matthijs Kok naar de conclusies van het Kennisprogramma, maar ook naar de vragen die nog openliggen. Lees meer
-
De lessen van Cortelande: Hoeveel watereisen mag je stellen aan een nieuwe woonwijk?
29 juni 2026 · 27 min
Het conflict tussen de gemeente Zuidplas en het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard lijkt voorbij. Na jaren van discussie, een gang naar de Raad van State en bemiddeling door het Rijk ligt er nu een akkoord over de waterhuishouding van Cortelande, de nieuwe woonwijk in de Zuidplaspolder, een van de laagstgelegen gebieden van Nederland. Maar: heeft het waterschap nu zijn zin gekregen, of de woningbouw? Hoeveel eisen aan waterveiligheid en wateroverlast mag je eigenlijk stellen aan een nieuwe woonwijk? En: is dit de blauwdruk voor hoe Nederland de komende jaren gaat bouwen op plekken waar water en bodem een steeds grotere rol hebben? Daarover gaan Ties Rijcken en Matthijs Kok met elkaar in gesprek. Lees meer
-
Waterland Live: Hoe leven we in de toekomst met water?
11 juni 2026 · 42 min
Een speciale editie van Waterland, opgenomen tijdens het Festival van de Toekomst van Waterschap Limburg. Wat betekent het eigenlijk om te leven met water? Hoe kijken we verder dan de waan van de dag? En wat gebeurt er wanneer belangen rond water, woningbouw, natuur en economie met elkaar botsen? Met Aldo Janssen (Waterschap Limburg), Mare de Wit (toekomstambassadeur, Deltaprogramma), Saskia Borgers (dijkgraaf, Limburg), onze eigen Matthijs Kok en een gastoptreden van Daan Prevoo, burgemeester van Valkenburg aan de Geul. Lees meer
-
Komt drijvend bouwen eindelijk van de grond in Nederland?
8 juni 2026 · 27 min
Drijvend bouwen staat opnieuw op de politieke en ruimtelijke agenda. In een land met toenemende woningnood én stijgend water lijkt bouwen op het water bijna vanzelfsprekend. Toch bestaan er nergens drijvende woonwijken. Waarom eigenlijk niet? En zou dat nu kunnen veranderen, met nieuwe plannen rond IJstad en het Markermeer? Ties Rijcken kruipt voor één keer in zijn rol als erkend drijfdeskundige en laat zich bevragen door Matthijs Kok en Marco Visscher. Lees meer
-
Wat moeten we aan met de Waddeneilanden?
25 mei 2026 · 28 min
De Waddeneilanden zijn in rep en roer. Minister Karremans houdt vast aan de landelijke regels voor waterveiligheid – ook voor de eilanden. Dat betekent dat er minder wordt ingezet op steeds hogere dijken en duinen, en dat er meer vertrouwen is in evacuatie als het misgaat. Veel eilanders voelen zich daardoor in de steek gelaten. Maar deze discussie gaat over meer dan alleen de Wadden. Misschien zijn de eilanden wel een voorbode van een veel grotere vraag waar Nederland de komende decennia mee te maken krijgt. Want als de zeespiegel verder stijgt, kunnen we dan alles blijven beschermen? Of komt er een moment waarop we moeten kiezen wat we behouden en wat niet? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken wat we moeten doen met de Wadden. Lees meer
-
Moeten we Nederland weer buitengaats uitbreiden?
11 mei 2026 · 27 min
Is het niet vreemd dat Nederland vasthoudt aan de kustlijn zoals die er nu ligt? Zou je niet, juist nu, buitengaats willen uitbreiden, nu de ruimte in Nederland op raakt en de zeespiegel wel eens sneller dan gedacht kan stijgen. Volgens de Ruimte Nota mág dat niet, maar in Den Haag lijkt er iets te schuiven. Daarom is de vraag weer actueel of Nederland opnieuw moet gaan uitbreiden richting zee. Welke argumenten botsen hier? Moeten we het risico nemen of niet, en wat is dat risico dan precies? Ties Rijcken en Matthijs Kok duiken in een strategisch en beladen dossier over de toekomst van Nederland als delta. Lees meer
-
Hoe moeten we wateroverlast bij nieuwbouw normeren?
27 april 2026 · 40 min
Piekbuien worden extremer, en de druk op ons watersysteem neemt toe, juist ook in stedelijk gebied waar we volop blijven bouwen. Voor nieuwbouw betekent dat: steeds scherpere eisen om wateroverlast te voorkomen. Maar hoe goed werken die eisen? Normeren we op de juiste manier, of maken we het systeem onnodig complex? En: is het wel logisch om kosten en risico’s af te wentelen bij nieuwbouwprojecten? Ties Rijcken en Marco Visscher gaan hierover in gesprek met Cees-Anton van den Dool, strategisch adviseur van wateradviesbureau Nelen & Schuurmans. Lees meer
-
Is goed waterbeleid mogelijk bij een klein land dat alles wil?
13 april 2026 · 29 min
We willen bouwen, de boeren hebben grond nodig en we willen erop uit in de natuur – en dat allemaal in het kleine, aangeharkte Nederland. Maar de ruimte is beperkt. In Den Haag hebben alle partijen hun eigen plannen, en niemand lijkt bereid om in te leveren. Intussen is er één factor die niet meebeweegt: het water. Dus de vraag in deze aflevering van Waterland is: zit het waterbeleid in Nederland misschien klem? Ties Rijcken en Matthijs Kok in gesprek over botsende belangen, over boeren en het waterpeil in veenweide, en over de eeuwige verwarring rondom water bodem sturend. Lees meer
-
Wat gaat er veranderen bij kenniscentrum STOWA?
30 maart 2026 · 27 min
Al meer dan vijftig jaar is STOWA een vaste waarde in de Nederlandse watersector. Het kenniscentrum van de regionale waterbeheerders doet nuttig onderzoek voor waterschappen. Maar de vraag is: heeft al die kennis wel genoeg effect in de praktijk? Volgens een nieuwe nota van STOWA zélf kan dat beter. In de nieuwe strategie voor de komende zes jaar staat dat kennis meer terecht moet komen bij zowel de beslissers als de uitvoerders. Over de noodzaak van aanpassingen zoals deze gaan Matthijs Kok en Marco Visscher in gesprek met Mark van der Werf, directeur van STOWA. Lees meer
-
Wat zou je doen als minister van I&W?
16 maart 2026 · 30 min
Het kabinet van Rob Jetten is aan de slag gegaan. Wat gaat er gebeuren op het gebied van water? Dat is het terrein van de minister van Infrastructuur & Waterstaat, Vincent Karremans. Voor deze keer in Waterland is dat het terrein van onze vaste experts: Ties Rijcken en Matthijs Kok. De grote vraag is vandaag: wat zou jij doen als je minister van I&W zou zijn? Welke beslissingen moeten nodig worden gemaakt? Welke dossiers schreeuwen om aandacht? Lees meer
-
Waar zijn de cijfers gebleven in het waterbeleid?
2 maart 2026 · 29 min
In beleidsstukken over waterbeheer lezen we vaak over kwalificaties. Beter. Slechter. Kansrijk. Risicovol. Niet altijd is duidelijk hoeveel precies. Lees een rapport en getallen zijn opvallend vaak afwezig. Moet er eigenlijk niet vaker worden onderbouwd hoevéél erger, hoevéél nadeliger, hoevéél beter? Ties Rijcken en Matthijs Kok ontwaren een trend en onderzoeken waarom cijfers uit rapporten verdwijnen, wat daarvan de gevolgen zijn en vooral: wat we eraan kunnen doen. Lees meer
-
Wat betekent veenvernatting voor het waterbeheer?
16 februari 2026 · 26 min
Eeuwenlang hebben we in Nederland het veen drooggelegd om er te kunnen wonen en het land te bewerken. Maar datzelfde veen is een hinderlijke bron van CO2-uitstoot, bodemdaling en flinke kosten voor de samenleving. Veenvernatting kan een oplossing zijn: het waterpeil omhoog, het veen weer nat. Wel roept dit lastige vragen op over waterbeheer, landbouw en zelfs democratie. In deze aflevering behandelen Ties Rijcken en Matthijs de voor- en nadelen van veenvernatting. Moet er een nationale norm komen voor veenvernatting? Wat gaan we doen met ons veen? Lees meer
-
Hoe krijgen we grip op indirecte lozingen?
2 februari 2026 · 30 min
Om de waterkwaliteit te garanderen, investeren we miljarden in zuivering, normen en toezicht. Toch zijn er nog altijd ongewenste stoffen die in het oppervlaktewater terechtkomen, bijvoorbeeld als een bedrijf afval loost via het riool. De Omgevingswet is duidelijk: deze zogeheten “indirecte lozingen” belasten het milieu. Minder duidelijk is wie wat moet doen om het probleem te melden, aan te pakken en te voorkomen. Tijd dus om beter grip te krijgen op indirecte lozingen. Ties Rijcken en Marco Visscher gaan in gesprek met twee kenners van de theorie én de praktijk: Aiske Rijnks, projectleider van het Kennisnetwerk Grip op Indirecte Lozingen, en Andras Koops, senior medewerker Toezicht & Handhaving bij het Waterschap Vechtstromen. Lees meer
-
Wat kan het Hoogwaterbeschermingsprogramma beter doen?
19 januari 2026 · 27 min
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een van de grootste publieke investeringsprogramma’s van Nederland. Het doel: ons land beschermen tegen overstromingen. Meer dan duizend kilometer dijken en honderden sluizen en gemalen moeten worden versterkt – een miljardenproject dat over enkele tientallen jaren loopt. Wat gebeurt daar precies? Hoe betrouwbaar is de beoordeling van waterkeringen eigenlijk? Dat motto, “sober en doelmatig”: werkt dat wel in de praktijk? En missen we soms het grote plaatje doordat we dijk voor dijk werken in plaats van het grote systeem bekijken? Ties Rijcken en Matthijs bespreken waar het wringt en hoe het beter kan. Lees meer
-
De Grote Nieuwjaarsshow: Wat gaat er in 2026 gebeuren?
5 januari 2026 · 51 min
We beginnen het jaar met een speciale aflevering. Ties Rijcken en Matthijs Kok blikken terug op de belangrijkste gebeurtenissen in de watersector van het afgelopen jaar, maar vooral kijken ze vooruit naar het nieuw jaar. Welke thema’s gaan de watersector domineren? Wat zal de herijking van het Deltaprogramma brengen? Wat gaat er veranderen bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma? En: waarover moeten we in 2026 maar eens ophouden? Lees meer
-
Hoe kan de natuur helpen tegen de stijgende zeespiegel?
15 december 2025 · 27 min
Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging heeft onlangs een spraakmakende verkenning uitgebracht: “Meegroeien”, heet het. Het rapport presenteert oplossingen die tot voor kort onbespreekbaar waren: het herstellen van open verbindingen met de zee, het terugleggen van dijken, het opnieuw vormgeven van complete landschappen. De natuur kan ons land helpen, zeggen de onderzoekers, om de gevolgen van de stijgende zeespiegel op te vangen. Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken wat het rapport hier precies over zegt en waar de kansen en de risico’s liggen van deze opvatting. Lees meer
-
Wat als we niet meer geloven in maakbaarheid?
1 december 2025 · 28 min
Nederland is veranderd van een zompig moeras in een modern, rijk land. Zo werd een nieuw ideaal deel van onze cultuur: maakbaarheid. Met genoeg kennis, techniek en overleg konden we de natuur naar onze hand zetten – het water, het klimaat. Nu we steeds vaker horen dat onze samenleving tegen natuurlijke grenzen aanloopt, brokkelt dat geloof af. Maar wat komt er precies voor in de plaats? Wat als steeds meer mensen denken dat niet alles is te weten, te plannen en te beheersen? Ties Rijcken en Matthijs Kok gaan erover in gesprek. Lees meer
-
Hoe kan IJstad een succes worden?
17 november 2025 · 26 min
Tijdens de verkiezingscampagne stond woningnood hoog op de agenda. D66 bracht het idee voor tien nieuwe steden in Nederland. Eén van die plannen kreeg meteen een naam: IJstad, een nieuwe stad tussen Amsterdam en Flevoland, met ruimte voor zo’n 60 duizend woningen. Nu D66 de grootste partij is en Rob Jetten waarschijnlijk de nieuwe premier wordt – de man van “het kan wél” – vragen Ties Rijcken en Matthijs Kok zich af: hoe gaat IJstad er komen? Lees meer
-
Na de verkiezingen: wat komt er in het regeerakkoord over water?
3 november 2025 · 27 min
Het volk heeft gesproken. Binnenkort beginnen de eerste gesprekken om een regering te vormen. Hoe wordt er in de onderhandelingen gekeken naar de uitdagingen in de watersector? Zal water-bodem-sturend terugkeren in het beleid, of zou dat leiden tot minder woningen en zet het nieuwe kabinet in op een minder dwingend alternatief? Wat is er eigenlijk politiek aan thema’s als waterkwaliteit en dijkversterking? In een speciale verkiezingsaflevering van Waterland bespreken Ties Rijcken en Matthijs Kok de mogelijke uitkomsten van de coalitieonderhandelingen. Lees meer
-
Wat moet er in Zeeland gebeuren?
27 oktober 2025 · 25 min
De uitdagingen zijn groot in de kleinste provincie van het land. De waterveiligheid is verbeterd dankzij de Deltawerken, maar Zeeland heeft een tekort aan zoetwater en de natuur staat onder druk. Krijgt de verzoeting van het Grevelingenmeer een kans? En moeten die wisselpolders er niet tóch komen? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken de Zeeuwse dilemma’s. Lees meer
-
Wat is de toegevoegde waarde van het Nationaal Deltaprogramma?
13 oktober 2025 · 27 min
De Deltacommissaris heeft in september het Nationaal Deltaprogramman2026 aangeboden aan het kabinet. Het rapport biedt een visie op waterveiligheid, zoetwatervoorziening en ruimtelijke adaptatie in Nederland. Er vallen grote woorden: dit zou het startschot zijn van “het volgende hoofdstuk in onze watertraditie”. Ties Rijcken en Matthijs Kok lazen het en delen hun bevindingen. Wat viel op? Waar liggen de uitdagingen? Wat probeert het Deltaprogramma dit jaar duidelijk te maken? Lees meer
-
Over tovenaars en profeten: Leren we leven met water of gaan we voor de technofix?
12 juli 2025 · 56 min
In deze extra lange aflevering van Waterland hebben we het over twee visies die ieder debat over water op scherp zetten: die van de tovenaar en die van de profeet. De profeet verklaart de natuur heilig, waarschuwt voor hoogmoed en wil gedragsverandering. De tovenaar gelooft in menselijk vernuft en wil technische oplossingen. In de waterwereld zien we deze uitersten voortdurend terug. De profeet wil dat water en bodem sturend zijn; de tovenaar wil een grote zeesluis aanleggen. Ze bakkeleien over drinkwater: moeten we besparen of boren we nieuwe voorraden aan? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken de grote dossiers in waterland – en of de tovenaar of de profeet gelijk heeft. Lees meer
-
Help! Hoe gaat het met ons drinkwater?
5 juli 2025 · 21 min
De druk op de drinkwatervoorziening in Nederland neemt toe. De Algemene Rekenkamer waarschuwde er onlangs nog voor: de vraag stijgt, besparing gaat te langzaam, de watervoorraad is kwetsbaar. De zorgen zijn groot, vooral in delen van Brabant en Twente. Wat moeten we doen? Waar moet al dat drinkwater vandaan komen? Wat zijn de wingebieden? Zijn die nog wel te vinden in een dichtbevolkt land dat op slot zit? Moeten we water gaan ontzilten? Of moeten we juist vol inzetten op besparing? Maar: werkt dat eigenlijk wel? Ties Rijcken en Matthijs Kok verkennen de toekomst en geven hun visie op de keuzes waar we voor staan. Lees meer
-
Hoe kan het Nederlandse watersysteem zich aanpassen aan klimaatverandering?
28 juni 2025 · 22 min
Nederland zet niet alleen in op het verhinderen van verdere opwarming van de aarde, maar ook op het aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Dat liegt er niet om: tekorten aan zoetwater, grotere kans op overstromingen, verzilting van kustgebieden. Hoe Nederland zich precies zal aanpassen, is nog de vraag. De Wetenschappelijke Klimaatraad, een adviesorgaan van de overheid, deed onlangs een voorzet in aanloop naar de NAS, de Nationale Klimaatadaptatiestrategie, die volgend jaar uitkomt. Over de keuzes en aanbevelingen van de raad gaan we het hebben met Ties Rijcken en Matthijs Kok. Lees meer
-
Hoe bereiden we ons voor op drogere zomers?
16 juni 2025 · 23 min
De zomers in Nederland zullen steeds droger worden. Die extreem droge zomer van 2018 was ongekend en komt nu nog gemiddeld eens in de 20 jaar voor, maar dat zal rond 2050 al eens in de 5 jaar zijn en tegen het einde van de eeuw zelfs om het jaar. Dat blijkt uit droogtestatistieken die HKV en het KNMI onlangs maakten op basis van klimaatscenario’s. De studie laat ook zien dat er binnen Nederland grote regionale verschillen zijn, wat gevolgen heeft voor de waterschappen. Wat zeggen deze statistieken ons? En hoe kunnen we ons voorbereiden op de drogere zomers? Daarover gaan Ties Rijcken en Matthijs Kok met elkaar in gesprek. Lees meer
-
Gaten in de duinen! Wat is het nut van de kerven?
24 mei 2025 · 21 min
Op een aantal plekken langs de Nederlandse kust worden in de duinen kerven gemaakt, of, in de volksmond: gaten. Deze kerven zijn inkepingen die zand doorlaten. Zo worden de duinen steviger én komt er aanvoer van nieuw zand. Omwonenden zijn echter onaangenaam verrast. Zij denken dat de graafmachines de duinen kapotmaken. Is dit wel veilig? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken de zin en onzin van deze kerven. Lees meer
-
Moet de normering van piekbuien in nieuwbouwwijken op 70 of 100 millimeter?
12 mei 2025 · 21 min
Vóór de zomer moet er een akkoord zijn tussen woningbouwers en de watersector. In Nederland moeten nog honderdduizenden huizen komen, maar tegelijk moeten wij ons voorbereiden op verdere klimaatverandering. Concreet: als er meer piekbuien en meer periodes van droogtes zijn, moeten de nieuwbouwwijken dan ook meer water kunnen bergen en afvoeren? Wat worden dan de normen? Een heet hangijzer in de onderhandeling draait om de normering van piekbuien: wordt het 70 mm of 100 mm? Drie centimeter lijkt niet veel, maar dit twistpunt onthult een wereld van verschil. Daarover gaan Ties Rijcken en Matthijs Kok in gesprek. Lees meer
-
Wat doen we nú met de vele megaplannen voor later?
26 april 2025 · 22 min
Sla een rapport over de toekomst van waterveiligheid open en je ziet ze weer: prachtige illustraties van grootse projecten die ons land zullen beschermen tegen de stijgende zeespiegel en extremer weer. Een zeesluis, de Rijnmondring, Delta21: ze zijn allemaal creatief ingetekend. Door de jaren heen zijn tientallen van zulke plannen bedacht. Over een paar jaar zullen er weer meer zijn. De vraag is: wat gebeurt er eigenlijk met die plannen? Moeten we niet eens keuzes maken en aan de slag? Welke megaplannen zijn het meest veelbelovend? En welke kunnen in de prullenbak? Ties Rijcken en Matthijs Kok vellen hun oordeel. Lees meer
-
Staat de rivierafvoer in het Rijnsysteem op een kantelpunt?
12 april 2025 · 22 min
De waterwereld is in rep en roer. Bij de extreme rivierafvoeren in de jaren negentig werd veel zand en grind over de rivierbodem aangevoerd. Dat zorgde voor ophoping van sediment bij het Pannerdensch Kanaal, wat de afvoer deed leiden richting de Waal. Meetgegevens en computersimulaties, uit een onderzoek van een aantal universiteiten, waaronder TU Delft, wijzen nu op de mogelijkheid van een kantelpunt – en als dat inderdaad is bereikt, is het lastig terugkantelen. Wat is er precies aan de hand? Ties Rijcken en Matthijs Kok geven tekst en uitleg. Lees meer
-
Wat wil het Kennisprogramma Zeespiegelstijging met alle 'denkrichtingen'?
29 maart 2025 · 21 min
Nederland zal moeten omgaan met verdere stijging van de zeespiegel. De overheid heeft daarom het Kennisprogramma Zeespiegelstijging opgezet. Het doel: kennis vergaren over hoe Nederland zich kan voorbereiden op drie meter zeespiegelstijging, of meer. Enkele ‘denkrichtingen’ zijn al verkend: beschermen, zeewaarts, meebewegen. Waarom lukt het niet altijd om concreet te worden? Lees meer
-
Is het nuttig om dijken en natuur te combineren?
17 maart 2025 · 22 min
Om het water op veilige afstand te houden, is er een dijk en even verderop is er natuur. De scheiding tussen die twee is vaak een harde grens. Dijkversterking is een staaltje techniek, zoals een damwand, en de natuur staat er los van. Dat kan anders. Dijken en natuur kunnen samenkomen. Dat is het idee achter een innovatieproject van het HWBP, het Hoogwaterbeschermingsprogramma van waterschappen en Rijkswaterstaat dat de komende dertig jaar werkt aan versterking van de dijken in Nederland. Is het nuttig om dijken en natuur te combineren? Is het haalbaar? Is het betaalbaar? Lees meer
-
Is er sprake van een einde aan het geloof in maakbaarheid?
22 februari 2025 · 22 min
Maakbaarheid – dat idee dat we de natuur kunnen scheppen, herscheppen, zoals wij dat willen – is in de menselijke geschiedenis een vrij nieuw idee. Eeuwenlang waren we onderworpen aan de grillen van de natuur, en dan ineens, of eigenlijk, beetje bij beetje: de industriële revolutie. We vinden technieken uit, we zetten de natuurlijke omgeving naar onze hand. In Nederland is die maakbaarheid vooral zichtbaar in hoe we ons drassig stukje polder, deels onder zeeniveau, bewoonbaar hebben gemaakt voor nu ruim 17 miljoen inwoners dankzij een complex systeem met alles van dijken en slootjes tot vertakte rivieren en kanalen. En nu, in 2025, waar is dat idee van maakbaarheid in de waterwereld eigenlijk gebleven? Ties Rijcken en Matthijs Kok gaan hierover in gesprek. Lees meer
-
Wat voegt het SER-advies over onze omgang met water nu eigenlijk toe?
17 februari 2025 · 20 min
‘Een fundamentele omslag in onze omgang met water’: dat bepleit de Sociaal-Economische Raad in een recent rapport. Want de zorg voor de kwaliteit, veiligheid en beschikbaarheid van ons water komt zozeer in het geding, dat ‘een breder en samenhangend perspectief’ nodig is. Vaker zijn dit soort termen te zien in analyses van bureaus van buiten (en binnen) de sector. Wat wordt er eigenlijk precies mee bedoeld? Hoe nuttig zijn dergelijke rapporten? Ties Rijcken en Matthijs Kok gaan hierover in gesprek. Lees meer
-
Gaat de waterbergingsberg ons land bestand maken tegen piekbuien?
1 februari 2025 · 21 min
Piekbuienzullen onze watersystemen verder onder druk zetten. Afwatering wordt een uitdaging. Veel aandacht gaat nu uit naar nieuwbouwwijken, waar de projectontwikkelaars zelf voor de afwatering moeten zorgen. Althans, als het aan de waterschappen ligt. Als het aan Ties Rijcken ligt, wordt het probleem groter aangepakt. Ties pleit voor systeemmaatregelen, zoals nieuwe meren langs de oude én nieuwe woonwijken waarop de bestaande én nieuwe wijken piekbuien kunnen afwateren. De afgegraven grond wordt vervolgens gebruikt voor de aanleg van een berg. Is deze waterbergingsberg een aansprekende en efficiënte manier om de afwatering in bebouwd Nederland klaar te maken voor piekbuien? Lees meer
-
Special: Matthijs Kok blikt terug en vooruit op waterveiligheid
20 januari 2025 · 23 min
Onlangs hield Matthijs Kok zijn afscheidsrede bij de TU Delft als hoogleraar waterveiligheid. Het werd een verhaal over de veranderingen in het vakgebied die hij tijdens zijn carrière meemaakte en over de ontwikkelingen die eraan staan te komen. Ties Rijcken en Marco Visscher ondervragen Matthijs voor een gesprek over modellen, berekeningen, rationaliteit en waardering voor het vak. Lees meer
-
Moeten we verhuizen vanwege de stijgende zeespiegel?
4 januari 2025 · 24 min
Wanneer het gaat over de zeespiegelstijging komt vroeg of laat de vraag: moeten we verhuizen van laag- naar hooggelegen gebieden? Die vraag maakt veel los. Gaan we de Waddeneilanden echt opgeven? En Zeeland dan, of de havengebieden? Wat doet zoiets met de waarde van de woningen in die gebieden? Wacht je met verhuizen tot het een trend wordt, of kun je beter zo snel mogelijk gaan? En: houden we in de toekomst het vertrouwen dat de overheid de fundamenten van onze samenleving blijft beschermen? Hoe zou zo’n massale verhuizing eigenlijk verlopen? Ties Rijcken en Matthijs Kok gaan daarover in gesprek. Lees meer
-
Is de terugkeer van Ruimte voor de Rivier wel zo'n goed idee?
7 december 2024 · 23 min
Met meer heftige regenbuien en lange periodes van droogte zullen de Rijn en de Maas vaker last hebben van extreem hoogwater en extreem laagwater. Om het rivierengebied toekomstbestendig te maken, wil het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het omvattende programma “Integraal Rivier Management” herdopen tot “Ruimte voor de Rivier 2.0”. Dat betekent vooral een nog verdere verruiming van de rivieren. Is dat verstandig? Gaat het niet ten koste van andere plannen met onze toch al schaarse ruimte in Nederland? Zijn er andere oplossingen om de uitdagingen aan te pakken? Daarover gaan Ties Rijcken en Matthijs Kok met elkaar in gesprek. Lees meer
-
Hoe stoppen we de schade van bevers aan waterkeringen?
25 november 2024 · 21 min
De bever draagt bij aan waterbeheer en zorgt voor grotere biodiversiteit, maar: ook brengt de bever schade aan waterkeringen. Vooral bij hoogwater graven ze dijken in en zijn hun holen niet goed te detecteren. Zo vergroot het risico op een dijkdoorbraak. Vanwege de snel groeiende beverpopulatie is het tijd om stil te staan bij de gevolgen voor de waterveiligheid. Matthijs Kok werkte mee aan een advies van ENW, het Expertise Netwerk Waterveiligheid, over de gevaren en mogelijke maatregelen, en gaat daarover in gesprek met Ties Rijcken. Lees meer
-
Bouwen buiten de dijken: verbieden of niet?
2 november 2024 · 21 min
Woningbouw in buitendijkse gebieden wordt steeds vaker aan banden gelegd. Toch gebeurt het volop: in de havengebieden van Rotterdam en Amsterdam bijvoorbeeld. Wordt daar wel voldoende rekening gehouden met de stijgende zeespiegel en meer extreme regenbuien? Zouden we op deze kwetsbare plekken nog wel nieuwbouw moeten willen? En: hoe kwetsbaar is kwetsbaar nu echt? Intussen geldt in het Markermeer wél een strikt bouwverbod. Wat is hier de logica? Of moet alles wijken voor zoetwaterberging? In deze aflevering bespreken Ties Rijcken en Matthijs Kok de uitdagingen. Lees meer
-
Hoe verzekeren we overstromingsrisico's?
21 oktober 2024 · 21 min
Vanwege de scherpe toename van extreme buien loopt de schade door overstromingen in de papieren. In de Europese Unie wordt de jaarlijkse klimaatschade inmiddels geraamd op 50 miljard euro per jaar, drie keer meer dan het gemiddelde tussen 2010 en 2020. In Nederland is meer dan de helft van zulke schade niet verzekerd, maar wordt de schade vergoed via de overheid. Is dat nog wel houdbaar voor verzekeraars? Lees meer
Verzekeraars vragen de overheid om hulp, maar de Nederlandse regering ziet dat niet zitten. Komt de rekening uiteindelijk bij consument of overheid terecht als de verzekeraar niet dekt? Moeten bewoners van kwetsbare gebieden zich misschien beter voorbereiden als het water komt? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken wat nu wel en niet wordt gedekt, en onderzoeken wat verzekeraars en overheid kunnen doen om te komen tot een meer werkbare situatie.
-
Moeten water en bodem sturend zijn bij ruimtelijke inrichting?
4 oktober 2024 · 22 min
Ineens wil minister Keijzer ervan af. In de Tweede Kamer zei ze dat er een streep kan door de beleidslijn van het vorige kabinet om water en bodem sturend te laten zijn bij ruimtelijke keuzes. “Rekening houden met” vindt Keijzer voldoende, want anders mag er volgens haar nergens meer worden gebouwd. Lees meer
In de praktijk heeft het twee jaar geleden afgesproken beleid al voor onduidelijkheid gezorgd. Zo worden de bouwplannen van gemeente Zuidplas misschien herroepen, omdat het waterschap die niet bepaald in overeenstemming vindt met het principe om bij bouwprojecten “water en bodem sturend” te laten zijn.
In deze eerste aflevering van Waterland bespreken Ties Rijcken en Matthijs Kok zowel bedoelingen als de problemen van het huidige beleid. Moet het overboord, zoals minister Keijzer wil, of is er een aanpassing mogelijk?