Fit naar de 100

Alle afleveringen

40 afleveringen, van nieuw naar oud

  1. Artrose

    29 oktober 2026 · 28 min

    Afspelen
    Zowat de helft van de 65-plussers krijgt te maken met artrose. Van een lichte aantasting van de gewrichten tot een veel ernstiger vorm. Prof. dr. Ruth Wittoek van UZ Gent leidt bij de dienst reumatologie van UZ Gent de studies over de aanpak van osteoartritis aan handen en knieën. Lees meer

    SHOWNOTES

    Veel mensen van boven de 50 kennen het: de stramme start in de ochtend, de knie die protesteert na een wandeling, de vingers die minder soepel meewerken. Artrose is een van de meest voorkomende gewrichtsaandoeningen. In deze aflevering legt reumatoloog prof. dr. Ruth Wittoek helder uit wat artrose is en wat je er zelf aan kunt doen.

    • Artrose of artritis?

    Artrose is een verouderingsproces in het gewricht, vooral in het kraakbeen. Vroeger dacht men dat het alleen om slijtage ging, maar ook de omgeving van het gewricht speelt mee, vaak met een milde, laaggradige ontsteking. Dat is iets anders dan artritis, met acute, hevige ontstekingen en veel vocht in het gewricht.

    • De eerste signalen

    Artrose begint sluipend: pijn na een lange wandeling die na even rusten weer verdwijnt. Typisch is pijn bij bewegen, een korte ochtendstijfheid van 5 tot 10 minuten en startstramheid na lang zitten.

    • Wanneer begint het?

    Handartrose duikt al vroeg op, vooral bij vrouwen rond de menopauze (50 tot 60 jaar). Knieartrose komt vaak vanaf 60, heupartrose meestal pas rond 70 tot 80.

    • Oorzaken en risicofactoren

    Overgewicht is een van de belangrijkste risicofactoren. Ook erfelijkheid speelt waarschijnlijk een rol, al gaat het niet om één gen. Zware X- of O-benen kunnen de belasting van de knie verhogen. Artrose in één gewricht betekent niet dat ieder gewricht aangetast raakt.

    • Wat kan je zelf doen?

    Blijf bewegen, want 'rust roest'. Beweging voedt het kraakbeen via het gewrichtsvocht. Fietsen, wandelen, zwemmen en aquagym zijn zeer geschikt. Spierversterkende oefeningen beschermen het gewricht, maar je mag nu ook niet overdrijven. Tien minuten oefenen 's ochtends helpt al heel wat.

    • Pijnstil…

  2. Nadenken over je levenseinde

    15 oktober 2026 · 34 min

    Afspelen
    De problematiek rond dementie en euthanasie kwam onlangs nog in het nieuws met een wetsvoorstel van de minister van justitie. Hierover en over zelf je levenseinde in handen nemen, had ik een gesprek met socioloog Luc Deliens, professor aan de VUB en een gerenommeerd expert levenseinde. Lees meer

    SHOWNOTES

    Over sterven praten we liever niet. Toch is het een van de meest waardevolle gesprekken die je met de mensen om je heen kunt voeren. In deze aflevering van Fit naar de 100 gaan we in gesprek met prof. Luc Deliens, die zijn hele loopbaan onderzoek doet naar het levenseinde.

    Hij legt uit wat je kan regelen en wat niet. Hij vertelt waarom een gesprek met je naasten méér waard is dan een papier in de lade, en waarom je er beter vroeg aan begint.

    Luister mee en neem er gerust je partner, je kinderen of een goede vriend bij. Het is een goed begin voor een gesprek.

    Wilsverklaring: wat kan en wat niet

    Met een negatieve wilsverklaring leg je vast wat je niet wil, bijvoorbeeld geen reanimatie of geen bepaalde behandeling. Dat kan je afdwingen. Een positieve wilsverklaring, zoals "ik wil euthanasie" of "ik wil deze chemotherapie nog", kan je niet afdwingen, want een arts kan nooit gedwongen worden iets uit te voeren. De actuele wil van de patiënt staat bovendien altijd boven de wilsverklaring.

    Waarom de zorgvolmacht belangrijker is

    Volgens Deliens weten nog te weinig mensen dat je een zorgvolmacht kan opmaken. Daarin duid je aan wie samen met de artsen beslist als jij daar zelf niet meer toe in staat bent. Een wilsverklaring beschrijft één heel specifieke situatie, en in die precieze situatie kom je zelden terecht, zegt prof. Deliens. Een vertrouwenspersoon die weet wat jij zou willen en voldoende ruimte krijgt om te beslissen, is veel flexibeler. Daarom moet je dit goed bespreken. Zo leg je ook geen enorme druk op je kinderen op het moment dat het erop aankomt.

    Een bekend misverstand

    Veel mensen denken dat hun laatste wilsverklaringen in orde zijn omdat de huisarts ervan we…

  3. Luchtvervuiling

    1 oktober 2026 · 26 min

    Afspelen
    Fijn stof, het komt geregeld in het nieuws en de gevolgen voor onze gezondheid zijn niet min. Toch schiet de politiek niet in actie, al liggen we ver boven de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Met mijn vragen trok ik naar UHasselt naar dé expert in deze materie prof. Tim Nawrot. Lees meer

    SHOWNOTES

    Fijn stof en ultrafijnstof: het klinkt als een bekend verhaal, maar hoe gevaarlijk is het nu écht? In deze aflevering van Fit naar de 100 gaat professor Tim Nawrot, één van de meest gerenommeerde experts in het onderzoek naar luchtvervuiling en gezondheid, diep in op wat fijnstof met ons lichaam doet, van jong tot oud, en zelfs al vóór de geboorte.

    Wat je leert in deze aflevering

    Het verschil tussen fijnstof en ultrafijnstof.

    Fijn stof (PM2,5) bestaat uit deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer. Ultrafijnstof is nog kleiner dan 100 nanometer — klein genoeg om via de longen in de bloedbaan te belanden en zo elk orgaan in het lichaam te bereiken.

    Waarom het schadelijk is.

    Fijn stof veroorzaakt ontstekingsreacties (inflammatie) in het lichaam. Die inflammatie speelt een centrale rol bij veroudering en bij het ontstaan van tal van ziekten, van hart- en vaatziekten tot beroertes en kanker. Sinds 2013 classificeert het International Agency for Research on Cancer (IARC) luchtvervuiling zelfs als bewezen kankerverwekkend.

    De cijfers in Vlaanderen.

    De Wereldgezondheidsorganisatie hanteert een advieswaarde van 5 microgram per kubieke meter. In Vlaanderen zitten we gemiddeld rond de 12 tot 13 microgram. Goed nieuws: rond 2000 was dat nog 20 microgram, dus er is duidelijk verbetering. Slecht nieuws: er bestaat geen veilige ondergrens.

    Fijn stof begint al voor de geboorte.

    Prof. Nawrot en zijn team vonden roetdeeltjes terug in de placenta, in navelstrengbloed én in de hersenen, lever en longen van foetussen. Slechts 10 procent van de deeltjes wordt door de placenta tegengehouden. Kinderen die tijdens de zwangerschap meer aan luchtvervuiling werden blootgesteld, worden geboren …

  4. Je artistieke zelf ontdekken

    17 september 2026 · 30 min

    Afspelen
    Nogal wat mensen trekken naar de academie op ietwat oudere leeftijd want ze willen dan toch hun artistieke kant ontdekken. Ook tuinarchitecte en fleuriste Bea Wydooghe. Ze volgende eerste een korte opleiding keramiek en dan de tekenacademie in het SASK in Roeselare. Lees meer

    Bea organiseert een tentoonstelling met werk van vier kunstenaars tot en met 27 september, open op zaterdag en zondag van 14 tot 18 uur. Plaats van de afspraak, Eernegemweg 153 in Snellegem

    SHOWNOTES

    Inhoudelijke samenvatting

    Bea Wydooghe was jarenlang fleuriste en had altijd al belangstelling voor keramiek. Via een korte keramiekopleiding belandde ze uiteindelijk, met wat omwegen, in de kunstacademie, richting tekenen. Vijf jaar later studeert ze af met een indrukwekkend eindwerk.

    Kartonnen paneeltjes

    In dit gesprek neemt Bea ons mee door dat traject: hoe ze vanuit tekenen naar aquarel, acryl en uiteindelijk een heel eigen techniek met porseleinverf evolueerde. Ze vertelt over haar tuinarchitectuur- en floristiek verleden, over hoe een kinderjeugd vol creativiteit (met een moeder die buiten de lijntjes kleurde) haar vormde, en over de vele omwegen, mislukkingen en herstarts die bij haar eindproject horen, een werk opgebouwd uit 31 kartonnen paneeltjes, telkens weer overschilderd tot het voor haar klopte.

    Wit

    Ze begon haar eindwerk rond het thema blad, ze probeerde van alles uit, schepte zelf papier, en het werd heel kleurrijk. Na maanden van twijfel stopte Bea alle panelen een maand lang in een doos, zonder erna te kijken. Pas toen ze er weer met frisse ogen naar keek, zag ze wat er moest gebeuren: de kleuren overschilderen in het wit, tot de rust en soberheid terugkwamen die zij zelf zoekt in kunst.

    Academie

    Ze praat ook over hoe haar partner, die al lang in de kunstwereld actief is, haar creativiteit voedt, over de verschuiving in haar smaak van figuratief naar abstract werk, en over wat de academie voor haar zo bijzonder maakte: een plek waar iedereen — van 18 tot 75 jaar — evenveel ruimte…

  5. AI in de gezondheidszorg

    3 september 2026 · 35 min

    Afspelen
    Kan artificiële intelligentie ouderen helpen, bv oplossingen vinden in de gezondheidszorg? Een vraag voor prof. Tom Braekeleirs, prof. digitale medische technologie aan Ugent. De opname dateert van midden juli (en intussen zijn er alweer een paar hoogtepunten genoteerd maar ook laagtepunten). Lees meer

    Boek

    Aanvaardbare AI (sept 2025)

    SHOWNOTES

    Gast: professor Tom Braekeleirs, professor digitale technologie aan UGent

    Waar deze aflevering over gaat

    Artificiële intelligentie is niet meer weg te denken uit onze gezondheidszorg, maar wat betekent dat concreet? Professor Tom Braekeleirs neemt ons mee in de wereld van AI: van medische beeldvorming en hartmonitoring via je smartphone, tot de zoektocht naar nieuwe medicijnen en de ethische vragen die daarbij komen kijken.

    Inhoudelijke samenvatting

    AI is helemaal niet nieuw: het domein bestaat al zeventig jaar, maar werd pas echt zichtbaar voor het grote publiek toen ChatGPT eind 2022 gelanceerd werd. Veel toepassingen die vandaag in de gezondheidszorg gebruikt worden, zijn eigenlijk oldskool-AI: machine learning en neurale netwerken, technieken die al decennia bestaan maar de voorbije tien jaar in een stroomversnelling zijn gekomen.

    Taalmodellen

    Taalmodellen zoals ChatGPT zijn in de zorg vooralsnog minder toepasbaar dan je zou denken, net omdat ze niet-deterministisch zijn: hetzelfde antwoord kan telkens anders uitvallen, en er sluipen soms fouten of hallucinaties in. Daar waar taalmodellen wél nuttig zijn, is bijvoorbeeld het vertalen van een medische ontslagbrief naar begrijpelijke taal voor de patiënt — iets wat nu getest wordt in sommige ziekenhuizen.

    Beeldherkenning

    Veel courante toepassingen zijn gebaseerd op klassieke neurale netwerken: denk aan beeldherkenning die radiologen helpt blinde vlekken te ontdekken op scans, chatbots die een anamnese afnemen vóór een huisartsbezoek, of een app die via de camera van je smartphone voorkamerfibrillatie kan detecteren, een hartritmestoornis die vaak niet opgemerkt wordt omd…

  6. De kracht van goede gewoontes

    24 juni 2026 · 31 min

    Afspelen
    Fit en energiek ouder worden als je de 50 voorbij bent, het gaat niet vanzelf. Een paar goede gewoontes opbouwen, is het beste wat je kan doen. Prof. Sofie Claeys, neus-keel-oorarts aan UZ Gent, past het ook zelf toe en ze schreef er een boek over Je hoeft niet jong te zijn om gezond te zijn. Lees meer

    Boek

    Je hoeft niet jong te zijn om gezond te zijn - Lannoo

    INHOUDELIJKE SAMENVATTING

    Prof. Sofie Claeys bouwt haar visie op rond vijf pijlers die elkaar versterken en samen bepalen hoe gezond en vitaal je bent op elke leeftijd.

    • Metabolisme

    • Bewegen — een van de krachtigste parameters

    • Slaap

    • Mentale gezondheid

    • Sociale interactie

    Ze benadrukt dat dit geen alternatief is voor de klassieke geneeskunde, maar een aanvulling erop.

    Prof. Sofie Claeys onderscheidt vijf elementen die je allemaal nodig hebt:

    1. Coördinatie

    2. Evenwicht / stabiliteit, vooral krachtig wanneer je het combineert met beweging (bijvoorbeeld: op één been staan en tegelijk naar voren leunen of iets grijpen).

    3. Souplesse

    4. Kracht, spieren hebben directe prikkels nodig, en kracht maakt ook je botten en gewrichten sterker.

    5. Cardiotraining. Prof. Claeys zweert zelf bij HIIT: drie keer veertig seconden inspanning met telkens twintig seconden rust is een verrassend krachtige cardiosessie, haalbaar voor iedereen.

    Ze pleit ook voor recuperatie en voorbereiding rond elke inspanning: een paar minuten gerichte oefeningen vóór het lopen, en stretching erna, om blessures te voorkomen. Over sporten zoals tennis is ze genuanceerd: een fantastische, complete sport, maar wel blessuregevoelig als je lichaam niet goed voorbereid is, een goede kinesist kan daar het verschil maken.

    Een belangrijke geruststelling voor wie kampt met artrose of gewrichtsklachten: een gewricht dat geen enkele impact meer krijgt, wordt niet sterker. Voorzichtig en opgebouwd bewegen stimuleert juist het herstelvermogen van bot en gewricht.

    Ademhaling als onderschatte tool

    Een ander rode draad: de kracht van een goede, trage…

  7. Plasproblemen

    11 juni 2026 · 31 min

    Afspelen
    Plassen, ook dat gaat al eens minder vlot met het ouder worden en het is ook iets waar we met wat schroom mee naar de dokter gaan. Dr. An-Sofie Goessaert richtte daarom de vzw Plaspraat op. Want in veel gevallen is er een oplossing voor de plasproblemen. Bekkenbodemkine kan vaak al veel oplossen. Lees meer

    INHOUDELIJKE SAMENVATTING

    🚽 Hoe werkt plassen eigenlijk?

    Plassen is een cyclisch samenspel tussen blaas, hersenen en bekkenbodem. De blaas vult zich, geeft signalen op verschillende momenten, en pas in een veilige omgeving ontspan je de bekkenbodem zodat alles vlot verloopt. Klinkt eenvoudig maar veel mensen doen het helemaal verkeerd zonder het te beseffen. Denk aan: zweven boven het toilet, duwen, voorzorgsplasjes…

    Het advies: zit rechtop, knieën uit elkaar, broek op de enkels, en laat gewoon los. Ontspanning is het sleutelwoord.

    📏 Wat is normaal?

    • 3 tot 8 keer per dag plassen is normaal bij een vochtinname van 1,5 tot 2 liter.

    • 's Nachts één keer opstaan is nog oké. Twee keer of meer verdient aandacht.

    • Een gezonde blaascapaciteit ligt tussen de 300 en 500 ml.

    ⚠️ Wat zijn de gevolgen van slecht plasgedrag?

    Jarenlang je plas ophouden of voortdurend voorzorgsplasjes doen, heeft gevolgen. De blaas kan lui worden, minder goed samentrekken en uiteindelijk kan dit leiden tot urineverlies en infecties. En nee, een blaasontsteking komt níét van een vies toilet — die komt van je eigen bacteriën bij slecht plasgedrag.

    👵 Plasproblemen met ouder worden

    Met de leeftijd nemen bijna alle plasproblemen toe, maar dat is geen onvermijdelijk lot:

    • Bij vrouwen speelt de bekkenbodem een grote rol. Zwangerschappen, de menopauze en erfelijkheid spelen hier een rol. Blaasverzakking en stressincontinentie (urineverlies bij hoesten of niezen) zijn veelvoorkomende klachten die goed behandelbaar zijn.

    • Bij mannen vergroot de prostaat vaak met de leeftijd, wat druk geeft op de plasbuis. Dit kan leiden tot een overactieve blaas, moeizamer plassen of nachtelijk plassen. Maar opgele…

  8. Vereenzaming

    28 mei 2026 · 30 min

    Afspelen
    Meer mensen dan we misschien denken, kwijnen weg in eenzaamheid. Daarom ontwikkelde Neos, een netwerk van ondernemende senioren, de Verenigings-pil: een doosje met een bijsluiter die je op weg zet naar een vereniging die bij je past. Directeur Martin De Loose staat heel erg achter dit initiatief. Lees meer

    LINKS

    https://neosvzw.be

    www.deverenigingspil.be

    INHOUDELIJKE SAMENVATTING

    Eenzaamheid vs. alleen zijn: een belangrijk onderscheid

    Eenzaamheid is geen synoniem voor alleen zijn. Het is een diep subjectief gevoel: het gevoel dat de verbinding met anderen ontbreekt, dat je er alleen voor staat — ook al zijn er mensen om je heen. De drempel varieert sterk per persoon: de ene heeft genoeg aan één intensief contact, de andere heeft een heel netwerk nodig. Wat telt, is of jij zelf het gevoel hebt dat er iets mist.

    Digitalisering vermindert fysiek contact

    De samenleving neemt stap voor stap kansen op spontaan contact weg. Vroeger vroeg je vijf mensen de weg in een station, dat waren vijf waardevolle contacten. Vandaag open je Google Maps. Bakkers verdwijnen, loketten worden afgebouwd, bankfilialen sluiten. Dit leidt tot een drastische vermindering van alledaagse fysieke interacties, terwijl we acht ontmoetingen per dag nodig hebben om gezond en goed te blijven.

    Kwetsbare overgangsmomenten in het leven

    Bepaalde levensfases verhogen het risico op eenzaamheid aanzienlijk:

    • Met pensioen gaan: het sociale netwerk van collega's valt grotendeels weg.

    • Een partner of beste vriend verliezen: het kleine netwerk dat bestond, valt plots deels weg.

    • Beperkte mobiliteit: wie thuis gekluisterd is, verliest de laatste spontane contacten in de buurt.

    • Veranderende buurten: vertrouwde buren verdwijnen

    Eenzaamheid is echter niet uitsluitend een ouderdomsprobleem. Ook bij jongeren, die digitaal hyperverbonden zijn maar menselijk contact missen, neemt het gevoel van eenzaamheid toe.

    De impact op gezondheid: drie pijlers

    Gezondheid bestaat uit drie communicerende vaten: fysieke, m…

  9. Mammie, nonna, opi of appa

    14 mei 2026 · 30 min

    Afspelen
    Als je grootouder wordt, dan is dat toch een mijlpaal in je leven. Mark Coenen, auteur en columnist bij De Morgen, is al een paar jaar opa of appa van Juno en August en dat met volle overgave. Hij schreef een boek over de status van het opa-zijn, met hier en daar wat wijze raad en veel humor. Lees meer

    BOEKEN

    Bompa voor beginners

    Italië voor idioten

    Alle mannen zijn onnozelaars

    SHOWNOTES

    Inhoudelijke samenvatting

    - De schok van het eerste kleinkind

    Mark beschrijft de geboorte van zijn eerste kleindochter Juno als een onverwacht heftige ervaring. Hij vergelijkt het met de lotto winnen zonder mee te doen. Zijn eerste zorg was op dat moment vooral zijn dochter die beviel zonder verdoving.

    - Feestverlichting

    Als de kleinkinderen komen is het feest, als ze weggaan is er verlichting. Want die kleintjes kunnen best vermoeiend zijn.

    - Aanwezig zonder op te dringen

    "Ik ben zo'n beetje een kamerplant", zegt Mark. "Ik ben er, ik zorg voor hen, ik speel met hen, en ik volg de normen van de ouders. Hij gelooft in de wijsheid van de huidige generatie ouders, die bewuster en analytischer met opvoeding omgaan dan de meeste mensen uit de vorige generatie.

    - Elke week één dag: investeren in de band

    Mark rijdt wekelijks van Keerbergen naar Antwerpen om één dag voor Juno en August te zorgen. Hij haalt Juno op aan school, gaat samen naar de crèche van August, en past op tot één van de ouders thuiskomt. Zijn motivatie: weten dat het leven niet eindeloos is, en dat een band opbouwen tijd vergt. "Als de berg niet naar Mohammed komt, moet Mohammed naar de berg".

    - De rol van grootvader versus grootmoeder

    De 'grootmoedertheorie': vrouwen stoppen na de menopauze met kinderen krijgen zodat ze energie kunnen steken in hun kleinkinderen. Bij grootvaders gaat dat anders. "Wij geven wat geld en gaan mee naar de bioscoop"." Mark merkt dat zijn kleinkinderen intuïtief sneller bij grootmoeders terechtkomen in emotionele momenten.

    - Tattoos als draagbare liefde

    Marc liet voor elk kleinkind ee…

  10. Onderzoek kwaliteit voeding

    30 april 2026 · 32 min

    Afspelen
    Gezonde voeding is belangrijk voor jong en oud, maar het is heel moeilijk om zicht te krijgen op wat nu wel en niet gezond is en in welke mate. Prof. Carl Lachat van de faculteit van de bio-ingenieurswetenschappen aan UGent doet onderzoek naar de kwaliteit van voeding, enkel met publieke middelen. Lees meer

    SHOWNOTES

    De belangrijkste inzichten

    1. Voedingsonderzoek is complexer dan het lijkt

    Voedingswetenschappers volgen mensen over lange periodes en kijken naar verbanden tussen wat ze eten en welke ziektes ze ontwikkelen. Maar zo'n verband is geen bewijs van oorzaak en gevolg. Iemand die veel koffie drinkt, rookt misschien ook vaker — en dan is het moeilijk te zeggen wat de echte boosdoener is.

    2. Wat mensen eten, is enorm moeilijk te meten

    Hoeveel mango heb jij het afgelopen jaar gegeten? Precies. Zelfs gedetailleerde voedingsvragenlijsten zijn onbetrouwbaar. Nieuwe technieken zoals slimme brillen of bloedmerkers zijn veelbelovend, maar nog lang niet volwassen — én stuiten op privacyvraagstukken.

    3. Van nutriënten naar eetpatronen

    Decennialang zoomden wetenschappers in op losse vitaminen en mineralen. Vandaag weten we dat die benadering te beperkt is: we eten geen vitamines, we eten levensmiddelen — en die zijn veel complexer dan de som van hun onderdelen.

    4. Toch zijn er zekerheden

    Ondanks alle beperkingen is de wetenschappelijke consensus duidelijk: gevarieerd eten, veel groenten en fruit, minder ultrabewerkte producten — dat advies staat overeind. Niet dankzij één studie, maar doordat tientallen studies wereldwijd telkens hetzelfde beeld geven.

    5. Ultrabewerkte voeding: de discussie is nog niet beslecht

    De NOVA-classificatie (ontwikkeld door de Braziliaanse professor Carlos Monteiro) verdeelt voeding in vier groepen op basis van bewerkingsgraad. De vierde groep — ultrabewerkte levensmiddelen — bevat producten waarvan de originele eigenschappen onherkenbaar zijn, die industrieel geproduceerd worden met additieven die je thuis niet gebruikt. Sommige studies leg…

  11. Een hersenletsel. En nu?

    16 april 2026 · 32 min

    Afspelen
    Een garantie tegen tegenslagen in het leven, is er niet. Als je pech hebt en je krijgt bv een beroerte of een ongeval met blijvende beperkingen, dan valt je wereld in. Maar Lees meer

    met externe hulp van organisaties zoals Dominiek Savio kan je proberen een waardevol leven her op te bouwen.

    SHOWNOTES

    Besproken thema's

    Wat is een niet-aangeboren hersenletsel (NAH)?

    Een beroerte, verkeersongeval of tumor kan de hersenen blijvend beschadigen. Omdat de hersenen ons complete functioneren aansturen, zijn de gevolgen enorm — en lang niet altijd zichtbaar van buitenaf.

    De onzichtbare beperkingen

    Naast motorische problemen zijn er vaak ook cognitieve gevolgen: geheugen- en concentratieproblemen, moeite met informatieverwerking, en een vertraagd tempo. Wie niet kan focussen, onthoudt ook niet — en wie niet onthoudt, kan geen gesprek volgen, geen afspraken nakomen.

    Emotieregulatie en gedragsverandering

    Bij letsel aan de frontale kwab — de controlekamer van ons brein — vervalt de rem op emoties. Mensen reageren impulsiever, zonder filter. Partners herkennen hun geliefde soms niet meer terug. Dat is voor alle betrokkenen ingrijpend.

    De impact op partners en gezin

    De partner schuift ongemerkt op van geliefde naar mantelzorger. Taken verschuiven, verwachtingen botsen, en conflicten ontstaan — zeker wanneer de terugkeer naar huis na revalidatie niet verloopt zoals gehoopt..

    Vermoeidheid en overprikkeling

    Vermoeidheid is een van de meest onderschatte gevolgen van hersenletsel. Een ogenschijnlijk gewone ochtend kan iemand volledig uitputten. Die uitputting leidt tot frustratie, en frustratie leidt tot conflicten.

    Communicatie na hersenletsel

    Woorden niet meer vinden, of niet meer begrijpen wat gezegd wordt, dat vreet aan de verbinding tussen mensen. Met pictogrammen of eenvoudig materiaal kan je een deel opvangen, maar een hele emotionele dimensie valt weg.

    Isolement en eenzaamheid

    Sociale contacten slijten stilaan: een etentje is te belastend, vriendschappen verdwijnen, en o…

  12. Mijn auto, mijn vrijheid!

    2 april 2026 · 32 min

    Afspelen
    Een veelbesproken onderwerp in veel families: hoe lang kunnen we als ouderen met de auto het verkeer in, voor onze eigen veiligheid en die van anderen? Mijn auto: mijn vrijheid, weet-je-wel. Ik ging te rade bij manager Mark Tant van VIAS, het Belgisch kenniscentrum voor verkeersveiligheid. Lees meer

    TESTEN VOOR SENIOREN

    Doe de seniortest van VIAS
    https://www.vias.be/nl/particulieren/senior-test/

    VSV
    https://www.vsv.be/aanbod/rijopleiding/rijgeschiktheid-voor-senioren

    Politie
    https://www.politie.be/5998/nl/nieuws/kijk-uit-test-je-rijvaardigheid

    SHOWNOTES

    Besproken thema's

    Ouder worden achter het stuur
    Niet elke 65-plusser heeft ernstige rijproblemen, maar een dalende mobiliteit is wel een natuurlijk gegeven. Mark Tant nuanceert het beeld: het probleem is er, maar hoeft niet overdreven te worden.

    De seniortest op de VIAS-website
    Een gratis online richtlijn (groen/oranje/rood) die aandachtspunten signaleert — geen diagnose, maar een startpunt voor gesprek en actie.

    De moeilijkste verkeerssituaties voor senioren
    Links afslaan staat bovenaan, gevolgd door in- en uitvoegen op de autosnelweg en rijden in druk verkeer zoals schoolomgevingen.

    Medicatie en rijvaardigheid
    Pijnstillers en slaappillen kunnen het rijgedrag beïnvloeden. Vooral bij opstarten of wisselen van medicatie zijn de effecten het grootst. Advies: volg altijd de richtlijnen van je arts en apotheker.

    Zicht en andere leeftijdsgebonden aandoeningen
    Cataract en glaucoom sluipen er geleidelijk in — mensen beseffen vaak pas hoe ernstig het was nadat het opgelost is. Regelmatige controle bij de oogarts is een must.

    Alcohol en senioren
    Oudere bestuurders houden zich minder strikt aan alcohollimieten, terwijl ze net vatbaarder zijn voor de gevolgen. Een kwestie van generatie en mentaliteit, maar zeker een risico.

    Vermijden is geen oplossing
    Wie 's nachts niet meer rijdt of de autosnelweg mijdt, getuigt van zelfinzicht — maar wie volledig stopt met moeilijke situaties, verliest rijvaardigheid. "Use it or lose it" …

  13. Onderzoek parkinson

    19 maart 2026 · 32 min

    Afspelen
    Parkinson treft, steeds meer, vooral oudere maar ook jongere mensen. Er is zelfs sprake van een pandemie. Gelukkig is er ook onderzoek naar de oorzaken van parkinson zoals door prof. Sebastiaan De Schepper, hoofd van het centrum voor moleculaire neurologie van de universiteit van Antwerpen. Lees meer
  14. Je levenswerk voortzetten

    5 maart 2026 · 33 min

    Afspelen
    Je hoeft na je pensioen je levensproject helemaal niet on hold te zetten. Dat bewijst ingenieur en econoom Jan Van Hecke die op zijn 78 nog altijd met veel passie PRoF leidt, een denktank met jongeren en ouderen en experts, die onderzoek doet naar de evolutie van en innovatie in de zorg. Lees meer

    Website

    https://www.profvzw.be/

  15. Digital up-to-date?

    19 februari 2026 · 29 min

    Afspelen
    Er wordt veel gezegd en geschreven over de digitale vaardigheden van ouderen maar kunnen ouderen overweg met de digitale mogelijkheden en moeten ze dat wel kunnen? Prof. Nico De Witte, dr. in de pedagogische wetenschappen en sociaal gerontoloog aan de VUB, doet er al jarenlang onderzoek naar. Lees meer
  16. Nano- en microplastics

    5 februari 2026 · 32 min

    Afspelen
    Een bankkaart aan microplastics zou er in onze hersenen zitten. Wat is ervan aan? Ze zijn wel overvloedig aanwezig in onze omgeving. Wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid ook als we ouder worden? Met deze vragen trok ik naar prof. Jana Asselman van UGent, bio-ingenieur aan UGent. Lees meer
  17. What about shoes?

    22 januari 2026 · 30 min

    Afspelen
    Vaak vergeten en onderschat, het belang van stevige voeten en goeie schoenen. Het kan het verschil maken tussen actief kunnen blijven of last krijgen van vallen, pijn en blessures. Charlotte De Jonckheere is podoloog en haalde ook een master podiatry aan de universiteit van Brighton in Engeland. Lees meer

    Website

    Op de website van Charlotte De Jonckheere vind je meer info bv. De vijf vuistregels voor goede schoenen of Tips bij de keuze van fietsschoenen.

    https://www.podometrix.be/nl

  18. Allemaal 100?

    8 januari 2026 · 29 min

    Afspelen
    Een nieuw jaar met een nieuwe hamvraag. Wat als we allemaal 100 worden? Die vraag stelde Dirk Schyvinck zich 10 jaar geleden al. En het is nog altijd een zinnige vraag over het spanningsveld tussen langer gezond blijven en langer gezond werken. Wat denkt de socioloog nu over deze kwestie? Lees meer

    Boek

    Wat als we straks100 worden? De uitdagingen van een lang leven.

    Houtekiet

  19. Het woon-zorgcentrum

    18 december 2025 · 32 min

    Afspelen
    ‘Ik werd kamer 235’ is de titel van het boek van Lieve Flour over haar verblijf in wzc De Wending in Turnhout. 27 maanden werkte ze eraan. Ze koos voor De Wending, omdat ze het wzc kende. Ze had er voordien een paar jaar lang als kunstenares een hele muurschildering gemaakt met Turnhoutse gevels. Lees meer

    Boek

    Ik werd kamer 235 -Politeia

  20. Het microbioom

    4 december 2025 · 30 min

    Afspelen
    De darmflora heette het vroeger maar nu spreken we van het microbioom. Bio-ingenieur Rosemarie De Weirdt bestudeerde het 20 jaar lang en publiceerde onlangs een boek met als titel 'De microbioomboost', want er is steeds meer bewijs dat het microbioom van groot belang is voor onze gezondheid. Lees meer

    Boek

    De microbioomboost

    Website

    Borntobemicrobial.be

  21. Wablieft?

    20 november 2025 · 33 min

    Afspelen
    Een verminderd gehoor is vaak het eerste wat opduikt in het arsenaal kwalen van ouderen. Het wordt vaak geminimaliseerd. "Het zijn de anderen die niet duidelijk spreken." Als je jezelf dit hoort zeggen, dan moet je zeker naar deze podcast luisteren met audioloog Bob Depuydt. Lees meer
  22. De kunst van het opruimen

    6 november 2025 · 33 min

    Afspelen
    We verzamelen allemaal te veel nutteloze dingen. Opruimen vinden we minder leuk, toch kan het veel voldoening geven. Het opruimen van het huis van familieleden is nog wat anders. Ruim je niet beter zelf op voor je je hoofd neerlegt, naar goede Zweedse gewoonte? Een vraag voor opruimcoach Nele Colle. Lees meer

    Bekijk ook Alles in orde! op VRT max.

    Lees het boek The Joy of Missing Out van Nele Colle: voor meer rust in je leven en ruimte in je hoofd.

    Nele is ook te zien als expert in het VRT-programma Alles in orde! Programma start in februari 2026.

  23. Goed slapen

    23 oktober 2025 · 30 min

    Afspelen
    Wat gebeurt er met onze slaap als we ouder worden? Hebben we minder slaap nodig. Is het normaal als we ’s nachts meer wakker worden? Vragen voor prof. dr. An Mariman. Ze is psychiater en somnoloog in het UZ Gent. Ze is gespecialiseerd in slaapstoornissen en aanhoudende vermoeidheid. Lees meer
  24. De assistentiewoning

    9 oktober 2025 · 30 min

    Afspelen
    Hugo en Fanny droomden over een rustige oude dag in een assistentiewoning of serviceflat in La Vigie in Koksijde. Ze kozen voor de kust voor het vakantiegevoel én rekenden op assistentie voor de zorg maar de beheerder loste zijn beloften niet in. Het werd een flat zonder assistentie op den duur. Lees meer
  25. Krachttraining, een must

    25 september 2025 · 29 min

    Afspelen
    Krachttraining lijkt dé toverformule om op 1 been je oude dag in te duiken. Reden genoeg om een specialist te vragen of je weer in actie kan komen na een paar jaar als couch potato. Koen De Weerdt is licentiaat lichamelijke opvoeding, kinesitherapeut en auteur van het boek Krachtig ouder worden. Lees meer

    Lees het boek Krachtig ouder worden met heel wat oefeningen om je lenig en fit te houden.

    Je kan ook dit uitproberen.

    Jaqueline van Dijk

    https://jacquelinevandijk.nl/probeer-gratis/#gratis-aanmelden

    Of

    Shrey Vazir

    https://www.youtube.com/@MindBodyHorizons

  26. Inflammaging

    11 september 2025 · 31 min

    Afspelen
    Inflammaging of chronische ontsteking…Je loopt meer kans om daar mee te maken te krijgen bij het verouderen. Waarom dat zo is, hoor je in deze podcast van Len De Nys, gezondheidswetenschapper, kinesitherapeut, ervaringsdeskundige én auteur van het boek Waar rook is, is vuur. Lees meer

    Boek

    Waar rook is, is vuur: Len De Nys

    Alles over de onzichtbare gevaren van chronische ontsteking en hoe je je gezondheid terugwint.

    Podcast

    Len De Nys is ook host van de podcast Lifeme

    https://www.lifeme.be/podcast

  27. Preventie op 60

    28 augustus 2025 · 29 min

    Afspelen
    't Slechtste wat je kan doen voor je gezondheid, is met pensioen gaan. Een boutade maar vanaf je zestigste beginnen een aantal kwalen op te duiken. Kan je preventief al die kwalen te vroeg af zijn door gezond te leven. Een vraag voor dr. Marleen Finoulst, arts en hoofdredacteur van Gezondheid en wetenschap, Lees meer

    Van al de onderzoeken die de media halen: wat is waar en wat niet. Tot nu toe waren er bv. meerdere onderzoeken dat kurkuma goed kan zijn voor de gewrichten. Na ons gesprek is dat alweer onderuit gehaald door nieuw onderzoek.
    Als je wil weten hoe het evolueert, volg dan de website van Gezondheid en Wetenschap.

    https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen

    Factchecks over onderzoeken die in de media komen.

    https://www.gezondheidenwetenschap.be/gezondheid-in-de-media

    De podcast

    https://www.gezondheidenwetenschap.be/in-de-kijker/podcast-gezondheid-en-wetenschap

    De app ZoekGezond

    https://www.gezondheidenwetenschap.be/download-de-app

  28. Onderzoeken aging

    14 augustus 2025 · 29 min

    Afspelen
    Oud worden is één ding maar gezond ouder worden is nog wat anders. Meer en meer is er onderzoek naar manieren om zo gezond mogelijk kunnen blijven. Ook Gray aging young van onder meer UGent heeft nogal wat onderzoeken op stapel staan, legt de coördinator Sanne Stegen uit in deze podcast. Lees meer
  29. Een leuk oud mens

    31 juli 2025 · 28 min

    Afspelen
    Een leuk mens, dat is schrijfster Kolet Janssen zeker. Ze is dan ook de auteur van het boek Hoe word ik een leuk oud mens? Een fijne handleiding om de wereld vrolijk en genietend en met veel zelfrelativering tegemoet te gaan na je zestigste. Lees meer

    Boek

    Hoe word ik een leuk oud mens? Manteau

    Link naar website

    https://www.koletjanssen.be/

  30. Power to the patient

    17 juli 2025 · 32 min

    Afspelen
    Patiënt zijn we allemaal. En hoe ouder we worden, hoe meer. Dan ben je afhankelijk van zorgverleners. Een goede relatie tussen patiënt en zorgverleners is essentieel voor het fysieke en mentale welzijn van de patiënt. Prof. Edgard Eeckman richtte daarom de vzw Patient Empowerment op. Lees meer

    Websites

    Website https://patientempowerment.be/
    Website www.edgard.be

    Boeken van Edgard Eeckman

    Marijke begrijpt het niet. (Borgerhoff en Lamberigts)

    Balanceren tussen macht en onmacht (Politeia)

    Praktijkboek patient empowerment voor zorgverstrekkers (Politeia)

    Theater

    De rimpelrevolutie

    Ook interessant

    Boek van Amerikaanse arts Eric Topol: The patient will see you now.

  31. Stralende tanden

    3 juli 2025 · 31 min

    Afspelen
    Je ziet de reclame zo voor je. In deze podcast hoor je van gerodontoloog prof. dr. Barbara Janssens waarom het belangrijk is je tanden goed te blijven verzorgen en hoe je dat doet. Kunstgebit of implantaten? Wat kies je? En waarom zijn tandontstekingen niet onschuldig? Lees meer
  32. Blijven werken

    19 juni 2025 · 31 min

    Afspelen
    Zestigplussers uitgeblust? Helemaal niet, verzekeren Pranvera Xhemajli en Femke Migneau van het uitzendkantoor voor 60+. Heel veel zestigers willen maar al te graag aan het werk blijven, volgens hun concrete mogelijkheden en wensen. Voor hen is dat een manier om zinvol bezig te blijven. Lees meer
  33. Screening gezondheid

    5 juni 2025 · 29 min

    Afspelen
    Vanaf 60-70 jaar begint ons lichaam al eens vierkant te draaien. De signalen tijdig opmerken is belangrijk, als je zo lang mogelijk zelfredzaam wil blijven. Het expertisecentrum Gezond ouder worden van ZAS Middelheim Antwerpen wil daar werk van maken. Prof. dr. Annemarie De Cock is er diensthoofd. Lees meer
  34. Wijs, grijs én?

    22 mei 2025 · 31 min

    Afspelen
    Heb je soms het gevoel dat je afgeschreven bent als gepensioneerde? Oud én out. Volgens prof. em. Jean Paul Van Bendegem bestaat dit beeld effectief. Zelf blijft hij heel actief. Zo schreef de filosoof het boek Wijs, grijs én puber. Want er zijn gelijkenissen met de puberteit, is zijn stelling. Lees meer

    Boeken

    Wijs, grijs en puber

    Podcast

    Wijs, grijs en puber Radio 1

    https://jeanpaulvanbendegem.be/home/boeken/wijs-grijs-en-puber-2020/

    Website

    https://jeanpaulvanbendegem.be/

  35. Wat met dementie?

    8 mei 2025 · 33 min

    Afspelen
    Gebeurt het je ook wel eens dat je namen vergeet of niet meer weet waar je gsm gebleven is? Flitst er dan ook iets door je hoofd als 'dat zal toch niet het begin van dementie zijn?' Nee dus, het gebeurt bij iedereen, maar dementie is toch iets waar we ons vanaf een zekere leeftijd zorgen over maken. Prof. dr. em. Reginald Deschepper, medisch antropoloog en oprichter van de vzw LifeMe schreef het boek Bescherm je brein tegen dementie. Lees meer
  36. Gezond én lekker eten

    24 april 2025 · 32 min

    Afspelen
    We weten allemaal dat gezonde voeding belangrijk is, maar toch is er maar 5 procent van de Belgen die genoeg groenten eet en maar 10 procent die genoeg fruit consumeert. Er wordt veel over gezonde voeding gepraat maar we lezen ook veel tegenstrijdige berichten. Lees meer

    Michael Sels, voedingsexpert bij UZ Antwerpen én chef-kok houdt een pleidooi voor gezond én lekker eten.

    Boeken van Michael Sels

    Lekker lang leven

    Lekker lang leven 2

    Plan 500 gram

    Prikkelbare darmen kookboek

  37. De biologische leeftijd

    10 april 2025 · 26 min

    Afspelen
    Deze keer gaan we meer de wetenschappelijke toer op. De biologische leeftijd is niet altijd hetzelfde als je werkelijke leeftijd. En dat heeft veel te maken met de lengte van telomeren. De uiteinden van chromosomen die nog best te vergelijken zijn met de dopjes op schoenveters. Het gaat dus ook over epigenetica, het besturingssysteem van je genen, dat bepaalt of een gen wel of niet actief is.
    Prof. Tim De Meyer, bio-ingenieur verbonden aan de universiteit van Gent bestudeert onder meer de biologische veroudering.
    Lees meer
  38. Je pensioen voorbereiden

    27 maart 2025 · 33 min

    Afspelen
    Pensioen? Dolce far niente of liever toch iets meer? In deze podcastaflevering krijg je goede raad van Luc Van de Ven, klinisch ouderenpsycholoog verbonden aan het Universitair Psychiatrisch centrum van de KU Leuven, hoofdredacteur van ‘Senior. Tijdschrift voor kwaliteitsvolle ouderenzorg’ én coördinator van de Werkgroep Klinische Ouderenpsychologie. Hij bereidt mensen voor op hun pensioen. Wanneer je er aan begint? Lees meer

    Boeken

    Opeens moet je voor je ouders zorgen (Lannoo)

    Gevecht in de echt. Over het wel en wee van partnerrelaties in de tweede levenshelft. (samen met Lies Van Assche)

    Troost: Over ouderdom, zorg en psychologie

    Je leest ook meer hierover op
    https://geluksdriehoek.be/zo-wordt-je-pensioen-geen-eindpunt

  39. De sandwichgeneratie

    13 maart 2025 · 21 min

    Afspelen
    Karl Vandenberghe is met pensioen maar presenteert nog altijd een dag per week het focus-wtv-nieuws. Dat vindt hij een mooie overgang van een actief leven naar het pensioen. En het cliché is waar: de dagen van een gepensioneerde lopen snel vol. Familie is belangrijk en tijd voor wat je graag doet, tijd voor engagement. Lees meer
  40. Trailer podcast Fit naar de 100

    27 februari 2025 · 1 min

    Afspelen

    Luister hier naar de trailer van een nieuwe podcast die binnenkort uitkomt.