Alle afleveringen
88 afleveringen, van nieuw naar oud
-
#87. 2 november - Marie-Antoinette: koningin en zondebok
2 november 2026 · 16 min
Op 2 november 1755 wordt in Wenen Maria Antonia geboren, de toekomstige Marie-Antoinette. Lees meer
Als tiener wordt ze uitgehuwelijkt aan de Franse kroonprins Lodewijk XVI om de band tussen Oostenrijk en Frankrijk te versterken. Aan het hof van Versailles groeit ze uit tot een van de bekendste vrouwen van Europa — én tot een ideaal doelwit voor roddel, propaganda en politieke woede.
In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe Marie-Antoinette van jonge aartshertogin uitgroeit tot koningin van Frankrijk, waarom haar reputatie zo ontspoort en hoe ze uiteindelijk symbool wordt voor de ondergang van de monarchie.
-
#86. 26 oktober - Gilles de Rais: Blauwbaard, maarschalk en moordenaar
26 oktober 2026 · 16 min
Gilles de Rais behoort in de vijftiende eeuw tot de rijkste en machtigste edelen van Frankrijk. Hij vecht aan de zijde van Jeanne d’Arc, is aanwezig bij de kroning van Karel VII en wordt al jong benoemd tot maarschalk van Frankrijk. Lees meer
Elf jaar later staat hij terecht voor het ontvoeren, misbruiken en vermoorden van kinderen.
Zijn proces in 1440 levert een van de donkerste dossiers uit de late middeleeuwen op, vol getuigenverklaringen, bekentenissen, beschuldigingen van magie en vragen over hoe betrouwbaar zo’n vijftiende-eeuws strafproces eigenlijk is.
Later raakt Gilles de Rais ook verbonden aan het sprookje van Blauwbaard.
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe een gevierde Franse edelman uitgroeit tot een van de beruchtste figuren uit de middeleeuwse geschiedenis... en wat we daarvan werkelijk zeker weten.
-
#85. 19 oktober - Hannibal: de grootste vijand van Rome
19 oktober 2026 · 16 min
Hannibal Barkas geldt als een van de beroemdste generaals uit de oudheid. Hij trekt met zijn leger vanuit Spanje over de Alpen Italië binnen, neemt oorlogsolifanten mee en brengt Rome bij Cannae een van de zwaarste nederlagen uit zijn geschiedenis toe. Lees meer
Toch weet hij Rome niet definitief te breken.
Jaren later draait de situatie volledig om. De Romeinse bevelhebber Publius Cornelius Scipio brengt de oorlog naar Noord-Afrika en dwingt Hannibal terug naar Carthago.
In 202 v.Chr. staan de twee tegenover elkaar bij Zama.
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe Hannibal uitgroeit tot Rome’s grootste nachtmerrie, waarom zelfs zijn beroemdste overwinningen niet genoeg blijken en hoe zijn laatste grote veldslag de machtsverhoudingen rond de Middellandse Zee voorgoed verandert.
-
#84. 12 oktober - Babylon: het einde van een wereldrijk
12 oktober 2026 · 17 min
Babylon is in de zesde eeuw voor Christus een van de indrukwekkendste steden ter wereld. Onder Nebukadnezar II groeit het uit tot het centrum van een machtig rijk. Lees meer
Maar na zijn dood begint de politieke situatie te schuiven. Onder koning Nabonidus ontstaan spanningen, terwijl in het oosten een nieuwe grootmacht opkomt: het Perzische Rijk van Cyrus de Grote.
Op 12 oktober 539 v.Chr. valt Babylon vrijwel zonder gevecht in Perzische handen.
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis gaan we in op de ondergang van dit gigantische wereldrijk.
-
#83. 5 oktober - James Bond verovert het witte doek
5 oktober 2026 · 17 min
Op 5 oktober 1962 gaat in Londen Dr. No in première: de eerste film uit wat zal uitgroeien tot de officiële James Bondreeks. Lees meer
Maar Bond begint al bijna tien jaar eerder, aan de schrijftafel van Ian Fleming. Zijn geheime agent 007 is gevormd door Flemings oorlogservaringen, zijn liefde voor luxe en avontuur én het veranderende zelfbeeld van Groot-Brittannië na de Tweede Wereldoorlog.
Met Sean Connery krijgt Bond op het witte doek een nieuwe vorm: eleganter, gevaarlijker en uiteindelijk veel groter dan Fleming ooit had kunnen voorzien.
In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe Dr. No het begin wordt van een filmreeks die zich al meer dan zestig jaar telkens opnieuw weet uit te vinden.
-
#82. 28 september - Willem de Veroveraar en de beroemdste veldslag uit de Britse geschiedenis
28 september 2026 · 16 min
In 1066 sterft de Engelse koning Edward de Belijder zonder kinderen. Meteen ontstaat de vraag wie hem moet opvolgen. Lees meer
De machtige Engelse edelman Harold Godwinson wordt tot koning gekroond. Maar aan de overkant van het Kanaal vindt Willem, hertog van Normandië, dat de Engelse kroon aan hém is beloofd.
Wanneer Willem op 28 september 1066 met zijn leger in Engeland landt, begint een strijd die niet alleen bepaalt wie koning wordt, maar die Engeland voorgoed zal veranderen.
-
#81. 21 september - De geboorte van communistisch China
21 september 2026 · 16 min
In september 1949 is de Chinese Burgeroorlog nog niet helemaal voorbij, maar de machtsverhoudingen zijn gekanteld. Op 21 september begint in Beijing de politieke conferentie waarin Mao Zedong en zijn bondgenoten de nieuwe Chinese staat vormgeven. Lees meer
Hoe kwamen de communisten zo ver? Welke rol speelden Chiang Kai-shek, de Lange Mars en de oorlog tegen Japan? En waarom vormt 1949 nog altijd een breuklijn in de Chinese geschiedenis?
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: de geboorte van communistisch China.
-
#80. 14 september - Johan van Oldenbarnevelt en de strijd om de Republiek
14 september 2026 · 15 min
Johan van Oldenbarnevelt helpt de jonge Republiek der Nederlanden jarenlang overeind te houden. Hij werkt nauw samen met prins Maurits, speelt een grote rol bij de VOC en het Twaalfjarig Bestand en groeit uit tot een van de machtigste bestuurders van zijn tijd. Lees meer
Maar juist met Maurits raakt hij uiteindelijk verwikkeld in een vernietigende strijd over macht, geloof en de vraag wie er in de Republiek eigenlijk het laatste woord heeft.
In 1619 eindigt die strijd op het schavot.
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het leven van een van de grootste staatsmannen uit onze geschiedenis.
-
#79. 7 september - Napoleon en de Slag bij Borodino
7 september 2026 · 15 min
Napoleon trekt in 1812 Rusland binnen met een gigantisch leger en verwacht uiteindelijk één beslissende veldslag. Die krijgt hij bij Borodino. Lees meer
De Fransen winnen het slagveld en Napoleon marcheert daarna zelfs Moskou binnen. Toch wordt juist deze overwinning het begin van een catastrofe.
Hoe kan een leger een slag winnen en toch de hele veldtocht verliezen?
-
#78. 31 augustus - Jack the Ripper slaat voor het eerst toe
31 augustus 2026 · 16 min
Iedereen kent Jack the Ripper. Maar wie hij werkelijk was? Lees meer
Op 31 augustus 1888 wordt Mary Ann Nichols vermoord gevonden in Whitechapel. Haar dood wordt het begin van een reeks moorden die Londen in haar greep houdt en een onbekende dader verandert in een wereldwijd beruchte naam.
In deze aflevering duiken we in het Victoriaanse Londen waarin Jack the Ripper kon toeslaan: de armoede van Whitechapel, de vrouwen die zijn slachtoffers werden, de worsteling van de politie en de enorme rol van de pers.
Hoe ontstond de naam Jack the Ripper? Waarom kon hij toeslaan? En hoe kon een moordenaar zonder bekende identiteit uitgroeien tot een van de beroemdste figuren uit de misdaadgeschiedenis?
-
#77. 24 augustus - De plundering van Rome
24 augustus 2026 · 16 min
Bijna 800 jaar lang was geen vijandelijk leger Rome binnengedrongen. Tot 24 augustus 410. Lees meer
Die dag trekken de Goten onder leiding van Alarik de Eeuwige Stad binnen en wordt Rome drie dagen lang geplunderd. Voor tijdgenoten is de schok enorm: hoe kan de stad die de wereld heeft veroverd nu zélf worden veroverd?
Wat is er in 410 aan de hand? Wie is Alarik, waarom staat hij voor de poorten van Rome en waarom verandert deze plundering het beeld van Rome voorgoed?
🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis reizen we naar de dag waarop de Eeuwige Stad ontdekte dat ook zij niet onaantastbaar was.
-
#76. 17 augustus - Frederik de Grote: de oorlogvoerende fluitspeler
17 augustus 2026 · 15 min
Hij hield van filosofie, speelde fluit en correspondeerde met Voltaire. Tegelijkertijd was hij een briljant militair leider die van Pruisen een Europese grootmacht maakte. En dan was er ook nog zijn opmerkelijke bemoeienis met de aardappel. Lees meer
Op 17 augustus 1786 sterft Frederik de Grote. In deze aflevering duiken we in het leven van een koning vol tegenstrijdigheden: verlicht denker én absoluut vorst, intellectueel én krijgsheer. Hoe veranderde hij Pruisen en uiteindelijk Europa? En waarom noemen we 'De Grote'?
-
#75. 10 augustus - De Beeldenstorm begint
10 augustus 2026 · 17 min
Op 10 augustus 1566 begint bij Steenvoorde een golf van vernielingen die de geschiedenis ingaat als de Beeldenstorm. Beelden worden van hun sokkels getrokken, altaren vernield en kerken beschadigd. Binnen korte tijd verspreidt de onrust zich door de Nederlanden. Lees meer
Maar waarom waren protestanten eigenlijk zo fel tegen katholieke beelden? Waarom kwamen duizenden mensen bijeen voor illegale hagenpreken? En waarom zag koning Filips II de vernielingen niet alleen als een aanval op het katholieke geloof, maar ook op zijn eigen gezag?
In deze aflevering duiken we in de religieuze en politieke spanningen achter de Beeldenstorm. Over katholieken en calvinisten, vervolging en verzet, Filips II en Willem van Oranje. En over een zomer waarin zichtbaar werd hoe diep de Nederlanden inmiddels verdeeld waren.
-
#74. 3 augustus - Columbus vertrekt naar het westen
3 augustus 2026 · 17 min
Op 3 augustus 1492 vertrekken de Santa María, de Pinta en de Niña vanuit Palos. Aan boord: Christoffel Columbus, overtuigd dat hij Azië kan bereiken door naar het westen te varen. Lees meer
Hij vergist zich.
Niet omdat de aarde plat zou zijn – dat wisten geleerden in zijn tijd allang beter – maar omdat hij de afstand tot Azië ernstig onderschat. In plaats daarvan bereikt hij een werelddeel waarvan Europeanen het bestaan niet kenden.
In deze aflevering vertel ik hoe Columbus op dit plan kwam, waarom juist de Spaanse kroon zijn expeditie financierde, hoe de reis verliep en waarom deze oversteek uitgroeide tot een van de grootste keerpunten uit de wereldgeschiedenis. Een verhaal over ambitie, zeevaart, handel, vergissingen en de ingrijpende gevolgen van het eerste blijvende contact tussen Europa en de Amerika's.
-
#73. 27 juli - Oorlog zonder vrede: de Koreaanse Oorlog
27 juli 2026 · 16 min
Op 27 juli 1953 wordt bij Panmunjom een wapenstilstand getekend die de gevechten in Korea stillegt. Maar vrede komt er niet. Er wordt geen vredesverdrag gesloten, Korea blijft verdeeld en de oorlog eindigt technisch gezien nooit echt. Lees meer
In deze aflevering gaan we terug naar het einde van de Tweede Wereldoorlog, wanneer Korea wordt bevrijd van Japanse overheersing maar vrijwel meteen wordt opgedeeld in een Sovjetzone in het noorden en een Amerikaanse zone in het zuiden. Wat bedoeld is als tijdelijke scheidslijn, groeit uit tot een harde grens tussen twee staten die allebei heel Korea claimen.
Op 25 juni 1950 valt Noord-Korea het zuiden binnen. De Verenigde Staten grijpen in onder VN-vlag, China mengt zich later massaal in de strijd en Korea wordt een van de eerste plekken waar de Koude Oorlog bloedheet wordt.
Een verhaal over deling, ideologie, buitenlandse macht, miljoenen slachtoffers en een stilte die nog steeds zwaar bewaakt wordt.
-
#72. 20 juli - The Eagle has landed: de maanlanding
20 juli 2026 · 17 min
Op 20 juli 1969 landt Apollo 11 op de maan. Voor het eerst bereiken mensen een ander hemellichaam. Lees meer
Maar de maanlanding begint niet pas bij Neil Armstrongs beroemde voetstap. Ze begint in de Koude Oorlog, waarin de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie strijden om macht, prestige en de toekomst. Na Spoetnik en Joeri Gagarin wil president John F. Kennedy dat Amerika vóór het einde van de jaren zestig een mens op de maan zet... en veilig terugbrengt naar de aarde.
In deze aflevering gaan we naar Apollo 11: naar de Saturnus V-raket, Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins, de spannende landing van de Eagle, de eerste stap op het maanoppervlak en de wereld die live meekijkt.
Een verhaal over ambitie, angst, techniek, propaganda en verwondering. Over een kleine voetstap in grijs stof en een reuzensprong die de mensheid voorgoed anders naar zichzelf laat kijken.
-
#71. 13 juli - Julius Caesar: hij die te groot werd voor Rome
13 juli 2026 · 17 min
Op 13 juli 100 v.Chr. wordt in Rome Gaius Julius Caesar geboren, volgens de traditionele datering. Een jongen uit een oude patricische familie, met een naam die later bijna groter wordt dan Rome zelf. Lees meer
Maar Caesar wordt niet geboren als onaantastbare machthebber. Hij groeit op in een Republiek die al begint te kraken. Rome is uitgegroeid tot een wereldmacht, maar haar politieke instellingen zijn gebouwd voor een kleinere stadstaat. Generaals worden machtiger, legers persoonlijker en de strijd tussen elite, volk en senaat steeds harder.
In deze aflevering volgen we Caesar van zijn gevaarlijke jeugd in de tijd van Marius en Sulla naar zijn opkomst als politicus, generaal en schrijver. We gaan naar Gallië, naar de Rubicon, naar de burgeroorlog tegen Pompeius, naar Cleopatra in Egypte en uiteindelijk naar... de moord.
Een verhaal over ambitie, afkomst, propaganda, oorlog en macht. Over een man die geboren wordt in een Republiek die bang is voor koningen en sterft omdat mensen vrezen dat hij er zelf één wil worden.
-
#70. 6 juli - Frida Kahlo: de vrouw achter het icoon
6 juli 2026 · 18 min
Op 6 juli 1907 wordt in Coyoacán, toen nog een dorpse plek aan de rand van Mexico-Stad, Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón geboren. De wereld zal haar leren kennen als Frida Kahlo. Lees meer
Vandaag is Frida een icoon: bloemen in het haar, felle kleuren, grote sieraden en een blik die niemand ontwijkt. Maar achter dat herkenbare beeld zit een veel complexer leven. Frida groeit op in de Casa Azul, krijgt als kind polio, wil eigenlijk arts worden en raakt op haar achttiende zwaargewond bij een busongeluk dat haar lichaam voorgoed beschadigt.
In deze aflevering: Frida Kahlo vóór en achter het icoon. Over Mexico, identiteit, Diego Rivera, politiek, liefde, lichamelijke pijn, zwangerschapsverlies, zelfportretten en de vraag waarom haar werk nog altijd zo dichtbij komt.
Een verhaal over een kunstenaar die zichzelf niet mooier, gladder of makkelijker maakte... maar juist liet zien wat vaak verborgen blijft.
-
#69. 29 juni - Het Paar van Weerdinge wordt gevonden
29 juni 2026 · 18 min
Op 29 juni 1904 stuit veenarbeider Hilbrand Gringhuis tijdens het turfsteken in het Weerdingerveen op een bijzondere vondst: twee lichamen, donker en leerachtig, uitzonderlijk goed bewaard door het veen. Lees meer
Ze worden bekend als het Paar van Weerdinge. Lange tijd denkt men dat het om een man en een vrouw gaat, misschien zelfs een prehistorisch echtpaar. Maar later onderzoek maakt dat beeld ingewikkelder.
In deze aflevering gaan we naar Drenthe, naar het veen, de ijzertijd en een vondst die steeds opnieuw anders is geïnterpreteerd. Hoe kan veen een lichaam bewaren? Wat vertellen veenlijken ons over een tijd zonder eigen geschreven bronnen? En wat zegt het over ons dat we in twee lichamen naast elkaar meteen liefde, straf, ritueel of geweld willen zien?
Een verhaal over archeologie, nabijheid, onzekerheid en een verleden dat zich niet zomaar laat verklaren.
-
#68. 22 juni - Galileo Galilei buigt voor Rome
22 juni 2026 · 19 min
Op 22 juni 1633 moet Galileo Galilei in Rome zijn ideeën herroepen. De man die de telescoop op de hemel richtte, wordt door de Inquisitie gedwongen afstand te nemen van het idee dat de aarde om de zon draait. Lees meer
Maar de zaak-Galileo is ingewikkelder dan het bekende beeld van wetenschap tegenover geloof. Het conflict draait vooral om gezag: wie mag bepalen hoe de Bijbel wordt uitgelegd, hoeveel ruimte nieuwe waarnemingen krijgen en wanneer een wetenschappelijke theorie als waarheid mag worden verkondigd?
In deze aflevering gaan we naar het zeventiende-eeuwse Italië. Naar Galileo’s telescoop, zijn waarnemingen van de maan, Jupiter, Venus en de zon, zijn beroemde boek over de twee wereldsystemen en het proces dat hem uiteindelijk tot herroeping dwingt.
Een verhaal over nieuwsgierigheid, macht, bewijs, interpretatie... en een aarde die blijft draaien, ook als iemand wordt gedwongen iets anders te zeggen.
-
#67. 15 juni - Magna Carta: middeleeuwse wereldgeschiedenis
15 juni 2026 · 17 min
Op 15 juni 1215 bezegelt koning Jan zonder Land de Magna Carta, een document dat later zou uitgroeien tot een van de beroemdste teksten uit de geschiedenis. Lees meer
Maar in 1215 is het geen feestelijke geboorte van de democratie. Het is een noodoplossing in een politieke crisis. Jan heeft gebieden in Frankrijk verloren, zijn baronnen zwaar belast, ruzie gemaakt met de kerk en zoveel wantrouwen opgebouwd dat zijn edelen in opstand komen.
In deze aflevering gaan we naar Runnymede, aan de oever van de Theems. Wie was Jan zonder Land? Waarom kwamen zijn baronnen tegen hem in opstand? Wat stond er eigenlijk in de Magna Carta? En hoe kon een middeleeuws document, bedoeld om een burgeroorlog te voorkomen, later uitgroeien tot symbool van rechtsstaat, vrijheid en machtsbegrenzing?
Een verhaal over conflict, wantrouwen, macht — en het idee dat zelfs een koning niet boven de wet staat.
-
#66. 8 juni - Laki: de vergeten vulkaanramp
8 juni 2026 · 17 min
Op 8 juni 1783 begint op IJsland een van de meest ingrijpende vulkaanuitbarstingen uit de historische tijd: Laki. Lees meer
De aarde scheurt open in het zuiden van het eiland. Maandenlang komen lava, as en vooral giftige gassen vrij. Niet de lava, maar de nevel en neerslag worden het dodelijkst: gras raakt vergiftigd, vee sterft massaal en IJsland belandt in een hongersnood die bekend wordt als de Móðuharðindin... De mist-hongersnood.
Maar de ramp blijft niet beperkt tot IJsland. Ook boven delen van Europa verschijnt een vreemde droge mist. Mensen zien een doffe zon, voelen benauwde lucht en proberen te begrijpen wat er gebeurt, zonder de bron te kennen.
In deze aflevering: de vergeten vulkaanramp van 1783. Over vuur, gas, honger, religieuze duiding, kwetsbaarheid en een wereld die veel sterker verbonden blijkt dan mensen toen konden overzien.
-
#65. 1 juni - Marilyn Monroe: ambitieus en onbegrepen
1 juni 2026 · 16 min
Op 1 juni 1926 wordt Norma Jeane Mortenson geboren, de vrouw die de wereld later zal kennen als Marilyn Monroe. Lees meer
In deze aflevering duiken we in het leven achter het icoon. Van haar onrustige jeugd in pleeggezinnen en tehuizen tot haar ontdekking als model, haar doorbraak in Hollywood en haar gevecht om serieus genomen te worden als actrice.
Marilyn Monroe werd een van de beroemdste vrouwen van de twintigste eeuw: een sekssymbool, stijlicoon en filmster. Maar achter het beeld van glamour en verleiding zat een vrouw die haar eigen imago zorgvuldig opbouwde, maar er uiteindelijk ook door werd opgeslokt.
Een verhaal over roem, kwetsbaarheid, ambitie, Hollywood, liefde, eenzaamheid... en de prijs van bekeken worden zonder echt gezien te worden.
-
#64. 25 mei - Oscar Wilde: veroordeeld om wie hij liefhad
25 mei 2026 · 19 min
Op 25 mei 1895 wordt Oscar Wilde veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met dwangarbeid. Niet voor geweld, niet voor diefstal, maar omdat hij relaties had met mannen. Lees meer
In deze aflevering duiken we in het leven van Wilde: zijn jeugd in Dublin, zijn opkomst als briljante schrijver en societyfiguur, zijn verhouding met Lord Alfred Douglas, de rechtszaken die hem ten val brengen en de Victoriaanse moraal die van zijn privéleven een misdaad maakt.
Wat gebeurde er precies in de rechtszaal? Waarom was homoseksualiteit in die tijd strafbaar? En hoe kon een gevierd schrijver zo publiek worden vernietigd?
Een aflevering over literatuur, reputatie, hypocrisie, queer geschiedenis — en een man wiens leven werd gebroken, maar wiens woorden bleven bestaan.
-
#63. 18 mei - De Slag bij Iconium
18 mei 2026 · 17 min
Op 18 mei 1190 komt het leger van Frederik Barbarossa aan bij Iconium, het huidige Konya in Turkije. De Duitse keizer is onderweg naar Jeruzalem, dat enkele jaren eerder door Saladin is veroverd. Lees meer
Maar de route over land blijkt loodzwaar. Het kruisvaardersleger is uitgeput, de voorraden raken op en Iconium wordt ineens veel meer dan een stad onderweg.
In deze aflevering duiken we in de Derde Kruistocht, de macht van Barbarossa, de gevaarlijke tocht door Anatolië en komen we achter dat zelfs triomf de geschiedenis niet altijd verder helpt.
Een verhaal over geloof, macht, uitputting en de kwetsbaarheid van grote ambities.
-
#62. 11 mei - De arrestatie van Adolf Eichmann
11 mei 2026 · 15 min
Op 11 mei 1960 wordt Adolf Eichmann opgepakt in een buitenwijk van Buenos Aires. Lees meer
Eichmann was een van de sleutelfiguren in de uitvoering van de Holocaust. Hij stond niet bekend als kampcommandant of militair leider, maar als organisator: de man van deportaties, treinen, schema’s en aantallen.
In deze aflevering duiken we in zijn rol binnen het naziregime, hoe hij in Argentinië terechtkwam, hoe de Mossad hem op het spoor kwam en het proces dat daarna volgt in Jeruzalem.
Een proces waarin overlevenden centraal komen te staan en de Holocaust voor een wereldwijd publiek een stem en een gezicht krijgt.
Een aflevering over bureaucratie, verantwoordelijkheid, gerechtigheid en de ongemakkelijke vraag hoe gewone mensen kunnen meewerken aan buitengewoon kwaad.
-
#61. 4 mei - Audrey Hepburn: een wereldster op alle vlakken
4 mei 2026 · 15 min
Op 4 mei 1929 wordt Audrey Hepburn geboren. Later zal ze uitgroeien tot een van de grootste filmiconen van de twintigste eeuw, maar haar verhaal begint niet in Hollywood. Lees meer
Het begint in Europa, in een familie met Nederlandse adellijke wortels en banden met het fascisme, een afwezige vader en uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog. Audrey groeit deels op in Arnhem en maakt de bezetting en de daarbij horende Hongerwinter van dichtbij mee.
Na de oorlog droomt ze van ballet, maar haar lichaam is getekend door honger en ontbering. Wat volgt, is een onverwachte weg naar toneel, film en wereldroem.
In deze aflevering: het verhaal achter het icoon. Over oorlog, elegantie, kwetsbaarheid, succes — en waarom Audrey op latere leeftijd een drastische ommezwaai in haar leven maakte.
-
#60. 27 april - Magellaan: de man die ons de wereld gaf
27 april 2026 · 16 min
Op 27 april 1521 sterft Ferdinand Magellaan op het eiland Mactan in de Filipijnen. Niet in Europa, niet op zee, maar aan de andere kant van de wereld — midden in een conflict met lokale krijgers. Lees meer
Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met een van de grootste ondernemingen uit de geschiedenis: de eerste poging om de wereld rond te varen.
In deze aflevering volgen we zijn reis vanaf Portugal, via Spanje, door onbekende oceanen, langs honger, muiterij en ontdekking. Tot het moment waarop alles eindigt op een strand dat hij nooit had moeten bereiken.
Een verhaal over ambitie, over grenzen verleggen — en over de prijs daarvan.
-
#59. 20 april - Oliver Cromwell grijpt de macht in Engeland
20 april 2026 · 13 min
Op 20 april 1653 ontbindt Oliver Cromwell het Engelse parlement: een gebeurtenis die laat zien hoe complex en tegenstrijdig revoluties kunnen zijn. Lees meer
In deze aflevering duiken we in een periode waarin Engeland alles op z’n kop zet. Eeuwenlang werd het land geregeerd door koningen, die hun macht ontleenden aan God. Maar onder Charles I komt dat systeem onder druk te staan. Spanningen met het parlement lopen zo hoog op dat ze uitmonden in een burgeroorlog.
Na de overwinning van de parlementariërs wordt Charles I geëxecuteerd - een ongekende stap die de monarchie beëindigt en Engeland verandert in een republiek.
Maar de nieuwe machthebbers blijken verdeeld. Het parlement functioneert slecht en verliest het vertrouwen van het leger. Cromwell, inmiddels de dominante figuur, grijpt in en stuurt het parlement naar huis.
Wat volgt is zijn bewind als Lord Protector, een periode waarin Engeland officieel geen koning heeft.
-
#58. 13 april- Thomas Jefferson: vader van de Verenigde Staten
13 april 2026 · 16 min
LET OP: er zit een lichte galm in deze aflevering, dit omdat de podcast op een andere plek is opgenomen. Excuses mocht het je storen. Lees meer
-----
Op 13 april 1743 wordt Thomas Jefferson geboren in Virginia. Hij groeit op in een wereld waarin vrijheid en ongelijkheid naast elkaar bestaan: een samenleving gebouwd op idealen, maar ook op slavernij.
In deze aflevering volgen we Jefferson van zijn jeugd op een plantage tot zijn rol in de Amerikaanse Revolutie. We kijken naar het moment waarop hij de Declaration of Independence schrijft — een document dat het idee van gelijkheid en vrijheid wereldwijd op de kaart zet. En waardoor de Verenigde Staten een onafhankelijk land worden.
Maar we staan ook stil bij de spanning die door zijn hele leven loopt. Want hoe verhouden die idealen zich tot de werkelijkheid waarin hij zelf leeft? En wat zegt dat over het ontstaan van de Verenigde Staten?
Een verhaal over ideeën die de wereld veranderen en de complexiteit van de mensen die ze opschrijven.
-
#57. 6 april - De eerste moderne Olympische Spelen
6 april 2026 · 16 min
Op 6 april 1896 beginnen in Athene de eerste moderne Olympische Spelen. Wat start als een bescheiden evenement met 241 atleten uit 13 landen, groeit uit tot een wereldwijd fenomeen dat miljarden mensen samenbrengt. Lees meer
Maar de oorsprong van deze Spelen ligt meer dan 2000 jaar terug, in het oude Olympia. Daar werden atletiekwedstrijden georganiseerd ter ere van Zeus, waarbij zelfs oorlogen tijdelijk werden stilgelegd.
In deze aflevering hoor je hoe deze traditie verdween na het verbod van keizer Theodosius I, en hoe ze in de 19e eeuw opnieuw tot leven werd gebracht door Pierre de Coubertin.
Van een marmeren stadion in Athene tot een wereldwijd sportevenement: dit is het verhaal van de wedergeboorte van de Olympische Spelen.
-
#56. 30 maart - Vincent van Gogh: van Zonnebloemen tot Zundert
30 maart 2026 · 18 min
Op 30 maart 1853 wordt in het Brabantse Zundert Vincent van Gogh geboren. Vandaag kennen we hem als een van de beroemdste schilders ter wereld, maar tijdens zijn leven is daar weinig van te merken. Lees meer
In deze aflevering volgen we zijn levensverhaal: van een zoekende jonge man die verschillende beroepen probeert, tot een kunstenaar die pas laat zijn roeping vindt. We duiken in zijn jaren in Nederland, zijn ontwikkeling in Parijs en zijn meest productieve periode in het zuiden van Frankrijk.
We staan stil bij zijn mentale worstelingen, de beroemde episode met zijn oor en de intense relatie met zijn broer Theo, die hem jarenlang financieel en emotioneel ondersteunt.
Waarom werd Van Gogh tijdens zijn leven nauwelijks erkend?
Hoe ontstonden zijn bekendste werken?
En hoe groeide hij na zijn dood uit tot een van de grootste kunstenaars uit de geschiedenis?Dat hoor je in deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis.
-
#55. 23 maart - Ridders op Malta
23 maart 2026 · 18 min
Op 23 maart 1530 wordt het eiland Malta geschonken aan een ridderorde: de Johanniters. Op het eerste gezicht een opmerkelijke beslissing — waarom geef je een strategisch eiland aan een groep ridders zonder land? Lees meer
In deze aflevering gaan we terug naar de oorsprong van deze orde, die begint als een hospitaalorde voor pelgrims in Jeruzalem en uitgroeit tot een militaire macht van formaat. We volgen hun geschiedenis door de kruistochten, het verlies van hun bolwerken in het Heilige Land en hun zoektocht naar een nieuw thuis.
Uiteindelijk leidt dat tot een opvallend besluit van keizer Karel V, die de ridders Malta schenkt. Niet uit idealisme, maar uit strategie.
Wat maakt Malta zo belangrijk?
Waarom komst juist deze orde op Malta terecht?
En hoe groeit dit eiland uit tot een cruciaal bolwerk in de strijd om de Middellandse Zee?Dat hoor je in deze aflevering.
-
#54. 16 maart - My Lai: bloedbad in de Vietnamoorlog
16 maart 2026 · 16 min
Op 16 maart 1968 trekken Amerikaanse soldaten het Vietnamese dorp My Lai binnen. Wat volgt, groeit uit tot een van de beruchtste oorlogsmisdaden van de Vietnamoorlog. Lees meer
Honderden ongewapende burgers – mannen, vrouwen en kinderen – worden gedood door militairen van het Amerikaanse leger. Lange tijd blijft het bloedbad verborgen voor de buitenwereld, tot journalisten en klokkenluiders het verhaal naar buiten brengen.
In deze aflevering vertellen we wat er die dag in My Lai gebeurde, hoe het zo ver kon komen en waarom het incident uitgroeide tot een symbool van de morele crisis rond de Vietnamoorlog.
We volgen de gebeurtenissen van het dorp zelf tot de politieke naschokken in de Verenigde Staten: de onthullingen in de pers, de militaire rechtszaak tegen luitenant William Calley en de wereldwijde verontwaardiging die volgt.
Een verhaal over oorlog, verantwoordelijkheid en de vraag hoe gewone mensen betrokken kunnen raken bij buitengewoon geweld.
-
#53. 9 maart - Barbie: een omstreden icoon
9 maart 2026 · 17 min
In 1959 verschijnt op een speelgoedbeurs in New York een pop die er totaal anders uitziet dan wat kinderen tot dan toe kennen. Geen baby om te verzorgen, maar een volwassen vrouw met een eigen garderobe, een eigen stijl en — in potentie — een eigen leven. Haar naam: Barbie. Lees meer
Wat begint als een opvallend stuk speelgoed groeit uit tot een wereldwijd cultureel fenomeen. Barbie wordt astronaut, dokter, presidentskandidaat, filmster en ondernemer. Tegelijkertijd roept ze ook vragen op over schoonheidsidealen, rolpatronen en de manier waarop we naar vrouwen kijken.
In deze aflevering duiken we in het ontstaan van Barbie, het idee achter de pop en de vrouw die haar bedacht. We kijken naar de enorme invloed van Barbie op generaties kinderen, maar ook naar de kritiek en de discussies die haar al decennia begeleiden.
Een verhaal over speelgoed, maar ook over cultuur, identiteit en de vraag hoe een plastic pop uitgroeide tot een van de meest herkenbare iconen ter wereld.
-
#52. 2 maart - Adrianus VI: de enige Nederlandse paus
2 maart 2026 · 19 min
Adrianus VI is een uitzondering in de pauselijke geschiedenis. Geboren als Adrianus Floriszoon Boeyens in Utrecht groeit hij uit tot theoloog, docent en adviseur van keizer Karel V. In 1522 wordt hij, tegen de verwachtingen in, gekozen tot paus. Lees meer
Hij treft een kerk in crisis. De kritiek van Maarten Luther verspreidt zich snel door Europa, het vertrouwen in Rome staat onder druk en hervormingen zijn onvermijdelijk. Als buitenstaander probeert Adrianus orde op zaken te stellen in een systeem dat gewend is aan macht, invloed en traditie.
In deze aflevering duiken we in zijn onverwachte verkiezing, zijn moeizame positie in Rome en de betekenis van zijn korte pontificaat. Wie was deze paus uit de Lage Landen? En waarom wordt zijn naam vaak vergeten, terwijl hij regeerde op een kantelpunt in de kerkgeschiedenis en misschien wel belangrijker is dan we ons ooit zouden kunnen voorstellen?
-
#51. 23 februari - De Slag om de Alamo
23 februari 2026 · 16 min
Op 23 februari 1836 omsingelt het Mexicaanse leger onder generaal Santa Anna de Alamo in San Antonio de Béxar. Binnen bevinden zich Texaanse opstandelingen — onder hen namen die later legendarisch worden. Lees meer
Dertien dagen lang houden ze stand. De uitkomst lijkt onvermijdelijk, maar de betekenis van de slag groeit juist ná de val van de missie.
Dit is een verhaal over kolonisatie en immigratie. In deze aflevering duiken we daar dieper in. Ook in de context van de Texaanse Revolutie, de spanningen tussen Mexico en Amerikaanse kolonisten, de mythevorming rond “Remember the Alamo” en de vraag wat feit is — en wat later een mooi verhaal werd. We kijken naar hoe Amerikanen deze slag herinneren én wat de Mexican ervan denken.
-
#50. 16 februari - De grafkamer van Toetanchamon wordt geopend
16 februari 2026 · 18 min
Toetanchamon regeert nog geen tien jaar over Egypte wanneer hij rond 1323 v.Chr. sterft. Hij is jong, zijn regering is kort en zijn naam lijkt aanvankelijk geen blijvende indruk achter te laten op de geschiedenis. Lees meer
Totdat, ruim drieduizend jaar later, een graf in de Vallei der Koningen vrijwel intact wordt teruggevonden.
In deze aflevering reconstrueren we het leven van de jonge farao: de religieuze onrust waarin hij opgroeit, de politieke belangen achter zijn troon en de omstandigheden van zijn vroege dood. We volgen ook de spectaculaire ontdekking van zijn graf in 1922, gaan dieper in op de vloek van de farao, en onderzoeken hoe archeologie, media-aandacht en mythevorming samen een vergeten koning veranderden in een wereldwijd icoon.
Wie was Toetanchamon werkelijk? En waarom spreekt zijn verhaal ons nog altijd zo aan? Alles over het gouden masker en de man die daarachter zat, hoor je in deze aflevering.
-
#49. 9 februari - Aletta Jacobs, de vrouw die alles veranderde
9 februari 2026 · 15 min
Op 9 februari 1854 wordt Aletta Jacobs geboren in het Groningse Sappemeer. Een meisje in een tijd waarin vrouwen geen universiteit mogen bezoeken, geen arts kunnen worden en geen stemrecht hebben. Op papier lijkt haar toekomst vast te liggen... en juist daar begint haar verhaal. Lees meer
In deze aflevering volgen we hoe Aletta Jacobs zich, tegen de vanzelfsprekendheden van haar tijd in, een weg baant naar kennis, invloed en maatschappelijke verandering.
Aletta Jacobs wordt een centrale figuur in de Nederlandse vrouwenbeweging en een bekende naam ver buiten de landsgrenzen. Ze raakt betrokken bij internationale netwerken, mengt zich in debatten over vrouwenrechten en vrede, en blijft haar hele leven geloven dat vooruitgang mogelijk is, mits iemand bereid is haar plaats op te eisen.
Een aflevering over volharding, intellectuele moed en de vraag wat er kan gebeuren wanneer één persoon weigert zich neer te leggen bij wat “nu eenmaal zo is”.
-
#48. 2 februari - De nazi's verliezen de Slag om Stalingrad
2 februari 2026 · 18 min
Tussen de zomer van 1942 en februari 1943 verandert Stalingrad in het zwaartepunt van de Tweede Wereldoorlog. Wat bedoeld was als een snelle Duitse overwinning aan de Wolga mondt uit in een maandenlange uitputtingsslag, waarin geen van beide partijen zich nog kan terugtrekken zonder gezichtsverlies. Lees meer
In deze aflevering duiken we in de Slag om Stalingrad: waarom Hitler deze stad koste wat kost wilde innemen, waarom Stalin weigerde haar prijs te geven, en hoe de gevechten zich verplaatsten van strategische kaarten naar trappenhuizen, kelders en ruïnes. We volgen de soldaten aan beide kanten, de rol van de winter, de fatale overschatting van eigen kracht en de Sovjet-omsingeling die het Duitse Zesde Leger definitief insloot.
Stalingrad markeert het moment waarop het initiatief aan het oostfront onomkeerbaar verschuift. Niet door één beslissende aanval, maar door een opeenstapeling van keuzes, fouten en menselijk lijden. Een aflevering over een slag die niet alleen werd gewonnen of verloren, maar die de loop van de oorlog voorgoed veranderde.
-
#47. 26 januari - De stichting van Sydney
26 januari 2026 · 17 min
Wat gebeurde er écht toen de Britse Union Jack werd gehesen aan de oevers van Port Jackson? Voor de Britten was het een nieuwe kolonie, een oplossing voor overvolle gevangenissen. Voor de Eora, Gadigal en andere Aboriginal-groepen was het het begin van verlies van land, ziekte en verdringing. Lees meer
🎧 Dus luister nu en ontdek de geschiedenis achter een beladen datum.
-
#46. 19 januari - De Bataafse Republiek ontstaat
19 januari 2026 · 18 min
In deze aflevering duiken we in de Bataafse Republiek: een korte, vaak vergeten periode in de Nederlandse geschiedenis, maar een die enorme gevolgen had. Lees meer
In 1795 vlucht stadhouder Willem V naar Engeland en roepen revolutionairen — met steun van Frankrijk — de Bataafse Republiek uit.
Frankrijk is niet alleen bondgenoot, maar ook machtsfactor. De Bataafse Republiek balanceert voortdurend tussen hervorming en buitenlandse druk.
Maar... De Bataafse Republiek kent tot op de dag van vandaag een grote invloed op ons allemaal.
🎧 Luister nu en ontdek waarom deze ‘tussenperiode’ allesbehalve een voetnoot is.
----
Afleveringen waar in deze podcast naar wordt verwezen:
#3: 2 april - Karel de Grote: de grootste van allemaal
#20: 14 juli - Liberté, Egalité, Fraternité: de Franse Revolutie
-
#45. 12 januari - Agatha Christie: bestverkopende auteur ooit
12 januari 2026 · 17 min
Agatha Christie overleed op 12 januari 1976.
Ze liet een oeuvre achter dat miljoenen mensen kennen — maar een leven dat verrassend weinig wordt verteld. Lees meerIn deze aflevering kijken we niet alleen naar haar boeken, maar naar de vrouw erachter.
Een vrouw die haar tijd scherp observeerde, die sociale rollen doorzag, en die begreep hoe dun de lijn is tussen vertrouwen en wantrouwen.Haar verhalen draaien zelden om geweld.Ze draaien om wat mensen verbergen.
Je hoeft geen Christie-lezer te zijn om dit verhaal te volgen.
Dit is een aflevering over menselijk gedrag — en over hoe goed we onszelf eigenlijk kennen. -
#44. 29 december - Het bloedbad van Wounded Knee
29 december 2025 · 21 min
Op 29 december 1890 vindt bij Wounded Knee Creek in South Dakota een van de meest beruchte massaslachtingen uit de Amerikaanse geschiedenis plaats. Meer dan 250 Lakota Sioux — naar schatting zelfs meer dan 300 — worden gedood door het Amerikaanse leger. Meer dan de helft van hen is vrouw of kind. Lees meer
In deze aflevering reconstrueren we hoe het zover kon komen. We kijken naar de systematische vernietiging van de bizon, het gedwongen leven in reservaten en het beleid dat gericht was op het breken van inheemse culturen.
We staan stil bij de rol van Sitting Bull, zijn dood en de vlucht van Big Foot en zijn groep Miniconjou-Lakota — een tocht die eindigt bij Wounded Knee. We vertellen wat er gebeurde, hoe een enkel schot leidde tot totale chaos, en hoe vrouwen, kinderen en ouderen werden neergemaaid in de sneeuw.
Deze aflevering gaat niet alleen over het verleden, maar over wat er gebeurt wanneer angst regeert, wanneer spiritualiteit wordt gezien als gevaar, en wanneer sommige levens structureel minder waard worden geacht dan andere.
-
#43. 22 december - De afgelaste executie van Dostojevksi
22 december 2025 · 16 min
Op 22 december 1849 staat een 28-jarige schrijver op een plein in Sint-Petersburg. Geblinddoekt. Voor een vuurpeloton. Hij is ervan overtuigd dat hij gaat sterven. Lees meer
Die man is Fjodor Dostojevski.
In deze aflevering vertellen we het verhaal van zijn bijna-executie en hoe deze ene winterochtend zijn leven, geloof en schrijverschap voorgoed veranderde.
-
#42. 15 december - Johannes Vermeer: meester van het licht
15 december 2025 · 17 min
Op 15 december 1675, 350 jaar geleden, sterft Johannes Vermeer in Delft.
43 jaar oud. Arm. Onbekend. Lees meerIn deze aflevering vertellen we het verhaal van een schilder die langzaam werkte, bijna vergeten werd, en pas eeuwen later werd herkend als meester van het licht. Over stilte, schulden, een weduwe met elf kinderen — en schilderijen die de tijd overleefden, ook toen zijn naam verdween.
Hoe hij werd herontdekt en hoe die laatste maanden van zijn leven moeten zijn geweest? Je hoort het in deze aflevering.
-
#41. 8 december - De Decembermoorden
8 december 2025 · 15 min
In deze aflevering nemen we je mee naar Paramaribo, 8 december 1982. Een nacht waarin vijftien journalisten, juristen, militairen en activisten werden weggevoerd naar Fort Zeelandia — en niet meer thuiskwamen. Lees meer
We vertellen hoe Suriname, nog maar zeven jaar onafhankelijk, terechtkwam in politieke chaos, hoe de macht van Desi Bouterse groeide, en hoe de spanningen opliepen tot de beruchte Decembermoorden.
Een verhaal over angst en verzet, over vijftien levens die werden gebroken, en over een land dat decennia later nog steeds zoekt naar waarheid, gerechtigheid en herstel.
In memoriam:
John Baboeram
Bram Behr
Cyrill Daal
Kenneth Gonçalves
Eddy Hoost
André Kamperveen
Gerard Leckie
Lesley Rahman
Sugrim Oemrawsingh
Surendre Rambocus
Harold Riedewald
Jiwansingh Sheombar
Jozef Slagveer
Robby Sohansingh
Frank Wijngaarde
-
#40. 1 december - Rosa Parks weigert op te staan in de bus
1 december 2025 · 16 min
Op 1 december 1955 verandert een eenvoudige busrit in Montgomery, Alabama de loop van de Amerikaanse geschiedenis. Rosa Parks, 42 jaar oud, weigert haar zitplaats af te staan aan een witte passagier. Geen grote woorden, geen dramatisch gebaar, alleen de waardigheid en vastberadenheid van een zwarte vrouw in een gesegregeerd Amerika. Lees meer
In deze aflevering duiken we in het leven van Rosa Parks, de wereld waarin zij leefde, ontmoeten we Martin Luther King en beseffen we de kracht van een ogenschijnlijk kleine keuze.
-
#39. 24 november - Freddie Mercury blaast zijn laatste adem uit
24 november 2025 · 18 min
Geboren als Farrokh Bulsara in Zanzibar, opgegroeid tussen culturen, tradities en muziek, vluchtte hij in 1964 met zijn familie naar Engeland. Daar veranderde hij niet alleen zijn naam — maar ook zijn lot. Lees meer
In deze aflevering hoor je hoe Freddie Mercury zichzelf opnieuw uitvond, hoe Queen ontstond, waarom “Bohemian Rhapsody” bijna níét werd uitgebracht, hoe hij worstelde met identiteit, liefde en geheimen, en hoe de diagnose hiv zijn laatste jaren tekende.
Freddie Mercury stierf op 24 november 1991, maar zijn nalatenschap leeft voort — in muziek, mode, kunst en in iedereen die ooit een stem nodig had om zichzelf te durven zijn.
-
#38. 17 november - Elizabeth I bestijgt te troon
17 november 2025 · 19 min
ALLEREERST: Lees meer
Het geluid van deze aflevering is van mindere kwaliteit dan je van ons gewend bent. Excuses daarvoor. De gemiddelde luisteraar zal er nauwelijks iets van merken, maar geluidspuristen zullen het zeker doorhebben. We trekken na wat er gebeurd is. Nogmaals: sorry.
Wie er de humor van inziet, hoort met een beetje overtuigingskracht de kwaliteit van weleer, alsof Juliana een toespraak via de radio doet. Enfin, we hopen dat het bij deze ene keer blijft.
-----------
Op 17 november 1558 bestijgt Elizabeth Tudor de Engelse troon: een 29-jarige vrouw die is opgegroeid tussen intriges, religieuze conflicten en levensgevaar. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis kijken we hoe een ‘bastaardkind’ van Hendrik VIII uitgroeit tot Elizabeth I, een monarch die een heel tijdperk haar naam zou geven.
Elizabeth I werd meer dan een vorstin: ze werd een legende. En vandaag onderzoeken we hoe dat verhaal begon.