Alle afleveringen van Fakkeldragers in het onderwijs

#30 Rick van de Zilver - Wiens verhaal vertel ik? Geschiedenis door dierenogen

1 november 2026 · 54 min

Afspelen

Hoe ver moet je terug in de tijd om bij jezelf uit te komen? Voor de leerlingen van Rick van de Zilver begint geschiedenis bij hun eigen stamboom. Rick is docent geschiedenis op het Stedelijk College in Eindhoven. Hij ontwerpt projecten voor klassen waarin leerlingen van basis tot en met vwo samen leren. Daarnaast begeleidt hij collega’s die net het onderwijs instappen. Lees meer

Bij hem aan tafel zit Kim van Vlerken, docent kunst op het Huygens Lyceum en fakkeldrager van aflevering 17. Rick kijkt vanuit het verleden, Kim vanuit het beeld. Samen vragen ze zich af wie er in de klas aan het woord is. en door wiens ogen we (kunnen) kijken.

Het boek op tafel is Een kleine geschiedenis van de mens door dierenogen van Joukje Akveld, met illustraties van Djenné Fila (Lannoo, 2022). Negenentwintig dieren vertellen hoe zij de mens door de eeuwen heen zagen opkomen. Het boek werd bekroond met een Zilveren Penseel.

Opgenomen op 7 juli 2026 in het geschiedenislokaal van het Stedelijk College in Eindhoven.

#29 Nono Poels - Over regels, ruimte en een orkest zonder hiërarchie

28 oktober 2026 · 1 uur

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs, met Nono Poels en Arnold van Gessel Lees meer

Wat gebeurt er als een bestuurder, een docent en een student naast elkaar zitten en geen van drieën weet hoe je een viool vasthoudt? In deze aflevering gaat het over ontwikkelen als beweging die nooit af is. Het gaat over de ruimte die er al is, als je haar durft te zien. Het gaat ook over de moed om een deur te openen die volgens de regels dicht moet blijven.

De fakkeldrager Nono Poels
Nono Poels is taalwetenschapper, onderzoeker en oprichter van het SWLO (Samen Werken aan LevenLang Ontwikkelen) in Doetinchem. Als onderwijsauditor zag ze steeds opnieuw hoeveel ruimte er tussen de regels ligt. Ze onderzocht waarom mensen uitvallen bij een overstap en kwam uit bij taal. Woorden dragen ongemerkt hiërarchie en verwachtingen met zich mee. Ze zocht een taal die dat gewicht mist en vond die in muziek. In haar leerorkest begint iedereen bij nul.

De gesprekspartner Arnold van Gessel
Arnold van Gessel is interim directeur en rector in het voortgezet onderwijs in de Achterhoek. Hij denkt in mogelijkheden en kent de wet- en regelgeving goed genoeg om te weten dat bijna alles kan. Hij is trots op scholen die hun onderwijs durfden te herschikken.

Het boek De brief voor de koning
Nono neemt De brief voor de koning mee, geschreven en geïllustreerd door Tonke Dragt. In de nacht voor zijn ridderslag hoort de jonge Tiuri een stem die om hulp smeekt. Hij mag niet opendoen. Dragt bedacht dit moment ooit als vraag voor haar eigen tekenleerlingen: wat zou jij doen? Daarnaast ligt een tweede boek op tafel, Canto General van Pablo Neruda. Dat boek is een stukje van Nono’s Spaanstalige wortels.

Check-in | Ontwikkeling als beweging
We zitten in een broedplaats die vroeger een bibliotheek was. De kinderleuning bij de trap is er nog steeds. Vanaf daar zoeken we het verschil tussen groeien en ontwikkelen, met een knop, een bloesem en een appel. Halverwege verschijnt er een ladder met twee stokken en dwarssporen.

Tussen d…

#28 Elma Harkema - Wie vertraagt, hoort meer

12 oktober 2026 · 1 uur 1 min

Afspelen

Deze aflevering speelt zich af aan de keukentafel van Elma Harkema in Assen. Door de open schuifpui kijk je uit op een tuin in mei, terwijl het schooljaar richting de eindstreep raast. Precies in die spanning tussen bloeien en afronden begint het gesprek. Lees meer

De fakkeldrager

Elma Harkema stond vijftien jaar voor de klas in het basisonderwijs en het speciaal basisonderwijs. Nu is ze trainer en coach voor leerkrachten die binnen de kaders buiten de lijntjes willen kleuren. Ze werkt vanuit het waarderend onderzoeken en begeleidt leerkrachten die vastlopen in overbelasting en verder willen.

De gesprekspartner Christy Tanghé is onderwijsadviseur en trainer. Ze begeleidt teams bij leerprocessen en curriculumbewustzijn, onder meer rond burgerschap.

Samen met Elma was ze ook te gast in aflevering 23.

Het boek
De reis van de wijze kat is geschreven en geïllustreerd door James Norbury. Een kat gaat op zoek naar rust en ontmoet onderweg dieren die hem elk een spiegel voorhouden. Elma koos het als het boek dat ze zichzelf als kind had gegund.

Check-in
Het ritme van de seizoenen schuurt met het ritme van het schooljaar. Je hoort over zaadjes, over een team bekeken als tuin en over een perenboom die gesnoeid werd.

Tussen de regels door
Elma leest voor over een wolvenwelp met een onrustige droom. Daarna vertelt ze over het moment waarop ze voor het eerst bewust buiten de lijntjes kleurde, en wat dat in gang zette.

Bladeren door de school
Van het pannaveldje tot de prikpen op het kindcentrum: herkenbare momenten waarop we snel naar een nieuwe regel grijpen. De waarderende cyclus komt langs, net als de vraag “zeg nou maar hoe het moet”. Ook een navigatiesysteem en een witte eend spelen een rol.

Van bladzijde naar buitenwereld
Wat gunnen zij het onderwijs? Het gaat over schatkistjes, over ruimte en over een grote opdracht die je klein mag maken.

Check-out
Een druppel op een gloeiende plaat, een olievlek en een puzzel die blijft liggen.

Voor wie voelt dat het tempo in school n…

#27 Wieke van Hoek - De deur op een kier. Waar blijft de vraag van een kind als de rekenles begint?

3 oktober 2026 · 56 min

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs | Wieke van Hoek en Martijn Bellaard Lees meer

Een kleine school in een onopvallend straatje in De Bilt, omringd door groen. In klas vier van vrijeschool Het Zonnewiel slaat Wieke van Hoek een boek open dat zij als kind kreeg voorgelezen. Een meisje stapt een kleerkast in en laat de deur op een kier.

De fakkeldrager.
Wieke van Hoek is leerkracht op Het Zonnewiel en als zelfstandig lerarenopleider in het vrijeschoolonderwijs, verbonden aan de Marnix Academie. Zij zoekt bij ieder kind en iedere student naar de ingang waarlangs iemand in beweging komt.

De gesprekspartner.
Martijn Bellaard is docent bij Open-ICT aan de Hogeschool Utrecht. Hij was fakkeldrager in de vorige aflevering en schuift nu aan als luisteraar en meedenker.

Het boek.
Het betoverde land achter de kleerkast van C.S. Lewis, met illustraties van Pauline Baynes. Vier kinderen vervelen zich in een groot landhuis. De jongste probeert een kastdeur.

Check-in.
Hoe vrij is een vrije school? Drie mensen leggen hun beelden op tafel en ontdekken dat het woord meer vraagt dan het belooft.

Tussen de regels door.
Wieke leest voor en vertelt waarom Lucy haar al zo lang vergezelt. Over nieuwsgierigheid, over werelden achter een deur en over een bijna gekozen ander beroep.

Bladeren door de school.
Wat gebeurt er met de vraag van een kind die op het verkeerde moment komt? Een bak elastiekjes, een student met grapjes en de vraag of er iemand thuis is.

Van bladzijde naar buitenwereld.
Wat zouden Wieke en Martijn de minister meegeven? Over vertragen in een tijd van efficiëntie, over meten en over wat vorming nodig heeft om goed te zijn.

Check-out.
Ieder neemt één ding mee naar de dag van morgen. Het begint bij een fietstocht van zeven kilometer.

Genoemd in deze aflevering

De Staat van het Vernieuwingsonderwijs, tweede editie: Vertragen in tijden van efficiëntie

Gert Biesta over breed vormend onderwijs en moreel bewustzijn

Het filmpje van De Vrije Denkers over nieuwsgierigheid [kijk hier]…

#26 Rixta Haga — Een moeilijke som wordt een belangrijke vraag

29 september 2026 · 1 uur 3 min

Afspelen

Wat gebeurt er als een kind een rekenvraag mag stellen die voor het eigen leven belangrijk is? Lees meer

In deze aflevering is Rixta Haga de fakkeldrager. Ze werkt al jaren op Kindcentrum Anne Frank in Meppel, gaf les in verschillende bouwen en ontwikkelde zich tot rekenspecialist. Als onderwijsadviseur en trainer nodigt ze schoolteams uit om met een frisse, scherpe blik naar hun rekenonderwijs te kijken.

Aan tafel zit ook Jarina Caspers-de Boer: een enthousiaste duizendpoot en meerscholendirecteur bij Ambion. Zij brengt het perspectief mee van iemand die samen met leerkrachten keuzes maakt: wat krijgt aandacht, wat vraagt tijd en wanneer is het verstandig iets te laten liggen? Rixta en Jarina herkennen veel in elkaars werk en kijken ieder vanuit hun eigen rol naar dezelfde moeilijke sommen.

Rixta neemt twee teksten mee: het gedicht De moeilijke som van Bette Westera, uit Zo voelt dat, en een fragment uit Rekenen voor je leven van Edward van de Vendel en Ionica Smeets. Ze geven elk op een eigen manier een stem aan wat er tijdens een rekenles kan gebeuren.

Rixta en Jarina spreken over kinderen zien, rekenonderwijs ontwikkelen en de keuzes die je maakt wanneer er meer ideeën zijn dan tijd.

#aflevering 26 - Rixta Haga, opgenomen op 10 april 2026

#25 Marieke Kievit - Van woorden naar werelden

20 september 2026 · 51 min

Afspelen

#25 Marieke Kievit Lees meer

Taal is alles – als je alles als taal durft te zien

Wat gebeurt er wanneer je taal veel groter maakt dan lezen, schrijven en woordenschat?

In deze aflevering staat fakkeldrager Marieke Kievit in het licht. Marieke is leerkracht op De Bascule, leergierig, goedlachs en altijd bereid om iets uit te proberen als het haar leerlingen verder kan brengen. Boeken hebben een vanzelfsprekende plek in haar klas. Ze leest veel, leest voor en gebruikt verhalen om werelden te openen die verder reiken dan de bladzijde.

Aan tafel zit ook Brenda Kokje, senior onderwijsadviseur en opleider taalcoördinatoren bij Bureau Meesterschap. Vanuit haar expertise kijken we samen naar wat er onder Mariekes handelen ligt: hoe leren werkt, wat voorkennis doet, waarom hoge verwachtingen ertoe doen en welke rol de relatie tussen leerkracht en leerling daarin speelt.

Marieke neemt Films die nergens draaien van Yorick Goldewijk mee uitgegeven bij uitgeverij Ploegsma. Een boek waarin je via een bijzondere bioscoop terug kunt stappen naar een moment uit je verleden. In Mariekes klas leidt dat tot een vraag waarop kinderen verrassend persoonlijke antwoorden geven.

Check-in | Taal is alles

We beginnen bij taal. Bij woorden kennen, begrijpen wat je leest en toegang krijgen tot leren. Al snel blijkt dat één ogenschijnlijk eenvoudige uitspraak genoeg is om een veel groter gesprek te openen.

Tussen de regels door | Terug naar een moment

Marieke leest voor uit Films die nergens draaien. Daarna vertelt ze wat er gebeurde toen ze het verhaal meenam haar klas in. Een vraag uit het boek opent een gesprek waarvoor vooraf geen lesdoel op papier stond.

Bladeren door de school | Op het puntje van je stoel

Een oude koffer, producten met palmolie en precies één liter water. Marieke laat zien hoe ze leerlingen nieuwsgierig maakt naar wat er komt. Brenda kijkt mee naar wat zulke ‘functionele haakjes’ doen met motivatie, voorkennis en leren.

We praten ook over groepen die iets extra’s vragen…

#24 Rens van der Voorn - Huilen mag, wachten niet

15 september 2026 · 59 min

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs — aflevering 24 Lees meer

Rens van der Voorn & Rudolf de Vreeze — Meester Jaap huilt

In deze aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs schuiven twee schoolleiders uit Friesland aan tafel: Rens van der Voorn van IKC De Sprong en Rudolf de Vreeze van IKC Sin & Wille.

Vier scholen delen hier één plein. Ooit gescheiden werelden, nu buren die elkaar opzoeken. Rens neemt Meester Jaap huilt van Jacques Vriens mee, met tekeningen van Annet Schaap: het verhaal waarin een meester laat zien dat verdriet, net als rekenen en taal, een plek verdient in de klas.

Check-in — Ontmoeten
Wat betekent ontmoeten eigenlijk, wanneer vier scholen op één plein staan? Rens en Rudolf blikken terug op een tijd waarin scholen in dezelfde wijk vooral concurrenten waren, met kinderen die de rivaliteit overnamen zonder precies te weten waarom. En op wat er verschuift zodra je zelf het initiatief neemt.

Tussen de Regels Door — Meester Jaap huilt
Een meester met een slaperig hoofd in de kring, een verdrietige Ellen, konijnen en opa's die door elkaar lopen. Rens vertelt waarom dit korte, eenvoudige verhaal precies raakt aan wat hij belangrijk vindt in leiderschap: emotie die er mag zijn, naast de lesstof.

Bladeren door de School — Wijk, jeugd en verleiding
Van een jongerensoos die binnen een jaar uitgroeit tot een vaste plek voor tientallen kinderen, tot de vraag hoever de opdracht van de school reikt wanneer het buiten de klas misgaat. Rens en Rudolf spreken open over grijze gebieden, de verleidingen van deze tijd en de balans tussen helpen en grenzen stellen.

Van Bladzijde naar Buitenwereld — Kwetsbaarheid als leiderschap
Wat gebeurt er wanneer een leerkracht, of een schoolleider, zichzelf durft te laten zien? Het gesprek beweegt van het klaslokaal naar het team, van het kind naar de volwassene ernaast, en naar de vraag wat onderwijs eigenlijk mag omvatten.

Check-out — Wat blijft hangen
Niet afwachten, maar bewegen. Elkaar in de ogen kijken, ook wanneer dat spannend…

#23 Christy Tanghé - Van stip naar stap

4 september 2026 · 1 uur 1 min

Afspelen

Aflevering 23 — Fakkeldragers in het Onderwijs Lees meer

Deze aflevering schuift Christy Tanghé aan: leerkracht-geworden-trainer, werkzaam voor IPC Nederland en met haar eigen onderneming actief in het waarderend begeleiden van schoolteams. Naast haar zit Elma Harkema, eveneens trainer en adviseur in het onderwijs met haar eigen onderneming Licht & Wijs.

Het gesprek speelt zich af in Christy's huis in Ruinerwold, tussen souvenirs van een leven dat langs Schotland, Singapore, Cambodja en Nigeria liep voor het hier terugkwam.

Het boek van vandaag: De Stip, geschreven en getekend door Peter H. Reynolds. Een meisje, een leeg vel papier, en een lerares die iets doet wat meer in gang zet dan wie dan ook had kunnen bedenken.

Check-in
Wat houdt je op dit moment groot en klein bezig? Een vraag die de wereld binnen handbereik brengt, en meteen laat zien hoe klein die eerste hanteerbare stap eigenlijk is.

Tussen de regels door
Christy neemt een prentenboek mee dat al jaren in haar tas zit. Een punt op papier wordt het vertrekpunt voor een gesprek over loslaten, vertrouwen en wat er ontstaat als niemand vooraf de uitkomst bepaalt.

Bladeren door de school
Wat gebeurt er in scholen zodra veranderen dichtbij komt? Over comfortzones, over spelen dat kinderen lijken te zijn verleerd, en over een leerkracht die zichzelf evenveel ruimte mag geven als het kind voor haar.

Van bladzijde naar buitenwereld
De stip duikt overal weer op: bij burgerschap, bij kerndoelen, bij de vraag wat volwassenen zichzelf toestaan dat ze een kind allang gunnen.

Check-out
Drie mensen, drie woorden om mee naar huis te nemen. Vertragen. Een stip. Het antwoord dat je jezelf durft te geven.

Beluister de hele aflevering op Spotify of Apple Podcasts.

#22 Jan Bransen - Twee keer niet gekeken

31 augustus 2026 · 1 uur

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs – met Jan Bransen Lees meer

Aflevering opgenomen op vrijdag 13 maart 2026, Radboud Universiteit Nijmegen.

Wat gebeurt er wanneer we zo druk bezig zijn met meten, controleren en professionaliseren dat we vergeten waar we eigenlijk naar wilden kijken?

In deze aflevering ga ik in Nijmegen in gesprek met filosoof, hoogleraar en schrijver Jan Bransen en onderwijsprofessional Stephan Haukes. Aanleiding is een ogenschijnlijk eenvoudige vraag:

Wanneer heb jij gedaan wat het systeem van je vroeg, terwijl je daarmee de mens misschien minder diende?

Een gesprek over onderwijs, vertrouwen, cijfers, bureaucratie, pedagogiek en de vraag wat kwaliteit eigenlijk betekent.

We beginnen in het Maria Montessori-gebouw van de Radboud Universiteit. Een gebouw waarin rechte én ronde lijnen bewust naast elkaar bestaan.

Een mooie plek voor een gesprek, waarin verschillende manieren van kijken voortdurend tegen elkaar aanschuren.

Wat gebeurt er wanneer een systeem vraagt om rechtlijnigheid, terwijl mensen zich zelden zo laten vangen?

Check-in

We verkennen momenten waarop je meeging met wat van je werd gevraagd en momenten waarop je besloot aan de boom te rammelen.

Tussen de regels door
Jan Bransen neemt een boek mee dat past bij een filosoof: Het touw en de waarheid van Marco Kunst, geïllustreerd door Jeska Verstegen.

Een verhaal over twee werelden, over woorden die kunnen openen en vastzetten, over kleur en grijsheid en over een touw dat twee werelden met elkaar verbindt.

Jan leest voor uit een boek van een oud-student, en het gesprek dat volgt gaat over wat er gebeurt als je waarheid zoekt in strenge woorden, terwijl het echte leven ergens anders zit te wachten.

Bladeren door de school
Een sorteermachine, een doorstroomtoets waar niemand meer achter lijkt te staan, en een gebouw dat je met geen mogelijkheid in beweging krijgt. Jan trekt een vergelijking met een hunebed. Stephan herkent het uit de praktijk van alledag.

Van bladzijde naar buitenwereld
Jan…

#21 Daniëlle Reit - Gehoorzaam, tot het niet meer kan

21 augustus 2026 · 54 min

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs · Opgenomen op 6 maart 2026, OBS Meander, Borger Lees meer

Twee stemmen die je al kent. Daniëlle Leugs-Reit, leerkracht van groep vier op OBS Meander, en Anita Buiter, stamgroepleider van groep drie-vier op de Regenboog in Assen, schuiven voor de tweede keer samen aan. Ditmaal aan de hand van Kom uit die kraan, het prentenboek van Tjibbe Veldkamp met illustraties van Alice Hoogstad. Een jongen, een bouwplaats, en een regel die op het spel komt te staan.

CHECK-IN
Wat houdt een leerkracht nu eigenlijk bezig, groot of klein? Daniëlle en Anita beginnen dicht bij hun eigen praktijk: een zelfgemaakte leesles, een vraag over wie er in de kring aan het woord komt. Klein van formaat, groot van betekenis.

TUSSEN DE REGELS DOOR
Daniëlle leest voor uit Kom uit die kraan. Een jongen die zich keurig aan de regels houdt, tot het moment dat hij dat niet meer doet. Wat haar in dit boek raakt, zegt iets over hoe zij zelf voor de klas staat.

BLADEREN DOOR DE SCHOOL
Op OBS Meander is technisch lezen het gesprek van het moment. Maar het gesprek gaat verder dan de methode: wanneer volg je het boekje, en wanneer neem je de ruimte om ervan af te wijken? Gehoorzaamheid en ongehoorzaamheid blijken dichter bij de lespraktijk te staan dan je zou verwachten.

VAN BLADZIJDE NAAR BUITENWERELD
Wat gunnen we het onderwijs, als we alles op tafel leggen? Een gesprek over tijd, over de klok die dicteert en het moment dat om iets anders vraagt. Over jonge leerkrachten, zachte landingen en de ruimte om nog te mogen oefenen.

CHECK-OUT
Wat neem je mee het weekend in? Daniëlle en Anita sluiten af met een persoonlijk inzicht dat verder reikt dan de klas van vandaag.

BONUS over verbeeldingskracht - Dromen, terwijl de wereld verandert

26 juni 2026 · 33 min

Afspelen

Bonus Aflevering #3 | Fakkeldragers in het Onderwijs Lees meer

Over deze aflevering

Dit is de derde bonusaflevering van 'Fakkeldragers in het Onderwijs'. Twintig afleveringen zijn inmiddels opgenomen. In deze aflevering draait de rollen om: niet Mariska als ceremoniemeester, maar Mariska als gast. Boudewijn Nijman stelt de vragen en nodigt haar uit terug te kijken op afleveringen elf tot en met twintig.

Wat brengt Mariska mee? Het jeugdboek Albatros van Yorick Goldewijk, met illustraties van Martijn van der Linden, uitgegeven door Ploegsma. Een boek over verbeeldingskracht: wat er verdwijnt als je het kwijtraakt, en wat er overblijft als je het behoudt.

Check-in

Mariska opent met een beeld: een vrijdagmiddag vlak voor de zomervakantie. Een lege school. Vieze kopjes in de gootsteen. Plannen op het whiteboard die ingehaald zijn door de realiteit. Ze staat er alleen voor, voor de leeuwen geworpen en belooft iets wat ze op dat moment zelf nog niet gelooft. Wat doet ze die zomer? Ze stelt zich iets voor wat er nog niet is. Nog zonder naam. Maar het is er wel.

Tussen de regels door

Mariska koos Albatros niet zomaar. In dit verhaal wordt verbeeldingskracht letterlijk afgenomen van mensen en juist dat verlies maakt zichtbaar hoe wezenlijk het is. Ella, een bijzondere figuur in het boek, ontdekt hoe sterk verbeeldingskracht is.

Mariska leest het fragment voor.

Bladeren door de school

Wat valt er op als je tien gesprekken naast elkaar legt? Mariska bespreekt de rode draden die ze hoorde, maar ook wat haar verraste.

Het onderwijs wordt voller. Maar tegelijk leger in contact, in verwondering, in de ruimte om te doen waarvoor je eigenlijk begon. Het is de kwaliteit van aandacht die telt.

Van bladzijde naar buitenwereld

De vraag die dit gesprek uiteindelijk opwerpt is niet technisch. Ze is menselijk. Wie zijn wij als mensen binnen het onderwijs, en wie willen we zijn?

Mariska koppelt dit terug aan Abel, de hoofdpersoon van Albatros. Dat is precies wat zij deed aan het water …

#20 Helen van der Velde - Zachte landing: over overgangen, leerlingen zien en de meester in het verhaal

12 juni 2026 · 59 min

Afspelen

Fakkeldragers in het onderwijs — aflevering met Helen van der VeldeOpgenomen op vrijdag 13 februari 2026 op Penta, Dr. Nassau College, Assen Lees meer

Wie zitten er aan tafel?

Helen van der Velde is docent Nederlands en leerlingbegeleider op Penta, vmbo-locatie van het Dr. Nassau College in Assen. Ze werkte jarenlang in het basisonderwijs, was intern begeleider en maakte bewust de overstap naar het voortgezet onderwijs. Ze geeft les aan zowel onderbouw als bovenbouw en heeft een bijzondere passie voor literatuur en het zichtbaar maken van verhalen in haar school.

José Brouwer is onderbouwcoördinator bij De Bascule in Nieuw-Amsterdam, werkzaam in het basisonderwijs met groep 1 en 2. Zij brengt de wereld van de jonge leerling mee naar het gesprek.

Het boek: Blauwe plekken van Anke de Vries, met kaftillustratie van Dick van der Maat. Een klassieker over een meisje dat niemand ziet, en een meester die besluit te kijken. Uitgegeven door Lemniscaat (1992, heruitgegeven 2016).

Check-inWachten voor de deur van een klaslokaal. Een deurgedicht. Een eerste indruk van een school die leerlingen ruimte geeft om zichzelf te zijn. Het begint daar, bij de drempel en zo ontstaat een gesprek over overgangen van PO naar VO van groep 2 naar groep 3 en van onderbouw naar bovenbouw.

Tussen de regels doorHelen leest voor uit Blauwe plekken: de scène waar een meester een kind uitnodigt te vertellen. Wat beweegt haar om dit fragment te kiezen? En wat zegt het over waarom zij ooit begon in het onderwijs en waarom ze bleef?

Bladeren door de schoolWat speelt er op Penta? Over de overgang van primair naar voortgezet onderwijs: hoe maak je die zachter? En wat betekent het om een onderbouwgebouw te hebben dat als verlengstuk van de basisschool voelt?

Van bladzijde naar buitenwereldAls leerlingen gezien worden, zijn ze ontvankelijker. Maar wanneer is er in het onderwijs nu écht tijd voor dat zien? Over de kloof tussen wat nodig is en wat het systeem biedt.

Check-outWat nemen Helen en José mee? En w…

#19 Marijn Bontje - Formulieren in vijfvoud en de liefde die we vergaten

5 juni 2026 · 1 uur 2 min

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs | Aflevering 19 Lees meer

Opgenomen op 6 maart 2026 in Leerhotel Het Klooster, Amersfoort

Gasten

Marijn Bontje is oprichter van H3Lab Onderwijs en bedenker van het programma Fik. Met een netwerk van meer dan veertig coaches brengt zij levenslessen naar middelbare scholen in heel Nederland. Haar missie, in haar eigen woorden: "Je leert op school heel veel Duits, Frans en wiskunde. Maar eigenlijk leer je maar heel weinig over hoe je moet leven. En dat zou best wel een beetje mogen veranderen."

Erwin Kampen is docent aardrijkskunde en mentor in het voortgezet onderwijs (Het Drachster Lyceum). Iemand die zijn vak met open ogen geeft en al jaren zoekt naar de ruimte om meer te zijn voor leerlingen dan een kennisoverdrager. Een van zijn meest bijgebleven momenten als mentor: een leerling die zei: "U stelt mij nu vragen die nog nooit iemand mij gesteld heeft, maar waar ik eigenlijk best wel op zou willen antwoorden."

Het boek

Kruistocht in spijkerbroek van Thea Beckman (Lemniscaat, 1973). Een tijdloze klassieker over een jongen die in de middeleeuwen belandt te midden van duizenden kinderen op kruistocht. Over vrijheid en kaders, over vertrouwen en ontplooiing. Over wat er zichtbaar wordt als je kinderen de ruimte geeft. Marijn: "Ik had hem in twee dagen uitgelezen en zat er weer helemaal in."

Wat u kunt verwachten

Check-in | TijdHet gesprek opent met een vraag die iedereen herkent: wat roept tijd bij jou op? Drie mensen. Drie antwoorden. Eén gedeeld gevoel van te weinig, te vol en toch: leerprocessen die je hele leven meegaan verdienen prioriteit.

Tussen de regels door | Kruistocht in spijkerbroekMarijn leest twee fragmenten voor. Het eerste gaat over kinderen die zichzelf ontplooien zodra ze vertrouwen krijgen. Het tweede over wat er met de liefde is gebeurd in het onderwijs en hoe die is ingeruild voor, zoals Thea Beckman het schrijft, formulieren in vijfvoud. Beide fragmenten zijn een spiegel. Erwin herkent ze onmiddellijk vanuit zeventie…

#18 Robert van Rossum - Ieder mens heeft talenten. Als we samenwerken, kunnen we veel meer bereiken

29 mei 2026 · 1 uur

Afspelen

Fakkeldragers in het Onderwijs | Aflevering 18 opgenomen op 12 februari 2026, Panora Lyceum, Doetinchem Lees meer

GastenRobert van Rossum is interim afdelingsleider bovenbouw VO. Hij startte als gymleraar, vervulde uiteenlopende rollen in het onderwijs, werkte op Bonaire en is iemand die ziet wat er nodig is en het dan ook regelt. Zijn kompas: verbinding, nieuwsgierigheid en ruimte voor de mens achter de leerling.

Karin Derksen is schoolleider in het primair onderwijs. Ze denkt scherp over wat onderwijs werkelijk vermag, over maatschappelijke verantwoordelijkheid en over de spanning tussen individuele ontplooiing en collectieve betekenis.

Het boek Als de geit leert zwemmen van Nele Moost, geïllustreerd door Pieter Kunstreich. Een prentenboek over dieren die allemaal hetzelfde moeten leren, terwijl ze elk heel andere talenten meebrengen. Klein van formaat, groot van zeggingskracht.

Check-in | Talent — wat roept dat eigenlijk op?Het gesprek begint waar het altijd begint: bij een vraag die meer opent dan ze beantwoordt. Wat verstaan we eigenlijk onder talent? En wie bepaalt dat?

Tussen de regels door | Het boek als spiegelRobert leest voor uit Als de geit leert zwemmen en vertelt waarom dit prentenboek hem al jaren bijblijft. Hier wordt zichtbaar waar zijn vuur vandaan komt en wat hem telkens opnieuw in beweging zet.

Bladeren door de school | Wat speelt er echt?Van het prentenboek naar de praktijk van alledag. Wat zien Robert en Karin op hun eigen scholen? Waar wringen systemen, roosters en verwachtingen? En wat gebeurt er als je toch de ruimte pakt?

Van bladzijde naar buitenwereld | Van verhaal naar veranderingWat gunnen Robert en Karin het onderwijs als geheel? Dit gedeelte tilt het gesprek op naar het bredere maatschappelijke niveau. Over bubbels, differentiatie, samenwerking en de vraag wat onderwijs werkelijk beoogt.

Check-out | Wat blijft hangen?Beide gasten sluiten af met wat er bij hen is blijven sudderen. Concreet, persoonlijk en direct toepasbaar in de eigen p…

#17 Kim van Vlerken - Visual Thinking Strategies als middel om te leren denken en kijken

15 mei 2026 · 1 uur 4 min

Afspelen

In deze aflevering ontmoet je Kim van Vlerken, docent tekenen en CKV aan het Huygens Lyceum in Eindhoven. Zebracht Visual Thinking Strategies haar school in en hield daar niet op. Lees meer

Gesprekspartner aan tafel is Rick van de Zilver, docent geschiedenis aan het Stedelijk College Henegouwen in Eindhoven. Het boek dat deze aflevering doordesemt: Wieachter deze deur verdwaalt van Rindert Kromhout en Tonke Dragt, geïllustreerd door Linde Faas.

De tafel opent met een vraag die eenvoudig klinkt: wat doet kunst met je als je er zonder opdracht naar kijkt? Het gesprek gaat al snel over hoge drempels, over de veronderstellingdat kunst voor de happy few is, over wat er vrijkomt als je leerlingen de ruimte geeft zelf te zien. Een opening die de toon zet voor alles wat volgt.

Kim neemt Wie achter deze deur verdwaalt mee naar tafel. Een verhaal over een klas die paspoorten maakt, over gangen die leiden naar een spiegel, over de spanning die hoort bij hetnog-niet-weten. Kim leest voor en vertelt wat dit verhaal haar zegt over wie zij is als docent. Waarom Visual Thinking Strategies voor haar een levenshouding is. Wat ze zag toen haar leerlingen in een expositie bleven staan, terwijl ze eerder zouden zijn weggelopen.

Rick herkent de deuren. Als geschiedenisdocent werkt hij met iconische beelden om leerlingen een tijdsgeest in te loodsen; hij legt niets uit vooraf. Hij deelt wat dat met zijn lessendoet, wat het hem leert over zijn leerlingen, wanneer hij zichzelf op zijn tong moet bijten. Het gesprek gaat over luisteren als vaardigheid, over de kennis die al in de groep aanwezig is, over de docent die leert achterover te leunen.

Hoe deel je iets wat je zelf verrijkend vindt, op een manier die anderen aanraakt zonder hen te verplichten? Kim en Rick spreken over wat er werkelijk gebeurt als VTS een plek krijgt ineen school: in het mentoraat, in heterogene klassen, bij schoolleiders die hun begeleidingsgesprekken anders zijn gaan voeren. Met eerlijkheid over wat moeilijk blijft, over…

#16 Pim van Ark - Over spel, doorzetten en het jonge kind

1 mei 2026 · 55 min

Afspelen

Over deze aflevering Lees meer

Spelend leren of leren door te spelen? In deze aflevering zitten we aan tafel met Pim van Ark, onderbouwcoördinator op ODS De Starter in Groningen. Samen met Suzanne Vermaas gaan we het gesprek aan over de spanning tussen leerdoelen en vrij spel, over rijke leeromgevingen en over de vraag hoe het onderwijs zich verhoudt tot een veranderende wereld.

Pim deelt het verhaal van 'De Vlieger' uit Kikker en Pad van Arnold Lobel. Een verhaal over doorzetten, over blijven proberen ook als anderen je uitlachen. Een verhaal dat ook Pims eigen pad naar het leerkrachtschap tekent.

Waarom luisteren?Deze aflevering is voor onderwijsprofessionals die: zoeken naar een evenwicht tussen spel en opbrengstgericht werken; voelen dat het jonge kind bescherming én uitdaging nodig heeft; verlangen naar onderwijs dat ontwikkeling als mens centraal stelt en hun eigen professionele keuzes willen verdiepen

Pim van Ark
Onderbouwcoördinator en kleuterleerkracht op ODS De Starter in Groningen. Pas afgestudeerd aan de Post-HBO Jonge Kind. Pim zoekt de balans tussen leren en spelen, tussen observeren en toetsen. Ze legt glazen kopjes in de huishoek, zodat kinderen de werkelijkheid kunnen nabootsen. Ze speelt mee, voegt impulsen toe en houdt het kind in zichzelf wakker.

Suzanne Vermaas
Leerkracht en fakkeldrager uit aflevering 4. Suzanne is onderbouwcoördinator en leerkracht van twee groepen 1/2 bij OBS Meander in Groningen. Het vorige gesprek was zij de fakkeldrager en de hoofdgast, nu is ze gesprekspartner.

Kikker en Pad van Arnold Lobel (auteur en illustrator)
Een klassieker over vriendschap en volharding. In het verhaal De Vlieger probeert Pad zijn vlieger de lucht in te krijgen. En uiteindelijk gaat de vlieger omhoog.

Check-in – Spelen onder druk

We openen met een persoonlijke verkenning van het begrip spelen. Het gesprek raakt aan een herkenbare spanning in het onderwijsveld: hoe houden we ruimte voor verwondering terwijl systemen steeds concreter vragen om opbreng…

#15 Hanneke Hinneman - Over passend onderwijs en wanneer dat niet passend is

17 april 2026 · 1 uur 4 min

Afspelen

Aflevering 15: Hanneke Hinneman | Passend onderwijs in het grijze gebied Lees meer

In deze aflevering van Fakkeldragers in het onderwijs schuiven we aan in Zoutkamp bij Hanneke Hinneman, schoolleider van Zoutkamperil en Mandegoud in Kloosterburen en Rosa Haye, leerkracht en bovenbouwcoördinator bij ODS De Starter. Een gesprek dat zich juist de spanning verkent waar veel onderwijsprofessionals dagelijks in werken.

Hanneke is fakkeldrager, omdat zij koers durft te houden in complexiteit. Als startend schoolleider kreeg zij twee kleine scholen onder haar hoede, ieder met een eigen dynamiek en urgente vragen. Ze laat zien hoe leiderschap eruit kan zien wanneer visie, lef en menselijkheid samenkomen.

Samen verkennen wij een thema dat raakt aan de kern van het onderwijs: passend onderwijs. Voor wie is het passend? Wie bepaalt dat? En wat gebeurt er wanneer goede intenties botsen met grenzen van tijd, middelen en draagkracht?

Hanneke brengt het boek Lampje van Annet Schaap (auteur én illustrator) mee. Een verhaal over een meisje dat leert lezen, terwijl de wereld haar al heeft veroordeeld. Het fragment dat zij kiest, opent een gesprek over schuld, kunnen, leren en gezien worden. Wat zegt dit verhaal over hoe wij kijken naar kinderen in het onderwijs?

Het gesprek verschuift naar de dagelijkse praktijk. Over leerkrachten die hun stinkende best doen en zich toch tekort voelen schieten. Over handelingsverlegenheid, onmacht en het spanningsveld tussen wat je ziet dat nodig is en wat je daadwerkelijk kunt bieden.

Wat betekent dit alles voor het onderwijs als systeem? Waar ligt de grens tussen verantwoordelijkheid van de professional en verantwoordelijkheid van het collectief? En wat vraagt dit van leiderschap, opleiding en beleid?

Geen afgerond antwoord, wel een meegever: een uitnodiging om anders te kijken naar passend onderwijs, naar grenzen en naar wat het vraagt om mens te blijven in een systeem dat vaak meer vraagt dan het kan dragen. Tegelijkertijd blijkt er meer te kunnen d…

#14 Jarina Caspers - Tussen structuur en verbeelding

3 april 2026 · 57 min

Afspelen

Fakkeldrager: Jarina CaspersSchoolleider van De Schakel in Rotsterhaule en interim-directeur SBO It Oerset in Heerenveen en voormalig leerkracht met een internationale achtergrond. Jarina groeide op op Terschelling en woonde als kind in Oman. Haar ervaring met verandering heeft haar gevormd tot iemand die creativiteit en verbeelding als kernwaarden in het onderwijs beschouwt. Lees meer

Gesprekspartner: Rixta HagaLeerkracht groep 7, rekenspecialist en rekencoördinator op de Anne Frankschool in Meppel. Rixta werkt met passie aan het verbinden van basisvaardigheden met betekenisvol leren en coöperatief werken.

Het boek: De Grote Kleine KapiteinAuteur: Paul Biegel | Illustrator: Carl Hollander | Uitgeverij: GottmerEen klassieker uit de Nederlandse jeugdliteratuur waarin De Kleine Kapitein met Dikke Druif, Marinka en Bange Toontje op de Nooitlek avonturen beleeft. Jarina kiest het tweede deel: De Kleine Kapitein in het land van Waan en Wijs.

Check-in: Wat betekent verandering voor jou?Drie perspectieven op verandering: als spanning en avontuur, als ontwikkelingsruimte en als noodzakelijke afwisseling binnen structuur.

Tussen de regels door: De zeetuin van vader blauwkrabJarina leest voor uit Paul Biegels meesterwerk en deelt waarom dit verhaal symbool staat voor haar visie op onderwijs: verbeeldingskracht, samenwerking en de kracht om jezelf te zijn.

Bladeren door de school: creativiteit en basisvaardighedenWat speelt er in teams? Van IPC-lessen tot pepernoten bakken, van cultuurcoördinatoren tot coöperatieve werkvormen. Een blik in de teamkamer waar inspiratie gedeeld wordt en collega's elkaar voeden.

Van bladzijde naar buitenwereld: nieuwsgierigheid als rode draadAls we dit weten, wat gunnen we het onderwijs dan? Meer ruimte voor creativiteit naast kennis, meer waardering voor wat al werkt en vooral: onderwijsmensen die nieuwsgierig blijven samen met kinderen.

Check-out: puzzels en parelsWat nemen de gasten mee? Jarina reflecteert op de waarde van haar team en het delen …

#13 Martijn Bellaard - Waarom leren door te doen vraagt om vertragen

20 maart 2026 · 1 uur 7 min

Afspelen

Martijn Bellaard, coach en gildemeester bij Open ICT Hogeschool Utrecht, werkt zonder toetsen en lessen. Studenten leren via projecten waarin ze kunnen falen binnen veilige kaders. Hij begeleidt studenten holistisch, waarbij hij naar de hele persoon kijkt in plaats van losse prestaties af te vinken. Zijn werk draait om het creëren van rijke leeromgevingen waarin verlangen wordt gewekt in plaats van gedwongen. Lees meer

Wieke van Hoek, lerarenopleider Vrije Schoolonderwijs, werkt met heldere grenzen die vrijheid mogelijk maken.

Samen verkennen we wat eigenaarschap werkelijk betekent. Wat er gebeurt als innovatie groeit en protocollen om aandacht vragen? En waarom het gesprek over waarom steeds verdwijnt van de agenda.

Met De schippers van de Kameleon van Hotze de Roos als spiegel: twee jongens die hun boot bouwen uit een badkuip en leren varen door te varen. Een verhaal over leren door te doen, over probleemoplossend vermogen en over vader Klinkhamer die toekijkt en helpt zonder over te nemen.

Eigenaarschap gaat over verantwoordelijkheid nemen. Voor jezelf, voor de ander, voor het gezamenlijke. Helpen zonder overnemen. Ingrijpen waar nodig, toekijken waar mogelijk.

Falen binnen veilige kaders is essentieel. Martijn: "In jaar één mag het volledig misgaan. Daar zit de spanningsboog: je wilt niet dat ze teleurgesteld raken op een manier die tot trauma leidt. Maar een beetje teleurstelling is niet erg."

Wat als we leerlingen niet eerst moesten laten detoxen van wat we ze hebben aangeleerd?

Hoe behoud je authenticiteit als protocollen om aandacht vragen?

Wat gebeurt er als kaders die vrijheid moesten beschermen, kooien worden?

Durven we cultuur haar eigen waarde te laten behouden in plaats van haar functioneel te maken?

Deze aflevering opent perspectief op eigenaarschap als gezamenlijke verantwoordelijkheid. Op falen als voorwaarde voor groei. Op vertragen als tegenkracht in een versneld systeem.

#12 José Brouwer - Hoe kleine momenten groot verschil maken

7 maart 2026 · 1 uur 1 min

Afspelen

Iedereen in het onderwijs weet dat samenwerken belangrijk is. Dat we van elkaar moeten leren. Dat we elkaar moeten zien. Maar waarom gebeurt het dan zo weinig? Lees meer

In deze aflevering praat Mariska met José Brouwer, leerkracht groep 1/2 en fakkeldrager van de verbeelding op ⁠De Bascule⁠, en Helen van der Velde, docent Nederlands op ⁠Penta⁠. Het prentenboek ⁠Egelus ⁠(luister ook naar GVR afl. 78) van⁠ Marije Tolman⁠ ligt op tafel. Het verhaal van een egeltje dat uitgeput op zijn rug valt, omdat hij het werk niet meer aankan. Totdat de andere dieren stoppen met doorrazen en hem overeind helpen.

Herkenbaar?

Dit gesprek gaat over de spanning die we allemaal voelen: we weten wat nodig is, maar we voelen er geen ruimte voor. We hebben vergaderingen over plannen en doelen, maar niet over hoe jij een kind aankijkt als het moeite heeft. We vinden bij elkaar kijken spannend, ook al weten we dat daar de échte ontwikkeling zit. We pompen energie in protocollen voor veiligheid, terwijl de basis ontbreekt: wat vinden wij eigenlijk goed?

Je hoort waarom leerkrachten de gelukkigste professionals zijn (autonomie!), maar ook de meest geïsoleerde. Waarom inspectierapporten meten wat meetbaar is, niet wat het allerbelangrijkste is. En waarom Helen zegt: een collega die de toetsen op een slimme manier uitdeelt, vertel je nooit in een overleg - maar het zijn juist die kleine dingen die alles veranderen.

Dit is geen aflevering met oplossingen. Dit is een aflevering die de vraag stelt: durven we lang genoeg te stoppen met doorrazen om elkaar overeind te helpen?

#11 Robert Visser - Over de basis voor een gelukkige klas én een lerarenhart dat het volhoudt

20 februari 2026 · 59 min

Afspelen

In deze aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs bezoeken we De Meander, waar bovenbouwleerkracht Robert Visser al 28 jaar een leeromgeving creëert die rust, aandacht en nieuwsgierigheid ademt. Zijn klas heet al jaren De IJsvogels: een speelse knipoog naar zijn achternaam (Kingfisher) én een beeld voor de scherpte, helderheid en duikkracht die hij kinderen gunt. Lees meer

Onze fakkeldrager is een leerkracht die filosofie, wetenschap en pedagogische tact verweeft tot een onderwijspraktijk waarin kinderen durven vragen, durven denken en durven dwalen. Het gesprek met co-host Karen Fiet ontstond naar aanleiding van Op de kop in de prullenbak; Het grote boek van Madelief van Guus Kuijer, een jeugdboek dat de speelsheid, vrijheid en existentiële nieuwsgierigheid van de jaren zeventig in zich draagt. Robert verbindt diezelfde geest met het huidige onderwijs, waarin de ruimte voor verwondering opnieuw bevochten moet worden.

Het gesprek ontwikkelt zich langs vier thematische lijnen:

Rust
Wat gebeurt er wanneer een leraar werkelijk aanwezig is? We verkennen hoe rust geen vertraging van het leerproces is, maar de voedingsbodem van aandacht, empathie en executieve functies. Robert deelt hoe rust in zijn klas niet wordt afgedwongen, maar ontstaat uit duidelijke ritmes, vertrouwen en pedagogische nabijheid.

Creativiteit
Creativiteit wordt hier geen trucje of vak, maar een denkhouding. Robert laat zien hoe verbeeldingskracht ontstaat op de grens van onderzoek, spel, verhalen en techniek. We raken aan de ontwerp- en onderzoekscyclus, aan het samen zoeken naar oplossingen en aan wat kinderen leren wanneer iets mislukt, verschuift of zich onverwacht toont.

Humor en menselijkheid
Humor is voor Robert een pedagogisch instrument: een manier om spanning te ontladen, om contact te maken en om kinderen te laten ervaren dat leren licht mag zijn. We spreken over de menselijke maat, over het werken in systemen die soms schuren, en over de kunst om te blijven spelen zonder de professionalite…

BONUS: Rode draad die de eerste tien gesprekken verbindt

6 februari 2026 · 28 min

Afspelen

De tafels zijn gekeerd. Wie is de vrouw achter de microfoon? Lees meer

Na tien gesprekken met onderwijsprofessionals die vuur, veerkracht en verandering belichamen, is het tijd om te vertragen. In deze reflectieve bonusaflevering neemt Mariska Schrage zelf plaats tegenover Boudewijn Nijman.

Wat ontdek je in deze aflevering?

Waarom Mariska drie jaar lang zichzelf tegenhield deze podcast te maken

Welke rode draad alle tien gesprekken verbindt

De spanning tussen individueel diploma's en gemeenschappelijke voorbereiding

Waarom de leerkracht niet 50% druk voelt, maar 50% verschil kan maken

Het fractaalprincipe: hoe dezelfde patronen terugkeren op elk onderwijsniveau

Voor wie is deze aflevering?Iedereen die zich afvraagt of ze als professional genoeg doen. Schoolleiders die worstelen met hoge verwachtingen versus speelruimte. Docenten die tekortdenken herkennen in hun eigen team.

De vraag die blijft hangen:Durven we onze keuzes te laten leiden door menselijkheid, ook als dat betekent dat we vertragen, anders vasthouden, of opnieuw beginnen?

Luister, laat je raken en herken misschien jezelf als fakkeldrager.

Seizoen 1 is afgesloten. Seizoen 2 staat al klaar.

#10 Karin Derksen - Kansengelijkheid, collectiviteit en menselijkheid

23 januari 2026 · 1 uur 8 min

Afspelen

In deze aflevering ga ik in gesprek met Karin Derksen, schoolleider, verbinder en onvermoeibare pleitbezorger voor kansengelijkheid. Vanuit haar jarenlange ervaring in diverse scholen – waaronder ISK-onderwijs – vertelt Karin over veerkracht, collectieve verantwoordelijkheid en de kracht van humor en verwondering in een sector die vaak vastloopt in protocollen. Lees meer

Samen met Robert van Rossum spreken we over:

Waarom kansengelijkheid begint bij het wegnemen van belemmeringen in de leefwereld van kinderen, zonder de eigen kracht van gezinnen te ondermijnen

Hoe een school een veilige plek wordt wanneer ouders worden gezien én in hun waardigheid worden gelaten

De rol van humor en lichtheid als tegenkracht tegen de zwaarte van het systeem

De noodzaak om leerkrachten weer in hun kracht en regie te zetten, ondanks de dominante logica van methodemakers

Waarom het prentenboek “Over de kleine mol…” van Werner Holzwarth en Wolf Erlbruch zo’n krachtig onderwijsmetafoor is: over kijken onder de grond, doorzetten, collectiviteit, en onderzoekende houding

Het belang van een collectieve manier van kijken naar leren en leven, in plaats van uitsluitend de individuele prestatie centraal te zetten

Een aflevering voor iedereen die gelooft dat onderwijs pas echt mensgericht wordt wanneer we durven zien wat er onder de oppervlakte leeft.

#9 Stephan Haukes - Bijdragen aan plezierige en verantwoordelijke burgers

9 januari 2026 · 1 uur 2 min

Afspelen

In deze aflevering hoor je Stephan Haukes, directeur van de Avonturyn in Nijmegen, moedige pionier en iemand die durft te dromen waar anderen stoppen bij procedures. Samen met emeritus hoogleraar filosofie Jan Bransen spreken we over onderwijs dat zich voegt naar het kind, niet andersom. Lees meer

Samen met Stephan en Jan spreken we over:

De vier domeinen van mens-zijn die Jan Bransen inbrengt (in navolging van Mirthe Kamphuis): zijn, doen, kennen en willen vormen één dikke hoop – in het reguliere onderwijs zijn we erin geslaagd dat kennen los te trekken, terwijl VSO laat zien dat die vier onlosmakelijk verbonden zijnWaarom de scheidslijn tussen regulier en speciaal onderwijs kunstmatig is en wat regulier kan leren van speciaal

Hoe units als minigezinnen werken: twaalf- tot zestienjarigen die samen leren, niet gescheiden in hokjes maar verbonden in heterogeniteit

De paradox van samenwerken versus individueel presteren: waarom spieken en samenwerken soms verdacht veel op elkaar lijken

Leren als bijproduct van oefenen . Jan Bransen: "Leren sluipt stiekem je hersenen in"

Waarom kwalificatie vanzelf komt als je eerst investeert in wie kinderen zijn: hun veerkracht, hun plezier, hun vermogen om teleurstellingen te verwerken

Het vieren van unieke momenten in plaats van afleveren bij de eindstreep zoals Sam's bioscoopwaardige film "Omarm de Chaos"

Waarom het lied "Bloemen zijn rood" van Gerard van Maasakkers (vertaling van Harry Chapin's "Flowers are Red") zo'n krachtige onderwijsmetafoor is: over conditionering die creativiteit doodt en de moed om toch te blijven tekenen zoals jij het ziet

Een aflevering voor iedereen die gelooft dat onderwijs pas echt mensgericht wordt wanneer we durven vieren in plaats van afleveren.

#8 Erwin Kampen - Vertrouwen als basis voor mensgericht onderwijs

19 december 2025 · 1 uur 4 min

Afspelen

Aflevering 8 Fakkeldragers in het Onderwijs Lees meer

In deze aflevering ga ik in gesprek met Erwin Kampen, aardrijkskundedocent aan het Drachtster Lyceum. Samen met Marijn Bontje van H3Lab verkennen we hoe vertrouwen de basis vormt voor mensgericht onderwijs.

Wat betekent het om leerlingen écht te zien, ook wanneer systemen, data en protocollen juist uitnodigen tot controle en beheersing?

Erwin neemt Oorlogswinter van Jan Terlouw mee als fakkelfragment. Aan de hand van dit verhaal spreken we over menselijkheid in tijden van spanning en over de keuzes die je als mens en als leraar steeds opnieuw maakt: kies je voor denken in beperkingen vanuit angst of in mogelijkheden en kansen?

We onderzoeken hoe een groep bestaat uit individuen én hoe individuen samen een groep vormen. Ook voeren we een deep-democratisch gesprek over Magister: ondersteunt het leerlingen en docenten daadwerkelijk of staat het vertrouwen soms juist in de weg?

Hoewel technologie en dataverzameling een grotere rol spelen dan ooit, blijft één ding telkens terugkomen: zonder de mens werkt het niet. Het is de docent die ziet, die verbindt en die het verschil maakt.

#7 Essienna van Lelyveld - de kracht van ruimte, aandacht en vertrouwen als fundament voor onderwijs waarin kinderen én leerkrachten voluit zichzelf mogen zijn

5 december 2025 · 1 uur 1 min

Afspelen

In deze aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs bezoeken we Jenaplanschool Het Wilde Woud in Haren. Een plek waar leeromgevingen niet simpelweg worden ingericht, maar zorgvuldig worden gevormd: met ritme, aandacht, natuurlijke materialen en betekenisvolle ruimte. Lees meer

Onze fakkeldrager is Essienna van Lelyveld: een bevlogen onderwijsprofessional die na een traditionele schooltijd thuiskwam in het Jenaplanonderwijs. Samen met Annelies van Walsem van Vrijeschool De Es in Assen verkennen we het thema 'ruimte' in het onderwijs.

Het gesprek ontwikkelt zich langs vier thematische lijnen:

Ruimte – Wat betekent ruimte voor kinderen, leerkrachten en het schoolleven? Binnenruimte, buitenruimte, ritme, veiligheid en tussenruimte komen samen in één vraag: wat heeft een mens nodig om te groeien?

Vertrouwen – Het vertrouwen in kinderen, in jezelf als professional, in het team – en het systeem dat soms schuurt door controle en afvinkcultuur.

Samen opvoeden – De rol van ouders, de wederkerigheid tussen thuis en school, en de zorgvuldigheid waarmee materiaal, omgeving en rituelen worden aangeboden.

Jezelf mogen zijn – Geïnspireerd door de jeugdliteratuur die Essienna inbrengt: Kikker is Kikker van Max Velthuijs. Een verhaal dat uitnodigt om trouw te blijven aan wie je bent, te leren van de ander zonder jezelf te verliezen, en je eigen ontwikkeling te omarmen.

In deze aflevering ontvouwt zich een diepe onderstroom: de behoefte aan onderwijs dat weer mensgericht durft te zijn. Waar ruimte, aandacht en verbeelding niet gezien worden als extra’s, maar als het fundament waarop kinderen én professionals kunnen floreren.

Een gesprek vol herkenning, wijsheid en richting voor iedereen die zoekt naar onderwijs dat klopt met wie we zijn en wie we willen worden.

#6 Kirsten Doorn - Bemoedigen en doelen stellen

21 november 2025 · 1 uur 7 min

Afspelen

In deze zesde aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs verkennen we samen met Kirsten Doorn en Ingeborg Warners het thema competentie en aanmoediging, geïnspireerd door het prentenboek Coco kan het! van Loes Riphagen. Lees meer

Wat is er eigenlijk nodig om te kunnen vliegen? Voor leerlingen, voor leerkrachten of misschien gewoon voor mensen in het algemeen? We hebben het over hoge verwachtingen stellen en tegelijk bemoedigend aanwezig zijn. Over hoe een team elkaar kan optillen door aan te moedigen én doelen scherp te stellen.

We bespreken wat er gebeurt als je denkt dat je het niet kunt, en hoe juist dan speelsheid, vertrouwen en aanmoediging verschil maken. Van bordsessies en elke dag een stapje beter, tot het terugkijken en samen vieren wat er al bereikt is.

Een gesprek over scherpte waar het nodig is, speelsheid waar het kan – en vooral over hoe je samen blijft zoeken naar manieren waarop het wél lukt.

#5 Anita Buiter - jeugdliteratuur om de samenhang te bevorderen

7 november 2025 · 58 min

Afspelen

De fakkeldrager die vandaag in de spotlight staat is Anita Buiter. Met poëzie uit de bundel 'Gelukkig en blij' van Edward van den Vendel als gids neemt zij ons mee in het belang van diversiteit, het uitstellen van je oordeel en de kracht van vriendelijkheid. Lees meer

Samen met co-host Danielle Reid gaan we in gesprek over hoe zij allebei hun weg in het onderwijs vonden, wat je leert van invallen en hoe waardevol het is om ouders actief te betrekken. We verkennen hoe jeugdliteratuur en kinderboeken een bron van inspiratie kunnen zijn om samenhang te creëren – in het lesaanbod, maar ook binnen het team.

Zodra je als collega’s bij elkaar naar binnen kijkt, ontdek je hoeveel je van elkaar kunt leren en zie je de samenhang tussen de leerlijn beter. Wanneer die waarde eenmaal zichtbaar wordt, ontstaan er vanzelf creatieve manieren om dit samen waar te maken. Een gesprek vol inzichten, verhalen en inspiratie uit de onderwijspraktijk.

#4 Suzanne Vermaes - Iedere dag is het waard om een leuke dag te zijn

24 oktober 2025 · 1 uur 5 min

Afspelen

In deze aflevering van Fakkeldragers in het onderwijs ontmoeten we Suzanne Vermaas, leerkracht van twee groepen 1/2, onderbouwcoördinator, NT2 specialist en specialist jonge kind. Zij werkt op OBS Meander in Groningen. Suzanne stelt het voorleven centraal. Vanuit Mio, mijn Mio van Astrid Lindgren neemt zij ons mee in de wereld van het jonge kind: een wereld die nog klein en prachtig is en waar we het onheil zo lang mogelijk buiten houden. De vraag de we ons hierbij stelden, is: "Hoe beschermen we die schoonheid zo lang mogelijk, terwijl we kinderen stap voor stap voorbereiden op wat buiten wacht?" Lees meer

Samen met Pim van Ark, leerkracht groep 1/2 en specialist jonge kind spreken we over angsten, de kracht van verhalen en de betekenis van spel – én het observeren van spel – in de ontwikkeling.

Daarnaast gaat het over professionele cultuur: hoe geef je elkaar eerlijke feedback, werk je samen aan de hoogste kwaliteit en ken je zowel je eigen als elkaars “gebruiksaanwijzing”?

Afspraken maken is mooi, maar er samen naar leven is een kunst op zich. In dit kader hebben we het ook over het eens zijn met de afspraken versus 'ermee kunnen leven' en halen we een voorbeeld van meester Jan van Linda van Druijten (lefonderwijskwaliteit) aan.

Het maken van goede afspraken begint met echt betekenis te geven en concreet te maken wat 'we' onder bijvoorbeeld 'rustig' verstaan. Hoe ziet dat eruit? Wat hoor je dan? Wat merk je dan? Hoe doet een ieder dit?

Een inspirerend gesprek over liefde voor het kind, de waarde van verhalen en de gezamenlijke zoektocht naar onderwijs dat kinderen werkelijk laat groeien.

#3 Rosa Haije - Wij hebben elke dag deuren te openen en bij te dragen aan nieuwsgierigheid

10 oktober 2025 · 55 min

Afspelen

In deze derde aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs draait alles om starten. Een nieuw schooljaar, een nieuwe les, of gewoon elke dag opnieuw beginnen: steeds weer krijg je de kans om fris te starten. Lees meer

⁠Rosa Haije⁠. leerkracht en bouwcoördinator bovenbouw van ⁠ODS De Starter⁠ in Groningen vertelt vol vuur over haar keuze voor het onderwijs. Van kinds af aan speelde ze al schooltje met haar buurmeisje en met de woorden van haar moeder dat je én juf én moeder kon zijn, werd de stap richting het onderwijs een vanzelfsprekende.

Aan de hand van het allereerste verhaal van ⁠Jip & Janneke⁠ van ⁠Annie M.G. Schmidt⁠ – waarin Jip Janneke ontmoet door een gat in de heg – laat Rosa zien hoe spel, nieuwsgierigheid en contact altijd al haar manier van lesgeven hebben gekleurd.

Co-host in dit gesprek is Hanneke Hinneman⁠, schoolleider van ⁠Zoutkamperil⁠ in Zoutkamp en ⁠Mandegoud in Kloosterburen.

Samen verkennen we thema’s als de combinatie van moederschap en leraarschap, het stellen van doelen en groen pedagogisch gedrag. Ook de rol van ouders komt uitgebreid aan bod: het uitgangspunt is dat een ouder die komt, heeft altijd een punt. Niet alleen de ouders die hun zorgen uitspreken, maar juist ook de ouders die níet komen. Hoe betrek je hen en wat zegt hun afwezigheid?

Het is een gesprek vol persoonlijke verhalen en scherpe inzichten, dat laat zien hoe opnieuw beginnen telkens weer kansen biedt – voor leerkrachten, kinderen én ouders.

#2 Annelies van Walsem - de wereld in de school en de school als plek in de wereld

28 september 2025 · 1 uur 5 min

Afspelen

Annelies van Walsem locatieleider onderbouw ODS De Starter vertelt aan de hand van Ronja de Roversdochter hoe onderwijs bedoeld is om je los te maken en een plek in de wereld in te nemen. Lees meer

Samen met Essiënna van Lelyveld, stamgroepleider 7/8 van Het Wilde Woud verkennen we de bedoeling van het onderwijs. We spreken niet alleen over Dalton en Jenaplan, maar ook over Montessori en Freinet. Hieruit vloeit het belang van het erkennen van de heelheid van het kind voort.

Al tijdens het inchecken raken we verwonderd: wat doet onderwijs eigenlijk met je zelfvertrouwen en hoe bepaalt het de manier waarop je in het leven staat?

Het gesprek voert ons langs grote vragen en kleine inzichten. Wat betekent het als school een ‘vakbond voor het kind’ is? Hoe vind je balans tussen middenin de maatschappij staan én juist een tegenstem durven laten horen? Welke rol spelen natuur, samenhang en buiten zijn in de totale ontwikkeling van een kind?

Onderweg raken we aan verschillende onderwijsconcepten, verkennen we de grenzen van digitalisering en vragen we ons af: wat hoort er echt binnen de schoolmuren en wat mag daarbuiten blijven? Daarnaast verkennen we de digitale wereld en de mogelijkheden om tijd te winnen in het onderwijs.

Een aflevering vol verbeelding, verbinding en verwondering, waarin leren luisteren, kijken, voelen en vragen stellen centraal staan.

#1 Ingeborg Warners - alleen met je hart kun je goed zien; het wezenlijke is onzichtbaar voor het oog

13 september 2025 · 59 min

Afspelen

Fakkeldrager Ingeborg Warners stamgroepleider groep 7/8 Jenaplanschool De Regenboog in Assen vertelt haar verhaal. Lees meer

Ze gebruikt hiervoor een fragment uit 'De kleine prins' van Antoine de Saint-Exupéry. Meer informatie over het boek vind je hier

Dit fragment is aanleiding voor Kirsten Doorn, Intern begeleider bij De Annewieke in Scheemda, en Mariska Schrage om in gesprek te gaan over de relatie met het kind. Je kunt een kind (of collega) pas zien als je je hart opent en vanuit een ander perspectief kijkt. Kinderen weten van elkaar waar ze goed in zijn en schatten elkaar op waarde.

Elkaar echt leren kennen begint zodra een kind de drempel overkomt. Het kind echt kennen in de puurste vorm is van belang om een band op te bouwen. Soms lukt dat niet, hoe erg je ook je best hebt gedaan. Ook daarover gaat dit gesprek.

Het is een verhaal dat aansluit bij pedagogisch tact: het goede doen, ook in de ogen van de kinderen.

BONUS: Introductie Mariska Schrage

5 september 2025 · 44 min

Afspelen

In deze bonus-aflevering interviewt podcastmaker Leonie de Jong de initiatiefneemster van deze podcast Mariska Schrage. Lees meer

Mariska is van huis uit bedrijfskundige en HR consultant en belandde via het buitenland uiteindelijk zelf in het onderwijs. Daar ontdekte ze dat er behoefte is aan meer verbeelding en creativiteit in het onderwijs.

Mariska zet met deze podcast onderwijsprofessionals in het licht. In deze aflevering vertelt zij over haar eigen vuur en drijfveren.

Fakkeldragers in het onderwijs (intro)

14 maart 2025 · 1 min

Afspelen

Ben jij klaar om te toverkijken en verhalen te horen van onderwijsprofessionals? Die met hun vuur licht brengen in het onderwijs? Lees meer

Deze fakkeldragers zetten hun verbeelding in om het onderwijs te verrijken en vertellen hunverhaal van vuur veerkracht en verandering, zodat we samen een waanzinnig, wijze wereld kunnen creëren.

Mariska Schrage geeft deze fakkeldragers een podium.

Veel luisterplezier!