Alle afleveringen
65 afleveringen, van nieuw naar oud
-
#14: De wetenschap achter een verslaving
30 december 2025 · 34 min
Waarom is het soms zo moeilijk te stoppen met dingen waarvan we weten dat ze niet goed voor ons zijn? Verrassend genoeg is daar best een logische verklaring voor als je naar je lichaam kijkt. Lees meer
In deze aflevering leer je wat er gebeurt in het brein wanneer je verslaafd bent: hoe je beloningssysteem wordt gekaapt, welke rol dopamine daarbij speelt en hoe je hersenen en hart zich aanpassen aan bijvoorbeeld een stof als nicotine - één van de hardnekkigste verslavingen die er zijn. Hoe keer je dan toch het tij en hoe snel herstel je van een verslaving als je wel stopt? Je hoort het in dit Spreekuur.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#13: Hoe houd je je goede voornemens vol?
23 december 2025 · 35 min
Het einde van het jaar nadert, dus tijd om de goede voornemens weer uit de kast te trekken en af te stoffen: meer sporten, minder schermtijd, gezonder eten, stoppen met roken. Ze klinken vaak zo simpel, maar waarom zijn goede voornemens zo moeilijk vol te houden? Lees meer
Erik legt uit wat er in je brein gebeurt wanneer je een gewoonte probeert te doorbreken en waarom we door stress snel terugvallen in oud gedrag. Pure wilskracht is zelden genoeg. Volgens Leonard zit duurzame verandering dan ook niet in harder je best doen, maar kun je beter gebruikmaken van een paar slimme aanpassingen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#12: Eenzaam of alleen: dit gebeurt er in je lijf
16 december 2025 · 38 min
Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je een hechte groep om je heen hebt? En wat doet het met je hart en hersenen als dat sociale vangnet wegvalt? In deze aflevering duiken Erik, Leonard en Brechje in het verrassend krachtige effect van community op je gezondheid. Lees meer
Leonard vertelt over een beroemde studie die laat zien dat niet geld, niet bewegen en zelfs niet voeding de sleutel is tot gezond oud worden, maar betekenisvolle relaties. Ook hoor je waarom eenzaamheid een biologische stressreactie in gang zet, die zelfs kan leiden tot ontstekingen in je lichaam. Erik legt uit hoe eenzaamheid je brein beïnvloedt, waarom hybride werken soms meer risico’s met zich meebrengt dan we denken.
Hoe bouw je zelf een sterke community op, zeker als je alleen woont? En wat kun je vandaag doen om je sociale gezondheid te versterken? In het doktersvoorschrift hoor je het antwoord.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#11: Nieuwe prikkels, nieuwe paden
9 december 2025 · 32 min
Het is één van de indrukwekkendste eigenschappen van je lichaam: het vermogen om zich aan te passen aan de talloze situaties waar je tijdens je leven in terechtkomt. Want - hoe volwassen je ook bent - je brein en hart kunnen altijd nieuwe verbindingen aanmaken. Lees meer
Zo laat Erik zien hoe het leren van een nieuwe taal of hobby bepaalde ‘hubs’ in je hersenen activeert en versterkt - en dat onderprikkeling juist een tegengesteld effect veroorzaakt. Het hart beschikt op haar beurt ook over een bijzondere eigenschap, volgens Leonard. Zo kan een gedeelte in een heuse ‘winterslaap’ komen. Maar, wees gerust: zowel je brein als je hart kunnen beiden ook weer herstellen van een mindere periode.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#10: Een onderschat ommetje
2 december 2025 · 28 min
Bewegen op de meest laagdrempelige manier die er is: wandelen. Je doet het elke dag, maar staat er waarschijnlijk niet bij stil dat die simpele beweging een hoop doet voor je gezondheid. Hoe zorgt een dagelijks blokje ervoor dat ons hart en brein beter gaan werken? En hoe zit het precies met die beroemde 10.000 stappen per dag? Zijn die écht noodzakelijk om er gezondheidsvoordelen uit te halen? Lees meer
Deze vragen beantwoorden Erik en Leonard deze week voor je in Het Spreekuur. Ze leggen je ook uit wat precies het verschil is tussen staan, lopen of een uurtje sportschool en of je beter een lang stuk kan lopen, of meerdere korte afstanden.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#9: Verdwaald in je eigen geest - hoe werkt dementie?
25 november 2025 · 29 min
Tijdens een boodschappenrondje ineens de weg naar huis niet meer weten, of een vriendin die steeds stiller wordt in groepsgesprekken omdat ze de draad kwijt is. Dementie is een ingrijpende hersenziekte die niet alleen het leven van de patiënt, maar ook van de naasten compleet verandert. Lees meer
Wat gebeurt er in de hersenen wanneer deze progressieve achteruitgang begint? En is het te voorkomen, of in elk geval uit te stellen? Erik en Leonard leggen in dit Spreekuur uit dat dementie zich niet enkel in de hersenen afspeelt en je meer kan doen dan je denkt om het verloop van deze ziekte zo lang mogelijk uit te stellen. Ook bespreken ze de druk die ons zorgsysteem op mantelzorgers legt en krijg je tips om zelfs in de lastigste, laatste fase nog contact te krijgen met een dementerende vriend of familielid.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#8: De rekening die jij betaalt voor je drankje
18 november 2025 · 32 min
Voor veel mensen hoort alcohol bij de leuke momenten in het leven: gezellig een wijntje bij een diner met vrienden, een biertje tijdens de derde helft in de kantine of een cocktail in de zon op het terras. Dat dat gevolgen voor je gezondheid heeft, weten we wel - maar wegen die op tegen het plezier dat je eraan beleeft? En één glas per dag zou toch ook juist gezond voor je zijn? Lees meer
Erik en Leonard leggen deze week alle feiten over alcohol voor je op tafel, zodat je zelf de afweging kan maken of dat ene drankje het eigenlijk wel waard is voor jou. Want ondanks gezonde stoffen in wijn en de sociale voordelen van alcohol, is ook aangetoond dat alcohol de kans op kanker wel degelijk vergroot en de prestaties van je brein bijna direct achteruit laat gaan.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#7: De kracht van optimisme
11 november 2025 · 27 min
Waarom is het glas voor de één half leeg, terwijl de ander ‘m toch echt halfvol ziet? Deze week hebben we het over de kracht van optimisme. Want de manier waarop jij naar de wereld kijkt, heeft niet alleen invloed op je stemming, maar ook op je lichaam! Lees meer
Maar toch: hoopvol blijven wanneer je aan de lopende band slecht nieuws voorgeschoteld krijgt - makkelijker gezegd dan gedaan. Wanhoop niet langer, want een gezonde dosis optimisme kan je trainen! Erik en Leonard geven je handvatten hoe je dit toch voor elkaar krijgt. En wat blijkt? Een klein beetje pessimisme is van tijd tot tijd ook nog niet zo’n slecht idee.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#6: Muziek als medicijn
4 november 2025 · 26 min
Tot rust komen na een drukke werkdag, een extra zetje richting de sportschool of dat onvergetelijke nummer op een begrafenis of bruiloft: muziek is overal in ons leven. Vaak heb je het niet eens in de gaten, maar je lichaam reageert duidelijk op datgene dat jij aanzet op je koptelefoon of speaker. Lees meer
Welk effect hebben klanken op je stemming, hartslag en ademhaling? En maakt het dan nog uit welke muziek je luistert? Erik en Leonard nemen fascinerende onderzoeken met je door, waarbij muziek voor baanbrekende resultaten zorgde: zo kan klassieke muziek zorgen voor een sneller herstel en kunnen bepaalde nummers voor plotselinge herinneringen zorgen bij mensen met Alzheimer.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#5: Zin in chocolade…
28 oktober 2025 · 34 min
De koekjes in de kast. Een zak chips op de bank. Of die reep chocola die alweer op is, voordat je er erg in hebt. Herkenbaar? Waarom krijgen we elke dag weer die onweerstaanbare trek in een snack? En wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je je ingeeft aan die ‘sugar crave’? Lees meer
Erik en Leonard leggen je uit dat zulke verlangens eigenlijk afstammen uit onze oertijd en dat die suikers misschien leiden tot een kort geluksmomentje, maar op de lange termijn toch wel hun sporen achterlaten. Gelukkig is er ook een oplossing: je kunt je lichaam trainen om minder behoefte aan suiker te hebben. Hoe? Je hoort het in dit Spreekuur!
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#4: Worden we dommer door AI?
21 oktober 2025 · 30 min
Razendsnel informatie vinden met een chatbot, je wildste fantasie omtoveren tot een levensechte video, en slimme algoritmes die betere diagnoses stellen dan artsen – AI is overal, en de mogelijkheden lijken eindeloos. Lees meer
Maar: is dat wel een goed idee voor ons brein? Erik is sceptisch: voor hem staat AI voor ‘Afnemende Intelligentie’. Als we ons denken te veel uitbesteden aan technologie, worden onze hersenen lui door ‘underuse’, waarschuwt hij – met uiteindelijk zelfs ‘brainrot’ als gevolg. Leonard ziet juist kansen tot snellere diagnoses tot levensreddende toepassingen in de zorg. In het voorschrift beantwoorden de heren de vraag: hoe blijf je scherp in een tijd van AI-gemak?
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#3: Diabetes type 2 - een nieuwe pandemie?
14 oktober 2025 · 30 min
Grote kans dat je steeds vaker hoort dat iemand in je omgeving de diagnose diabetes type 2 krijgt. Waar de ziekte ooit vooral als ouderdomskwaal werd bestempeld, stijgen de cijfers inmiddels razendsnel - zelfs onder kinderen. De Diabetesvereniging spreekt daarom inmiddels van een officiële pandemie. Lees meer
Hoog tijd dus om meer te leren over deze ‘sluipmoordenaar’, die volgens Erik en Leonard vaak onderschat wordt. Wat gaat er mis in je hart en brein als je deze vorm van suikerziekte krijgt? Hoe gevaarlijk is het precies? En kan je de ziekte beter bestrijden met medicatie, of iets anders? Gelukkig laat het voorschrift zien dat je met een kleine aanpassing in je dagprogramma al voor een groot deel het tij kan keren.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#2: Je genen versus je levensstijl
7 oktober 2025 · 33 min
Elke dag gevarieerd eten, wekelijks een paar keer sporten en alcoholgebruik binnen de perken houden - we werken hard om gezond te blijven. Maar: heeft dat wel zin als je weet dat er bepaalde ziektes in je familie zitten? Lees meer
In deze aflevering vertellen Erik en Leonard wat doorslaggevender is voor je gezondheid: de genen die je bij je geboorte hebt meegekregen, of de levensstijl die je er elke dag op nahoudt. Kan je genetische risico’s beperken door bewust te kiezen voor een ‘verrijkte omgeving’? En kan je misschien zelfs schade van ongezonde gewoonten ongedaan maken? Verrassend genoeg blijkt daar vaak meer in mogelijk dan je zou denken.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
#1: Wakker liggen van stress
30 september 2025 · 43 min
Stress - dat ken je waarschijnlijk als iets negatiefs: gehaaste ademhaling, een onrustig gevoel en misschien zelfs wakker liggen tot in de vroege uurtjes. Erik legt echter uit dat een beetje spanning, zoals tijdsdruk of een sportwedstrijd, helemaal nog niet zo slecht voor je is. Lees meer
Samen met Leonard verkent hij de verschillende vormen van stress: gelukstress, chronische stress, maar ook iets bijzonder als het gebroken hartsyndroom. Wat gebeurt er dan precies in je lichaam? Alles wat je moet weten over dit alledaagse fenomeen en hoe je jouw stresslevels wat beter onder controle krijgt.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Het Spreekuur
26 september 2025 · 2 min
Je hart en je brein: misschien wel je meest kostbare bezit! In Het Spreekuur praat Brechje van Bladel wekelijks met neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra over hoe je die gezond houdt. Van grote thema’s als dementie en diabetes tot de impact van muziek, het belang van slaap, voeding en verbinding. Lees meer
See omnystudio.com/listener for privacy information.