Alle afleveringen
20 afleveringen, van nieuw naar oud
-
Het Linkse Boek - Deel 2
28 januari 2025 · 52 min
Welkom terug bij Hollanditis! Na een jaar pauze zijn we er weer! Lees meer
In deze aflevering duiken Jeremy en Kees weer terug in de wereld van het linkse boek voor deel twee van deze aflevering.
We bespreken de opkomst van linkse uitgeverijen en boekhandels in de jaren '70 en '80. Denk aan Van Gennep en de Rooie Rat - plekken waar revolutionaire geesten samenkwamen.
Ook de overgang naar het digitale tijdperk komt aan bod. Is Facebook echt geen boek? En hoe zit het met de dominantie van het Engels online?
Wat is de toekomst van linkse media. Misschien moeten we terug naar het "oude internet" zonder big tech? Of toch maar gewoon lekker een boek lezen op de bank met een glas bietensap?
Aankomende events
- 2.Dh5 festival voor activisten en wereldversleutelaars (1-2 maart, Amsterdam)
Links
The Social Dilemma - The Social Dilemma
Cory Doctorow's craphound.com | Cory Doctorow's Literary Works - The Internet Con How to Seize the Means of Computation
Uitgeven in de marge - Hoofdstuk over uitgeven in de marge, 1984
lijst boekwinkels 1984 - Lijst boekwinkels uit het boek Het Linkse Boek In Beweging (1984)
De allerlaatste Igor Cornelissen – GLOBALINFO - Recensie van het vijfde en laatste deel van Igor Cortnelissens memoires
Over Hollanditis
Over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder. Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie.
Hollanditis wordt gehost door Jeremy en Kees. Natuurlijk zijn die in van alles en nog wat onbezoldigd actief, als ze niet met een goed …
-
Het Linkse Boek - Deel 1
8 januari 2024 · 58 min
We beginnen ons historische verhaal als er nog niet eens boeken gedrukt worden. Maar hoe het zit in de Middeleeuwen valt te lezen in een recent boek daarover: middeleeuwse medemensen (uitgeverij Ertsberg) Lees meer
De boekdrukkunst had een directe relatie met de protestantse boerenopstanden in de Middeleeuwen. Het boek Q ging er over, ook in het Nederlands vertaald. En vreemd genoeg overgenomen door extreemrechts om Trump en zo mee te promoten.
Protestanten, wederdopers, mennonieten, alles komt ter sprake. En aan de katholieke afvallige kant: de ketters (Katharen)
We razen ook even langs het laatste boek van David Graeber en David Wenslow, De Theorie van Alles
Spinoza, Aagje Deken en Betje Wolf (van Sarah Burgerhard) en natuurlijk Multatuli. Want het linkse boek in Nederland begon daar pas echt goed mee. En toen bestonden er nog niet eens boekwinkels
Jan Fortuin (1855-1940) was de eerste die, in de Tuinstraat in de Amsterdamse Jordaan, een linkse boekwinkel begon (en het aan de stok kreeg met oranjeklanten). Tot die tijd werd de verkoop gedaan door colporteurs, op straat.
Toen kwam Gerhard Rijnders en de Roode Bioscoop met de Rode Bibliotheek. De Roode Bioscoop bestaat overigens nog steeds. Het gedrukte woord was een wapen in de ontwikkeling der strijdende arbeidersklassde (zie ook: Intellectual Life British Working Classes Jonathan Rose)
Noam Chomsky vertelt ook hoe zijn politisering begon met de pamfletten die je op straat kon krijgen en verder gaat het over Rudolf Rocker en diens Nationalisme en Cultuur.
Boekenuitgever Rijnders richtte ook de eerste satirepartij op, de Rapaille partij
De sociaaldemocraten hadden de Arbeiderspers en de krant het volk (later het Vrije Volk)
De communisten Uitgeverij Pegasus en dichteres Henriette Roland Holst
en de Anarchisten Recht voor Allen. En de Vrije Socialist
Maar toen begon het fascisme op te komen, in Nederland betekende dat onder meer dat Duitse vluchtelingen Exil literatuur meebrachten
Maar ja toen kwam de tweede wer…
-
Radicale Arbeidsstrijd - Deel 2
27 november 2023 · 1 uur 5 min
In het tweede deel van de geschiedenis van de radicale arbeide(er)sstrijd in Nederland, pakken we de draad op bij het einde van de Tweede Wereldoorlog. Lees meer
Fascisten hadden in de paar jaar dat ze terreur konden zaaien, veel kapot gemaakt. Maar links kwam ook sterk uit de ondergrondse omdat ze moedig verzet hadden geboden. Vooral de communisten. Zie Eenheidsvakcentrale. Maar… Koude Oorlog en McCarthy-achtige toestanden maakten al snel weer een einde aan hun positie, waarna de sociaaldemokraten en hun NVV, later FNV weer het voortouw kregen.
In de relatieve marge was er nog het OVB, als voortzetsel van de anarchosyndicalystische stroming. Daaruit is later de Vrije Bond ontstaan, die nog steeds actief is.
In deze uitzending bespreken we die organisaties, en wordt ook een en ander afgewogen over de waarde van een grote logge en bureaucratische instelling als de FNV en of je daar nu wel of niet lid van moet worden.
Het gaat zelfs over wat arbeid is, behalve dan die karikatuur van een witte man in een overal in de fabriek. Hoe zit het bijvoorbeeld met – al dan niet betaalde – zorgarbeid?
Ook andere ontwikkelingen passeren de revue. Zoals de gele bonden en het trieste initiatief Alternatief voor Vakbond (AVV)
Maar ook de strategie van het organizing.
Natuurlijk duiken we ook weer in de naoorlogse geschiedenis, met de voor de arbeidsstrijd belangrijke opkomst van de welvaartsstaat, en daarbinnen de tegencultuur. We stippen even wat hoogtepunten uit die tijd aan, zoals de Telegraafrellenvan 1966 (damn wat een actie) en mei ‘68 (in Frankrijk en Nederland) en de bezetting van ENKA in Breda in 1972.
Maar waar loonarbeid is, is ook werkloosheid en zijn als je geluk hebt uitkeringen. De bijstandsbond is een organisatie van mensen met een uitkering. Zie hier de speciaal voor deze editie ingetiepte verslag van het voordeurdelersoproer in Nijmegen in 1984.
In de jaren tachtig ontstond binnen de kraakbeweging een Bond tegen arbeidsethos, voortbordurend op vergelijkbare beweging…
-
Radicale Arbeidsstrijd - Deel 1
6 november 2023 · 57 min
Dat is nogal een thema, want uiteindelijk heeft alles zo’n beetje met arbeid te maken. Lees meer
We beginnen ons verhaal dan ook in de middeleeuwen als er nog geen echte industrie is. Maar natuurlijk al wel gewerkt wordt, al was het waarschijnlijk minder dan nu. Gemiddeld, per dag, bedoelen we dan. Wat er sindsdien niet veranderd is, is dat je mensen hebt die rijk worden door anderen voor hen te laten werken. En als je in een loon-economie leeft, ben je wel gedwongen om je arbeidskracht te verkopen, om te overleven. Alhoewel; je kunt het natuurlijk ook terugpakken/stelen. De vraag is of dat op zijn beurt niet ook weer werken is.
(We schreven er ooit een boek over, helaas alleen in het Duits verkrijgbaar)
Er zijn ook altijd mensen en groepen geweest die zich tegen hun uitbuiting geweerd hebben. Ook in de Middeleeuwen. Ook in de Lage landen.
Grote boerenopstanden kennen we vooral uit de geschiedenis in Duitsland en Frankrijk. Engeland ook, overal eigenlijk. We moeten een nieuw boek raadplegen om te horen of die er ook hier waren. De uitslag volgt.
Maar toen begonnen, rond 1850, de eerste anarchisten en communisten te bedenken dat de rijke stinkers het probleem waren en dat er revolutie moest komen. In Nederland leidde dat tot de oprichting van de Sociaal Democratische Bond en het Nationaal Arbeids Secretariaat (NAS). In het kielzog van de Eerste Internationale. Nationaal Arbeids Secretariaat.
Wie precies wil weten hoe de Nederlandse relschoppers zich organiseerden – of juist niet – kan terecht bij het boek van Jacques Giele met de titel de 1e Internationale
Over de eerste radicale arbeidsorganisaties in Amsterdam heeft historicus Dennis Bos zijn Waarachtige Volksvrienden
(Pas op vrijdagavond 15 september, nadat het weer was omgeslagen en de regen inzette, keerde de rust terug. De schade was enorm: vele honderden ruiten waren gesneuveld, meer dan honderd Amsterdammers waren opgepakt en tientallen gewonden, zonder uitzondering slachtoffers van het overheidsoptreden, lage…
-
Internationale Solidariteit - Deel 3
13 oktober 2023 · 1 uur 11 min
In het derde deel over Internationale solidariteit vanuit Nederland met Latijns Amerika en het Caribisch gebied gaan we verder in op Midden Amerika, met name Nicaragua en El Salvador. Lees meer
De ‘democratische revolutie’ in Chili van Allende werd door Pinochet en Kissinger met terreur gestopt, en het hele continent kwam onder militaire dictatuur te staan. In Midden-Amerika ontstond in Nicaragua, El Salvador en Guatemala een breed verzet vanuit de bevolking, die zich al snel gewapend ging verzetten. Langzaam maar zeker ontstonden er bloedige burgeroorlogen. Maar in het geval van Nicaragua lukte het de guerilla-beweging om de dictatuur te verjagen.
Voor het eerst sinds Cuba in 1958, waarmee we deze serie begonnen, lukte het om in een land een revolutie te doen slagen. Daarmee begon de periode van de linkse opbouw van een straatarm land. Ook in Nederland leidde dat tot omvangrijke solidariteitscampagnes, en het was het hoogtepunt van de stedenbanden, waarvan sommige nog steeds bestaan.
Maar in de VS kwam Reagan aan de macht en die zag de Sandinisten liefst zo snel mogelijk verslagen en hielp de rechtse oppositie om contra-legers te vormen die in Nicaragua terreur begonnen te zaaien en de wederopbouw weer sloopten.
In El Salvador en Guatemala ondertussen, ontvouwde zich een regelrechte burgeroorlog, waarbij de linkse verzetsbewegingen delen ‘bevrijd gebied’ konden instellen. Maar ook daar was de terreur groot. Ook vier Nederlandse journalisten werden door het Salvadoraanse leger gedood, hetgeen een golf van protest in Nederland op gang bracht. Een moordpartij onder de leiding van de grootste verzetsorganisatie, die in Nicaragua zat, zorgde voor een grote crisis binnen zowel de verzetsbeweging als de solidariteitsbeweging in het buitenland. Maar de oorlog ging door, en dus ook steuncampagnes uit het buitenland. In Nederland bestonden comités die veel geld inzamelden, onder andere voor wapens. Maar de steun was na de moord op de journalisten breed: de Vara en de Novib deden …
-
Internationale Solidariteit - Deel 2
5 oktober 2023 · 52 min
In dit tweede deel van de aflevering zoomen we in op Latijns Amerika, wat op zich al een koloniale term is, en het Caribisch gebied. Lees meer
Eerst vertellen we wat over de geschiedenis van hun onafhankelijkheid, of juist niet. In Zuid Amerika was de strijd voor formele onafhankelijkheid immers niet op dezelfde manier als de koloniale landen in Afrika en Azië, maar werd al in 1800 gevochten tegen Spanje en Portugal.
In Het Caribisch gebied was alleen Haïti in staat zich zelf te bevrijden van slavernij. De rest bleef bezet door Europese landen, en later de VS, die Spanje aanviel om landen als Cuba af te pakken.
Maar de Haïtiaanse revolutie was zeer invloedrijk en bewees dat de inheemse en tot slaafs gemaakt bewoners zich zelf konden besturen. En waren solidair met de Bolivariaanse strijd op het Zuid-Amerikaanse continent.
De ‘moderne’ solidariteitsbeweging begon met Cuba, waar in 1959 de door de VS gesteunde dictatuur verslagen werd (en een jaar later al een embargo tegen ingesteld werd door de VS en nog een jaar later een heuse invasie). Cuba’s voorbeeld maakte school en overal werd geprobeerd een vergelijkbare guerrillabeweging op te starten.
Chili, met Allende, lukte het en werd door de Amerikanen van Kissinger en de militairen van Pinochet kapot gemaakt. Wat een tweede golf solidariteitsactiviteiten op gang bracht.
In het eerste deel vertelden we over de oorsprong van internationale solidariteit met strijdende bevolking elders op de wereld, onder andere in de ‘koloniale gebieden’. In het volgende en en laatste deel hebben we het over Nicaragua en de rest van Midden-Amerika
Links
Reconstructie - Andere Tijden - Die tijd dat Carré zes dagen lang een opera opvoerde over een net gesneuvelde linkse guerillastrijder...
Daniel Viglietti - Uruguayaanse zanger Daniel Viglietti over wat er nodig is om te winnen
VI over Argentina - VI over wk in Argentinië
Staatsgreep in Chili – Geschiedenis SP Leiden - Lessen uit Chili
Nieuw bewijs over leugens Kissinger over Chili | G…
-
Internationale Solidariteit - Deel 1
11 september 2023 · 55 min
Met enorme stappen door de geschiedenis van internationale solidariteit Lees meer
We beginnen met (het aanstippen van) de geschiedenis van de koloniale veroveringen van Nederland, en met name Indonesië en het verzet daartegen, en daar dan weer solidariteit mee.
Dan kun je niet om de naam Multatuli heen (Eduard Douwes Dekker) en diens Max Havelaar. Maar daarvoor en daarna waren er natuurlijk vele anderen.
Er is een man die het tot zijn levenswerk heeft gemaakt om daar (= over de Nederlandse koloniale geschiedenis) zoveel mogelijk over te schrijven en te archiveren: Ewald Vanvugt, van onder andere Roofstaat en Bloed aan de Klomp.
Een even prachtig als deprimerend boek over de hoogtijdagen van het kolonialisme is Exterminate All The Brutes van Sven Lindqvist. Net in het Nederlands vertaald onder de titel "Uitroeien die Beesten" (De Geus).
Als de eerste echte linkse of anarchistische bewegingen ontstaan, hebben die soms oog voor het lot van de 'koloniale onderdanen'. Een voorbeeld is Louise Michel die met de opstandige 'Kanaken' meevecht als ze op strafkamp in Nieuw Caledonië zit.
Ook de campagne voor Sacco en Vanzetti in Nederland heeft oog voor het feit dat ook Nederland politieke gevangenen heeft, in Boven Digoel.
De anarchisten in de VS, met Emma Goldman voorop, waren de enigen die opkwamen voor de Chinese 'gastarbeiders' die massaal uitgewezen werden. Het verklaart gedeeltelijk waarom begin 1900 ineens het anarchisme ook in China opduikt.
Daarna ontstaan internationale anarchistische en communistische netwerken, waarin internationale solidariteit (in ieder geval in eigen kring) vanzelfsprekend is. Het verhaal van de anarchistische internationale syndicalistische netwerken is veelal onbekend. Het boek Black Flame gaat erover.
En dan de Spaanse Burgeroorlog. Ook uit Nederland gaan velen letterlijk meestrijden. Communisten laten zich later door Moskou aanzetten om de verkeerde kant op te schieten. Lees Orwell (en vele anderen) erover.
De 2e Wereldoorlog zet vervolgen…
-
De Kraakbeweging - Deel 3
24 juli 2023 · 58 min
Vandaag gaan we in deel drie van deze driedelige aflevering praten over de moderne geschiedenis: de woonopstand; wat gebeurt er nu er moeilijk gekraak kan worden; en wat gebeurt er op beleidsgebied. Lees meer
We hebben het allereerst over wat factoren die de kraakbeweging hebben doen afzwakken. Zoals de Huidenstraattruuk waarmee ontruimingsvonnissen bij de rechter losgesjoemeld konden worden. En de opkomst van de kraakwachtenbureaus.
Ook vertellen we wat over de Britse conservatieve aanval op huisvesting en hoe de school maakte in de Nederlandse politiek.
Maar ook hoe er nieuwe huisvestingsbewegingen ontstonden en fenomenen als municipalisme en 'recht op stad'. Die probeerde dan 'gentrificatie' het hoofd te bieden...
We vertellen natuurlijk ook over groepen als Bond Precaire Woonvormen en het 'moderne' en nog enigszins diffuse woonprotest-gebeuren.
Eh, je zou het haast vergeten, maar kraken gaat (nog steeds) door.
Links
Huidenstraattruc - Wikipedia - Truuk van huiseigenaren waarvan pand gekraakt was om bij de rechter ontruimingsvonnis los te troggelen
woonopstand - Woonopstand
Vogelvrij Newsletter #2 | IndyMedia - Nieuwsbrief over kraken anno nu
Pak Mokum Terug (boek, pdf) - Pak Mokum Terug (boek, pdf)
De Kinderen van Møkum, en ik - 2Doc.nl - Documentaire over de Kinderen van Mokum
Willkommen - Recht auf Stadt - Duitse netwerk voor Recht op Stad
Henri Lefebvre - Wikipedia - De grote man achter het concept Recht op Stad
Harvey right - Langere tekst van David Harvey over het concept Recht op Stad
Right to the city - Wikipedia - Recht op Stad volgens wikipedia
How to win back the city: the Barcelona en Comú guide to overthrowing the elite | Cities | The Guardian - De ervaring in Barcelona
Municipalisme, een ruwe politieke diamant - DeWereldMorgen.beDeWereldMorgen.be - Municipalisme, het idee dat je op lokaal niveau de veranderingen door kunt voeren die landelijk of internationaal niet lukken
Gentrificatie - Wikipedia - Gentrificatie, volgens wikipedia
2021 Be…
-
De Kraakbeweging - Deel 2
19 juni 2023 · 1 uur 13 min
Vandaag gaan we in deel twee in op de neergang van de beweging. Interne strijd en 'stevige' discussies. Heb je deel 1 nog niet geluisterd doe dat vooral nog even. Wat doe je hier nog? Is leuk. Lees meer
Voordat we beginnen over de neergang der kraakbeweging, gaan we toch nog even terug naar wat die deed opkomen. We wilden geen verhalen over Amsterrrrdam en vergaten daarom vorige keer de Nieuwmarkt te noemen, terwijl daar toch wel een duidelijk begin lag. Gemeentebestuur (CPN, PvdA, PPR) wilde een snelweg door de stad en vooral dwars door de Nieuwmarktbuurt en die bewoners zaten dwars en kregen hulp van 'politieke krakers'. De eerste kraakrel was een feit toen de ontruiming in 1975 er doorgestampt werd.
Een deel van de krakers ging naar de Staatsliedenbuurt om daar verder te bouwen aan een kraakbeweging.
Ook hebben we het kort over wat grote rellen die later uitbraken: de ontruiming en herkraak van de Vondelstraat en kort daarna: Geen Woning Geen Kroning.
En de jonge luisteraars krijgen zelf uitgelegd wat de V&D was ('een soort bol.com, maar dan met een echte winkel').
Maar ook hebben we het over militante macho's en de militarisering van de beweging en wat voor bijeffecten dat kan hebben. Met als voorbeeld. De herkraak en ontruiming van de Lucky Luik in 1982(in, alweer, 020).
Maar ook als voorbeeld van Grote Kraakpanden in Andere Steden: De Blauwe Aanslag in Den Haag (1980-1988) en Wolters Noordhof in Groningen.
Maar dan: de neergang. Met name het optreden van de Politieke Vleugel van de Kraakbeweging en hun 'rapport' Parels voor de Zwijnen en hun onsmakelijke pogingen om de kraakbeweging te 'zuiveren'.
In een derde deel gaan we door met wat er van overbleef en hoe er een nieuwe woonstrijd-beweging is ontstaan...
Links
Een voet tussen de deur, hoofdstuk 8 - Met het befaamde Parels voor de Zwijnen-cover en vele andere simpele posters
PVK bij IISG
Buro Jansen & Janssen
Ravage Archief over PVK
Wolters Noordhof WNC Groningen
De Blauwe Aanslag: Broedplaats avant la…
-
De Kraakbeweging - Deel 1
10 mei 2023 · 1 uur 7 min
Deze maand, eindelijk! De kraakbeweging. We beginnen helemaal in 1901 bij de introductie van de Woonwet, en de opvolgende huurstakingen. Daarna gaan we richting de opkomst van het kraken in de jaren 60, en het ontstaan van de kraakbeweging in ede jaren zeventig. We gaan het hebben over de Staatsliedenbuurt, de Grote Keizer, de Vondelstraat, en gaan richting de provincie: Daar bleek, het zal de Amsterdammer verrassen, dus ook van alles en nog wat te gebeuren: in Utrecht, Nijmegen, Groningen, Den Haag en op het platteland. Lees meer
In deel twee gaan we in op de neergang van de beweging. Interne strijd en 'stevige' discussies.
Deel drie: moderne geschiedenis. De woonopstand. Wat gebeurt er nu er moeilijk gekraak kan worden.
--------
In deel 1 beginnen we met de oorsprong van de woonstrijd, hoe sociaaldemokraten daar met de Woonwet van 1901 een reformistische oplossing voor probeerden in te voeren, en hoe daar meteen weer met huurstakingen op gereageerd werd. In de jaren dertig werd er geschoten op huurstakers, onder andere in de Rotterdamse Tweebosbuurt...
Dan begint het kraken, eerst ongeorganiseerd begin jaren 1960, al snel collectief. Autoriteiten en huizenbeztiiters proberen kraken strafbaar te stellen, maar door een rapport van de Raad van kerken (oa.) wordt dat getorpedeerd. Er volgt een lawine aan kraakacties in de jaren 1970 en grote rellen bij ontruimingen in verschillende steden in het land. De sfeer wordt grimmig en de autonomen maken ook in Nederland school...
Maar ook overal grote panden die behouden zijn gebleven. Een aantal daarvan passeert de revue, evenals de literatuur erover.
Links
Docu Piersonstraat - Piersonstraat Nijmegen
De Stad in Eigen Hand - Rapport van onderzoek Virginie Mamadou
Low budget Hostel and Hotel Strowis - Utrecht - Kraakhotel Strowis
ACU - ACU in Utrecht
Grote Weiver - Wormerveer (niet Alkmaar!)
Tivoli (poppodium) - Wikipedia - Tivoli in Utrecht
Bilwets bewegingsleer - Bilwet, bewegingsleer
Groote Keijser - Wikipedia - Grote…
-
Anti-Apartheidsbeweging
1 april 2023 · 1 uur 26 min
Deze aflevering gaan we het hebben over de anti-apartheidsbeweging in Nederland. Lees meer
We beginnen met een klein beetje achtergrond over apartheid, het ontstaan van het systeem in Zuid Africa en de opkomst van de locale strijd er tegen. Dan pakken we door naar de internationale solidariteitsbeweging met de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. We eindigen met een discussie over het einde van de apartheid en de nasleep.
We gaan in op de Nederlandse roots van apartheid en hoe er lange tijd voornamelijk solidariteit met de racisten was, vanuit de bible belt die bij ABN Amro gouden munten kocht om Zuid Afrika te 'helpen'.
Na de Tweede Wereldoorlog sloeg het wat om, omdat de witte racisten in Zuid Afrika een beetje te enthousiast over nazi-Duitsland waren geweest. Toen kwamen de eerste solidariteitscomités van de grond, ook in kerkelijke kring, en werden de eerste acties gevoerd, zoals de Boycot Outspan campagne.
In de jaren 1970 ontstonden er meerdere comités naast elkaar, afhankelijk van de elkaar concurrerende linkse bloedgroep. En in de jaren 1980 gingen ook de buitenparlementaire activisten zich met (solidariteit met) Zuid Afrika bemoeien.
De aanhoudende onderzoeken van de VN naar de bedrijven die zaken bleven doen met Zuid Afrika, terwijl er een besluit genomen was dat Zuid Afrika moest worden geboycot, waren een belangrijke bron voor activisten. Aanvankelijk werden lukraak bedrijven uit de zwarte lijst gepikt, maar na een tijd werd de aandacht vooral op Shell gericht. Zuid Afrika had namelijk zelf geen olie en moest dat allemaal importeren.
Er dook een groep op onder de naam RARA (Radicale Anti Racistische Actie) die vond dat de anti-Shell-activisten te slap waren en eerst Shell en later vooral de Makro/SHV van Fentener van Vlissingen in de as ging leggen. Met succes want de SHV besloot te stoppen in Zuid Afrika (later bleek dat een truc te zijn geweest). En het Shell-lab in Amsterdam en later hoofdkwartier in Den Haag werden omsingeld en geblokkeerd.
Maar toen…
-
Live bij 2.Dh5 - Moeilijke vragen over Oorlog in Oekraïne met Wendela de Vries (Stop Wapenhandel)
16 maart 2023 · 1 uur 13 min
Naar aanleiding van onze eerste aflevering over de vredesbeweging en millitarisme gingen Kees en Jeremy op 25 februari 2023 op pad en namen samen met Wendela de Vries van Stop Wapenhandel de eerste live aflevering van Hollanditis op. We bespraken een aantal "Moeilijke vragen over Oorlog in Oekraïne". Lees meer
Op 24 februari is het een jaar geleden dat Russische legers Oekraïne binnenvielen. Een dag later organiseren Stop Wapenhandel en de Hollanditis Podcast een discussie. Binnen links is geen gezamenlijke visie, maar wel een gezamenlijke vraag: Hoe helpen we de Oekraïeners zich te verdedigen tegen het Russisch imperialisme zonder het militarisme in het westen te versterken?
Wel of niet wapens leveren? Wel of niet vrezen voor (nucleaire) escalatie? Wat te denken van oproepen tot onderhandelen, onder meer vanuit niet-westerse landen die hongersnood vrezen? Over een aantal dingen kunnen we het (misschien) eens zijn:
Het enige officiële antwoord op de Russische agressie is een militair antwoord. Er zijn geen pogingen het conflict op andere manieren te beëindigen. Nederland en NAVO-landen leveren steeds meer steeds zwaardere wapens aan Oekraïne zonder politieke strategie of diplomatieke doelen. Voor de Oekraïners gaat deze oorlog om Oekraïne, voor het westen lijkt de oorlog meer te gaan over het herbevestigen van de militaire superioriteit van de NAVO. Het idee overheerst dat Oekraïne deze oorlog snel zal winnen, maar of dat zo is en hoeveel doden dat nog zal kosten is de vraag.
Militaire budgetten in westerse landen worden enorm opgeschroefd. Een bovengemiddeld deel van het geld is bestemd voor de aanschaf van nieuwe wapens. De Russische dreiging wordt als argument aangevoerd, terwijl westerse militaire budgetten vele malen hoger zijn dan de Russische. Poetin's troepen kunnen veel ellende aanrichten in kleine buurstaten maar zijn geen bedreiging voor NAVO-landen, ondanks de historisch gezien begrijpelijke angst in de Baltische staten.
De wapenindustrie krijgt een enorme b…
-
Transport, Vervoer en Infrastructuur
1 maart 2023 · 1 uur 1 min
Vandaag gaan we van het padje af, en ontsporen we een beetje richting sociale bewegingen rondom transport, vervoer en infrastructuur. Lees meer
Dit leek ons een belangrijk onderwerp, omdat er wel wat meer actiegevoerd mag worden rondom dit thema, gezien haar strategische rol in de economie, en de impact op onze leefomgeving en natuurlijk het klimaat.
Van de Provo's en het witte fietsen plan tot "Stop de Kindermoord" en de bond voor zwartrijders. Van bosbezettingen in Amelisweerd tegen de uitbreiding van de A27 bij Utrecht, tot de acties tegen de Betuwelijn. Genoeg te bespreken. Al zullen we deze aflevering wel wat korter houden als de vorige. Beloofd.
----------
We beginnen met wat historische verhalen over acties tegen autoverkeer, met name in de stad. Als je je afvraagt waarom het goed geregeld is qua voorzieningen voor fietsers, dan ligt het antwoord meestal dat daar hard voor geageerd is. Desondanks neemt de auto steeds meer plek in, en kalft het openbaar vervoer af.
Nederland is inderdaad vol, met asfalt en beton. De meest bekende verzetsactie tegen de aanleg van snelwegen was de langdurige actie tegen de sloop van Amelisweerd (in 1982, niet 1988 zoals beweerd wordt).
Ook in het openbaar vervoer wordt actie gevoerd, door personeel tegen privatisering en uitverkoop, en soms ook door passagiers.
Andere aspekten van vervoer en infrastructuur zijn de goederenvervoerders. De binnenvaart bijvoorbeeld, die zich ook hevig verzet heeft tegen het overnemen van hun sector door grote bedrijven en daarvoor zelfs regelrechte veldslagen met de ME leverde.
Ook het goederenvervoer per spoor levert politieke spanningen op, denk aan de Betuwelijn.
En dan is er natuurlijk nog het vliegen en Schiphol....
Links
Home - OnderstroomOnderstroom podcast
Het mislukte verzet tegen de Betuwelijn (Vergeten Verhalen) -
Betuweroute (wikipedia) -
Amsterdam Fietst
Auwtolozen
Omdat mijn Fiets daar stond - De film van Louis van Gasteren 'omdat mijn fiets daar stond' gaat bij nader inzien ni…
-
De Globaliseringsbeweging - Deel 3
15 februari 2023 · 56 min
We beginnen met een kritische reflectie op deze beweging die van top naar top reisde om de boel te blokkeren. Verder bespreken we protesten tegen de G8, G20, klimaatkampen, we kijken naar de repressieve reactie van de host-landen van deze tops, wat de beweging heeft bereikt, en wat er allemaal uit voort is voortgekomen. Lees meer
‘Tophoppen’ had niet alleen voordelen, maar ook het nadeel dat je niet met je lokale beweging en problemen aan de slag was. Desondanks bood het een leerzame gratis (nou ja, het kostte je natuurlijk wel tijd en geld om er heen te gaan, tenzij je betaald NGO-medewerker was, dan kreeg je daarvoor betaald) spoedcursus actievoeren.
Na Seattle (november 1999) knalde de beweging geheel uit zijn voegen en werden overal vergaderingen van machthebbers en bankiers gepunkt. De meeste zijn in de vergetelheid verdwenen, geheel ten onrechte. Denk bijvoorbeeld aan die ene vergadering van de Wereldbank in Barcelona die inderhaast afgelast werd door de Wereldbank, waarna de protesten gewoon doorgingen. En de FTAA-protesten in Quebec, tegen de vorming van de Free Trade Area of the Americas. Ken je die grap…?
En zo waren er vele meer. Bij de anti EU-top protesten in Gotenburg werden demonstranten neergeschoten en de keuken en koks van Rampenplan geheel illegaal gegijzeld.
In Genua, tegen de G8 aldaar waren een half miljoen mensen op de been, en werd Carlo Giuliani doodgeschoten en raakten honderden gewond of gevangen, of beide.
Ondanks alle repressie groeide de beweging als kool en had de Financial Times het voor het eerst in positieve termen over de beweging, die zich opmaakte voor een grote internationale golf acties aan de vooravond van de WTO-top in Doha. Maar toen kwam Bin Laden met zijn terroristen en liet zijn handlangers de WTC-torens in New York binnenvliegen en dat veranderde alles.
Desondanks gingen de topconferentie en de protesten nog een paar jaar door.
2003: Evian, met drie actiekampen en memorabele demonstraties en acties in Zwitserland.
2005: G…
-
De Globaliseringsbeweging - Deel 2
8 februari 2023 · 53 min
Na een eerste deel over het ontstaan van de globaliseringsbeweging halverwege de jaren 1990, richten we ons nu op de protesten die de beweging echt de hoogte in deden schieten. Lees meer
Om te beginnen met de massale blokkade van de 'millenniumtop' van de wereldhandelsorganisatie WTO in Seattle. Spoiler alert: de blokkades waren dermate succesvol dat de conferentie grotendeels in het water viel. Dat inspireerde topprotesten in de hele wereld.
In Europa werd er gereld tegen het WEF in Davos en in Quebec, Canada werd de topconferentie voor de FTAA, de vrijhandelszone van het hele Amerikaanse continent een slagveld, waarna de hele FTAA omver viel.
De militante taferelen zorgden echter ook voor spanningen tussen de nette NGO's en het activistische voetvolk. Een van de oplossingen was om eigen topconferenties te gaan organiseren, zonder tegenstanders om tegen te vechten. Dat werd het World Social Forum in Porto Alegre, op hetzelfde moment dat het WEF in Davos confereerde.
Volgende week gaan we verder met het derde en laatste deel van deze aflevering.
Links
This Is What Democracy Looks Like - 1999 Seattle WTO Protests Documentaire
Direct Action - David Graeber
The Corporation - FTAA fragment vanaf 1 uur 55 min 46 sec.
Over Hollanditis
Over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder. Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie.
Hollanditis wordt gehost door Jeremy en Kees. Natuurlijk zijn die in van alles en nog wat onbezoldigd actief, als ze niet met een goed glas …
-
De Globaliseringsbeweging - Deel 1
1 februari 2023 · 1 uur 29 min
Deze aflevering gaan we het hebben over de globaliseringsbeweging, anti-globaliseringsbeweging, anders-globaliseringsbeweging, de global justice movement, de "movement of movements". Lees meer
Deze mondiale anti-kapitalistische beweging tegen 'neoliberale globalisering', en voor globalisering van onderop trok eind jaren negentig en tot midden in de zero's ten strijde - van Chiapas Mexico tot Amsterdam en Seattle Washington - tegen de organisaties die de mondiale economische wereldorde vormde, de zogenaamde “Washington Consensus”.
In deze meerdelige aflevering vertellen we over hoe een beweging van onderop, en door middel van directe actie zo succesvol is geweest dat het binnen enkele jaren haar hoofddoelen had bereikt: zoals het stoppen van vrije handelsverdragen, het de-legitimeren en effectief voor dood verklaren van de WTO en vrijwel bankroet verklaren van het IMF.
We vertellen over deze mondiale strijd en de bescheiden rol van acties, activisten en organisaties in Nederland in deze strijd.
In dit eerste van twee delen beginnen we bij het begin, hoe er in het mondiale Noorden na de val van de muur was afgekondigd dat de geschiedenis afgerond was, en er nog maar een systeem mogelijk was, het heersende: liberaal kapitalisme, gecontroleerd door een parlementaire democratie. Verder moest de markt zoveel mogelijk zijn gang kunnen gaan, dan kwam het verder wel goed.
Al snel werd duidelijk dat het een sprookje was. In het Zuiden wisten ze dat natuurlijk wel. Daar waren grote bewegingen van boeren en/of vrouwen doorgegaan met strijd. En daar kwamen toen in 1994 de Zapatistas in het zuiden van Mexico bij, die het eerste internationale vrijhandelsakkoord NAFTA (Tussen Mexico, de VS en Canada) de oorlog verklaarden. Daarna is niet meer hetzelfde gebleven.
De Zapatistas organiseerden 'encuentros' met bewegingen uit de hele wereld waarin duidelijk werd dat de problematiek mondiaal was en de strijd dus overal gevoerd kon en moest worden. Daar kwam later het Wereld Sociaal Forum u…
-
De Boeren en Links
1 januari 2023 · 1 uur 5 min
Vandaag hebben we het over de boeren en Links in Nederland. Aanleiding is de opkomst van de boerenbeweging rondom de stikstof problematiek. We zien bij de boeren nu vooral een rechts geluid, en zelfs veel ondersteuning van extreem rechts in de politiek en op straat. Wij vroegen ons af waar links bleef rondom dit gebied, en besloten de geschiedenis van boeren activisme in Nederland eens uit te diepen. Lees meer
In de geschiedenis van de polder zijn geen grote boerenopstanden te vinden, zoals wel in naburige landen. Wel zijn er, als de eerste socialistische/anarchistische bewegingen opkomen, 'pockets' te vinden zoals in Noord-oost Groningen waar veel landarbeiders aanhangers zijn van Domela Nieuwenhuis. En Nieuwe Niedorp in West Friesland waar een dominee met opruiende verhalen aan kwam zetten en de Nederlandse Tolstoianen neerstreken.
Er zijn altijd wel voorbeelden te vinden van communes op het platteland, en krakers die daar neerstreken, maar echt boeren kun je dat niet noemen.
We gaan in op voorbeelden in naburige buitenland waar door linkse bewegingen wel succesvol samengespannen wordt met boeren (Gorleben in Duitsland, Larzac in Frankrijk). Maar hier gebeurt het tegenovergestelde: boeren worden door rechts opgehitst tegen actievoerders (Doodewaard).
We gaan ook in op de Nederlandse rol bij de vorming van het huidige 'neoliberale' EU-landbouwbeleid, met een prominente rol voor de sociaaldemocraat Sicco Mansholt.
Ook vertellen we wat over de laatste campagnes tegen de vrijhandelsverdragen van de EU met de VS (TTIP) en Canada (Ceta), waar allerlei organisaties aan deelnamen, waaronder ook enkele van de boerenorganisaties die op dit moment prominent in de stikstofproblematiek figureren.
Verder zoeken we naar verklaringen voor het feit dat er momenteel op het platteland alleen nog maar rechtse geluiden te horen zijn. Dat komt ook door de enorme kaalslag die daar in neoliberale tijden heeft plaatsgevonden waardoor alternatieven verdwenen zijn. Onze conclusie is dat er gew…
-
Hollanditis - De Vredesbeweging & Anti-militarisme - Deel 2
8 december 2022 · 51 min
Deel twee van de aflevering over de vredesbeweging en anti-militarisme. Heb je het eerste deel nog niet geluisterd, dan zou ik dat zeker even doen voordat je verder luistert. Lees meer
In deze aflevering bespreken we de opleving van de vredesbeweging rondom de zogenaamde "war on terror" na de aanslagen van 9/11 op de Twin Towers en het Pentagon in de VS, en de daar op volgende oorlog tegen Afghanistan en de tweede golf-oorlog tegen Irak. We eindigen de aflevering met een discussie van het huidige dieptepunt van de vredesbeweging: de oorlog tegen Oekraïne.
Links
Walden (kolonie) - Wikipedia - Een paar pogingen om landbouwcommunes op te richten begin 1900 vanuit steden (Nescio, Van Eeden)
Het Belang van Boerenlandbouw - Jan-Douwe van der Ploeg
Over Hollanditis
Over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder. Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie.
Hollanditis wordt gehost door Jeremy en Kees. Natuurlijk zijn die in van alles en nog wat onbezoldigd actief, als ze niet met een goed glas bietensap op de bank een boek zitten te lezen.
Kees is een luie huisvader en onderbetaalde zzp-er, maar ook al een leven lang op zoek naar rellen en bevrijdende revoluties (soms lukte dat bijna!) En fulltime amateur mediamaker (o.a. globalinfo.nl).
Jeremy is part time luie huisvader, part time army of one 'technical media support' en mede-organisator van het jaarlijkse 2.Dh5 festival voor activisten en wereldversleutelaars. Ook is/was hij voor of achter de schermen betrokken bi…
-
Hollanditis - De Vredesbeweging & Anti-militarisme - Deel 1
1 december 2022 · 1 uur 5 min
Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. In deze eerste aflevering vertellen we het verhaal van de vredesbeweging & anti-militarisme. Lees meer
We hebben het in het eerste deel van deze aflevering over het ontstaan van de vredesbeweging en anti-militarisme in Nederland. begin 20e eeuw. Daarna bespreken we de opleving van de beweging in de jaren (19)80 met de komst van Hollanditis, "de Dutch disease". We eindigden met de eerste golf oorlog tegen Irak en een dieptepunt van deze bewegingen: de oorlog tegen Servië, als een groot deel van de beweging pro-interventie is.
Volgende week komt het tweede deel van deze aflevering uit. Daarin bespreken we de opleving van de vredesbeweging rondom de zogenaamde war on terror na de aanslagen van 9/11 op de twin towers en het pentagon in de VS, en de daar op volgende oorlog tegen Afghanistan en de tweede golf-oorlog tegen Irak. We eindigen de aflevering met een discussie van het huidige dieptepunt van de vredesbeweging: De Oorlog tegen Oekraïne.
Links
Vrouwen en (anti)militarisme - Onkruit Vergaat Niet
Over Hollanditis
Over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder. Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie.
Hollanditis wordt gehost door Jeremy en Kees. Natuurlijk zijn die in van alles en nog wat onbezoldigd actief, als ze niet met een goed glas bietensap op de ban…
-
Trailer
1 november 2022 · 2 min
Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie. Lees meer
Over Hollanditis
Over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder. Begin jaren tachtig keek men in het buitenland verbaasd naar de massale vredesbeweging in Nederland die uit het niets leek te zijn opgestaan. De mensen hier hadden Hollanditis, of de "Dutch Disease" te pakken. Deze nieuwe podcast over de turbulente geschiedenis van sociale bewegingen in de polder laat zich inspireren door deze periode. We vertellen verhalen van de vredesbeweging tot kraken, over een rijk verleden van activisme, verzet en strijd in de lage landen. We graven deze geschiedenis op ter lering (ende) vermaak en inspiratie.
Hollanditis wordt gehost door Jeremy en Kees. Natuurlijk zijn die in van alles en nog wat onbezoldigd actief, als ze niet met een goed glas bietensap op de bank een boek zitten te lezen.
Kees is een luie huisvader en onderbetaalde zzp-er, maar ook al een leven lang op zoek naar rellen en bevrijdende revoluties (soms lukte dat bijna!) En fulltime amateur mediamaker (o.a. globalinfo.nl).
Jeremy is part time luie huisvader, part time army of one 'technical media support' en mede-organisator van het jaarlijkse 2.Dh5 festival voor activisten en wereldversleutelaars. Ook is/was hij voor of achter de schermen betrokken bij de podcasts Crash Course Economics, De Lockdown en Future Beyond Shell.
Hollanditis website
Copyleft - Kees & Jeremy - Radicale huisvaders