Alle afleveringen
40 afleveringen, van nieuw naar oud
-
De katholieken van Vietnam - Over een verdwaalde herder en een dissidente redemptorist
3 november 2026 · 1 uur 4 min
Afl. 20 | In deze aflevering vertel ik over de opmerkelijke levens van bisschop Pierre Martin Ngo Dinh Thuc, broer van Ngo Dinh Diem, en van de redemptorist Chan Tin die in 1975 veranderde van een kritische priester binnen de Zuid Vietnamese oorlogssituatie tot een kritische priester onder een communistische bewind. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Edward Jarrvis, Sede Vacante. The Life and Legacy of Archbishop Thuc (z.pl. 2025)
Sophie Quinn-Judge, The Third Force in the Vietnam Wars. The Elusive Search for Peace 1954-1975 (London 2016)
Muziek
Het Ngay Mua Ensemble
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Introductie: serie over katholieke geschiedenis van Vietnam
(00:02:28) - Vooruitblik: twee priesterportretten
(00:04:04) - Jeugd en vorming van Pierre-Martin Ngo Dinh Thuc
(00:06:42) - Thuc als bisschop in de Mekongdelta
(00:09:29) - Aartsbisschop van Hue en overleven van de staatsgreep van 1963
(00:10:17) - Vaticaans Concilie en terugtreden als aartsbisschop
(00:12:15) - Het wonder van Palmar de Troya ontstaat
(00:16:27) - Schisma en bizarre wijdingen door Dominguez en Alonso
(00:17:42) - Thuc's wijdingen en excommunicatie
(00:19:32) - Verzoening met Rome en Sedisvacantisme
(00:24:02) - Hernieuwde schismatieke activiteiten en tweede excommunicatie
(00:25:33) - Laatste jaren en dood van bisschop Thuc
(00:27:48) - Introductie van pater Chan Tin en de derde weg beweging
(00:32:44) - Karakter en diversiteit van de derde weg
(00:34:43) - Katholieke steun voor de derde weg en Harry Haas
(00:37:08) - Voorbeelden van derde-weg initiatieven en Thich Nhat Hanh
(00:39:34) - Bron: Sophie Quinn Judge en haar perspectief
(00:42:21) - Wie was pater Chan Tin
(00:46:01) - Vroege leven en priesterwijding van Chan Tin…
-
De katholieken van Vietnam - Westerse beeldvorming en Vietnamese werkelijkheid
3 november 2026 · 54 min
Afl. 19 | Westerse beeldvorming en Vietnamese werkelijkheid Lees meer
Ik behandel in deze aflevering in grote lijn de periode van wat men bij ons de Vietnamoorlog placht te noemen.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Rimko van der Maar, In de ban van Vietnam. De Vietnamese onafhankelijkheidstrijd en het Westen (Amsterdam 2025)
Muziek
Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet)
Quatuor Danel
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Intro en Hanoi's machtsstrijd na staatsgreep tegen Diem
(00:02:27) - Westerse mythes over Ho Chi Minh en de Vietcong
(00:04:18) - Golf van Tonkin en Amerikaanse escalatie
(00:06:04) - Bombardementen en troepenopbouw
(00:08:17) - Arrestatiegolven en verhulde Noord-Vietnamese realiteit
(00:09:46) - Het Tet-offensief begint
(00:13:29) - Beeldvorming door de executiefoto
(00:15:04) - Het bloedbad in Hoe
(00:16:39) - Getuigenissen over de gruwelen in Hoe
(00:20:09) - Westerse perceptie: nederlaag ondanks militaire afslag
(00:22:04) - Johnson treedt af en internationale protesten
(00:23:43) - Oorlogsgevolgen: vluchtelingen, inflatie en corruptie
(00:26:46) - Bombardementen, Free Fire Zones en militaire spanningen
(00:28:50) - Motivatie van Zuid-Vietnamese soldaten
(00:33:28) - Politieke ontwikkelingen in Zuid-Vietnam en Parijse onderhandelingen
(00:35:59) - Nixon, Vietnamisering en moreel verval
(00:37:55) - Propagandaoorlog en de voorlopige revolutionaire regering
(00:39:32) - Westerse anti-oorlogsbeweging en romantisering van Hanoi
(00:41:09) - Het Russell-tribunaal
(00:43:31) - Romantisering versus Noord-Vietnamese onderdrukking
(00:47:56) - Laos-invasie en h…
-
De katholieken van Vietnam - Een kerkelijk tweeluik
3 november 2026 · 1 uur 5 min
Afl. 18 | In deze aflevering wil ik u de uitzonderlijke levensgeschiedenissen vertellen van twee priesters die in de periode na 1954 in Zuid Vietnam werkzaam geweest zijn: Nguyen Lac Hoa en Nguyen Van Thuan. Lees meer
Uiteraard wordt hiermee geen volledige kerkgeschiedenis gegeven maar de levensschetsen van deze twee dappere mannen – hoe verschillend ook – geven ons wel een uniek inkijkje in de complexiteit en de tragiek van de geschiedenis van de Kerk in Vietnam.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Alessandro Giorgi, The Fighting Fathers. CIA-backed Catholic Militia in South Vietnam (Atglen 2024)
Elisabeth Nguyen Thi Thu Hong en Stefaan Lecleir, Kardinaal Franciscus Xaverius Nguyen Van Thuan. Getuigenis (Den Bosch 2021)
Muziek
o.a. Vietnamese Marialiederen
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Introductie: kerkelijk tweeluik over Vietnam
(00:01:35) - Vroege leven van vader Yun in China
(00:03:23) - Oorlog en vlucht uit communistisch China
(00:07:30) - Vlucht naar Cambodja en Vietnam
(00:09:20) - Vestiging in Zuid-Vietnam en opbouw nederzettingen
(00:11:55) - Muzikaal intermezzo: lied over moeder en Fatima
(00:15:59) - De Zeezwaluwen militie
(00:20:09) - Vader Hoa's woorden over communisme en overwinning
(00:23:59) - Einde van het experiment en latere jaren van vader Hoa
(00:25:51) - Muzikaal intermezzo
(00:29:14) - Introductie Franciscus Xaverius Nguyen Van Tuan
(00:31:05) - Jeugd en familie van Tuan
(00:33:13) - Seminarie en vorming tijdens oorlogsjaren
(00:35:59) - Priesterwijding en ziekte
(00:37:44) - Muzikaal intermezzo: Heimwee
(00:42:21) - Pastoor in Hue en studie in Rome
(00:44:13) - Rector van het kleinseminarie
(00:46:26) - Moord op familieleden en innerlijke kracht
(00:48:10) - Muzikaal intermezzo
(00:51:46) - Bisschop van…
-
De katholieken van Vietnam - De grote Catastrofe
12 oktober 2026 · 50 min
Afl. 17 | Ik zal in deze aflevering de laatste jaren van het leven van de katholieke politicus Ngo Dinh Diem behandelen. Die grote catastrofe zie ik in de gevolgen van de door de Amerikanen gesteunde militaire staatsgreep die een eind maakte aan het bewind van Diem. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Geoffrey Shaw, The Lost Mandate of Heaven. The American Betrayal of Ngo Dinh Diem, President of Vietnam (San Francisco 2015)
Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)
Muziek
Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet)
Quatuor Danel
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Inleiding en samenvatting vorige aflevering
(00:05:32) - Kennedy wordt president en verhoogt Amerikaanse steun
(00:09:14) - Militaire verbeteringen en strategische dorpen
(00:11:14) - Twee oorzaken van de catastrofe van 1975
(00:13:30) - Pauze en muziek
(00:14:37) - Amerikaanse pers en de slag bij Ap Bac
(00:18:04) - De boeddhistische revolte breekt uit
(00:21:39) - Zelfverbranding en internationale beeldvorming
(00:23:46) - Pauze en muziek
(00:24:40) - Nieuwe interpretaties: communistische infiltratie ontmaskerd
(00:30:19) - Was Tri Quang een communist?
(00:31:36) - Cabot Lodge en verslechterende verhoudingen
(00:33:48) - Pauze en muziek
(00:34:49) - Diem's laatste interview en zijn verdediging
(00:38:01) - Madame Nhu en de pagode-raids
(00:41:50) - Aanloop naar de staatsgreep
(00:43:57) - De moord op Diem en zijn broer
(00:44:40) - Chaos na Diem's dood en opkomst van Thieu
(00:47:43) - Vooruitblik: priesters Yong Lok Fa en Nguyen Van Thuan
(00:49:20) - Afsluiting
-
De katholieken van Vietnam - “The Tough Miracle Man of Vietnam”
5 oktober 2026 · 47 min
Afl. 16 | Door de verzwakking van de Vietminh in het Zuiden, de uitschakeling van de meeste krijgsheren en het vertrek van de Fransen maakte Zuid-Vietnam een periode van enkele jaren van vrede door zoals het gebied sinds 1946 niet meer had gekend. Hoewel Diem het westers politieke systeem niet geschikt achtte voor zijn land en hij andere opvattingen over democratie huldigde liet hij met Amerikaanse hulp een grondwet opstellen die het mogelijk maakte een soort westers-democratische façade op te richten. In het binnenland en in het buitenland was zijn ster een tijdje rijzend. Ook werpen we een korte blik op het communistische Noord-Vietnam. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)
Duong Van Mai Elliott, The Sacred Willow. Four generations in the life of a Vietnamese family (New York 1999)
Muziek
Vietnamese volksmuziek
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Introductie en terugblik vorige aflevering
(00:03:13) - Diem consolideert zijn macht (1954-1955)
(00:07:50) - Referendum tegen Bao Dai
(00:10:06) - Eind 1955: Diem's balans
(00:11:03) - Muziekintermezzo Vietnamese muziek
(00:13:30) - Noord-Vietnam: politiek van 'het noorden eerst'
(00:16:47) - Honger, landhervorming en terreur in het noorden
(00:19:10) - Vergelijking Diem-regime met het noorden en godsdienstpolitiek
(00:21:52) - Muziekpauze
(00:23:31) - Periode van relatieve vrede en schijn-democratie
(00:25:04) - Familiewet en traditionele Vietnamese gezinsverhoudingen
(00:28:02) - Diem's internationale aanzien en bezoek aan de VS
(00:29:52) - Onrust op het platteland en Vietcong-infiltratie
(…
-
De katholieken van Vietnam - Zuid Vietnam in het jaar 1954
29 september 2026 · 44 min
Afl.15 | In deze aflevering probeer ik u een beeld te geven van de bijna hopeloze situatie waarin Zuid Vietnam zich bevond op het moment dat Ngo Dinh Diem als regeringsleider begon op te treden. De aflevering wordt besloten met een korte impressie van de in 1955 verschenen roman “De stille Amerikaan” van de katholieke romanschrijver Graham Greene waarin de lezer een realistische literaire impressie aantreft van het Zuid Vietnam van die dagen. Tussen neus en lippen door krijgt u ook nog een overzicht van de verschillende opvattingen die in de Amerikaanse geschiedschrijving over de Vietnamoorlog te vinden zijn. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)
Graham Greene, De stille Amerikaan (Amsterdam 1956)
Muziek
Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet)
Quatuor Danel
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Inleiding: Zuid-Vietnam in 1954
(00:01:39) - Amerikaanse steun en visies op Vietnam-toekomst
(00:04:58) - Amerikaanse historiografie van de Vietnamoorlog
(00:08:04) - Revisionistische school en nieuwe inzichten
(00:12:38) - De zwarte legende rond Diem (Pax Christi beeld)
(00:17:34) - Zuid-Vietnam bij Diems aantreden: chaos en erfenis
(00:20:56) - Vluchtelingen, infrastructuur en ontbrekend gezag
(00:22:04) - Legers, Fransen en communisten als tegenstanders
(00:25:48) - Warlords en religieuze sektes: Cao Dai en Hoa Hao
(00:29:10) - Saigon, de Binh Xuyen en misdaadsyndicaten
(00:33:42) - Sfeertekening: samenzweerders in Saigon 1954
(00:37:14) - Graham Greene's De Stille Amerikaan als tijdsbeeld
(00:43:13) - Afslui…
-
De katholieken van Vietnam - Een korte terugblik
21 september 2026 · 41 min
Afl. 14 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam. Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek wat elementen uit de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk zijn geweest.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)
Muziek
Vietnamese volksmuziek Lees meer‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
Chapters
(00:00:04) - Introductie en terugblik op de serie
(00:00:53) - Uitleg Vietnamese namen
(00:04:59) - Samenvatting eerdere afleveringen: koloniale geschiedenis
(00:08:26) - Genève 1954 en de deling van Vietnam
(00:10:20) - Exodus van noord naar zuid
(00:10:58) - Muziek intermezzo
(00:12:11) - Jeugd en vroege carrière van Ngo Dinh Diem
(00:16:03) - Diem's opkomst en de zwarte legende weerlegd
(00:19:21) - Muziek intermezzo
(00:20:37) - Confucianistische invloeden op Diem's denken
(00:23:21) - Diem's opvattingen over democratie en moraal
(00:25:37) - Muziek intermezzo
(00:27:59) - Ngo Dinh Nhu en het personalisme van Mounier
(00:31:37) - Diem's ballingschap en Amerikaans netwerk
(00:33:29) - Muziek intermezzo
(00:36:14) - Vooruitblik op komende afleveringen
(00:40:43) - Afsluiting
-
De 15 Antwerpse Rozenkransschilderijen II - Over de tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' in Den Bosch
14 september 2026 · 1 uur
Afl. 2 | In dit tweede deel over de tentoonstelling in het Noordbrabants Museum “de vijftien Antwerpse rozenkransschilderijen” bespreek ik drie werken uit de serie. Lees meer
Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij.
https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014)
A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984)
Mark Robbroeckx, De vijftien rozenkransschilderijen van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Gent 1971-72)
Muziek
Toepasselijke stukken van o.a. John Tavener, Heinrich von Biber en Hendrik Andriessen.
Chapters
(00:00:04) - Introductie en terugblik op deel 1
(00:01:13) - Samenvatting geschiedenis Sint Pauluskerk en rozenkrans
(00:04:48) - Opdrachtgever, schenkers en schilders van de reeks
(00:08:31) - De Annunciatie van Hendrik van Balen
(00:11:47) - Symboliek en details in de Annunciatie
(00:18:17) - Muziek: Tavener's Annunciation
(00:24:12) - Contra-reformatie en de functie van de schilderijen
(00:26:54) - De Geseling van Rubens
(00:29:08) - Muziek: Von Biber's zevende rozenkranssonate
(00:33:13) - Details en symboliek van de Geseling
(00:36:20) - Muziek: Andriessen's Flagellation
(00:39:22) - De Kroning van Maria door Finkenborg
(00:39:38) - Theologische achtergrond van Maria's koningschap
(00:46:20) - Muziek: Von Biber's vijftiende rozenkranssonate
(00:49:10) - Symboliek in de Kroning van Maria
(00:54:56) - Muziek: kinderkoor De Madeliefjes
(00:58:16) - Afsluiting en praktische informatie
-
De 15 Antwerpse Rozenkransschilderijen I - Over de tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' in Den Bosch
7 september 2026 · 55 min
Afl. 1 | In dit eerste deel veel over de geschiedenis van de Sint Pauluskerk in Antwerpen, over de achtergrond van het rozenkransgebed en de rol van de dominicanen daarin en over de oprichting van de rozenkransbroederschap in 1571. Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij. Lees meer
https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014)
A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984)
Mark Robbroeckx, De vijftien rozenkransschilderijen van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Gent 1971-72)
Muziek
Josquin des Prez, Ave Maria, Virgo Serena
Giovanni da Palestrina, Ave Maria
Heinricch Ignaz Franz von Biber, Rozenkranssonate II, de Visitatie
De tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' is van 11 juli tot en met 25 oktober 2026 te bezichtigen in Het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch. Voor het eerst in ruim 400 jaar zijn deze monumentale 17e-eeuwse schilderijen uit de Antwerpse Sint-Pauluskerk samen én op ooghoogte te zien, gemaakt door meesters als Rubens, Van Dyck en Jordaens.
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Cultuur en secularisering
17 augustus 2026 · 58 min
AfI. 3 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970). Lees meer
Uitzending 3: Cultuur en Secularisering
Cultuur en secularisering
Is een volledig geseculariseerde cultuur mogelijk?
Zijn belangrijkste werken:
The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].
Medieval Religion and Other Essays (1934)
Religion and the Modern State (1935)
The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947)
Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6
Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9
Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling)
The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling)
The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling)
Secundaire literatuur over Dawson:
Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007
Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984
Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008
Muziek derde uitzending:
Peteris Vasks: Plainscapes – Latvian Radio Choir (uitgegeven door Ondine)
Peteris Vasks: Pater Noster- Latvian Radio Choir (uitgegeven door Ondine
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio …
-
Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Het ontstaan van een christelijke cultuur
10 augustus 2026 · 51 min
Afl. 2 | Het Ontstaan van een Christelijke Cultuur Lees meer
Het ontstaan van een christelijke cultuur in Europa
Het belang van het klooster als cultuurvormend instituut
Zijn belangrijkste werken:
The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].
Medieval Religion and Other Essays (1934)
Religion and the Modern State (1935)
The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947)
Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6
Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9
Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling)
The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling)
The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling)
Secundaire literatuur over Dawson:
Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007
Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984
Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008
Muziek tweede uitzending:
Mompou- Complete piano works – piano: Federico Mompou (uitgegeven door Briljant Classics)
Mompou- Complete piano works – piano: Federico Mompou (uitgegeven door Briljant Classics)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, o…
-
Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Een schets van zijn jeugd
3 augustus 2026 · 44 min
Afl. 1 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970) Lees meer
In deze aflevering:
Inleiding/Een korte schets van zijn jeugd
Dawson over religie en cultuur
Zijn belangrijkste werken:
The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].
Medieval Religion and Other Essays (1934)
Religion and the Modern State (1935)
The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947)
Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6
Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9
Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling)
The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling)
The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling)
Secundaire literatuur over Dawson:
Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007
Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984
Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008
Muziek eerste uitzending:
Bach-Telemann-Sacred Cantates -Philippe Jaroussky (uitgegeven door Erato)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luistera…
-
Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Historische ruzies
27 juli 2026 · 1 uur 2 min
Afl. 3 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Lees meer
Aflevering 1: Protestantse mythes
Aflevering 2: Een katholieke reconstructie
Aflevering 3: Historische ruzies
Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:
Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)
Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)
Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)
Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Een katholieke reconstructie
20 juli 2026 · 1 uur 1 min
Afl. 2 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Lees meer
Aflevering 1: Protestantse mythes
Aflevering 2: Een katholieke reconstructie
Aflevering 3: Historische ruzies
Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:
Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)
Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)
Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)
Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Protestantse mythes
15 juli 2026 · 1 uur
Afl. 1 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Lees meer
Aflevering 1: Protestantse mythes
Aflevering 2: Een katholieke reconstructie
Aflevering 3: Historische ruzies
Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:
Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)
Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)
Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)
Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - De Kanon van boete
6 juli 2026 · 58 min
Afl. 7 | In deze laatste aflevering staat Pärts Kanon Pokajanen centraal. Het is een omvangrijk boetegezang met een eeuwenoude tekst uit de orthodoxe liturgie. Het is door Pärt getoonzet voor vierstemmig koor dat a capella zingt. Kanon Pokajanen werd in opdracht geschreven ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de kathedraal van Keulen.Belangrijkste geraadpleegde literatuur:• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)• Aartspriester Silouan Osseel, Mijn ontmoeting met archimandriet Sophrony (z.pl, 2021Muziek:• Arvo Pärt, Lamentate: III. Fragile Radio-Sinfonieorchester Stuttgart o.l.v. Andrey Boreyko• Arvo Pärt, Kanon pokajanen Capella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss• Arvo Pärt, Drei Hirtenkinder aus Fatima Vox Clamantis o.l.v. Jean-Eik Tulve Lees meer
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - De Klacht van Adam
29 juni 2026 · 57 min
Afl. 6 | In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van Essex. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)
Archimandriet Sophronius, De Heilige Silouan de Athoniet (z.pl. 2024)
Muziek:
Arvo Pärt, Alleluis Tropus
Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste
Arvo Pärt, Silhouans Song
Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi
Arvo Pärt, Adam’s Lament
Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - Componist van de stilte Deel 1
22 juni 2026 · 46 min
Afl. 5 | In deze aflevering vervolg ik mijn behandeling van het thema “stilte” aan de hand van een boek van de orthodoxe theoloog en musiciloog Peter Bouteneff. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)
Muziek:
Arvo Pärt, Berliner Messe
Estonian Philharmonic Chamver Choir o.l.v. Tönu Kaljuste
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - Componist van de stilte
15 juni 2026 · 58 min
Afl. 4 | In deze aflevering verlaat ik het chronologische kader van Pärts leven voor een meer thematische benadering van het fenomeen “stilte”. Die paradoxale verbinding tussen de muziek van Arvo Pärt en de stilte werd door beschouwers van zijn muziek heel vaak gelegd. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)
Charles Vergeer, De kunst van de stilte (z.pl. 2008)
Leo Samama, Muziek en stilte (www.festivalvocallis.nl)
Muziek:
Arvo Pärt, Ukuaru
Pianist: Marcel Works
Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 3
Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste
Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 1
Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste
Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 2
Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste
Arvo Pärt, Te Deum: Verses 1-4
Nederlands kamerkoor o.l.v. Risto Joost
Beethoven, Zesde Symfonie Deel 4 Gewitter, Sturm
Wiener Philharmoniker o.l.v. Karl Böhm
Kris Oelbrandt, Psalm 125
Capella Brabant o.l.v. Marc Versteeg
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - Een nieuwe weg
8 juni 2026 · 55 min
Afl. 3 | In deze aflevering vertel ik hoe Pärt in de jaren na 1968 een nieuwe muzikale klankwereld ontdekt. Ik maakte daarbij vooral gebruik van de woorden van de componist zelf en zijn vrouw Nora. In het midden van de jaren zeventig begon Pärt stukken te schrijven in een stijl die hij zelf aanduidde met de term tintinnabuli, muziek die als het geluid van bellen of klokjes klinkt. Ik besluit deze aflevering met een beschrijving van een dramatische gebeurtenis uit 1980. In dat jaar dwongen de communistische autoriteiten Pärt en zijn gezin Estland te verlaten. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)
Muziek:
Arvo Pärt, Derde Symfonie, deel II
Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi
Anoniem, Ave Donna
Hortus Musicus
Arvo Pärt, Spiegel im Spiegel
Tasmin Little en Martin Roscoe
Arvo Pärt, Cantus in memoriam Benjamin Britten
Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi
Arvo Pärt, Kyrie uit Missa syllabica
Mati Turi, Tiit Kogermann, Tönu Kaljuste
Arvo Pärt, Arbos
The Brass Ensemble Staatsorchester Stuttgart o.l.v. Dennis Russell Davies
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - Op zoek naar nieuwe klanken
1 juni 2026 · 58 min
Afl.2 | Centraal in zijn componistenleven staat een gebeurtenis die op allerlei manieren kan gelden als een keerpunt in zijn leven. Daarom wil ik er in deze aflevering uitvoerig verslag van doen. Het betreft de première van Credo in 1968. Het stuk kunnen we achteraf zien als zijn afscheid van het modernisme. Na 1968 volgt een lange periode van stilte. Zijn artistieke heroriëntatie is nauw verbonden geweest met zijn geestelijke heroriëntatie. In 1972 treedt Pärt toe tot de orthodoxe kerk. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23e druk)
Muziek:
Arvo Pärt, Perpetuum Mobile
Bamberg Symphony o.l.v. Neeme Järvi
Arvo Pärt, Collage über Bach: I: Toccata
Amsterdam Sinfonietta o.l.v. Candida Thompson
Arvo Pärt, Credo
Estonian Festival Orchestra o.l.v. Paavo Järvi
Arvo Pärt, Partita I: Toccatina
Piano: Ralph van Raat
Arvo Pärt, Statuit ei Dominus
Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tonu Kaljuste
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Arvo Pärt - Een jeugd in Estland
25 mei 2026 · 52 min
Afl. 1 | Behalve over de jeugd van Pärt in deze aflevering veel over de moderne geschiedenis van Estland en de opmerkelijke muzikale tradities van dit land . Aandacht met name voor twee invloedrijke Estse componisten van wie Pärt les kreeg: Veljo Tormis en Heino Eller. Lees meer
Belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23e druk)
Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)
Muziek:
Arvo Pärt, Fur Aline
Piano: Sergei Babayan
Arvo Pärt, Fratres
Piano: Marcel Wormsviool: Ursula Schoch
Veljo Tormis, 6 Estonian Childrens’s Songs
Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste
Heino Eller, Kodumaine viis
Tuulisbrass o.l.v. István Baráth
Arvo Pärt, Meie aed (Mijn tuin)
Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi; Ellerheim Girls’Choir
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Henryk Gorecki - Symfonie van de Droevige Liederen
18 mei 2026 · 53 min
Afl. 3 | In deze aflevering staat zijn Derde Symfonie centraal. Dit is de symfonie waarmee Gorecki in de jaren negentig ook buiten Polen beroemd werd. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)
Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)
Muziek
Gorecki, O Virgo Maria
Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski
Gorecki, Salve mater matris Jesu
Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski
Gorecki, Derde symfonie Deel II Lento e Largo
London Sinfonietta o.l.v. Davis Ziman
Polka
Piotr Majerczyk
Gorecki, Kleines Requiem für eine Polka
Schönberg Ensemble o.l.v. Reeinbert de Leeuw
Gorecki, Mazurkas for Piano
Anna Gorecka
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Henryk Gorecki - Moeder en kind
11 mei 2026 · 52 min
Afl. 2 | In deze aflevering maak ik met u een excursie door het werk van Henryk Gorecki aan de hand van het thema “Moeder en kind”. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)
Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)
Muziek
Gorecki, 3 Songs, Op.3
Piano: Ewa Guz-SerokaAlt: Jadwiga Rappe (CD Gorecki: Art Songs Dux 2020)
Gorecki, Totus Tuus, Op.60
Choeur de chambre Versija (CD Totus Tuus 2010)
Gorecki, Lullaby
Piano: Anna Gorecka (CD Gorecka plays Gorecki: Piano Works 2019)
Gorecki, Ad matrem, Op.29
Polish National Radio Symphony Orchestra en Polish Radio Chorus of Krakow o.l.v. Antoni Wit (CD International Rostrum of Composers 1955-1999 Donemus Records 2020)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Henryk Gorecki - Aanvoerder van de Poolse avant-garde
4 mei 2026 · 59 min
Afl. 1 | In deze aflevering wil ik u vertellen en vooral laten horen hoe de jonge Henryk Gorecki (1933-2010) in de jaren vijftig het westers modernisme omarmde en hoe dat modernisme op gespannen voet stond met de officiële kunstopvatting in het communistische Polen. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)
Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)
Muziek
Henryk Gorecki, O stella caeli
Pools kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski (Ondine 2023)
Karol Szymanowski, Stabat Mater
City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Simon Rattle (Warner Classics 1994)
Pierre Boulez, Tweede pianosonate deel III
Idil Biret (Naxos 1995)
Henryk Gorecki, Eerste symfonie, deel 1 Introduction
Staatsphilharmonie Krakau o.l.v. Ronald Bader (Koch Schwann 1993)
Henryk Gorecki, Euntes ibant et flebant
Adam Mickiewicz University Academic Choir o.l.v. Jacek Sykulski (2014)
Henryk Gorecki, Miserere
Los Angeles Master Chorale o.l.v. Grant Gershon (Decca 2012)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over Ngo Dinh Diem
27 april 2026 · 56 min
Afl. 13 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam. Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk is geweest. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Edward Miller, Misalliance. Ngo Dinh Diem, the United States and the Fate of South Vietnam (Cambridge 2013)
Muziek
CD Prokofiev: The String Quartets (2025) uitgevoerd door Quatuor Danel
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over een katholieke exodus
21 april 2026 · 1 uur
Afl. 12 | Deze aflevering behandelt de lotgevallen van de Vietnamese katholieken in de woelige periode 1940 - 1954. Hun positie kan voor deze periode goed worden weergegeven door de beeldspraak “tussen hamer en aanbeeld”, waar de hamer staat voor het communisme en het aanbeeld voor het Frans kolonialisme. We zien aanvankelijke sympathie voor de Vietminh al snel wegsmelten wanneer zich het ware gezicht van deze organisatie manifesteert. Na de deling van het land vindt een massale exodus naar het zuiden plaats. Ca 700.000 in het noorden levende katholieken ontvluchten het communistische regiem. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012)
Seth Jacobs, Cold War Mandarin (Lanham 2006)
Muziek
Vietnamese volksmuziek
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over honger en oorlog
13 april 2026 · 58 min
Afl. 11 | Deze aflevering behandelt het woelige tijdperk 1940-1954. Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog maar ook van de Eerste Indochinese Oorlog, een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog, maar die ook de trekken had van een wrede burgeroorlog. Voorafgaand aan die oorlog wordt de bevolking in de jaren 1945-46 ook nog eens getroffen door een onvoorstelbare hongersnood. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Katholieken van Vietnam - Over de dekolonisering van de Kerk
6 april 2026 · 59 min
Afl. 10 | In deze aflevering gaat het over initiatieven vanuit Rome om iets te doen aan het onvermogen of de onwil in veel missiegebieden ten aanzien van de vorming van een lokale clerus. Al in 1893 zien we die zorg verwoord door paus Leo XIII in zijn encycliek Ad Extremas. Ik bericht u over het bezoek van Mgr. Henri Lécroart aan Vietnam met het doel de situatie van de missie aldaar in kaart te brengen. Lees meer
In Vietnam zelf beginnen gelovigen steeds meer over de grenzen van hun dorp en streek heen te kijken en worden zich zo steeds meer bewust tot een nationale kerk te behoren. Anderzijds wordt het bewustzijn verhoogd dat men deel uitmaakt van een wereldkerk. Aan de orde komen o.a. migratie, verstedelijking, de opkomst van een katholieke pers en de ontwikkeling van allerlei nationale kerkelijke organisaties. We brengen als voorbeeld van de uitdagingen waar de Vietnamese kerk voor stond ook een onthutsend bezoekje aan een koloniale rubberplantage.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012)
Tran Tu Binh, The Red Earth. A Vietnamese Memoir of Life on a Colonial Rubber Plantation (Athens 1985)
Muziek
Cd France Musique 2018 Vietnam: Musique du Cai Luong
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Katholieken van Vietnam - Over de Kerk in het koloniale Vietnam
30 maart 2026 · 46 min
Afl. 9 | De Kerk laat in de koloniale periode een opbloei zien wanneer we bv. kijken naar de bouw van kerkgebouwen en de oprichting van talloze weeshuizen, ziekenhuizen, apotheken, leprakolonies en tehuizen voor zeer bejaarden en terminaal zieken, allemaal instellingen die in de keizertijd praktisch onbekend waren. Maar de Vietnamese kerk kreeg in deze periode ook te maken met allerlei soorten spanningen en problemen. Interne spanningen tussen de Vietnamese clerus en de Franse missionarissen, extern spanningen tussen de Kerk en het koloniale gezag. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Katholieken van Vietnam - Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme
23 maart 2026 · 56 min
Afl. 8 | Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme Lees meer
In deze aflevering probeer ik in enkele grote lijnen een algemeen beeld te geven van het koloniale Vietnam. De verovering van geheel Vietnam door de Fransen was in 1884 voltooid. Die verovering was gepaard gegaan met periodiek optredende massale en bloedige antikatholieke vervolgingen.
Vervolgens beschrijf ik enkele Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme. Er waren er die geloofden in de zegeningen van het Franse koloniale bestuur. Ik geef daar een voorbeeld van. Maar binnen de bovenlaag van de maatschappij zag je ook een groeiende groep Vietnamezen met een nationalistische overtuiging. Binnen dat nationalisme bestond overigens een grote verscheidenheid aan ideeën, vooral ten aanzien van de houding tegenover de Franse kolonisatoren. Ik besluit deze aflevering met een uitvoerige levensschets van de communist Ho Chi Minh die in 1945 in Hanoi de Democratische Republiek van Vietnam zal uitroepen.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)
Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)
Christopher Goscha, The Penguin History of Modern Vietnam (z.pl. 2017)
Duong Thu Huong, De hemel boven Vietnam (roman uit 2009 in 2011 in vertaling uitgegeven door Uitgeverij De Geus)
Muziek
CD: Original Music from Vietnam (2010)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De Katholieken van Vietnam - Over de negentiende eeuwse martelaren van Vietnam
16 maart 2026 · 59 min
Afl. 7 | Ik begin deze aflevering met een verwijzing naar de heiligverklaring in 1988 door paus Johannes Paulus II van 117 martelaren die in de 19e eeuw op Vietnamese bodem de marteldood gestorven zijn. Ik probeer drie van hen een gezicht te geven en probeer in grote lijnen de complexe achtergronden van de antikatholieke pogroms te schilderen die vooral in de jaren 1850 en 1880 plaatsvonden. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)
Jacob Ramsay, Mandarins and Martyrs. The Church and the Nguyen Dynasty in Early Nineteenth-Century Vietnam (Stanford 2008)
Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over het nieuwe keizerrijk
9 maart 2026 · 49 min
Afl. 6 | Deze aflevering gaat vooral over de regeerperiodes van keizer Gia Long en Minh Mang. Vooral onder Minh Mang vinden kerkvervolgingen plaats. Ik schets de achtergrond hiervan. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)
Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)
Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)
Muziek
CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over een Vietnamese prins en een Franse bisschop
2 maart 2026 · 39 min
Afl. 5 | Ik vertel u het verhaal van de vriendschappelijke betrekkingen tussen prins Nguyen Anh, de latere eerste keizer van Vietnam, en de Franse missionaris-bisschop Pierre Pigneaux de Béhaine. Ik bericht over de diplomatieke missie die Pigneaux in 1787 naar Parijs voert, waarmee de bisschop steun probeerde te krijgen voor de in moeilijkheden verkerende prins. Lees meer
Ik bericht u ook over de latere oordelen van historici over deze politieke bemoeienissen van de bisschop. Franse nationalisten hebben hem vooral afgeschilderd als een groot Frans patriot, Vietnamese communisten hebben hem vooral willen zien als een lakei van de Franse kolonialen. De Nederlandse historicus Meulendijks geeft een ander oordeel.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)
Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)
Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over pater De Rhodes
23 februari 2026 · 52 min
Afl. 4 | In deze aflevering wordt uitvoerig een portret van de Jezuïet Alexandre de Rhodes geschetst. Ik vertel u eerst hoe zijn missiearbeid in Vietnam opzienbarende resultaten opgeleverd heeft. Wel is hij maar liefst drie keer het land uitgezet. Ik vertel u ook over zijn culturele en wetenschappelijke prestaties, o.a. over de rol die hij heeft gespeeld bij de totstandkoming van een westers schrift voor Vietnam, het zogeheten quoc-ngu, dat overigens pas in de twintigste eeuw doorbrak als het nationale schrift. Ik vertel u verder over de rol die hij in Europa heeft gespeeld in een verandering in het denken over de missie. Hoe hij met name ook mede aan de wieg heeft gestaan van het Franse missie-instituut Missions étrangères de Paris. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)
Pieter Meulendijk, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)
Robert Lemm, De Jezuïeten. Hun opkomst en hun ondergang (Soesterberg 2011)
Muziek
CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music
-
De katholieken van Vietnam - Over de eerste missionarissen naar Vietnam
16 februari 2026 · 38 min
Afl. 3 | Uit een Vietnamese bron weten we dat de eerste priester die voet op Vietnamese bodem zette dat al deed rond het jaar 1533. Maar het christendom kreeg pas echt voet aan de grond nadat de jezuïeten in 1614 uit Japan verdreven waren. Een van hen was de Italiaanse Jezuïet Christoforo Borri, die over zijn ervaringen heeft geschreven en ons daarmee een belangrijke bron over de vroege missiegeschiedenis heeft geschonken. Ook vertel ik u iets over de beroemde Jezuïet Matteo Ricci die in China gewerkt heeft. Naar aanleiding van zijn leven vertel ik u dat de jezuïeten t.a.v. inheemse culturen vaak een tolerantere houding innamen dan de in dit opzicht rigidere dominicanen en franciscanen. Ik vertel u ook over de achtergrond van de regelmatig optredende kerkvervolgingen. Aan het eind van deze aflevering maak ik een begin met een gesproken portret van Alexandre de Rhodes. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)
Pieter Meulendijk, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - Over de vroegste geschiedenis van het land
10 februari 2026 · 45 min
Afl. 2 | In deze aflevering komt het eerste kernelement van de geschiedenis van Vietnam aan de orde. Dat is het opmerkelijke gegeven dat de etnisch Vietnamezen lange tijd vooral in het Noorden van het huidige Vietnam gewoond hebben en dat dat gebied gedurende maar liefst 1000 jaar onderdeel is geweest van het Chinese keizerrijk. Die periode begint in de eerste eeuw voor Christus en eindigt in het jaar 938 na Christus. Die duizend jaar durende overheersing heeft natuurlijk het nodige opgeleverd aan Chinese invloeden op het gebied van taal, schrift en wereldbeschouwing. Ik bespreek met name de betekenis van het uit China geïmporteerde confucianisme en boeddhisme. Maar ik noem ook de in Vietnam belangrijke voorouderverering. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)
Muziek
CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
De katholieken van Vietnam - een inleiding
10 februari 2026 · 50 min
Afl. 1 | In deze inleidende aflevering doe ik twee dingen. Lees meer
Ten eerste vertel ik u hoe ik niet lang geleden geïnteresseerd ben geraakt in dit onderwerp. Het lezen van een nieuw boek over de Vietnamoorlog riep bij mij allerlei vragen op over het Vietnamese verleden en, vooral, over de geschiedenis van de katholieke minderheid in dat land. Ik hoop met deze inleiding uw interesse te wekken voor het dramatische en tegelijkertijd fascinerende verleden van de Vietnamese katholieken. En ik geef u een overzicht van wat u in deze serie kunt verwachten.
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Rimko van der Maar, In de ban van Vietnam. De Vietnamese onafhankelijkheidsstrijd en het Westen (Amsterdam 2025)
Rimko van der Maar, Welterusten mijnheer de president (Amsterdam 2007)
Harry Haas, Kruistocht in Vietnam? (Hilversum 1966)
W.D. Verwey e.a., Hel en hemel. De rol van de katholieken in Vietnam (Baan 1970)
Muziek
Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso
(CD 1992 Audivis Valois)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Over het wonderlijke leven van Jimmy Lai
10 februari 2026 · 52 min
Afl. 2 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwachten levenslang. In twee afleveringen vertel ik u zijn opmerkelijke levensverhaal. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Mark L. Clifford, The Troublemaker. How Jimmy Lai became a billionaire, Hong Kong’s greatest dissident, and China’s most feared critic. (New York 2024)
The Hong Konger. Jimmy Lai’s extraordinary struggle for freedom. (film vervaardigd door het Acton Institute, te zien op YouTube)
Muziek
CD: Tan Dun, Eight Memories in Watercolor. Pianist: Ralph van Raat (Naxos 2022)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.
-
Over het wonderlijke leven van Jimmy Lai
10 februari 2026 · 47 min
Afl. 1 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwachten levenslang. In twee afleveringen vertel ik u zijn opmerkelijke levensverhaal. Lees meer
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Mark L. Clifford, The Troublemaker. How Jimmy Lai became a billionaire, Hong Kong’s greatest dissident, and China’s most feared critic. (New York 2024)
The Hong Konger. Jimmy Lai’s extraordinary struggle for freedom. (film vervaardigd door het Acton Institute, te zien op YouTube)
Muziek
CD: Tan Dun, Eight Memories in Watercolor. Pianist: Ralph van Raat (Naxos 2022)
‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.