Techstorie - rozmowy o technologiach

Alle afleveringen

184 afleveringen, van nieuw naar oud

1. 33# Sztuczna inteligencja w służbie zła. Ryzykowne scenariusze

   28 maart 2023 · 58 min

   Afspelen
   Generatywna technologia sztucznej inteligencji - wielkie nadzieje i zarazem zagrożenia. Jak przypominają autorki podcastu - Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska, znalazła się ona na liście najważniejszych zagrożeń tego roku, zdaniem raportu Eurasia Group. Czy i jak zatem regulować AI z myślą o naszym bezpieczeństwie? Czy grozi nam katastrofa? Jak AI generuje dezinformację? Co z etycznymi aspektami sztucznej inteligencji? Zapraszamy na kolejny odcinek Techstorii ! Lees meer

   W tym odcinku:

   Metafora samolotu 02:49
   AI generuje dezinformację 16:54
   Microsoft zwalnia etyków 22:41
   Google walczy z krytyką AI 27:00
   AI jak stochastyczna papuga 34:59
   Czy i jak regulować AI 42:51

   Źródła dla dociekliwych:

   Sztuczna inteligencja jest jak awaryjny samolot;- https://www.nytimes.com/2023/03/24/opinion/yuval-harari-ai-chatgpt.html?smid=url-share

   O zagrożeniu stochastycznymi papugami: czy modele językowe mogą być za duże? https://dl.acm.org/doi/10.1145/3442188.3445922

   O fałszywych ilustracjach z aresztowania Trumpa https://www.bbc.com/news/world-us-canada-65069316

   O odpowiedzialności za generowanie przez AI dezinformacji https://technologia.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/8687018,falszywki-ai-prawo.html

2. 32# Techstorie Light: PiS na banowanym Tik Toku, kłopoty banku start-upów i coraz doskonalsza sztuczna inteligencja

   21 maart 2023 · 27 min

   Afspelen
   W tym odcinku podcastu Techstorie Light, szybkim przeglądzie technologicznym - Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska zdradzą nam, czy polski rząd też myśli o banie na Tik Toka, czy kłopoty SVB mogą być jak machnięcie skrzydeł motyla wywołujące globalny kryzys i czy GPT-4 może być niczym sommelier. Lees meer

   ROZDZIAŁY
   1. Kolejne kłopoty TikToka - 2:20
   2. Kampania PiS - 6:08
   3. Debiut GPT-4 - 10:32
   4. Czy ktoś myśli o etyce AI ? 16:12
   5. Problemy Sillicon Valley Bank - 18:08
   6. Czy to początek kryzysu? 24:34

   Więcej źródeł dla zainteresowanych tematem:
   o kampanii PiS na Tik Toku: https://www.tiktok.com/@pis_org/video/7211817483819388166

   BBC blokująca TikToka :
   https://www.bbc.com/news/uk-65008599

   Czym jest GPT4:
   https://www.forbes.com/sites/lanceeliot/2023/03/15/what-you-need-to-know-about-gpt-4-the-just-released-successor-to-generative-ai-chatgpt-plus-ai-ethics-and-ai-law-considerations/?sh=528080f1b525

   Jakie nadzieje i obawy budzi AI po debiucie GPT4 :
   https://www.nytimes.com/2023/03/15/technology/gpt-4-artificial-intelligence-openai.html

   Skąd się wzięły problemy SVB :
   https://www.economist.com/leaders/2023/03/13/what-really-went-wrong-at-silicon-valley-bank

   Gdzie startupy mają teraz szukać pieniędzy :
   https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2023-03-13/svb-crisis-where-will-startups-turn-to-now-that-svb-is-gone

3. 31# Techstorie i Twitter od środka. Byli pracownicy o kulisach rządów Muska

   14 maart 2023 · 58 min

   Afspelen
   W tym odcinku podcastu Techstorie: co dokładnie dzieje się w siedzibie głównej Twittera? Czym jest “inner circle”- wewnętrzny krąg, jak wygląda szukanie oszczędności w nieoczywistych miejscach w wydaniu Elona... Między innymi o tym autorkom podcastu opowiedzieli niedawno zwolnieni pracownicy firmy. Przyjrzycie się bliżej, jakie efekty mają działania Muska. Lees meer

   Więcej źródeł dla zainteresowanych tematem Twittera pod rządami Elona Muska:
   O awariach w Twitterze: https://www.nytimes.com/2023/02/28/technology/twitter-outages-elon-musk.html

   O mowie nienawiści za czasów Muska: https://www.nytimes.com/2022/12/02/technology/twitter-hate-speech.html

   O finansach Twittera: https://www.nytimes.com/2023/03/07/business/elon-musk-twitter-finances.html

   O rozgrywaniu Muska: https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,29221348,to-jednoczesnie-fascynujace-i-przerazajace-z-jaka-latwoscia.html

   O zmianach w Twitterze: https://www.theatlantic.com/technology/archive/2023/03/elon-musk-twitter-disability-worker-tweets/673339/

   O przyczynach awarii w Twitterze:
   https://www.theverge.com/2023/3/6/23627875/twitter-outage-how-it-happened-engineer-api-shut-down

   O chaosie ze zwolnieniami:
   https://inews.co.uk/news/pressure-cooker-elon-musk-twitter-2196309

   O zwolnieniu Halliego Thorleifssona:
   https://www.bbc.com/news/technology-64871183

4. 30# Rosyjscy hakerzy, płatny Facebook i zbanowany Tik Tok. Techstorie Light, czyli szybki przegląd technologiczny

   7 maart 2023 · 26 min

   Afspelen
   Tym razem "Techstorie" w wersji testowej - bieżącej, komentarzowej i nieco krótszej, czyli "Techstorie Light". Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska omawiają trzy najważniejsze tematy tego tygodnia w technologiach. Jest więc o opłatach za media społecznościowe, rosyjskim układzie z hakerami, a przede wszystkim o Tik Toku, któremu pali się grunt pod nogami, bo trwa banowanie tej niezwykle popularnej platformy rozrywkowej. Między innymi Komisja Europejska i Parlament Europejski zakazały pracownikom korzystania z Tik Toka na służbowych komputerach i w niektórych przypadkach również na urządzeniach prywatnych. Lees meer

5. 29# Czy ChatGPT zabierze ci pracę?

   28 februari 2023 · 47 min

   Afspelen
   ChatGPT jeszcze na dobre się nie rozkręcił, a już kolejni eksperci, jak choćby PWC wyliczają, że dziś już 3 proc. miejsc pracy jest zagrożonych przez algorytmy. Za dekadę ma ten problem dotyczyć ponad jednej trzeciej pracowników o niższych kompetencjach.
   Dlatego dziś zastanowimy się, czy naprawdę rozpoczęła się już rewolucja AI i czy oznacza to, że rzesze ludzi wykonujących zawody kreatywne niedługo stracą pracę. Lees meer

   A może po prostu czekają nas duże przetasowania na tym rynku, ale sztuczna inteligencja będzie raczej szansą, a nie zagrożeniem. Mamy już do czynienia z początkiem buntu maszyn, które idą po nasze prace czy to raczej tylko bajki robotów?

   W tym odcinku:
   Wprowadzenie 0:00
   AI wiersze pisze 03:25
   Kto powinien się bać AI 05:52
   Komu AI ułatwi pracę 14:25
   Czy programiści stracą rację bytu 23:15
   Pierwszy proces z AI o prawa autorskie 28:00
   Powstaną nowe zawody 32:41

   A tu więcej źródeł dla chcących pogłębić temat:

   O przyszłości pracy: https://www.forbes.com/sites/forbestechcouncil/2023/01/25/2023-will-be-a-defining-year-for-ai-and-the-future-of-work/
   O wybitnych i przeciętniakach: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,29372305,sztuczna-inteligencja-zabierze-prace-tworcom-nie-to-juz-sie.html
   O AI, która może zastąpić programistów:
   https://singularityhub.com/2022/12/13/deepminds-alphacode-conquers-coding-performing-as-well-as-humans/
   O pozwie przeciwko sztucznej inteligencji: https://www.theverge.com/2023/1/16/23557098/generative-ai-art-copyright-legal-lawsuit-stable-diffusion-midjourney-deviantart
   O tym, czy faktycznie AI może nam zacząć odbierać pracę: https://www.technologyreview.com/2023/01/31/1067436/could-chatgpt-do-my-job/
   PWC o wpływie AI na rynek pracy:
   https://www.pwc.com/us/en/tech-effect/ai-analytics/business-impacts-of-generative-ai-tools.html

6. 28# ChatGPT: szansa, zagrożenie, a może bzdura? AI wkracza do rzeźni

   21 februari 2023 · 55 min

   Afspelen
   AI, sztuczna inteligencja to temat tyleż intrygujący, co jednak nie nowy. Ale właśnie wydarzyło się coś, co może okazać się wielkim skokiem w rozwoju technologii, bo spowoduje, że AI stanie się realnym elementem naszego życia, wywróci do góry nogami modele biznesowe techgigantów i pozbawi pracy ludzi, wykonujących kreatywne zawody. A może to jednak wcale się nie dzieje, bo ChatGPT nie jest ani taką znowu rewolucją, ani rewelacją? Lees meer

   W dzisiejszym podcaście:

   Co wspólnego ma mięso ze sztuczną inteligencją 0'00
   Dlaczego AI rozgrzała internet do czerwoności 0'45"
   Czym jest ChatGPT 4'19"
   Co potrafi ChatGPT 16'15"
   AI kłamie jak z nut 34'00"
   Zbrojenia w świecie AI 42'14"
   Nowa kategoria zagrożeń 47'28"

   Chcesz poczytać więcej? Proszę bardzo:

   O tym, jak ChatGPT odpalił wyścig zbrojeń https://www.nytimes.com/2023/02/03/technology/chatgpt-openai-artificial-intelligence.html

   O Szymborskiej i AI: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,29308501,zaczelo-sie-nauczyciel-przylapal-studenta-na-tym-ze-prace.html

   O panice w Google: https://www.businessinsider.com/google-bard-chatbot-googlers-sundar-pichai-2023-2?IR=T

   O nowych cyberzagrożeniach: https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,29342597,mikko-hypponen-nie-chce-zeby-meta-miala-wglad-w-moja-dusze.html

7. 27# Zbanować Tik Toka? Sądny rok dla chińskiej apki

   31 januari 2023 · 39 min

   Afspelen
   TikTok przestał już być zabawką dla dzieciaków czy pożeraczem czasu. Stał się potęgą. I ściągnął na siebie zainteresowanie, którego chyba by nie chciał. Chińska apka siedzi obecnie na bardzo gorącym krześle - przyglądają się jej regulatorzy i politycy od prawa do lewa, ze wschodu i z zachodu. I już sypią się na nią pierwsze bany, kary i ostrzeżenia.
   Czas więc zastanowić się, czy 2023 rok będzie początkiem końca tiktokowej nieskrępowanej wolności. Lees meer

   W tym odcinku:
   Pokolenie TikToka 02:13
   Dlaczego rządy nie kochają TikToka 07:20
   Europa na kursie regulacyjnym 11:20
   USA na kursie kolizyjnym 22:45
   Grzech pierworodny TikToka 25:35
   Długie ramię Pekinu 34:02

   TikTok jest na nagłówkach mediów całego świata. Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o tym, jak działa i jakie są wokół niego kontrowersje, to polecamy następujące źródła:

   O zmianie nastrojów wokół TikToka w Europie https://www.politico.eu/article/europe-tiktok-china-banned-brussels-video-sharing-app-spying/

   O ostrzeżeniach dyrektora FBI https://www.npr.org/2022/11/17/1137155540/fbi-tiktok-national-security-concerns-china

   O prześladowaniach Ujgurów
   https://wyborcza.pl/7,75399,25470335,jak-tiktok-pomaga-pekinowi-przesladowac-muzulmanow-w-xinjiangu.html

   O ostrożności Holandii https://www.politico.eu/article/netherlands-dutch-government-work-tiktok-data-protection/

   O tym jak skonstruowany jest mechanizm TikToka i jak zmienia internet
   https://spidersweb.pl/plus/2022/08/tiktok-algorytm-media-prowadzace

   Rekomendacje dla Polski, jak powinna podejść do TikToka według Fundacji Panoptykon
   https://panoptykon.org/kto-i-dlaczego-powinien-bac-sie-tik-toka

   O tym, jak Tajwan zdecydował się zablokować ten serwis
   https://spidersweb.pl/2022/12/tik-tok-ban-tajwan.html

   Polecamy też nasze poprzednie odcinki:

   O tym, jak TikTok wybrał prezydenta Filipin https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,28631947,jak-tiktok-doprowadzil-do-braku-sera-w-finlandii-a-to-nie-jest.html

   O tym, jak Tajwan za pomocą technologii broni się przed Chinami https…

8. 26# Longtermizm. Tajemnicza filozofia, która stoi za zachciankami Elona Muska (i nie tylko)

   17 januari 2023 · 47 min

   Afspelen
   Czy przejęcie Twittera i fiksacja na punkcie kolonizacji Marsa to po prostu zachcianki ekscentrycznego miliardera, czy może kryje się za tym coś więcej? Dziś opowiemy o tym, czym jest longtermizm i czemu ta filozofia tak podoba się nie tylko Elonowi Muskowi, ale także współzałożycielowi Facebooka Dustinowi Moskovitzowi, a nawet niesławnej dziś, upadłej gwieździe kryptoświata - Samowi Bankmanowi-Friedowi. Lees meer

   Postaramy się nie tylko wytłumaczyć, co ich tak pociąga w idei długofalowej troski o przyszłe pokolenia, ale także pokazać, jak od swojego zarania mocno ideologiczna była Dolina Krzemowa i jaki ma to wpływ na kształt otaczających nas technologii.

   W odcinku:
   Dlaczego Musk kupił Twittera i chce lecieć na Marsa - 03:05
   Trzy cele ludzkości - 13:15
   Ideologie Doliny Krzemowej - 16:50
   "Wrogie przejęcie" longtermizmu - 27:52
   Nowa techreligia - 39:04

   Więcej o longtermizmie, ale i innych filozofiach i ideologiach inspirujących Dolinę Krzemową można przeczytać w tych źródłach:
   Miesięcznik "Znak" zjawisku longtermizmu poświęcił okładkowy blok tekstów: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/longtermizm-czyli-pojutrze-ludzkosci/

   Jest wśród nich także wywiad z Nickiem Bostromem. Ale warto przeczytać więcej o tym, jak ten filozof widzi idee longtermizmu: https://nickbostrom.com/astronomical/waste

   Polecamy też całą książkę tego Szweda "Superinteligencja. Scenariusze, strategie, zagrożenia", wyd. Helion 2016 r.

   Kluczowa dla całej filozofii jest jednak książka Williama MacAskilla "What We Owe the Future". Krytyczniej o tej ideologii pisze za to Émile P Torres w serwisie Aeon: https://aeon.co/essays/why-longtermism-is-the-worlds-most-dangerous-secular-credo

   Teorie - czasem z lekka spiskowe - przejęcia Twittera przez Muska omawia w "Gazecie Wyborczej" Bolesław Breczko: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,29111148,mroczne-otoczenie-elona-muska-i-nieoczywisty-cel-przejecia-twittera.html

   Do korzeni "świeckich religii" Doliny Krzemowej sięga Tara Isabella Burton w swojej książce "Str…

9. Zapraszamy na Techstorie

   6 januari 2023 · 1 min

   Afspelen

   Zapraszamy na Techstorie

10. 25# Wojna półprzewodnikowa. Konflikt, w którym udział bierze już prawie cały świat

    20 december 2022 · 48 min

    Afspelen
    W 2022 roku w technologiach wszystko krążyło wokół niewinnego słowa: chipy. I nic dziwnego - wokół tej właśnie technologii zaczyna się toczyć coraz gorętszy globalny wyścig. A jego uczestnikami są nie tylko największe gospodarki, ale także my sami, bo bez chipów nie ma dziś cywilizacji. Do czego prowadzi ich brak, przekonaliśmy się, gdy w czasie pandemii zerwane zostały łańcuchy dostaw - bez chipów nie ma dziś mnóstwa sprzętów.
    Dlaczego wyścig mocarstw toczy się dziś na półprzewodniki? I czy faktycznie możemy mówić o "wojnie chipowej"? Lees meer

    W tym odcinku:
    Wschodnia Dolina Krzemowa - 2:00
    Sojusznicy i wrogowie - 8:50
    Techsuwerenność Tajwanu - 12:22
    Chiny - 27:36
    Plany decouplingu USA - 30:13
    Europa - 37:00

    Dodatkowe źródła:
    O Tajwanie: https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/makroekonomia/trendy-gospodarcze/tajwan-polprzewodnikiem-globalnej-gospodarki/
    O znaczeniu blokady USA: https://www.eastasiaforum.org/2022/12/11/us-chips-war-hits-allies-but-likely-misses-long-term-chinese-strategic-target/
    O współpracy polsko-tajwańskiej: https://lukasiewicz.gov.pl/2022/05/17/lukasiewicz-z-misja-na-x-polsko-tajwanskich-konsultacjach-gospodarczych/
    O najważniejszej wojnie: https://wyborcza.pl/7,179012,28067175,najwazniejsza-wojna-swiata-o-czipy.html
    O Indiach: https://asia.nikkei.com/Business/Tech/Semiconductors/Tata-to-enter-chipmaking-in-India-Chairman-Natarajan-Chandrasekaran?fbclid=IwAR1Q92-NHGrM8DTknDWh4yaV02b4JlabatWa6Amk58-y1nU1ncoigewA-_Y

11. 24# Rzeź na giełdzie, śledztwa, zwolnienia, kary, wyroki i afery. BigTechy nad przepaścią?

    6 december 2022 · 1 uur

    Afspelen
    2022 rok nie będzie raczej dla wielkiego technologicznego biznesu szczególnie miłym wspomnieniem. Rzeź na giełdzie, kolejne śledztwa, masowe zwolnienia ludzi, kary, wyroki sądowe i afery. Czyżbyśmy byli świadkami początku końca świata, który nakręcała idea “move fast and break things”? A może to naturalny element cyklu gospodarczego, który zaczął się jeszcze przed pandemią i Big Techy mimo chwilowych problemów wciąż są za duże by upaść? Lees meer

    O tym, czy jesteśmy świadkami zmierzchu technologicznych gigantów, można jeszcze poczytać i obejrzeć:

    O rozczarowujących jednorożcach https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,25232863,jednorozce-rozczarowuja-wall-street.html
    O skazaniu Holmes
    https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63685131
    "Wynalazczyni: Dolina Krzemowa w kropli krwi" HBO
    "The Dropout" Disney+
    O upadku FTX
    https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,29147267,25-latek-ktory-znalazl-sposob-na-zarabianie-miliona-dolarow.html
    Jak mogło w ogóle dojść do takiego kultu FTX
    https://spidersweb.pl/plus/2022/11/sam-bankman-fried-ftx-upadek
    Jan Kreft, "Władza platform. Za fasadą Google, Facebooka i Spotify", Gdańsk 2022

12. 23# Dziwny kraj czeboli. Prawda o technologicznej potędze Korei Południowej

    22 november 2022 · 51 min

    Afspelen
    W tym odcinku podcastu "Techstorie" znowu zabieramy w daleką podróż. Podróż do kraju LG, Hyundai i Samsunga, czyli do Korei Południowej. Państwa, które dokonało nie tylko ogromnego skoku technologicznego, ale przede wszystkim w bardzo udany sposób zalało swoimi produktami i kulturą niemal cały świat.
    Ale także do państwa gdzie rozwój wielkiego technologicznego biznesu nie byłby możliwy bez potężnego wsparcia władz do tego stopnia, że nie tylko tolerują one korupcję ale wręcz w niej uczestniczą w dziwnym związku z największymi przedsiębiorstwami zwanymi czebolami. I to tak mocno, że Korea zyskała miano "Republiki Samsunga". Lees meer

    W tym odcinku:
    Wprowadzenie 00:27
    Skandal i korupcja 03:22
    Dlaczego czebole rządzą Koreą 09:33
    Skok technologiczny 16:50
    K-pop i K-dramy 21:07
    Republika Samsunga 23:50
    Marzenia o pracy w Samsungu 29:05
    Złote myśli prezesa 36:40
    Chip4 43:06

    Źródła, które poszerzają wiedzę o temacie technologicznej pozycji Korei Południowej:

    O półprzewodnikach: https://asia.nikkei.com/Spotlight/Supply-Chain/Biden-visits-Samsung-s-chip-plant-to-highlight-economic-security

    O ułaskawieniu: https://wyborcza.pl/7,75399,28784949,korea-poludniowa-ulaskawia-spadkobierce-samsunga-i-kilku-innych.html

    O tym jak ważny dla Koreii jest Samsung:
    "Republika Samsunga. Azjatycki tygrys, który podbił świat technologii", Geoffrey Cain, Wydawnictwo: Sine Qua Non

    O protestach: https://spidersweb.pl/plus/2022/08/samsung-korea-lee-jae-yong

    O tym, jak technologie sa elementem "hallyu", czyli "koreańskej fali" zalewającej świat:
    https://spidersweb.pl/plus/2020/07/korea-podbija-swiat-popkultura-technologiami

13. 22# Firma, która włada światem, jest na Tajwanie. Raczej nie znacie jej nazwy

    8 november 2022 · 40 min

    Afspelen
    Jest taka firma, o której bez kozery można powiedzieć, że włada światem. I nie, nie jest to Apple, choć z Apple’em współpracuje. To Taiwan Semiconductor Manufacturing Company - tajwańska spółka produkująca układy scalone.
    To największy na świecie niezależny producent układów scalonych dla firm takich jak wspomniany Apple, Nvidia, AMD, Qualcomm, Tesla. Ale też dla urządzeń, które są wszędzie wokół nas - dla jednostek centralnych klimatyzacji, komputerów, samochodów, a nawet samolotów i łazików marsjańskich. I oprócz tego, że są najwięksi, są też oczywiście najcenniejsi. Co by się stało, gdyby firma która włada rynkiem procesorów… zniknęła?
    Czyli dziś zabierzemy państwa na Tajwan i zastanowimy się, ile świat zawdzięcza tej niewielkiej wyspie, która jest solą w oku Pekinu i o którą, według ekspertów, może wybuchnąć trzecia wojna światowa. Lees meer

    Śródtytuły:
    Najważniejsza firma świata 00:00
    Co zrobiła Nancy Pelosi 09:10
    Chiny to nie Rosja 19:45
    Obrona Tajwanu 25:11

    Źródła:
    O techdominacji Tajwanu: https://theconversation.com/taiwan-dominates-the-worlds-supply-of-computer-chips-no-wonder-the-us-is-worried-188242

    O wizycie Nancy Pelosi: https://www.cnbc.com/2022/08/04/pelosi-taiwan-visit-puts-tsmc-back-in-spotlight-of-us-china-rivalry.html

    O ustawie procesorowej w USA: https://www.iflr.com/article/2amtiwl35elhftos60r9c/chips-act-to-usher-in-new-world-order-for-semiconductor-m-a

    O tym, jakie ambicje mają Chiny na Tajwanie:
    Ian Easton, "The Chinese Invasion Threat: Taiwan's Defense and American Strategy in Asia", 2019 r., Eastbridge Books

    O ministrze cyfryzacji Tajwanu Audrey Tang
    https://spidersweb.pl/plus/2020/11/audrey-tank-ministra-cyfryzacji-tajwan-covid-pandemia-technologie

14. 21# Technologiczne Chiny, czyli co się dzieje za wielkim cyfrowym firewallem

    25 oktober 2022 · 38 min

    Afspelen
    Za siedmioma górami, za siedmioma lasami i za Wielkim Chińskim Firewallem powstaje “twierdza Chiny”, dzięki której Państwo Środka ma być niezależne ekonomicznie, technologicznie, naukowo czy pod względem produkcji żywności. Lees meer

    Chiny już teraz są potęga technologiczną. Możemy ciągiem wymienić kolejne firmy z Państwa Środka, które udanie podbijają globalne rynki. Alibaba zmienia e-commerce, Tencent nie tylko jest największym na świecie producentem gier i aplikacji, lecz także największą korporacją inwestycyjną. Baidu skutecznie stał się konkurencją dla Google. Huawei i Xiaomi - mimo krytyki i banów - wciąż są niezwykle ważnymi graczami na świecie.

    A w tym odcinku:
    01:40 Po co Chinom niezależność technologiczna
    18:00 Serce, czyli mikroprocesory
    28:13 Mózg, czyli kosmos
    30:44 Metawersum i cyfrowy Juan
    32:14 Cyfrowy juan
    34:19 Twierdza Chiny

    Więcej o chińskich ambicjach technologicznych, ale i o wyzwaniach stojących przed tym państwem można przeczytać tutaj:
    O twierdzy Chiny: https://www.ft.com/content/0496b125-7760-41ba-8895-8358a7f24685
    O eksploracji kosmosu: https://wyborcza.pl/7,179012,27185341,jak-amerykanie-wystrzelili-chiny-w-kosmos.html
    O chińskim metawersum: https://www.wired.com/story/china-threatens-splinter-metaverse/
    O celach Xi Jinpinga: https://www.nytimes.com/2022/08/29/technology/china-semiconductors-technology.html
    O tym, jak Joe Biden postanowił ukrócić chińskie ambicje półprzewodnikowe: https://www.nytimes.com/2022/10/13/us/politics/biden-china-technology-semiconductors.html

15. 20# Iranie niestety, twój rząd mogą obalić kobiety. I to przez internet

    28 september 2022 · 38 min

    Afspelen
    W Iranie płoną hidżaby, czyli chusty do których noszenia są zobowiązane prawem religijnym wszystkie kobiety przebywające w tym kraju, niezależnie od swojego wyznania. Podpalane są posterunki gaszt-e erszod, czyli irańskiej policji obyczajowej. Na ulicach grzmią tysiące ludzi. I płonie internet. Lees meer

    To nie pierwszy raz, gdy protesty obywatelskie są organizowane przy pomocy mediów społecznościowych. Ostatnia dekada przyniosła prawdziwy wysyp kolejnych “arabskich wiosen” czyli twitterowych, facebookowych czy tik-tokowych rewolucji, w których platformy społecznościowe są niezwykle mocnym elementem.

    Dziś właśnie to kobiety tak silnie protestują w Iranie. I to one wykorzystują internet do emancypacji i budowy feminizmu. Czasem ta emancypacja ma twarz muhajababes czyli “ślicznotek w hidżabach”, które swoją kobiecość, choćby w tradycyjnych strojach, demonstrują na Instagramie. A czasem to wielkie akcje sprzeciwu wobec rządów Talibów podejmowane właśnie w sieci, bo - no cóż - tam i tak jest bezpieczniej dla kobiet.

    O dzisiejszym temacie więcej możecie przeczytać lub obejrzeć w następujących źródłach:

    Jak Iran w 2019 roku zablokował dostęp do globalnej sieci
    Bani Sapra, "This bright visualization shows the time Iran’s internet went dark", Wired
    https://wired.me/technology/iran-2019-internet-shutdown-map-opte-project/

    O emancypacji kobiet w Afganistanie
    Ludwika Włodek, "Buntowniczki z Afganistanu", Wydawnictwo W.A.B. 2022 r.

    O Masih Alinejad i jej walce o prawa kobiet w Iranie
    "Be my voice", reżyseria Nahid Persson, 2021 r.

    O walce Saudyjek o prawo do prowadzenia samochodów
    Paweł Grabowski, "Kobiety od 2 lat mogą prowadzić samochód w Arabii Saudyjskiej. Nic to nie zmieniło w ich fatalnej sytuacji", Autoblog
    https://spidersweb.pl/autoblog/sytuacja-kobiet-w-arabii-saudyjskiej-kobiety-za-kierownica/

    O saudyjskiej aktywistce Ludżajn al-Hatlul
    Robert Stefanicki, "Za prowadzenie samochodu trafiła do więzienia, a jej mężowi kazano się z nią rozwieść", Wysokie Obcasy
    https://www.…

16. 19# O memach, które poszły na wojnę. Czy wypada się z nich śmiać?

    20 september 2022 · 50 min

    Afspelen
    Dzisiaj na warsztat bierzemy memy. A dokładniej to, jak memy zmieniają politykę, opinię publiczną i, no cóż, wojnę. Wpływ ten jest taki, że mamy do czynienia z coraz bardziej rozmemłaną sytuacją. Taki żarcik... Lees meer

    Więcej o memach i ich roli w życiu politycznym i społecznym można przeczytać i obejrzeć we wspominanych przez nas źródłach:

    - Richard Dawkins "Samolubny gen" ,wyd. Prószyński i S-ka
    - Joan Donovan, Emily Dreyfuss, Brian Friedberg, "Meme Wars: The Untold Story of the Online Battles Upending Democracy in America", Bloomsbury Publishing
    - Rafał Piekuła "Memy zamiast mediów. Wywiad z Michałem Marszałem" https://wyborcza.biz/biznes/7,179195,28716070,najslynniejszy-admin-w-polsce-rusza-z-wlasnym-projektem-medialnym.html
    - Jak chce bronić się Tajwan: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/humour-over-rumour-taiwan-eyes-ukraine-messaging-model-if-china-attacks-2022-09-14/?taid=63219f200e77c60001f7448b
    - Adam Bednarek, "Ktoś wydrukował internet i stworzył pierwsze polskie muzeum memów. Byłem, ale się nie cieszyłem". https://spidersweb.pl/2022/08/pierwsze-polskie-muzeum-memow.html
    - A memy, o których mówiłyśmy, do obejrzenia są między innymi tu:
    NAFO się bawi: https://twitter.com/jebbbby/status/1535383203275587586
    Ministerstwo Obrony Ukrainy dziękuje NAFO: https://twitter.com/DefenceU/status/1563851548643426304
    NAFO na memowej wojnie: https://www.politico.eu/article/nafo-doge-shiba-russia-putin-ukraine-twitter-trolling-social-media-meme/

17. 18# To jest wojna (streamingowa)! Czy Netflix musi ją przegrać?

    12 juli 2022 · 56 min

    Afspelen
    W ostatnim odc. naszego podcastu przed wakacjami opowiemy państwu o tym, czy możemy liczyć na wysyp nowych, także polskich seriali, czy Netflix utrzyma swoją pozycję globalnego hegemona, czy może jego imperium upadnie, czy w tym starciu mają szansę jeszcze lokalni gracze? I przede wszystkim - czy ta walka pociągnie za sobą jakiś skok technologiczny? Lees meer

    Zostańcie z nami do końca, bo przygotowałyśmy dla państwa polecajki w postaci naszych ulubionych seriali, o których mogliście w tym zalewie streamingów jeszcze nie usłyszeć, a które są naprawdę perełkami Złotego Wieku VOD.

    Wprowadzenie 00:08
    Czy Disney+ namiesza na rynku 05:50
    Problemy Netfliksa 11:00
    "Pan Samochodzik" i inne nowe seriale 22:11
    Ciemna strona wojen streamingowych 28:50
    Odcinanie subskrypcji 38:50
    Polecane seriale 52:25

    Wojny streamingowe właśnie się rozkręcają, więc dla zainteresowanych tematem polecamy ciekawe źródła:

    O tym, jak wybuchła streaming wars:
    https://spidersweb.pl/plus/2020/09/netflix-przeoral-rozrywke-telewizje-i-kina-to-jest-wojna-wielka-wojna-streamingowa

    O tym, co jeszcze można zekranizować z Polski: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,25793738,czy-siostra-boleslawa-chrobrego-moze-byc-dla-netfliksa-nowym.html

    O coraz silniejszym starciu wielkich platform VOD: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,27968474,netflix-hbo-disney-i-inni-wpompuja-w-streaming-115-mld-dol.html

    O tym jak ta wojna dotarła do Polski:
    https://spidersweb.pl/2022/05/disney-netflix-hbo-wojna-nielsen.html

    O zwolnieniach w Netfliksie: https://edition.cnn.com/2022/06/23/media/netflix-layoffs/index.html

    O złych wynikach Netfliksa: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,28360299,netflix-nurkuje-na-gieldzie-ceny-akcji-spadly-o-ponad-jedna.html

    O rocznych opłatach za VoD w UK: https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2022/mar/21/golden-age-of-streaming-could-cost-viewers-up-to-2500-a-year

    Partnerem podcasty jest the:protocol, platforma z ofertami pracy z branży IT.

18. 17# TikTok, czyli jak jiggle jiggle wybiera prezydentów

    28 juni 2022 · 58 min

    Afspelen
    TikTok z filmikami nagrywanymi przez dzieciaki, lip syncami i troszkę cringe'owymi tańcami już się kończy. Dziś to coraz potężniejsza siła technologiczna, która zaczyna urządzać nam świat. Od tego, jakiej muzyki słuchamy, po to, kto nami rządzi.
    Dlatego radzimy wysłuchać dzisiejszy odcinek do końca. Opowiemy w nim, jak TikTok wybrał prezydenta w ponad stumilionowym kraju, jak miesza na listach przebojów i znów staje się języczkiem u wagi w wyścigu mocarstw. Lees meer

    W odcinku:
    Wprowadzenie 00:00
    Co wydarzyło się na Filipinach 01:23
    Fenomen TikToka 07:30
    Chińskie pochodzenie 13:30
    Tiktokizacja muzyki 17:20
    Tiktokizacja polityki 19:40
    TikTok na poważnie 20:38
    Dezinformacja przed wyborami 24:18
    Magia algorytmu TikToka 31:58
    Donald Trump miał rację? 43:28

    TikTok jest na tyle ważnym medium społecznościowym, że warto obserwować jego rozwój oraz wpływ na świat. Jeżeli chcecie pogłębić temat, ale także dowiedzieć się więcej o poruszanych przez nas w tym odcinku wątkach, to polecamy następujące źródła:

    O Filipinach: https://www.businessinsider.com/bongbong-marcos-tiktok-philippines-election-2022-5?IR=T&fbclid=IwAR1uvHhuyPOOL6c8KbE0CbvqLGpRsHNDjbnyQkGMbt0phf6-J_02bIT3GOY

    O platformie rozrywkowej: https://www.cnbc.com/2022/06/16/tiktok-were-an-entertainment-app-not-a-social-network-like-facebook.html?fbclid=IwAR1SpKC_L7TZNpy6Gkgvc8p27DCaEhaxvjZZZAEtxE25DpfNFIB8Awxydjg&fs=e&s=cl

    Donald Tusk na TikToku: https://www.tiktok.com/@donald_tusk/video/7109097640377306373?is_copy_url=1&is_from_webapp=v1&lang=pl-PL

    Jak Tik Tok zmienia rynek muzyczny: https://spidersweb.pl/plus/2022/06/tik-tok-muzyka-rewolucja-przeboje

    O Kenii: https://www.wired.com/story/kenya-tiktok-election-disinformation-hate-speech/

    Jeszcze o Kenii: https://foundation.mozilla.org/en/campaigns/kenya-tiktok/

    O dezinformacji na TikToku: https://mediamanipulation.org/research/tiktok-war-ukraine-and-10-features-make-app-vulnerable-misinformation

    O fenomenie TikToka: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,24748326,aplikacj…

19. 16# "Tyfusowa Mary", która zaprojektowała nam internet. Niesamowita kariera Sheryl Sandberg

    14 juni 2022 · 50 min

    Afspelen
    To ona pomogła z dość mizoginicznego serwisu do oceny studentek zrobić globalny fenomen biznesowo-technologiczny, dziś znany jako Meta. Jako jedna z najbardziej wpływowych menadżerek świata stała się znana także z tego, że głośno zwracała uwagę na rolę kobiet w miejscu pracy, ich prawo do robienia kariery, ale też że publicznie mówiła o prawie do przeżywania żałoby. Lees meer

    Równocześnie jednak stała się symbolem stawiania biznesu nad dobro społeczne, gdy okazało się, że Facebook wiedział o tym, że Rosja wykorzystuje jego mechanizmy do wpływania na wybory w Stanach Zjednoczonych w 2016 roku. Jest więc architektką w zasadzie całego obowiązującego obecnie ładu internetowego, rewolucji, która porwała każdego z nas i sprawiła, że Sheryl Sandberg zyskała piękny przydomek “tyfusowej Mary”.

    W tym odcinku:
    Koniec epoki 00:00
    Orędowniczka praw kobiet 03:20
    Królowa Facebooka i tyfusowa Mary 12:42
    Sandberg vs. Zuckerberg 16:44
    Królowa biznesu 22:35
    Imperium eksploduje 26:07
    Zmowa reklamowa 35:05
    Dziedzictwo Sandberg 43:45

    Źródła:
    "Włącz się do gry. Kobiety, praca i chęć przywództwa", Sheryl Sandberg
    "Brotopia: Breaking Up the Boys' Club of Silicon Valley", Emily Chang
    "Brzydka prawda. Kulisy walki Facebooka o dominację", Sheera Frenkel, Cecilia Kang
    "Wiek kapitalizmu inwigilacji", Shoshana Zuboff
    O tym, jak Sandberg nie przetrwała Trumpa: https://www.nytimes.com/2021/07/08/business/mark-zuckerberg-sheryl-sandberg-facebook.html
    O kapitalizmie nadzoru: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,24596970,kto-upoluje-lowce-pokemonow-czyli-jak-dziala-inwigilacja-i.html
    O rosnącej roli Nicka Clegga, prezesa Facebooka ds. globalnych https://spidersweb.pl/plus/2022/05/nick-clegg-meta-facebook-lobbing

    Partnerem podcastu jest The:Protocol.

20. 15# Geniusz, hochsztapler, troll? Kim jest Elon Musk?

    31 mei 2022 · 55 min

    Afspelen
    W tym odcinku:
    Wprowadzenie 00:00
    Geniusz i wizjoner 03:49
    Dziecko 21:19
    Szef i prezes 22:58
    Partner i ojciec 25:50
    Troll 27:20
    Saga Muska i Twittera 32:05 Lees meer

    Elon Musk to postać na więcej niż jeden odcinek podcastu, dlatego jeżeli chcecie dowiedzieć się o nim więcej, to polecamy następujące źródła:

    Ashlee Vance, "Elon Musk. Biografia twórcy Paypala, Tesli, SpaceX", Wyd. Znak

    61 znaków, które zaszkodziły Muskowi: https://twitter.com/elonmusk/status/1026872652290379776

    Maciej Jarkowskiej, "Wolność słowa wg Muska" https://spidersweb.pl/plus/2022/04/elon-musk-twitter

    Radosław Kosarzycki, "Prezes SpaceX: człowiek będzie chodził po Marsie już za osiem lat. Tak, jasne" https://spidersweb.pl/2022/05/spacex-mars-2.html

    Inti Pacheco, "Meet the Twitter Army of Elon Musk Superfanshttps", The Wall Streat Journal https://www.wsj.com/articles/meet-the-twitter-army-of-elon-musk-superfans-11650137427

    "Elon Musk's Crash Course", The New York Times

    W tym odcinku wspominałyśmy też świetne seriale: "Powrót w kosmos" na Netfliksie, "We Crashed" Apple TV, "Młody Sheldon" w Polsce dostępny na HBO MAX,
    "Wielka teoria podrywu", też na HBO MAX. Odcinek z Muskiem to "The Platonic Permutation", czyli 9 odc. 9 sezonu.

21. 14# Zgłoś wroga przez internet! Ukraina i cisi bohaterowie cyfrowej wojny

    17 mei 2022 · 55 min

    Afspelen
    “Elon Musk jest zaangażowany w dostarczanie faszystowskim siłom w Ukrainie wojskowego sprzętu łączności” - powiedział o założycielu Tesli, SpaceX i Starlinka Dmitrij Rogozin, dyrektor generalny Roskosmosu, a wcześniej rosyjski wicepremier ds. przemysłu obronnego i kosmicznego. I dodał, że Musk zostanie za to “pociągnięty do odpowiedzialności”. O co poszło? Oczywiście o to, że Musk, na prośbę ukraińskiego ministra cyfryzacji Mychajła Fedorowa dostarczył Ukrainie sprzęt do obsługi satelitarnego internetu.
    Ta historia dobitnie pokazuje, jak ważnym zasobem jest w czasie wojny internet. I to ważnym dla każdej ze stron - i tej okupującej, i tej odpierającej atak. Dlatego dziś opowiemy państwu, czego pod względem cyfryzacji możemy nauczyć się od Ukrainy, jakim cudem ten bombardowany od niemal 3 miesięcy kraj wciąż ma dostęp do internetu, telewizji i radia, i zastanowimy się, czy dostęp do sieci jest dziś niezbędny nie tylko do zarządzania państwem, lecz by w ogóle jako państwo przetrwać, szczególnie w obliczu zagrożenia. Lees meer

    Wprowadzenie - 00:00
    Internet w Ukrainie działa w czasie wojny. Jak? - 01:50
    Gdy internetu nie ma - 12:35
    Starlinki na pomoc - 13:45
    E-państwo i Dija - 20:07
    Minister cyfryzacji zmienia kraj - 26:30
    E-Wróg i zmiana społeczna - 42:20

    Więcej o tym, jak na Ukrainie utrzymywany jest internet i jak budowane jest tamtejsze cyfrowe państwo, można przeczytać i obejrzeć w źródłach, które wyliczamy poniżej. Polecamy też obserwować ministra Mychaiło Fedorowa na Twitterze.

    O internecie satelitarnym Muska: https://foreignpolicy.com/2022/05/04/starlink-ukraine-elon-musk-satellite-internet-broadband-drones/

    Jak Starlinki działają w Ukrainie: https://www.wired.com/story/starlink-ukraine-internet/

    O groźbach Rosjan wobec Muska: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,28431802,rosjanie-groza-elonowi-muskowi-jesli-umre-w-tajemniczych-okolicznosciach.html

    Dlaczego internet w Ukrainie wciąż działa: https://www.washingtonpost.com/technology/2022/03/29/ukraine-internet-faq/
    …

22. 13# Sekta Rosja. Jak Putin zbudował naród wyznawców

    26 april 2022 · 1 uur 9 min

    Afspelen
    Dlaczego Rosjanie wierzą, że Ukraińcy to naziści? Jak Władimirowi Putinowi udało się zawrócić kijem Moskwę i dosłownie zmienić historię? Dlaczego cieszenie się z tego, że rosyjska dezinformacja nie działa, jest myśleniem życzeniowym? I co wspólnego ma z tym rosyjska Dolina Krzemowa? O tym wszystkim w tym odcinku. Lees meer

    W odcinku:
    Wprowadzenie - 00:00
    Szalone lata 90. - 02:45
    Kursk i kneblowanie mediów - 04:35
    Internet i techoligarchowie - 12:40
    Wojna o podręczniki historii - 22:40
    Początek nagonki na Ukrainę - 35:10
    Generacja Putin - 46:45

    Budowanie autorytarnego społeczeństwa w Rosji za pomocą polityki historycznej, mediów, internetu i dezinformacji to historia tyleż straszna co i ważna do zrozumienia,
    By ją lepiej poznać polecamy świetne książki dogłębnie te procesy pokazujące:
    "Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina" Krystyna Kurczab-Redlich, wyd. W.A.B.
    "Powrót rosyjskiego Lewiatana", Siergiej Miedwiediew, Wyd. Czarne

    Warto sięgać po teksty i podcasty naszych ekspertów.
    Podcast o historii pisarki ocalonej z Mariupola w tłumaczeniu Agnieszki Szypielewicz
    https://voicehouse.co/odcinki/ocalona-z-piekla/
    Własysław Radziwinowicz, "Crème de la Kreml. 172 opowieści o Rosji" Warszawa 2016
    Michał Potocki, "Machina wojny" - próba reinterpretacji działań poprzedzających inwację Rosji magazyn Dziennik Gazeta Prawna (TO BEDZIE NA DNIACH DOŁOZYMY POTEM LINK OK?)

    Więcej o poruszanych przez nas wątkach:
    "Zima w ogniu" ("Winter on Fire: Ukraine fight fir Freedom") reż Jewgienij Ainijewski, Netflix

    Jak służby uciszały rodziny marynarzy Kurska: https://www.youtube.com/watch?v=Wxo7fPvhqkI

    O rannych Rosjanach w ukraińskich szpitalach: https://wyborcza.pl/7,179012,28317023,nazisci-powybijamy-was-mowia-ranni-rosyjscy-zolnierze-do.html

    Kim jest twórca Telegrama: https://spidersweb.pl/plus/2022/03/telegram-tajemnice-durow-vkontakte-rosja-kreml

    O tym, że Rosjanie się nie zmieniają: https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,28224440,kiedys-wierzylem-ze-rosjanie-sie-zmienia-ale-…

23. 12# Rosyjska dezinformacja, czyli świat bez skrupułów i moralności. Odcinek, od którego rozboli cię głowa

    5 april 2022 · 1 uur 9 min

    Afspelen
    W tym odcinku zanurzamy w świat bez skrupułów i moralności i przeprowadzamy prawdziwą wiwisekcję dezinformacji. Uprzedzamy też, że ten odcinek może wywoływać poczucie absurdu i poważne bóle głowy, ale to temat na tyle ważny, że polecamy odsłuchać go razem z dziećmi, z rodzicami czy dziadkami, bo wiedza o mechanizmach dezinformacji powinna stać się nam tak bliska, jak świadomość choćby zagrożeń drogowych. Lees meer

    W tym odcinku:
    Wprowadzenie - świat bez skrupułów - 00:00
    Cele dezinformacji - 03:25
    Rosyjskie narracje - 13:18
    Zgniły śledź i inne techniki dezinfo - 21:16
    Jak walczyć z dezinformacją - 45:24
    Walka w Polsce - 51:00
    Czego nie robią bigtechy - 55:55
    Czy media są gotowe - 1:01:38

    By poszerzyć temat dezinformacji w wykonaniu Rosji, polecamy sięgnąć do publikacji, seriali i tekstów - o części z nich była mowa w dzisiejszym odcinku:

    O tym, co propaganda robi Rosjanom z mózgu: https://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,28262465,tydzien-z-kremlowska-propaganda-pytalam-siebie-czy-czlowiek.html

    O tym, jak Rosja przygotowywała społeczeństwo do wojny: https://euvsdisinfo.eu/pl/kremlowska-strategia-sfabrykowanie-pretekstu-do-inwazji-na-ukraine-wiecej-mitow/

    Serial o tym, jak Rosja manipuluje USA: https://www.canalplus.com/pl/seriale/homeland/h/10015589_70008

    Serial o QAnon: https://www.hbo.com/q-into-the-storm

    Najlepsze serwisy fact-checkingowe: https://demagog.org.pl/, https://sprawdzam.afp.com/list

    O trollach i mechanizmach dezinfo: "Trolle Putina. Prawdziwe historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej", Jessikka Aro, Wydawnictwo: Sine Qua Non

    O pożytecznych idiotach: https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,28256108,polski-front-cyberwojny-jak-pozyteczni-idioci-i-agenci-wplywu.html

    O tym, że dezinformacja od zawsze pisana była cyrylicą: https://spidersweb.pl/plus/2022/02/dezinformacja-od-zawsze-pisana-byla-cyrylica-jak-dziala-machina-rosyjskiej-propagandy

    O tym, jak ewoluuje dezinformacja: https://www.gazetaprawna.pl/magazyn-na-weekend/artykuly/8387344,rosyj…

24. 11# Technologia jest naga! Wojna w Ukrainie pokazała, na ile naprawdę jest przydatna

    22 maart 2022 · 51 min

    Afspelen
    Po wybuchu wojny w Ukrainie jak grzyby po deszczu zaczęły wyrastać inicjatywy - np. serwisy internetowe, które mają pomagać uchodźcom z zaatakowanego przez Rosję kraju. Czy to działa? Czy to ma sens? Czy technologia wreszcie się sprawdziła? A może znów coś poszło nie tak? A jeśli tak, to co? I czego nauczyliśmy się z kryzysu covidowego? Lees meer

    Dziś w odcinku:
    00:00 Piękny technologiczny zryw
    07:10 Airbnb dla uchodźców
    19:40 Walka z dezinformacją
    21:09 Wielki zryw pandemiczny
    27:30 Czym różni się kryzys migracyjny od pandemii
    43:45 Zarządzanie kryzysem
    46:20 Wielki nieobecny

    Więcej o pułapkach techsolucjonizmu opowiadałyśmy w 1 odc. naszego podcastu. Jak chcesz posłuchać, jak technologie nas nie zbawiaja i dlaczego, zachęcamy do jego odsłuchania.

    Wciąż też "biblią antytechsolucjonistów" pozostaje "To save everything click here" Jewgienij Morozow

    O projektach technologicznych na rzecz pomocy Ukrainie:
    https://www.pb.pl/300-firm-technologicznych-razem-dla-ukrainy-1143024

    Można też przyłączyć się do nich w ramach prac Fundacji Tech To The Rescue
    https://www.techtotherescue.org/tech/tech-for-ukraine

    Informacje o mieszkaniach zbiera serwis UAsos
    https://uasos.org/

    Ale oczywiście jeżeli wolicie amerykański serwis, to można skorzystać z tego stworzonego przez Aviego Schiffmanna i Marco Bursteina:
    https://icanhelp.host/

    Nakarmić algorytm informacjami o dezinformacji można w serwisie FakeOver
    https://fakeover.pl/

    Jeżeli wolicie je tylko zgłosić, licząc na masowość takich działań, to można to zrobić tutaj:
    https://zglostrolla.pl/

25. 10# Cyfrowe czołgi i bomby dezinformacji. Cyberwojna na Ukrainie

    8 maart 2022 · 55 min

    Afspelen
    Pod warstwą wojny konwencjonalnej w Ukrainie, toczy się wojna w cyberprzestrzeni. Z jednej strony jest to wojna informacyjna, którą wydaje się wygrywać Ukraina, z drugiej - dezinformacyjna. I tu Rosja wciąż działa bardzo szeroko. Lees meer

    Dziś w odcinku:
    00:00 Wprowadzenie
    02:05 Cyberataki przed atakiem
    04:50 Anonymous - cyfrowi partyzanci
    13:35 Wojna informacyjna
    16:09 Rosyjska dezinformacja
    30:37 Sankcje gospodarcze i technologiczne
    40:24 Odcięcie mediów i splinternet

    Oto wspominane przez nas w tym odcinku ciekawe i ważne źródła informacji dotyczące cyfrowego oblicza wojny wywołanej przez Rosję w Ukrainie:

    Anonymous w obronie pornografii: https://www.wired.com/2010/02/anonymous-unfurls-operation-titstorm/

    O rosyjskich czołgach dezinformacji: https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,28180663,rosyjskie-czolgi-dezinformacyjne-sa-w-warszawie-od-lat.html

    Jessikka Aro o tym, jak zmienia się rosyjska dezinformacja:
    https://spidersweb.pl/plus/2022/03/jessikka-aro-trolle-dezinformacja-rosja-wojna

    Polecamy też całą jej książkę "Trolle Putina. Prawdziwe historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej”, która w 2020 roku ukazała się także w Polsce.

    "Washington Post" o innym, niż byśmy się spodziewali, obliczu cyberataków:
    https://www.washingtonpost.com/technology/2022/02/28/internet-war-cyber-russia-ukraine/

    Podcast Sceptech o naciskach na BigTechy, by wzięły odpowiedzialność za dezinformację
    https://open.spotify.com/episode/3GiPoyTr5YngMe93dAn0mJ

    Apel do platform cyfrowych zarządzających największymi serwisami social media o bardziej stanowczą walkę z rosyjską dezinformacją:
    https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103085,28185554,miedzynarodowe-koncerny-staly-sie-mimowolnymi-sojusznikami.html

    Oto źródła w mediach społecznościowych ilustrujące wydarzenia, o których opowiadałyśmy:

    Ukraińska piosenka o dronach:
    https://www.youtube.com/watch?v=wSO1_-8c1fY

    Anonymous o USA:
    https://twitter.com/AnonymousNewsHQ/status/1498164001628377090

    Zdjęcie wystylizowane na słynny obraz Ilii Repina …

26. 9# Jak Rosja zrobiła z Ukrainy laboratorium cyfrowej wojny?

    22 februari 2022 · 1 uur 6 min

    Afspelen
    0:00 Stan na teraz
    1:00 Wprowadzenie
    4:48 Styczeń: pierwszy w 2022 r. cyberatak na Ukrainę
    13:02 Estonia 2007
    18:17 Gruzja 2008
    19:40 Rosyjska dezinformacja
    29:10 Największy w historii cyberatak Rosji
    41:50 Pierwszy i drugi atak na sieć energetyczną
    50:20 Cyberszpiedzy inwigilują Polskę
    56:29 Świat a sprawa ukraińska Lees meer

    Aktywność Rosji na polu wojny hybrydowej jest coraz większa. Dziś najsilniej obserwujemy ją wokół Ukrainy, ale tak naprawdę te działania są znacznie szersze. Sporo opublikowano już analiz i dezinformacji o rosyjskim nacechowaniu i działania tzw. trolli z Petersburga, ale i po prostu ataków cybernetycznych najprawdopodobniej powiązanych z Kremlem.
    Chcącym poszerzyć wiedzę polecamy:
    Książki:
    “Sandworm. Nowa era cyberwojny i polowanie na najbardziej niebezpiecznych hakerów Kremla” Andy Greenberg, Wydawnictwo Naukowe PWN
    O kulisach ataku NotPetya z 2017 roku.

    "This Is How They Tell Me the World Ends: The Cyberweapons Arms Race" Nicole Perlroth
    Dziennikarka New York Times opisuje rozwój metod i środków stosowanych w cyberpotyczkach.

    "Trolle Putina. Prawdziwie historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej", Jessikka Aro.
    Śledztwo finlandzkiej dziennikarki, która po tym jak zajęła się tematem trolli z Petersburga została tak zaszczuta w swojej ojczyźnie, że musiała ją opuścić.

    Materiały, które wspominamy w tym odcinku:
    O tym, jak Rosja atakowała Olimpiadę: https://www.nbcnews.com/tech/security/olympics-are-guard-favorite-target-russian-hackers-rcna1422

    O wojnie hybrydowej na Ukrainie: https://theconversation.com/russia-has-been-at-war-with-ukraine-for-years-in-cyberspace-176221

    O tym jakie są geopolityczne zamierzenia Rosji w ramach wojny hybrydowej: https://spidersweb.pl/plus/2022/02/rosja-ukraina-cyberataki-dezinformacja-wojna-hybrydowa

    O tym, jak mogą wyglądać cyberataki na Ukrainę: https://www.mandiant.com/resources/ukraine-crisis-cyber-threats

    O ataku NotPetya: https://wyborcza.pl/7,75399,21803502,potezny-cyberatak-na-szpitale-na-calym-swieci…

27. 8# Czy Chiny właśnie wygrały igrzyska w Pekinie?

    8 februari 2022 · 50 min

    Afspelen
    Na co patrzyć, obserwując igrzyska olimpijskie w Pekinie? Gdzie zaglądać, by dostrzec to, co Chiny niekoniecznie chcą światu pokazać? Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska opowiadają o wiosce olimpijskiej, która stała się państwem w państwie, o strachu przed pandemią - takim, którego Europejczyk chyba nie jest w stanie zrozumieć. O technologicznych fajerwerkach i zasłonach dymnych. I o tym, czy działają. Lees meer

    Co w odcinku:
    00:00 Co nam się podobało na otwarciu Olimpiady
    05:12 Co wspólnego ma skóra rekina z Mount Everest
    06:13 Chiny prężą technologiczne muskuły
    11:55 Pekin 2008 vs Pekin 2022
    17:05 Jak Pekin walczy z COVID-19
    20:00 Roboty, stołówka, jedzenie
    27:25 E-juan
    32:03 Zielone technologie
    37:35 Telewizja w 8K
    40:30 Czy dalej jesteśmy zafascynowani Chinami?

    Zmiany zachodzące w Chinach to fascynujący i bardzo szeroki temat. Dlatego jeżeli macie ochotę poszerzyć wiedzę w tym temacie, to polecamy kilka źródeł:

    "Chiny 5.0. Jak powstaje cyfrowa dyktatura", Kai Strittmater, 2020 rok, Wydawnictwo WAB

    "Japonia, Chiny, Korea. O ludziach skłóconych na śmierć i życie", Michael Booth, 2020 rok, BOWiem

    Podcast Mao Powiedziane prowadzony przez trójkę Polaków mieszkających w Szanghaju: Piotra Sochonia, Weronikę Truszczyńską i Nadię Urban. Np. odcinek o biedzie w Chinach
    https://www.youtube.com/watch?v=EuFr0XTzmec

    O tym, jak Chiny szykują się na Igrzyska Olimpijskie i jakie są tła tych przygotowań:

    "Armia robotów, drony, cyfrowy juan. Tak Chiny chcą zareklamować się światu podczas Igrzysk Olimpijskich", Sylwia Czubkowska, Magazyn Spider'sWeb+
    https://spidersweb.pl/plus/2022/02/armia-robotow-drony-cyfrowy-juan-i-walka-z-pandemia-tak-chiny-igrzyska-olimpiada

    "Omikron w Chinach – polityka „zero tolerancji” przed XX zjazdem partii", Michał Bogusz, analiza Ośrodka Studiów Wschodnich
    https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2022-01-20/omikron-w-chinach-polityka-zero-tolerancji-przed-xx-zjazdem-partii

    "Pekin 2022. Perełka na dwa tygodnie. Dwie dekady marnowania olimpijskich s…

28. 7# Czy Facebook naprawdę tępi prawicę?

    25 januari 2022 · 58 min

    Afspelen
    Facebookowy ban dla Konfederacji sprawił, że wróciły gorące dyskusje o tym, czy i jak bardzo wielkie firmy technologiczne z Doliny Krzemowej nie lubią prawicy i konserwatystów. Skarży się na to Konfederacja i jej zwolennicy, a przeciwnicy odpowiadają: sami sobie zgotowaliście ten los, zamieszczając na Facebooku to, co zamieszczaliście.
    Kto tu ma rację? Czy rzeczywiście jest coś w zarzutach wobec Big Techów o uprzedzenia wobec konserwatystów? Czy ban dla partii, której przedstawiciele zasiadają w parlamencie, powinien nas martwić? A może jest tak, że ktoś wreszcie postawił zaporę dla treści antyszczepionkowych, fake newsowych czy siejących nienawiść? Gdzie w tym wszystkim są politycy i dlaczego powinni być zaniepokojeni? Lees meer

    Plan odcinka:
    00:30 Wprowadzenie
    03:00 Jak FB usunął Konfederację
    04:49 Nieprzejrzystość decyzji Facebooka
    07:30 Prywatna cenzura
    10:35 Prawica narzeka na uprzedzenia Facebooka
    15:35 Uprzedzenia Doliny Krzemowej
    18:25 Prawica rośnie na Facebooku
    23:13 Krzysztof Bosak o usunięciu Konfederacji
    36:15 Czego nie mówi Krzysztof Bosak
    40:22 Facebook nie ma prawa usuwać partii politycznej
    49:25 Uregulować platformy - 3 projekty

    Temat "prywatnej cenzury" i odpowiedzialności platform cyfrowych za publikowane w nich treści jest mocno skomplikowany. Dlatego polecamy trochę tekstów i źródeł do rozbudowania swojej wiedzy. O części z nich wspominałyśmy w podcaście, część polecamy chętnym do pogłębienia tematu.

    Od dawna temat śledzi i nagłaśnia ten problem Fundacja Panoptykon. Poczytajcie ich liczne teksty i analizy, w tym te dotyczące pozwu skierowanego przeciwko Facebookowi:
    https://panoptykon.org/tematyczne/prywatna-cenzura

    Ciekawie do tematu odnosi się Klub Jagielloński:
    "Ban dla Konfederacji to skandal, ale radykałowie są z Facebookiem w symbiozie, a nie na wojnie", Bartosz Brzyski i Bartosz Paszcza, Klub Jagielloński
    https://klubjagiellonski.pl/2022/01/07/ban-dla-konfederacji-to-skandal-ale-radykalowie-sa-z-facebookiem-w-symbiozie-a-nie-na-wojnie/

    Badani…

29. 6# Dlaczego Pegasus mógł powstać właśnie w Izraelu?

    11 januari 2022 · 43 min

    Afspelen
    Pegasus to tylko wierzchołek inwigilacyjnej góry lodowej, która dziwnym trafem ogromną swą część wywozi z Izraela. Czy aby na pewno dziwnym? Nowy odcinek podcastu "Techstorie" podąża tropem programów śledzących. Lees meer

    Izrael i jego technologiczny biznes to temat, o którym można by nagrać cały cykl podcastów. Dla chcących rozszerzyć wiedzę oto źródła, z których korzystałyśmy:

    O tym jak powstała izraelska "dolina krzemowa".
    “Start-up Nation: The Story of the Israel's Economic Miracle”
    Dan Senor i Saula Singer

    Kogo inwigiluje Izrael, śledztwo Haaretz
    "Israel's Cyber-spy Industry Helps World Dictators Hunt Dissidents and Gays"
    Hagar Shezaf, Jonathan Jacobson
    https://www.haaretz.com/israel-news/.premium.MAGAZINE-israel-s-cyber-spy-industry-aids-dictators-hunt-dissidents-and-gays-1.6573027

    Jak spy-tech diplomacy dotarła do Polski
    "Orbán kupił Pegasusa po spotkaniu z premierem Izraela Netanjahu. W Budapeszcie była wtedy też Szydło"
    Wojciech Czuchnowski, Piotr Szostak
    https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,27959609,orban-kupil-pegasusa-po-spotkaniu-z-premierem-izraela-netanjahu.html

    Czym zajmuje się, jak rekrutuje i jakie są konsekwencje życia w Jednostce 8200
    "Inside Israel’s lucrative - and secretive - cybersurveillance industry"
    Amos Barshad
    https://restofworld.org/2021/inside-israels-lucrative-and-secretive-cybersurveillance-talent-pipeline/

    John Scott Rilton z Citizen Lab opowiada o używaniu Pegasusa w Polsce i na świecie
    "Czy na pewno doszło do inwigilacji Pegasusem? „Jesteśmy pewni wyników” - zapewnia ekspert Citizen Lab"
    Sylwia Czubkowska
    https://spidersweb.pl/plus/2022/01/pegasus-w-polsce-citizen-lab-inwigilacja-brejza-giertych-wrzosek

    Jak użyto pegasusa do złapania El Chapo
    "How Mexican drug baron El Chapo was brought down by technology made in Israel"
    Ronen Bergman
    https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5444330,00.html

    Co jest nie tak z izraelskim tech-przemysłem inwigilacyjnym.
    "Israel’s tech sector is on the wrong track"
    Dan Perry, Jonathan "Yoni" Frenkel
    …

30. 5# Prognozy na 2022. Czego sobie życzymy, a czego raczej nie

    28 december 2021 · 44 min

    Afspelen
    To ostatni odcinek w 2021 roku, ale nie jest to podsumowanie. To bardziej giełda prognoz i zapowiedzi tego, co ważne będzie w roku 2022. To również cała lista nadziei, jakie wiążą się z technologiami, i równie długie zestawienie obaw, których niesie ich rozwój. Lees meer

    Więcej o słowach, które charakteryzują 2021 rok, można przeczytać na stronach Merriam Webster i Collins Dictionary.
    https://www.merriam-webster.com/
    https://www.collinsdictionary.com/woty

    Ale jako że analizowanie technologii to nie tylko plebiscyt popularności związanych z nimi wyrażeń, to mamy kilka źródeł pogłębiających tematy, o których mówiłyśmy w podcaście.

    Globalne trendy
    Biil Gates, zapowiadający, że pandemia się skończy, we wpisie na swoim własnym blogu.
    https://www.gatesnotes.com/About-Bill-Gates/Year-in-Review-2021

    Analiza globalnego zaufania według Edelman Trust Barometer
    https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2021-03/2021%20Edelman%20Trust%20Barometer.pdf

    Predykcje Marian Salzman na 2022 rok
    https://mariansalzman.com/22-trends-for-2022/

    Praktyczne wyzwania technologii
    Właśnie im poświęcone jest specjalne wydanie brytyjskiego "The Wired" o świecie w 2022 roku
    Szczególnie polecamy w nim teksty: "Privacy Versus Security is a False Choice" Ian Levy i "Why Computers Don’t Need to Match Human Intelligence" Kai Fu Lee
    https://www.wired.co.uk/topic/the-wired-world-in-2022

    Zmiany na rynku pracy
    "Wielka Rezygnacja. Nowa fala pandemii. Fala wypalenia zawodowego i rzucania pracy" Sylwia Czubkowska, Marek Szymaniak, magazyn Spider'sWeb+
    https://spidersweb.pl/plus/2021/12/wielka-rezygnacja-praca-zwolnienia-wypalenie-zawodowe-ucieczka

31. 4# Rewolucja nadejdzie od środka. Czy sygnaliści uratują technologie?

    14 december 2021 · 45 min

    Afspelen
    Opowiadają o tym, jak wielkie firmy technologiczne działają od środka. Ujawniają, jak deklaracje i obietnice o działaniu dla dobra ogółu mają się do rzeczywistości i danych, które przelewają się przez formy technologiczne. Sygnaliści - czy są ostatnią nadzieją dla nas, użytkowników technologii, na prawdę o jej działaniu? Lees meer

    Dla zainteresowanych tematem sygnalistów i technologii przygotowałyśmy listę ciekawych lektur i dokumentów.

    O tech-sygnalistach
    "Na BigTechy gwiżdżą, a nas ostrzegają przed techzagrożeniami"
    Matylda Grodercka, Marek Szymaniak, Spider'SWeb+
    https://spidersweb.pl/plus/2021/05/sygnalisci-whistleblowers-big-tech-alarm

    "‘Welcome to the party’: five past tech whistleblowers on the pitfalls of speaking out"
    Johana Bhuiyan, Guardian
    https://www.theguardian.com/technology/2021/oct/08/tech-whistleblowers-facebook-frances-haugen-amazon-google-pinterest

    "More Tech Whistleblowers Are Expected, Experts Say" Menqyi Sun, The Wall Street Journal
    https://www.wsj.com/articles/more-tech-whistleblowers-are-expected-experts-say-11635413403

    O Frances Haugen:
    "Inside Frances Haugen's Decision to Take on Facebook"
    Billy Perrigo, Time
    https://time.com/6121931/frances-haugen-facebook-whistleblower-profile/

    O sprawie Elizabeth Holmes i Theranosa:
    "Bad Blood: Secrets and Lies in a Silicon Valley Startup”, John Carreyrou
    "Wynalazczyni: Dolina Krzemowa w kropli krwi", film dokumentalny HBO

    O Cambridge Analitica:
    “Mindf*ck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację” Chritopher Weily
    https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,23182834,afera-cambridge-analytica-facebook-wybral-amerykanom.html

32. 3# Raport o stanie metawersum

    30 november 2021 · 43 min

    Afspelen
    Czy w metawersum będzie dochodziło do przestępstw? Czy będą tam istniały kradzieże? Czy będziemy mogli zostać np. opluci? To ważne pytania, które wcześniej czy później pojawią się w metawersowym świecie. Na razie jednak internet nowej generacji, który Mark Zuckerberg opisuje barwnie, używając co i rusz słowa "experience", to świat latających korpusów. Tak - awatary, które się po metawersum przechadzają, nie mają nóg. Ale zanim do metawersum wejdziemy, musimy jakoś nauczyć nasze mózgi radzić sobie z iluzją, którą taka wersja internetu tworzy. Inaczej przyszłość może się jawić jako pełna ataków mdłości.
    Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska tym razem dyskutują i przepytują ekspertów o nowy internet, który zawładnął wyobraźnią wielu internautów, ale przede wszystkim wielu firm. Lees meer

    Dołączamy również zestaw linków i odesłań do źródeł poszerzających temat metawersum:

    Facebook chce zatrudnić 10 000 osób do zbudowania... metaverse. Przeczytaj, by dowiedzieć się, jak będzie wyglądać życie w tym świecie, Marek Szymaniak, Magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/10/metaverse-metawersum-nft-facebook-internet-przyszlosc

    "Mózg stał się polem bitwy", Jacek Dukaj w Klubie "Wyborczej", Jutronauci, "Gazeta Wyborcza"
    https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html

    Trapped in the Metaverse: Here’s What 24 Hours in VR Feels Like, Joanna Stern, "Wall Streat Journal " - Dziennikarka na 24 godziny zamknęła się w hotelowym pokoju, by poczuć, jak może wyglądać praca, rozrywka i codzienne życie w metaverse.
    https://www.youtube.com/watch?v=rtLTZUaMSDQ

    "Zamieć" ("Śnieżyca") Neal Stephenson, 1992 e, polskie wydanie tł. Jędrzej Polak 1999 r.
    Cyberpunkowa powieść science-fiction o świecie, w którym w metawers ludzie prowadzą swoje drugie życie. To z niej pochodzi nazwa "metaversum".

    "Player One" ("Ready Player One"), Ernest Cline, tł. Dariusz Ćwiklak, ekranizacja "Player One", Steven Spielberg 2018 r.
    Antyutopijn…

33. 2# O co chodzi z NFT? Dlaczego jest takie drogie? I co ma z tym wspólnego metawersum?

    16 november 2021 · 36 min

    Afspelen
    Zamiast robić skrin albo klikać prawym przyciskiem myszy i zapisywać coś "kopiuj - wklej" - kupujesz certyfikat autentyczności. Czego? Twitta, gifa, zdjęcia, tekstu...
    Technologia NFT nie jest najłatwiejsza do zrozumienia - o czym przekonała się Sylwia Czubkowska, nie jest też najtańsza - co potwierdza Joanna Sosnowska. Ale to właśnie ona coraz częściej rozpala technologiczne umysły i skłania inwestorów do wydawania milionów.
    Linki i materiały poszerzające temat:
    - Plik JPG za 69 mln dol., tweet jak "Mona Lisa". A mogą zniknąć w każdej chwili
    https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,26955586,plik-jpg-za-69-mln-dol-tweet-jak-mona-lisa-a-moga-zniknac.html
    - Spalony Banksy, sekstaśma raperki, wirtualne czipsy za tysiące dolarów. Czy rynek sztuki zwariował?
    https://wyborcza.pl/7,112588,26917526,o-co-chodzi-w-swiatowym-szale-na-nft-to-cyfrowa-rewolucja-czy.html
    - NFTs Weren’t Supposed to End Like This
    https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2021/04/nfts-werent-supposed-end-like/618488/
    - Memy, kotki i miliony dolarów. NFT wjeżdża na pełnej
    https://spidersweb.pl/plus/2021/07/nft-co-to-jest
    - NFT, metaverse, internet 3.0. Nie kumasz? Spoko, wszyscy jesteśmy w tym dziadersami
    https://spidersweb.pl/plus/2021/10/nft-metaverse-internet-3-0-facebook-roblox-blockchain
    - "NFT Secrets", Jacopo Monticello
    - Pierwsza "fizyczna" galeria NFT, a przynajmniej jej konto na IG
    https://www.instagram.com/superchiefgallerynft/?utm_source=ig_embed Lees meer

34. 1# Technologia nas zniszczy czy zbawi?

    2 november 2021 · 45 min

    Afspelen
    "Chcieliśmy latających samochodów, a mamy 140 znaków" - czy technologie nas zawiodły? Czy może po prostu liczyliśmy na zbyt wiele? A może to już najwyższy czas, by wreszcie zacząć się bać? Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska w pierwszym odcinku podcastu "Techstorie" rozmawiają o spojrzeniu na technologie, oczekiwania wobec nich i nadzieje w nich pokładane. I od razu się ze sobą nie zgadzają...
    Więcej o techsolucjonizmie i techsceptycyzmie można przeczytać w polecanych i częściowo omawianych podczas nagrania przez autorki książkach i tekstach: Lees meer

    Evgeny Morozov, "To save everything click here"
    Natalia Hatalska, "Wiek paradoksów. Czy technologia nas ocali""
    Jesica Bruder, "Nomanland"
    Chang Ha-Joon, "23 rzeczy, których nie mówią Ci o kapitalizmie"
    Jamie Bartlet, "The People Vs Tech: How the internet is killing democracy (and how we save it)"

    Natalia Hatalska, "Człowiek tworzy technologie i wydaje mu się, że dzięki temu ma szansę na ich kontrolę" - magazyn Spider'sWeb+
    https://spidersweb.pl/plus/2021/09/natalia-hatalska-ksiazka-wiek-paradoksow-technologie-zagrozenia

    Z polskiej aplikacji do walki z COVID-19 skorzystało tylko 7 tys. osób. Kosztowała miliony, teraz jest w powolnej agonii - magazyn Spider'sWeb+
    https://spidersweb.pl/plus/2021/08/aplikacja-protego-covid-pandemia

    Największym wynalazkiem XX wieku jest pralka, nie internet - Jutronauci https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,24005646,najwiekszym-wynalazkiem-xx-wieku-jest-pralka-nie-internet.html