Alle afleveringen

140 afleveringen, van nieuw naar oud

اپیزود ویژه-منافع ملی و پایداری ایران با دکتر سجاد فتاحی

8 februari 2026 · 1 uur 45 min
Afspelen

کتاب «ایران و مسئلهٔ پایداری» نوشتهٔ دکتر سجاد فتاحی یک اثر بین‌رشته‌ای است که با استفاده از نظریهٔ سیستم‌ها، تلاش می‌کند چارچوبی علمی برای طراحی و تحلیل نظام حکمرانی ارائه دهد و به پرسش‌های بنیادین دربارهٔ پایداری ایران پاسخ دهد. این کتاب با نگاه به رفتار سازوکارهای اجتماعی ـ سیاسی، ساختار و عملکرد حکومت در ایران را بررسی کرده و نشان می‌دهد که چگونه بحران‌ها و ناکارآمدی‌ها می‌توانند تهدیدی جدی برای حفظ ثبات و پایداری کشور باشند. در فصل‌های پایانی نیز مؤلف برای اصلاح نظام حکمرانی و ارتقای پایداری اجتماعی و سیاسی پیشنهادهایی ارائه می‌کند.
دکتر سجاد فتاحی (با زمینهٔ تحصیلی در جامعه‌شناسی و مهندسی کنترل) با به‌کارگیری مفاهیم سیستم‌های پیچیده، می‌کوشد نشان دهد که پایداری ایران نه فقط یک مسئله محیط‌زیستی یا اقتصادی است، بلکه موضوعی کلان در حوزه حکمرانی و سیاست‌گذاری است که می‌تواند سرنوشت ملی را رقم بزند. Lees meer

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1

Send us Fan Mail

Support the show
نقض فاحش اخلاق پزشکی در سایه سرکوب و کشتار مردم بی دفاع ایران

5 februari 2026 · 32 min
Afspelen

در این جلسه در خدمت آقای دکتر کیارش آرامش، پزشک و‌ متخصص اخلاق پزشکی هستم. با توجه به شرایط کنونی و‌کشتار بی سابقه ده‌ها هزار هموطن بیگناه و‌ پیرو سو‌استفاده از سیستم پزشکی و‌درمانی، ایشون متنی رو به انگلیسی در شبکه LinkeIn منتشر کردند. از ایشون دعوت کردم‌تا بیشتر درمورداین متن صحبت کنند:
«یکی از بنیادی‌ترین اصول اخلاق پزشکی، پاسداشت جان و کرامت انسان است؛ به‌ویژه در زمان‌های آسیب‌پذیری، بیماری و جراحت. بیمارستان‌ها، کادر درمان و خدمات پزشکی باید حتی در شرایط تعارضات سیاسی یا ناآرامی‌های اجتماعی، فضاهایی بی‌طرف، امن و مصون باقی بمانند.
اما امروز در ایران، این اصول پایه‌ای و مورد پذیرش جهانی، به‌طور سیستماتیک توسط حکومت نقض می‌شوند.
گزارش‌های رسیده از داخل کشور، الگوی هولناکی را مستند می‌کنند: حمله به بیمارستان‌ها؛ بازداشت معترضان مجروح از تخت‌های بیمارستان؛ کشته‌شدن بیماران در حین دریافت خدمات درمانی؛ تهدید، بازداشت، زندانی‌کردن یا حتی کشتن پزشکان، پرستاران و دانشجویان پزشکی؛ استفاده از آمبولانس‌ها برای جابه‌جایی نیروهای امنیتی به‌جای انتقال بیماران؛ و در برخی موارد، استفاده از بیمارستان‌ها و آمبولانس‌ها به‌عنوان مکان‌هایی برای هدف‌گیری و تیراندازی به معترضان.
این اقدامات نه‌تنها نقض‌های فاحش حقوق بشر محسوب می‌شوند، بلکه حمله‌ای مستقیم به بنیان‌های اخلاق پزشکی هستند.
متأسفانه جامعه اخلاق پزشکی در داخل ایران تا حد زیادی بی‌صدا و فلج شده است. این وضعیت عمدتاً ناشی از سرکوب ساختاری است: کنترل فراگیر دولتی، وابستگی به نهادهای حکومتی، فقدان جامعه مدنی مستقل، نفوذ نیروهای امنیتی در نهادهای دانشگاهی و حرفه‌ای، نظارت گسترده، و قطع اینترنت که متخصصان را از جامعه جهانی جدا می‌کند. در چنین شرایطی، سکوت به معنای رضایت نیست؛ سکوت تحمیل شده است.
این وضعیت، مسئولیتی اخلاقی بر دوش جامعه بین‌المللی بیواتیک و اخلاق پزشکی می‌گذارد. هنگامی که بی‌طرفی پزشکی به‌این‌چنین آشکار نقض می‌شود، وقتی بیمارستان‌ها به امتداد خشونت دولتی بدل می‌شوند، و هنگامی که کادر درمان به‌خاطر انجام وظیفه خود تحت پیگرد قرار می‌گیرند، نهادهای اخلاقی جهانی نمی‌توانند بی‌طرف یا منفعل باقی بمانند.
بیواتیک صرفاً یک رشته دانشگاهی نیست؛ بلکه کنشی اخلاقی است که بر دفاع از جان، کرامت و عدالت استوار است. سکوت در برابر چنی… Lees meer
اپیزود ویژه-چرا رضا پهلوی؟ مسئله پایداری ایران و دوران گذار

5 februari 2026 · 2 uur 27 min
Afspelen

در این اپیزود به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های امروز ایران می‌پردازیم:
در دوران گذار سیاسی که بعد از سقوط جمهوری اسلامی رخ خواهد داد، چگونه می‌توان از فروپاشی نهادی، بی‌ثباتی امنیتی و تجزیه اجتماعی جلوگیری کرد و یک مسیر پایدار برای آینده ابران طراحی نمود؟
میهمان این برنامه، دکتر سجاد فتاحی، جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل ایران معاصر است که در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی، هویت ملی، انسجام اجتماعی و مسئله دولت-ملت در ایران پژوهش و تحلیل کرده است. او در گفت‌وگوهای مختلف درباره «پایداری ایران»، خطر فروپاشی ساختاری و الزامات گذار مسئولانه سخن گفته است. از کتایهای ایشون میتوان به کتاب "ایران و مسئله پایداری" اشاره کرد.
آیا چهره‌ای مانند آقای رضا پهلوی می‌تواند در کوتاه‌مدت نقش محور انسجام نیروهای مخالف را در دوران گذار ایفا کند؟
آیا سرمایه نمادین، شناخت و اعتماد عمومی و امکان تمرکز سریع تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی کنونی ایران یک مزیت عملی برای مدیریت مرحله انتقال است؟ یا انسجام پایدار تنها از طریق نهادسازی و ائتلاف‌های ساختاری و شورایی قابل تحقق است؟ Lees meer

در این بحث، تفاوت مدل فردمحور و مدل شورایی را از منظر جامعه‌شناسی سیاسی بررسی می‌کنیم و تأکید می‌کنیم که هر مدل، بدون سازوکارهای مهار قدرت، محدودیت زمانی، شفافیت و تضمین انتخابات آزاد، می‌تواند به انحراف بیانجامد.
هدف این گفتگو تحلیل واقع‌گرایانه مسئله مهم «پایداری ایران» در شرایط گذار است؛ با تکیه بر تجربه‌های تاریخی، منطق نهادی و ضرورت عقلانیت سیاسی.
دوران گذار بعد از سقوط جمهوری اسلامی یک مهندسی پیچیده و دینامیک سیاسی-اجتماعی است که نیازمند رهبری روشن، برنامه اجرایی و عملی کوتاه‌مدت و قابل اجرا، نهادسازی دقیق و اجماع بر حداقل‌های مشترک ملی است.

نظر شما چیست؟
ایران امروز در شرایط کنونی برای عبور از این بحران تاریخی به چه مدلی از رهبری و نهادسازی نیاز دارد؟ و چه گزینه هایی (چه فرد و چه شورا) در دسترس است؟
در بخش نظرات با استدلال، احترام و نگاه تحلیلی مشارکت کنید.

لینک به کانال ایران مانا و گفتگوی چرا رضا پهلوی؟

UCmxgNk9225LQH3fDX2Q1tHA

https://youtu.be/F2LFrUiSWKA?si=LsnScweIS8RRlP3Q

لینک خرید کتاب ایران و مسئله پایداری
https://fidibo.com/book/124278-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF…
جامعه جهانی چه مسئولیت‌های اخلاقی و قانونی در قبال سرکوب و کشتارسیستماتیک غیرنظامیان در ایران دارد؟

21 januari 2026 · 15 min
Afspelen

در حالی که میلیون‌ها ایرانی زیر خاموشی عمدی اینترنت به‌سر می‌برند، گزارش‌های معتبر از سرکوب خشونت‌آمیز و کشتار ده ها هزار مردم بی گناه و غیر مسلح، صد ها هزار زخمی و بازداشت‌های گسترده و نقض جدی حقوق بشر همچنان منتشر می‌شود. این قطع ارتباط نه‌تنها مردم را از یکدیگر جدا کرده، بلکه امکان نظارت عمومی و پاسخگویی حکومت را نیز به‌شدت محدود کرده است. Lees meer

بر اساس اصل بین‌المللی مسئولیت حمایت (Responsibility to Protect – R2P)، جامعه جهانی وظیفه دارد زمانی که یک دولت قادر یا مایل به حفاظت از شهروندان خود نیست، برای جلوگیری از آسیب‌های گسترده اقدام کند. در این ویدئوی کوتاه، از نهادهای بین‌المللی و دولت‌های دموکراتیک می‌خواهیم اقدامات فوری، عملی و هماهنگ برای حمایت از مردم ایران، بازگرداندن دسترسی به ارتباطات و تضمین تحقیقات مستقل درباره خشونت‌ها انجام دهند.

بیانیه‌های نمادین کافی نیست. مردم ایران به اقدام واقعی نیاز دارند.

لینک صحبت انگلیسی من در یوتیوب:

https://youtu.be/Kf-IZT4Dhfc

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-واکسن، ماسک و‌تئوری توطئه: پرسش های صریح از دکتر حسام نوذری

26 december 2025 · 1 uur 38 min
Afspelen

در این اپیزود از پادکست هشیوار، بار دیگر میزبان دکتر حسام نوذری هستم تا این بار نه صرفاً برای شنیدن نظرات ایشان، بلکه برای طرح سوالات، ابهامات و نقدهای جدی که از سوی مخاطبان و همکاران جامعه علمی و پزشکی مطرح شده است، با ایشان گفتگو کنم.
#دکتر_حسام_نوذری #واکسن_کرونا
بسیاری از منتقدان معتقدند که دیدگاه‌های دکتر نوذری درباره همه‌گیری کرونا، واکسن‌های mRNA و پروتکل‌های بهداشتی، با اجماع علمی مغایرت دارد. در این جلسه، من (دکتر مهدی شفا) به عنوان میزبان بی‌طرف، تلاش کردم تا این نقدها را به صریح‌ترین شکل ممکن مطرح کنم و از ایشان بخواهم که شواهد و مدارک خود را ارائه دهند.
- اجماع علمی: Scientific Consensus
- شواهد و مدارک: Evidence Lees meer

آیا مخالفت با واکسن کووید به معنای «ضد واکسن» بودن است؟ دکتر نوذری در این گفتگو مرز خود را با جنبش‌های ضد علم مشخص می‌کنند و توضیح می‌دهند چرا ضمن حمایت از واکسیناسیون کلاسیک، به تکنولوژی mRNA و نحوه مدیریت پاندمی نقد دارند.
همچنین در این گفتگو به موضوعات بحث‌برانگیزی همچون منشأ ویروس، تحقیقات Gain of Function، نقش شرکت‌های داروسازی و تفاوت بین «تئوری علمی» و «تئوری توطئه» پرداخته‌ایم.
#علم_و_شبه_علم #کرونا

هدف این گفتگو، ایجاد فضایی برای تضارب آرا و شنیدن استدلال‌های مخالف است. قضاوت نهایی درباره صحت ادعاها و پاسخ‌ها، با شما مخاطبان گرامی و اهل خرد است.
#تفکر_انتقادی

*موضوعات مطرح شده در این گفتگو:*
*نقد و بررسی واکسن کرونا:*
- واکسن‌های فایزر و مدرنا، عوارض جانبی، میوکاردیت و تفاوت تکنولوژی mRNA با واکسن‌های سنتی.
*پرسشگری علمی:*
- اهمیت Evidence-Based Medicine (پزشکی مبتنی بر شواهد)، نقد مقالات علمی و بررسی اعتبار داده‌ها.
*مدیریت بحران در دوران همه‌گیری کرونا*
- نقد سیاست‌های قرنطینه (Lockdown)، استفاده همگانی از ماسک و تأثیرات روانی آن بر کودکان.
*سیاست و سلامت:*
- نقش نهادهایی مانند FDA، CDC و WHO و بحث تضاد منافع در شرکت‌های داروسازی.
*اخلاق پزشکی:*
- مسئولیت دانشمندان در ارائه حقایق و پرهیز از دستکاری داده‌ها.

🔗 *لینک‌های مرتبط:*
✅ کانال تلگرام دکتر حسام نوذری: https://t.me/HessamNowzari
✅ پلی‌لیست گفتگوهای علمی و پزشکی: https://www.youtube.com/playlist?list=PL_SVsGwfEpqiwU0rdKQIg6VvDBSn_cw4e

⚠️ *سلب مسئولیت (Disclaimer):*
مطالب مطر…
اپیزود ویژه-استانداردهای تولید دارو و مسئولیت اخلاقی درحفاظت از جان بیماران با رئیس انجمن داروسازان صنعتی ایران

26 december 2025 · 1 uur 6 min
Afspelen

تولید دارو، برخلاف بسیاری از صنایع، مستقیماً با جان انسان‌ها سروکار دارد. هر قرص، آمپول یا فرآورده تزریقی که وارد بازار می‌شود، باید نتیجه‌ یک زنجیره‌ کاملاً کنترل‌ شده، مستند و مبتنی بر استانداردهای سخت‌گیرانه‌ی cGMP (current Good Manufacturing Practice) باشد. این استانداردها که توسط نهادهایی مانند FDA آمریکا، EMA اروپا و سازمان‌های متناظر در سایر کشورها (سازمان غذا و دارو در ایران) تدوین شده‌اند، نه تشریفات اداری بلکه حداقل الزامات اخلاقی و علمی برای جلوگیری از آسیب به بیماران هستند.
در این گفت‌وگو، میزبان دکتر آقای دکتر حسن کریم‌زاده، مدیر انجمن دارو سازان صنعتی ایران بودم تا درباره‌ چالش‌ها و کاستی‌های موجود در تولید دارو، نظام نظارتی، و ضرورت استفاده از نیروهای متخصص و آموزش‌دیده در صنعت داروسازی کشور گفت‌وگو کنیم. در این بحث، بر اهمیت رعایت استانداردهای معتبر تولید دارو، تقویت نقش واحدهای کیفیت، و مسئولیت حرفه‌ای در حفاظت از سلامت و جان بیماران تأکید شد. Lees meer

پایبندی به cGMP تضمین می‌کند که دارو:
از نظر هویت، خلوص، قدرت اثر و ایمنی قابل اعتماد باشد؛
در شرایط کنترل‌شده تولید، نگهداری و توزیع شود؛
و پیش از ورود به بازار، به‌طور مستقل و بی‌طرفانه ارزیابی گردد.
نقش حیاتی نیروی انسانی متخصص در ساختار دارویی
هیچ سیستم کیفیتی بدون افراد شایسته معنا ندارد. cGMP به‌صراحت بر استفاده از افراد آموزش‌دیده، مستقل و دارای صلاحیت علمی در جایگاه‌های کلیدی تأکید می‌کند:
Manufacturing (تولید): اجرای دقیق فرآیندهای تأییدشده و ثبت کامل داده‌ها
QC (کنترل کیفیت): تولید داده‌های آزمایشگاهی معتبر و بدون دست‌کاری
QA (تضمین کیفیت): مرجع مستقل تصمیم‌گیری برای تأیید یا رد هر Batch دارویی
به‌ویژه واحد QA باید کاملاً مستقل از فشارهای تجاری و تولیدی باشد و تنها بر اساس داده‌های علمی تصمیم بگیرد. آزادسازی (Release) یک محصول معیوب، ناقص یا مشکوک، می‌تواند به آسیب جدی، عوارض غیرقابل بازگشت و حتی مرگ بیمار منجر شود؛ موضوعی که متأسفانه در مواردی در بازار دارویی ایران نیز رخ داده است.
پیامدهای عدم رعایت cGMP: از Recall تا مرگ بیمار
در سال‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از:
Recall گسترده داروها
آلودگی‌های میکروبی یا شیمیایی
خطاهای برچسب‌ گذاری و دوز
و حتی مواردی از مرگ بیماران
در ایران منتشر شده است. این‌ها …
اپیزود ویژه-روان‌ شناسی فرگشتی: ریشه باورهای بی اساس و‌ معنای زندگی با فرهاد ارکانی

17 december 2025 · 1 uur 51 min
Afspelen

در این اپیزود از پادکست هشیوار با آقای فرهاد ارکانی، مترجم، پادکستر و مروج علم، گفت‌وگویی عمیق درباره‌ی ریشه‌های تکاملی باورهای انسانی داریم؛ این‌که چرا مغز انسان، با وجود پیشرفت خیره‌کننده‌ی علم و فناوری، همچنان مستعد خرافات، خطاهای شناختی و شبه‌علم باقی مانده است. محور اصلی این گفتگو واکاوی این واقعیت است که مغز ما نه برای کشف حقیقت، بلکه برای بقا و تکثیر در محیط‌های اجدادی تکامل یافته است. Lees meer

در بخش نخست، به فعالیت‌های ترویجی فرهاد ارکانی پرداخته می‌شود؛ از کانال «خوانش کتاب برای انسان خردمند» که به معرفی و صوتی‌سازی آثار مهم علمی و تکاملی می‌پردازد، تا پادکست «بنفش» که با هدف نقد شبه‌علم، خرافات و ترویج تفکر سنجشگرانه تولید می‌شود. این فعالیت‌ها تلاشی هستند برای پر کردن خلأ آموزش تفکر انتقادی در جامعه‌ی فارسی‌زبان.

در ادامه، مفهوم «مغز غارنشین در دنیای مدرن» بررسی می‌شود. مغزی که طی میلیون‌ها سال برای زندگی شکارگر-گردآورنده تنظیم شده، امروز با جهانی پیچیده، پر از داده، رسانه و عدم قطعیت روبه‌روست. سیستم پاداش‌دهی مغز با دوپامین، ما را به الگویابی تشویق می‌کند؛ سازوکاری که زمانی برای یافتن غذا و اجتناب از خطر حیاتی بود، اما امروز می‌تواند ما را به دیدن ارتباط‌های کاذب، توهم معنا و باور به خرافات سوق دهد.

بخش مهمی از گفتگو به ریشه‌های تکاملی خرافات اختصاص دارد؛ از «مثبت‌های کاذب» و هزینه‌ی نامتقارن خطا در انسان اولیه گرفته تا نیاز روان‌شناختی مغز به کاهش ابهام و ایجاد حس کنترل. با ارجاع به مدل تفکر سریع و کند دنیل کانمن، توضیح داده می‌شود که چرا سیستم ۱ مغز اغلب دست بالا را دارد و چرا تفکر منطقی و سنجشگرانه نیازمند انرژی، تمرین و آموزش است.

در بخش شبه‌علم، نشان داده می‌شود که خرافات در دنیای مدرن نه‌تنها از بین نرفته‌اند، بلکه با ظاهری علمی‌تر بازتولید شده‌اند؛ از انرژی‌درمانی و قانون جذب تا عرفان‌های شبه‌کوانتومی. نقش فشار اجتماعی، اثر همرنگی با جماعت، الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی و اقتصاد توجه در گسترش این باورها به‌طور انتقادی بررسی می‌شود.

در نهایت، گفتگو به پرسش‌های بنیادین‌تری درباره‌ی معنا، اخلاق و آینده‌ی انسان می‌رسد. برخلاف تصور رایج، نگاه علمی و نچرالیستی نه‌تنها معنای زندگی را تهی نمی‌کند، بلکه با نشان دادن پیوند ما با تاریخ کیهانی، فرگشت و شانس، ا…
چشم‌انداز آگاهی: مروری اجمالی بر نظریه‌های علمی-فلسفی معاصر

17 december 2025 · 1 uur 16 min
Afspelen

رابرت لارنس کوهن فیلسوف علم و پژوهشگر میان‌رشته‌ای است که دکترای علوم اعصاب خود را از دانشگاه UCLA دریافت کرده و بیش از پنج دهه از فعالیت حرفه‌ای‌اش را به بررسی عمیق‌ترین پرسش‌های مربوط به آگاهی، ذهن، واقعیت و پیامدهای وجودی آن‌ها اختصاص داده است. او خالق و مجری پروژهٔ شناخته‌شدهٔ Closer to Truth است؛ مجموعه‌ای بلندمدت از گفت‌وگوها با صدها دانشمند و فیلسوف برجستهٔ جهان دربارهٔ آگاهی، ارادهٔ آزاد، هوش مصنوعی، ماهیت واقعیت و معنای زندگی. ویژگی شاخص کوهن، پرهیز آگاهانه از جانبداری نظری و تمرکز بر ترسیم یک نقشهٔ جامع از دیدگاه‌های رقیب دربارهٔ آگاهی است. Lees meer

در مقالهٔ «Landscape of Consciousness» که در مجلهٔ New Scientist منتشر شده، کوهن حاصل سال‌ها مطالعه و گفت‌وگو را در قالب یک چشم‌انداز مفهومی منسجم ارائه می‌دهد. او بیش از ۳۵۰ نظریهٔ آگاهی را دسته‌بندی می‌کند و نشان می‌دهد که این نظریه‌ها—from ماده‌گرایی و فیزیکالیسم غیربکاهشی گرفته تا نظریه‌های اطلاعاتی، کوانتومی، پان‌سایکیستی، دوگانه‌انگارانه و ایده‌آلیستی—در واقع بازتاب پیش‌فرض‌های عمیق‌تر ما دربارهٔ ماهیت واقعیت هستند. یکی از نکات محوری مقاله، تأکید بر این است که هر نظریهٔ آگاهی پیامدهای مستقیمی برای درک ما از ارادهٔ آزاد، امکان آگاهی در هوش مصنوعی، هویت شخصی و حتی مسئلهٔ زندگی پس از مرگ دارد.

در این سمینار، تلاش کرده‌ام مقالهٔ منتشرشده در New Scientist را به‌صورت خیلی خلاصه، تحلیلی و قابل‌فهم برای مخاطب فارسی‌زبان ارائه کنم. تمرکز من بر توضیح ساختار کلی مقاله، معرفی دسته‌بندی‌های اصلی نظریه‌های آگاهی، و برجسته‌کردن پیامدهای علمی و فلسفی هر رویکرد بوده است—بدون افزودن نظریه‌ای جدید یا خروج از چارچوب بحث خودِ نویسنده. هدف این خلاصه‌سازی، وفادار ماندن به روح و محتوای مقالهٔ اصلی، و در عین حال روشن‌کردن این نکته است که چرا مسئلهٔ آگاهی همچنان یکی از بنیادی‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین مسائل علم و فلسفهٔ معاصر باقی مانده است.

https://loc.closertotruth.com/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0262407925017506

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0079610723001128

Send us Fan Mail

Support the show
چرا انسان خدا را ساخت؟ ریشه ادیان و نقد نواندیشی دینی

11 december 2025 · 1 uur 52 min
Afspelen

در این گفت‌وگو به پرسشی بنیادی در تاریخ ذهن انسان می‌پردازیم:
چرا ذهن انسان خدا را خلق کرد؟
با استفاده از روان‌شناسی تکاملی، علوم شناختی دین (CSR)، انسان‌شناسی و علوم اعصاب توضیح می‌دهیم که چگونه مغز انسان—به‌عنوان محصول انتخاب طبیعی—به‌صورت طبیعی گرایش به ساختن موجودات نادیدنی، نیروهای ماورایی و معناهای مقدس دارد.
همراه با دکتر کیمیایی‌–اسدی (پزشک و متخصص عصب شناسی) و وریــا امیری (پژوهشگر فلسفهٔ دین و اخلاق) به محورهای زیر می‌پردازیم:
– چرا سیستم تشخیص عامل در مغز ما به‌طور طبیعی خالق «فاعل آسمانی» می‌شود؟
– نقش نظریهٔ ذهن، الگو‌جویی، ترس از مرگ و نیاز به کنترل در شکل‌گیری دین
– چرا باور به ناظر آسمانی هزاران سال ابزار کنترل اجتماعی و انسجام گروهی بوده؟
– آیا تجربهٔ دینی محصول شبکه‌های عصبی و پردازش مغز است؟
– مسیر تکاملِ دین؛ از خدای قبیله‌ای تا خدای اخلاقی ادیان ابراهیمی Lees meer

۲. نقد علمی نواندیشی دینی در ایران
در بخش دوم، به‌صورت صریح و مستند به نقد جریان نواندیشی دینی در ایران می‌پردازیم؛ جریانی که تلاش دارد جهان علمی امروز را با چارچوب‌های پیشاعلمی آشتی دهد.
– چرا نواندیشان دینی علت واقعی پیدایش دین را توضیح نمی‌دهند؟
(به‌جای آن دین را با زبان فلسفی بازتعریف می‌کنند.)
– تناقض اصلی: حفظ خدا بدون معجزه، حفظ دین بدون شریعت، حفظ معنویت بدون ماوراء
– ناسازگاری بنیادین نواندیشی دینی با داده‌های روان‌شناسی تکاملی و علوم شناختی دین
– چرا این جریان به نظر بیشتر واکنشی است تا علمی؟
– و آیا آیندهٔ نقد دینی در ایران از مسیر نواندیشی عبور می‌کند؟

۳. آیندهٔ دین در ایران
در بخش سوم، با تکیه بر داده‌های جامعه‌شناختی، تغییر نسل‌ها، رشد سواد علمی و گسترش اینترنت، به این پرسش مهم می‌پردازیم:
آیندهٔ دین در ایران چه خواهد بود؟
محورهای این بخش:
– خصوصی‌شدن دین و تبدیل آن به معنویت فردی
– کاهش اقتدار روحانیت و ساختارهای دینی رسمی
– شکاف عمیق میان نسل Z ایران و نسل‌های قبلی
– نقش علم و رسانه در افول باورهای ماورایی
– آیا ایران به‌سمت عصر پَسادینی (Post-religious) حرکت می‌کند؟
– یا شاهد تحول دین، نه حذف آن، خواهیم بود؟

این اپیزود تلاشی است برای فهم طبیعی‌گرایانه، علمی و مستند ریشه‌های دین، نقد روایت‌های غیرعلمی از معنویت، و تحلیل آیندهٔ دین در ایران.
اگر به موضوعاتی مانند فلسفهٔ ذهن، فرگشت، علوم…
مکتب اخلاقی فایده‌گرایی

5 december 2025 · 42 min
Afspelen

فایده‌گرایی: یک معرفی کوتاه Lees meer

اثر پیتر سینگر و کاسیا د لازاری-رادک
انتشارات دانشگاه آکسفورد

کتاب «فایده‌گرایی: یک معرفی کوتاه» یکی از شفاف‌ترین و معتبرترین نوشته‌ها درباره‌ی نظریه‌ی اخلاقی فایده‌گرایی است؛ نظریه‌ای که بیش از دو قرن است فلسفه، سیاست، اقتصاد، اخلاق زیستی و حتی تصمیم‌گیری‌های روزمره‌ی ما را تحت تأثیر قرار داده. پیتر سینگر، فیلسوف نامدار حوزه‌ی اخلاق کاربردی، و کاسیا د لازاری-رادک، پژوهشگر برجسته‌ی اخلاق هنجاری، در این اثر کوتاه اما بسیار عمیق، خواننده را با ریشه‌ها، تحول‌ها، چالش‌ها و کاربردهای معاصر فایده‌گرایی آشنا می‌کنند.

این کتاب با معرفی بنیان‌گذاران فایده‌گرایی کلاسیک—جرمی بنتام و جان استوارت میل—شروع می‌شود و نشان می‌دهد چگونه ایده‌ی ساده‌ی «بیشترین خوشبختی برای بیشترین افراد» به یک چارچوب قدرتمند در اخلاق بدل شد. نویسندگان سپس به نسخه‌های مدرن‌تر این نظریه می‌پردازند، به‌ویژه فایده‌گرایی ترجیحی که سینگر از مدافعان اصلی آن است و تأکید می‌کند اخلاق باید ترجیحات عقلانی و خواسته‌های واقعی افراد را در نظر بگیرد، نه فقط لذت و درد آنی را.

یکی از نقاط قوت کتاب، پرداختن دقیق و صریح به نقدهای مهم فایده‌گرایی است:

آیا این نظریه حقوق فردی را نادیده می‌گیرد؟

آیا می‌توان لذت و رنج را اندازه‌گیری کرد؟

آیا فایده‌گرایی ما را به فدا کردن افراد بی‌گناه برای خیر جمعی تشویق می‌کند؟

در جهان پیچیده‌ی امروز، چگونه باید پیامدها را پیش‌بینی کرد؟

سینگر و لازاری-رادک به این پرسش‌ها با صداقت و استدلال پاسخ می‌دهند و نشان می‌دهند چگونه نسخه‌های معاصر فایده‌گرایی تلاش می‌کنند میان سود جمعی و محدودیت‌های اخلاقی‌یی مثل عدالت و حقوق فردی تعادل ایجاد کنند.

کتاب همچنین کاربردهای بسیار مهم فایده‌گرایی را در موضوعات واقعی و ملموس بررسی می‌کند:

اخلاق زیستی و پزشکی

حقوق حیوانات و مسئله‌ی گونه‌پرستی

فقر جهانی و مسئولیت اخلاقی افراد ثروتمند

سیاست‌گذاری عمومی و تحلیل هزینه–فایده

چالش‌های جهانی مثل تغییرات اقلیمی

در نهایت، نویسندگان نشان می‌دهند چرا فایده‌گرایی—با وجود تمام نقدها—یکی از قدرتمندترین ابزارهای اخلاقی برای مواجهه با مشکلات جهان امروز است؛ از نابرابری و رنج حیوانات گرفته تا بحران‌های محیط‌زیستی و فناوری‌های نوین.

این کتاب برای هرکسی که می‌خواهد فهمی عمیق، منس…
اپیزود ویژه-ارادهٔ آزاد و مسئولیت اخلاقی با دکترتقی کیمیایی‌اسدی ودکترشروین وکیلی

20 november 2025 · 2 uur 4 min
Afspelen

در این برنامه ازپادکست «هشیوار»، به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های فلسفه و علوم اعصاب می‌پردازیم:
آیا انسان واقعاً دارای ارادهٔ آزاد است؟ و اگر نه، مسئولیت اخلاقی چه معنایی پیدا می‌کند؟
در این گفت‌وگو،
دکتر کیمیایی‌اسدی، عصب‌پژوه و متخصص علوم اعصاب شناختی،
و دکتر شروین وکیلی، جامعه‌شناس و زیست‌شناس اجتماعی،
از دو منظر متفاوت اما تا حدی مکمل—نوروساینس و علوم انسانی—به این مسئله می‌پردازند.
در بخش نخست، سازوکارهای مغزی تصمیم‌گیری و فرآیند انتخاب کنش از دیدگاه مغزی و علوم اعصاب بررسی می‌شود. مفهوم من و شبکه های پیچیده مغز صحبت می شود.
در بخش دوم، پیامدهای فلسفی و اجتماعی و حقوقی این یافته‌ها روی مفهوم مسئولیت اخلاقی، آزادی عمل، انتخاب‌های انسانی و ساختارهای حقوقی و کیفری تحلیل می‌گردد.
در این گفت‌وگو تلاش می‌کنیم به پرسش‌هایی بنیادین نزدیک شویم:
• اگر تصمیم‌های ما نتیجهٔ فرایندهای عصبی و تاریخی باشند، آزادی عمل چه معنایی دارد؟
• آیا جامعه می‌تواند—یا باید—مفهوم «مجازات» را بازتعریف کند؟
• نقش علم در تبیین اخلاق چیست؟
• و در نهایت، اگر ارادهٔ آزاد محدود باشد، مسئولیت اخلاقی چگونه بازسازی می‌شود؟
این گفت‌وگو بخشی از مجموعهٔ بحث‌های هشیوار دربارهٔ ارادهٔ آزاد، اخلاق، آگاهی، و نسبت علم و فلسفه است.
برای دنبال‌کردن گفت‌وگوهای بیشتر با اندیشمندان برجستهٔ جهان و ایران، کانال را سابسکرایب کنید. Lees meer

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-جبر، اختیار و مسئولیت اخلاقی با دکتر شروین وکیلی

18 november 2025 · 1 uur 30 min
Afspelen

در این گفت‌وگو، من با دکتر شروین وکیلی، جامعه‌شناس و زیست‌شناس، درباره‌ مفهوم ارادهٔ آزاد و مسئولیت اخلاقی و قانونی گفت‌وگویی عمیق و چالش‌برانگیز دارم. دکتر وکیلی از دیدگاه باور به اختیار و مسئولیت انسان دفاع می‌کند و من دیدگاه‌های شکاکانِ ارادهٔ آزاد مانند رابرت ساپولسکی و گرِگ کروسو و پارایوم را مطرح می‌کنم تا تفاوت این دو نگرش علمی و فلسفی روشن‌تر شود.
در این گفت‌وگو می‌شنوید:
ارادهٔ آزاد از نظر ایشون دقیقاً چیست و چه شواهدی برای آن وجود دارد؟
اگر اختیار واقعی داشته باشیم، مسئولیت اخلاقی و حقوقی چه معنایی پیدا می‌کند؟
آیا جامعه‌ای که بر پایهٔ مجازات و مفهوم «استحقاق مجازات» بنا شده، واقعاً جامعه‌ای بهتر و عادلانه‌تر است؟
در جهانی که قوانین طبیعت و زیست‌شناسی بر آن حاکم‌اند، جایگاه آزادی انسان کجاست؟
این گفت‌وگو ادامه‌ بحث‌های پیشین من با دکتر وکیلی است و تلاشی است برای فهم علمی و فلسفیِ مسئله‌ دیرینه‌ جبر و اختیار و پیامدهای اخلاقی و اجتماعی آن.
#اراده_آزاد #فلسفه #هوشیوار #شروین_وکیلی #مهدی_شفا #جبرگرایی #مسئولیت_اخلاقی #زیست‌شناسی #جامعه‌شناسی #عدالت #مجازات Lees meer

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-ژنتیک، تشخیص پیش از تولد و پزشکی دقیق با دکتر مسعود هوشمند

18 november 2025 · 1 uur 5 min
Afspelen

در این گفت‌وگوی علمی، دکتر مهدی شفا میزبان دکتر مسعود هوشمند، پژوهشگر برجسته‌ ژنتیک پزشکی و استاد پیشین در مرکز ملی مهندسی ژنتیک و زیست‌فناوری ایران (NIGEB) است.
در این گفتگو درباره‌ نقش حیاتی میتوکندری (Mitochondria) در سلامت و بیماری‌های انسان، و همچنین اهمیت هاپلوگروه‌ها (Haplogroups) در بررسی ریشه‌های ژنتیکی، وراثت مادری و تنوع جمعیتی صحبت می‌کنیم.
دکتر هوشمند توضیح می‌دهد که چگونه توالی‌یابی ژنوم (Genome Sequencing) و نمرات چندژنی (Polygenic Scores) به ما امکان می‌دهند تا خطر ابتلا به سرطان و سایر بیماری‌ها را پیش‌بینی کنیم، و چگونه این فناوری‌ها پایه‌گذار پزشکی دقیق (Precision Medicine) و درمان‌های شخصی‌سازی‌شده هستند. در ادامه به آزمایش‌های ژنتیکی پیش از تولد (Prenatal Genetic Diagnosis)، کاربردهای بالینی تست‌های ژنتیکی، و آینده‌ تشخیص‌های مبتنی بر ژنوم در ایران و جهان پرداخته‌ایم. Lees meer

لینک به آزمایشگاه ژنتیک:
https://i-lab.se/en/

کتایهای دکتر هوشمند:
https://ketabrah.com/author/1350-مسعود-هوشمند
https://taaghche.com/author/مسعود-هوشمند

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-میکروبیوم: جهانی نامرئی در بدن ما با دکتر حسام نوذری-بخش دوم

13 november 2025 · 1 uur 12 min
Afspelen

🎙️ در دومین بخش از گفت‌وگوی ویژه‌ی پادکست و کانال هشیوار، دکتر مهدی شفا میزبان دکتر حسام نوذری است تا ادامه‌ بحث درباره‌ی یکی از شگفت‌انگیزترین کشفیات زیست‌شناسی نوین را دنبال کنند: میکروبیوم بدن انسان.
🧫 بدن ما میزبان مجموعه‌ای عظیم از میکروب‌هاست — از باکتری‌ها و ویروس‌ها گرفته تا قارچ‌ها و آرکی‌ها — که در نقاط مختلف بدن زندگی می‌کنند: روده، دهان، بینی، دستگاه تنفسی، پوست و دستگاه تناسلی زنان.
این جمعیت میکروسکوپی، با بیش از صد تریلیون سلول میکروبی و میلیون‌ها ژن بیشتر از ژنوم انسانی، شبکه‌ای زیستی می‌سازد که بدون آن، حیات و سلامت انسان ممکن نیست.
در این گفت‌وگو خواهید شنید که چگونه:
🧬 میکروبیوم روده (Gut microbiome) یکی از کلیدی‌ترین تنظیم‌کننده‌های سیستم ایمنی بدن است و ترکیب آن می‌تواند بر شدت واکنش‌های ایمنی، آلرژی‌ها، چاقی، دیابت نوع ۲، و بیماری‌های التهابی اثر بگذارد. اختلال در تعادل این جامعه‌ی میکروبی (dysbiosis) با بروز بیماری‌هایی مانند کولیت، سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) و حتی برخی سرطان‌ها مرتبط است.
🧠 محور روده–مغز (Gut–Brain Axis) نشان می‌دهد که میکروب‌های روده تنها در هضم و ایمنی نقش ندارند، بلکه از طریق مسیرهای عصبی (عصب واگ)، هورمون‌ها و مولکول‌های شیمیایی، بر خلق‌وخو، اضطراب، افسردگی و عملکرد شناختی تأثیر می‌گذارند. باکتری‌های خاصی مانند Lactobacillus و Bifidobacterium می‌توانند ترکیباتی شبیه سروتونین و GABA تولید کنند و مستقیماً بر فعالیت عصبی مغز اثر بگذارند
🌬️ میکروبیوم تنفسی (Respiratory microbiome) نقش مهمی در سلامت ریه‌ها، آلرژی‌ها و مقاومت در برابر عفونت‌های ویروسی و باکتریایی دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که ارتباطی نزدیک میان روده و ریه وجود دارد — محور روده–ریه (Gut–Lung Axis) — که از طریق سیستم ایمنی و متابولیت‌های باکتریایی برقرار می‌شود و می‌تواند شدت بیماری‌هایی مانند آسم و کووید-۱۹ را تعیین کند.
🫁 میکروبیوم واژینال (Vaginal microbiome) یکی از مهم‌ترین سدهای دفاعی بدن در برابر عفونت‌ها و از عوامل حیاتی در سلامت باروری زنان است. گونه‌هایی مانند Lactobacillus crispatus با تولید اسید لاکتیک، محیطی اسیدی ایجاد می‌کنند که مانع رشد باکتری‌ها و قارچ‌های بیماری‌زا می‌شود؛ به همین دلیل تعادل این جامعه‌ی میکروبی با خطر زایمان زودرس، عفونت‌های مک… Lees meer
اپیزود ویژه-زیست‌ سیاست با دکتر کیارش آرامش

13 november 2025 · 1 uur 23 min
Afspelen

دکتر کیارش آرامش پزشک، متخصص اخلاق زیستی و پژوهشگر برجسته در حوزه‌ فلسفه علم و سیاست سلامت است.
او تحصیلات پزشکی خود را در دانشگاه‌های ایران به پایان رساند و سپس در ایالات متحده در رشته‌ی «اخلاق سلامت» (Healthcare Ethics) تحصیل کرد و به‌عنوان پژوهشگر و استاد دانشگاه فعالیت خود را ادامه داد. دکتر آرامش اکنون مدیر مؤسسه‌ی «جیمز درین» در دانشگاه پن‌وست در ایالت پنسیلوانیاست و از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه‌ی اخلاق زیستی، حقوق پزشکی، و فلسفه‌ی علم محسوب می‌شود. او سال‌ها در زمینه‌ی اخلاق پژوهش‌های زیست‌پزشکی، سیاست‌گذاری سلامت، و رابطه‌ی میان علم، دین و قدرت قلم زده و تدریس کرده است.
در این گفت‌وگو، به بررسی مفهوم «زیست‌سیاست» یا Biopolitics می‌پردازیم — سیاستی که نه‌فقط بر جامعه، بلکه بر خودِ زندگی و بدن انسان‌ها اعمال می‌شود. از دیدگاه‌های میشل فوکو درباره‌ی قدرت و بدن تا گسترش زیست‌سیاست در عصر ژن‌درمانی، داده‌های سلامت، و فناوری‌های نوین، این گفت‌وگو تلاش می‌کند نشان دهد که چگونه علم، اخلاق و سیاست در زمانه‌ی مدرن در هم تنیده شده‌اند.
در ادامه، به نمونه‌های ایرانیِ زیست‌سیاست نیز پرداخته می‌شود؛ از سیاست‌های جمعیتی و سلامت گرفته تا محدودیت‌های مرتبط با بدن و جنسیت.
محورهای اصلی بحث:
چیستی و تاریخچه‌ی زیست‌سیاست در اندیشه‌ی فوکو
نسبت میان علم، فناوری و قدرت در دوران مدرن
تعارض میان آزادی فردی و خیر جمعی در سلامت عمومی
مصادیق زیست‌سیاست در ایران معاصر
نقش اخلاق پزشکی در حفظ کرامت انسان
چشم‌انداز آینده‌ی زیست‌سیاست در عصر داده و هوش مصنوعی Lees meer

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-علم، شبه‌ علم، خرافات واهمیت تفکرعلمی ونقاد با دکترمحمد رضا توکلی‌ صابری

13 november 2025 · 1 uur 33 min
Afspelen

در این گفت‌وگواز پادکست هشیوار، دکتر مهدی شفا میزبان دکتر محمد رضا توکلی‌صابری است — نویسنده، زیست‌شناس و روشنفکری علمی که آثارش نقش بزرگی در ترویج عقل‌گرایی و تفکر علمی در میان فارسی‌زبانان داشته است. دکتر توکلی‌صابری دکترای شیمی پزشکی از دانشگاه دمونتفورت در انگلستان دارد و سال‌ها در ایران، بریتانیا و آمریکا در زمینه‌های علمی و فرهنگی فعالیت کرده است. او از معدود نویسندگانی است که توانسته علم، فلسفه و فرهنگ ایرانی را در آثارش به شکلی سازگار و آموزشی در کنار هم قرار دهد.
در این برنامه به سه کتاب مهم او پرداخته می‌شود:
کتاب «جهان فراطبیعی»
در این اثر، نویسنده با زبانی روشن و دقیق نشان می‌دهد چگونه باورهای ماورایی، خرافات و نیروهای اسرارآمیز در دوران مدرن به شکل‌های تازه‌ای بازتولید شده‌اند. او با بهره‌گیری از یافته‌های علمی و روان‌شناختی توضیح می‌دهد چرا ذهن انسان به سمت باورهای فراطبیعی گرایش دارد و چگونه می‌توان با روش علمی و تفکر انتقادی از آن فاصله گرفت.
کتاب «علم چیست؟»
این کتاب پرسش بنیادین «علم چیست؟» را از دیدگاه فلسفی و آموزشی بررسی می‌کند. نویسنده توضیح می‌دهد چه چیزی علم را از عقیده، تجربه شخصی یا ایمان متمایز می‌کند، و چرا درک درست از روش علمی برای رشد فرهنگی و توسعه‌ی اجتماعی حیاتی است.
کتاب «شبه‌علم چیست؟»
در این کتاب، دکتر توکلی‌صابری به ریشه‌ها و سازوکارهای شبه‌علم می‌پردازد — از شبه‌پزشکی و شبه‌عرفان گرفته تا تئوری‌های توطئه و ادعاهای غیرقابل‌اثبات. او توضیح می‌دهد چرا انسان‌ها جذب این باورها می‌شوند و چگونه آموزش، رسانه و تفکر نقاد می‌تواند جامعه را از خطر فریب و جهل محافظت کند.
محور گفت‌وگو
در این گفت‌وگو مرز میان علم، شبه‌علم و نظریه‌های توطئه بررسی می‌شود.
بحث بر سر این است که چرا با وجود رشد علم، باورهای غیرعلمی و خرافی هنوز در جوامع انسانی نفوذ دارند، چه عواملی باعث گسترش آن‌ها می‌شوند، و نقش آموزش علمی در مقابله با آن چیست. بخش مهمی از گفتگو به اهمیت پرورش تفکر نقادانه در کودکان اختصاص دارد. اگر از کودکی بیاموزیم چگونه سؤال درست بپرسیم، چگونه منبع معتبر را تشخیص دهیم و چگونه میان باور و شواهد تمایز بگذاریم، در بزرگسالی کمتر قربانی فریب، خرافه و تبلیغات گمراه‌کننده خواهیم شد. Lees meer

پیام گفت‌وگو:
علم فقط مجموعه‌ای از دانسته‌ها نیست؛ بلکه روشی برای …
ریچارد داوکینز: از ژن خودخواه تا سامانه های نوظهور-سخنرانی درگروه حلقه دیدگاه نو

10 november 2025 · 2 uur 7 min
Afspelen

در این سخنرانی، سیر تحول نگاه زیست‌شناسی فرگشتی از دیدگاه ژن‌محور ریچارد داوکینز تا رویکرد سامانه‌ای و چندسطحی فیلیپ بال. همچنین ارتباط میان علم، معنا، و نقد باور دینی در پرتو آثار مهمی چون The Selfish Gene، The Genetic Book of the Dead، How Life Works و The God Delusion تحلیل شد. Lees meer

۱. «ژن خودخواه» و تغییر زاویه‌ی دید در تکامل

کتاب The Selfish Gene در ۱۹۷۶ نقطه‌ی عطفی در فهم تکامل بود.
در آن، داوکینز استدلال می‌کند که واحد اصلی انتخاب طبیعی، ژن است، نه فرد یا گونه.
بدن‌ها، رفتارها و حتی همکاری‌های اجتماعی در نهایت سازوکارهایی برای بقای ژن‌ها هستند.

اما فراتر از مفهوم علمی، این نگاه تصویری تازه از زندگی ارائه می‌کند: حیات، شبکه‌ای از اطلاعات است که در گذر زمان، خود را از طریق بدن‌ها و گونه‌ها بازتولید می‌کند. همین ایده، بعداً در کتاب‌های دیگر او مانند The Extended Phenotype گسترش یافت و زمینه‌ گفت‌وگوی گسترده‌ای میان زیست‌شناسی، فلسفه و نظریه‌ی اطلاعات فراهم آورد.

۲. «کتاب ژنتیکی مردگان»: ژن به‌عنوان حافظه‌ی زمین

در اثر متأخر داوکینز، The Genetic Book of the Dead، ژن‌ها دیگر صرفاً بازیگران رقابت نیستند، بلکه خاطره‌ی تکامل زمین به شمار می‌آیند. ژنوم هر موجود زنده، نوعی آرشیو از محیط و شرایط زیستی نیاکانش است؛ بنابراین مطالعه‌ی DNA نه‌تنها زیست‌شناسی امروز، بلکه تاریخ فرگشتی زمین را آشکار می‌کند. ایده‌ی مرکزی این بخش آن است که حیات، تاریخ را در خود حمل می‌کند.
ژن‌ها کتابخانه‌ای از جهان‌های گذشته‌اند و طبیعت، خواننده‌ی بی‌وقفه‌ی آن‌هاست.

۳. «چگونه زندگی کار می‌کند»: بازگشت از تقلیل‌گرایی به شبکه

فیلیپ بال در کتاب How Life Works نقدی بنیادی به تقلیل‌گرایی ژن‌محور ارائه می‌کند.
او بر این باور است که زندگی را نمی‌توان فقط از پایین به بالا، با تمرکز بر ژن و مولکول فهمید.
حیات محصول ظهور (emergence) از تعامل میان سطوح گوناگون — ژن، سلول، بافت، بدن و محیط — است. در این رویکرد، سلول‌ها نه ماشین‌هایی برنامه‌نویسی‌شده، بلکه سامانه‌هایی پویا و خودتنظیم‌اند. جهان زنده از بازخورد میان اجزا ساخته می‌شود؛ همان‌گونه که هوش، آگاهی و پیچیدگی از هم‌کنشی میان نورون‌ها برمی‌خیزند. این دیدگاه، زیست‌شناسی را از نگاه مکانیکی قرن بیستم به سوی زیست‌شناسی شبکه‌ای و پویا سوق می‌دهد — جایی که …
اپیزود ویژه-ریشه‌های دین، نسبت علم و ایمان، طبیعت‌گرایی و اخلاق در جهانی بیخدا با وریا امیری

3 november 2025 · 1 uur 15 min
Afspelen

در این گفت‌وگوی فلسفی از پادکست هشیوار،میزبان آقای وریا امیری هستم برای گفت‌وگویی درباره‌ پرسش‌های جاودانه‌ی بشر:
چرا دین پدید آمد؟
آیا جهان بدون خدا می‌تواند معنا داشته باشد؟
و در عصری که علم جای اسطوره را گرفته،
آیا هنوز می‌توان از ایمان، اخلاق و معنویت سخن گفت؟ Lees meer

در این گغتگو می‌شنوید درباره:
🕊️ خاستگاه دین و فرگشت باور به خدا
⚙️ طبیعت‌گرایی و فیزیکالیسم؛ جهان بدون ماوراء
⚡️ علم و دین؛ تعارض یا گفت‌وگو؟
🌗 معنویت و معنا در جهان بی‌خدا
🌱 اخلاق، گیاه‌خواری و حقوق حیوانات
🔥 نقد نواندیشی دینی در ایران و بن‌بست ایمان مدرن
این گفت‌وگو تلفیقی است از علم، فلسفه و تأمل اخلاقی، تلاشی برای فهم دوباره‌ی رابطه‌ انسان با جهان، در زمانی که اسطوره‌ها رنگ باخته‌اند اما پرسش‌های بشر هنوز زنده‌اند.

میزبان: دکتر مهدی شفا
مهمان: آقای وریا امیری
پادکست هشیوار را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:
https://pod.link/1707646743

#مهدی_شفا #وریا_امیری #پادکست_هشیوار #دین #فلسفه #طبیعت‌گرایی #اخلاق #پیتر_سینگر #نواندیشی_دینی #گیاه‌خواری #فیزیکالیسم #علم_و_ایمان #پادکست_فلسفی

Send us Fan Mail

Support the show
بیداری انسان و رهایی حیوانات – اکنون

26 oktober 2025 · 1 uur 4 min
Afspelen

پادکست هشیوار – سخنرانی دکتر مهدی شفا
🧠 موضوع: رهایی حیوانات و اخلاق مهربانی
بر اساس کتاب Animal Liberation Now اثر پیتر سینگر (۲۰۲۳) Lees meer

در این سخنرانی علمی و فلسفی، دکتر مهدی شفا نگاهی ژرف به اندیشه‌های پیتر سینگر، فیلسوف استرالیایی و بنیان‌گذار اخلاق فایده‌گرای مدرن، می‌اندازد.
او با تکیه بر داده‌های عصب‌شناسی، زیست‌شناسی رفتاری و پژوهش‌های محیط‌زیستی، نشان می‌دهد که توانایی رنج کشیدن باید معیار اصلی ارزش اخلاقی باشد — نه گونه، نژاد یا میزان هوش.

این سخنرانی ضمن مرور ریشه‌های فلسفی فایده‌گرایی، به مفاهیمی چون رنج حیوانات در مزارع صنعتی، گونه‌گرایی (Speciesism)، پیامدهای زیست‌محیطی دام‌پروری، و نقش اخلاق در کاهش رنج می‌پردازد.
دکتر شفا همچنین پیوندی میان آموزه‌های دینیِ مبتنی بر رحمت و یافته‌های علمی درباره‌ی آگاهی و احساس درد در حیوانات برقرار می‌کند — گفت‌وگویی میان ایمان و خرد در خدمت شفقت و مهربانی.

«رهایی حیوانات، رهایی انسان از بی‌تفاوتی است.» — پیتر سینگر

📚 این سخنرانی دعوتی است به بازاندیشی در معنای انسانیت، اخلاق و مسئولیت ما در برابر همه‌ی موجودات زنده.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-گیاهخواری و‌ اخلاق حیوانات با پوریا حسن زاده

25 oktober 2025 · 59 min
Afspelen

در این گفت‌وگو از پادکست هشیوار، با آقای پوریا حسن‌زاده فعال اجتماعی و حقوق حیوانات و مروج کیاهخواری در شبکه های اجتماعی درباره‌ی اخلاق، رنج حیوانات، و مسئولیت انسان در برابر گونه‌های دیگر صحبت کردیم از پوریا درباره سفر خودش از گوشتخواری به وگانیسم پرسبدم. Lees meer

این بحث بر پایه‌ دیدگاه‌های فیلسوف معاصر پیتر سینگر در کتاب Animal Liberation Now شکل گرفته است.

سینگر، از برجسته‌ترین چهره‌های فلسفه‌ی اخلاق فایده‌گرایانه (Utilitarianism)، معتقد است:
• ملاک اخلاقی نه گونه‌ی زیستی، بلکه توانایی رنج کشیدن است.
• هر موجودی که قادر به تجربه‌ی درد و رنج است، سزاوار ملاحظه‌ی اخلاقی است.
• نادیده گرفتن رنج حیوانات فقط به‌دلیل «گونه‌ی متفاوت» بودنشان نوعی گونه‌پرستی (Speciesism) است؛ همان‌گونه که نژادپرستی یا تبعیض جنسیتی، شکلی از تبعیض اخلاقی‌اند.
• صنعت گوشت، لبنیات و آزمایش‌های حیوانی موجب رنج گسترده‌ای می‌شود که نمی‌توان آن را با منافع کوچک انسانی توجیه کرد.

سینگر تأکید می‌کند که تغییر رژیم غذایی به سوی گیاه‌خواری یا وگانیزم آگاهانه، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای کاهش رنج در جهان است.
او نمی‌گوید انسان‌ها باید کامل و بی‌نقص باشند، بلکه دعوت می‌کند تا از رنج غیرضروری دیگر موجودات بکاهیم و به‌جای سنت، با اخلاق و آگاهی زندگی کنیم.

📚 گفت‌وگو درباره‌:
• ریشه‌های اخلاق فایده‌گرایانه
• گونه‌پرستی و مرز میان انسان و حیوان
• آیا خوردن گوشت از نظر اخلاقی قابل دفاع است؟
• و نقش انتخاب فردی در ساختن جهانی مهربان‌تر.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-خرافات و شبه علم با امیرحسین کرد افشاری (گروه علمی زودیاک)

25 oktober 2025 · 1 uur 21 min
Afspelen

خرافات و شبه‌علم مفاهیمی هستند که به شکل‌های مختلف در جوامع بشری وجود داشته‌اند و ریشه‌های عمیقی در تاریخ، فرهنگ و روان‌شناسی انسان دارند. خرافات باورهایی هستند که بدون پشتوانه علمی و منطقی شکل گرفته‌اند و اغلب از ترس، جهل یا نیاز به کنترل ناشناخته‌ها سرچشمه می‌گیرند. شبه‌علم نیز مجموعه‌ای از باورها یا ادعاهایی است که به ظاهر علمی به نظر می‌رسند اما فاقد روش‌شناسی دقیق و شواهد تجربی معتبر هستند. این پدیده‌ها از نظر روان‌شناختی به دلیل تمایل مغز انسان به یافتن الگوها و معنا در اطلاعات ناقص یا تصادفی شکل می‌گیرند و اغلب در مواقع بحران یا اضطراب تقویت می‌شوند. خطر این باورها در این است که می‌توانند باعث گسترش اطلاعات نادرست، تصمیم‌گیری‌های غلط و حتی رفتارهای خطرناک شوند. از درمان‌های غیرعلمی گرفته تا بی‌اعتمادی به علم، این مفاهیم می‌توانند جامعه را از مسیر توسعه و پیشرفت دور کنند. راهکارهای مقابله با این پدیده‌ها شامل ترویج تفکر انتقادی، آموزش مهارت‌های ارزیابی منابع اطلاعاتی، تقویت سواد علمی و افزایش شفافیت و پاسخ‌گویی در نهادهای علمی و سیاسی است. همچنین گفتگوهای باز و بدون قضاوت با افرادی که چنین باورهایی دارند می‌تواند به کاهش مقاومت آن‌ها در برابر اطلاعات درست کمک کند. Lees meer

دراین گفتگو با آقای امیرحسین کرد افشاری از گروه علمی زودیاک همراه یودم تا با رویکردی علمی و انتقادی به بررسی ریشه‌های فرگشتی، روان‌شناختی و اجتماعی خرافات و شبه‌علم بپردازیم. تلاش کردیم تا با ارائه مثال‌های ملموس از جامعه ایران، نحوه شکل‌گیری و گسترش این باورها رو تحلیل کنیم. همچنین عواقب منفی و خطرات این پدیده‌ها برای تصمیم‌گیری فردی و جمعی رو برجسته کردیم و در آخر راهکارهایی عملی را برای مقابله با آن‌ها از طریق آموزش تفکر انتقادی، ارتقای سواد رسانه‌ای و ترویج روش علمی پیشنهاد کردیم.

هدف ما در این گفتگو نه تنها آشکارسازی ضعف‌های منطقی این گونه باورها، بلکه ایجاد زمینه‌ای برای گفتگو و درک بهتر دلایل فرگشتی، روان‌شناختی و اجتماعی آن‌ها است.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-ریشه ها و مبانی فلسفه و اخلاق در دنیای معاصر با دکتر سروش دباغ

23 oktober 2025 · 1 uur 12 min
Afspelen

در این گفت‌وگوی ویژه، به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های فلسفه و اندیشه‌ی معاصر می‌پردازیم: Lees meer

ریشه اخلاق در کجاست؟ رابطه‌ اخلاق با دین، فقه و زندگی روزمره‌ی انسان امروز چیست؟

دکتر سروش دباغ — فیلسوف، نواندیش دینی و روانشناس در آثار و گفت‌وگوهایش کوشیده است که اخلاق را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از احکام مطلق، بلکه به‌مثابه عرصه‌ای زنده، انسانی و عقلانی بازتعریف کند. در این گفت‌وگوی عمیق و تأمل‌برانگیز، به بررسی دیدگاه‌های دکتر سروش دباغ درباره‌ فلسفه، اخلاق، و نسبت دین با عقلانیت اخلاقی می‌پردازیم. ایشون بر این باور است که اخلاق، امری مقدم بر فقه و حتی بر دین نهادینه‌شده است؛ دینی که با کرامت انسان، عدالت، و وجدان اخلاقی ناسازگار باشد، نیازمند بازفهمی و نوسازی است. او در آثارش از ایده‌ی «دینِ اخلاقی‌شده» دفاع می‌کند؛ دینی انسان‌مدار، رنج‌کاه و آزاداندیش که هدفش رشد وجدان و فضیلت در زندگی روزمره است، نه صرفاً اجرای احکام.

در این گفت‌وگو درباره‌ی محورهای زیرهم صحبت می‌کنیم:
چیستی فلسفه و نقش آن در زندگی روزمره
ریشه اخلاق
نسبت اخلاق، فقه و دین در جهان مدرن
مفهوم «دین اخلاقی‌ شده» و کرامت انسان
فایده‌ گرایی قاعده‌محور و نقش آن در جامعه
ایمان، عقلانیت و وجدان اخلاقی در روزگار ما
اخلاق در سیاست، اقتصاد و رعایت حقوق حیوانات

این گفت‌وگو تلاشی است برای بازاندیشی در معنای اخلاق و مسئولیت در جهانی که بیش از هر زمان دیگر به خرد، همدلی و گفت‌وگو نیاز دارد.

📚 آثار مهم دکتر سروش دباغ در حوزه اخلاق:
درس‌گفتارهايي در فلسفه اخلاق
عام و خاص در اخلاق
درباب روشنفكري ديني و اخلاق
امر اخلاقي، امر متعالي
زمين فقه و آسمان اخلاق

لینک وب سایت دکتر سروش دباغ:
http://soroushdabagh.com

لینک کانال تلگرام دکتر سروش دباغ:
https://t.me/Soroushdabbagh_Official

🟪 گفت‌وگو و تدوین: دکتر مهدی شفا
🎧 پادکست هشیوار | Houshivar Podcast

Send us Fan Mail

Support the show
انسان فراتر از فرگشت: انتخاب میان طبیعت و اخلاق

23 oktober 2025 · 1 uur 21 min
Afspelen

ما انسان‌ها حاصل میلیون‌ها سال فرگشت هستیم.
مغز ما هنوز فرمان‌هایی را اجرا می‌کند که برای بقا در جنگل‌های نخستین طراحی شده‌اند: رقابت، خشم، ترس، خشونت و خودخواهی.
اما در دنیای امروز، همین صفات طبیعی می‌توانند ویران‌گر باشند.
در این گفت‌وگو، از رابطه‌ی میان زیست‌شناسی فرگشتی و اخلاق انسانی می‌گوییم:
آیا باید از طبیعت و غریزه پیروی کنیم؟
یا می‌توانیم فراتر برویم و بر اساس وجدان، آگاهی و همدلی عمل کنیم؟
فرگشت ما را ساخت، اما این اخلاق است که می‌تواند ما را نجات دهد. Lees meer

در این گفت‌وگو با دوست و همکار خویم-رضا امیر-میزبان پادکست مهرانگیز از ریشه‌های زیستی این احساسات تا راه‌های کنترل‌شان در دنیای امروز پرداختیم — از نقش مغز گرفته تا تأثیر فرهنگ و آگاهی.
اگر به ارتباط بین زیست‌شناسی، اخلاق و روان انسان علاقه‌مندید، این گفتگو را از دست ندهید.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-میکروبیوم: جهانی نامرئی در بدن ما با دکتر حسام نوذری-بخش اول

23 oktober 2025 · 1 uur 18 min
Afspelen

در این اپیزود از پادکست و کانال هوشیوار، من میزبان دکتر حسام نوذری هستم و درباره‌ یکی از شگفت‌انگیزترین کشفیات علم زیست‌شناسی نوین با ایشون گفت‌وگو می‌کنم: میکروبیوم بدن انسان.
میکروبیوم مجموعه‌ای از میلیاردها میکروب است که در بدن و روی پوست ما زندگی می‌کنند — از باکتری‌ها و ویروس‌ها گرفته تا قارچ‌ها و آرکی‌ها — و نقشی تعیین‌کننده در سلامت یا بیماری ما دارند. در این دو بخش گفت‌وگو خواهید شنید که چگونه میکروبیوم روده می‌تواند بر سیستم ایمنی، مغز، خلق‌وخو، چاقی، آلرژی، بیماریهای مختلف و حتی رفتارهای معمولی ما تأثیر بگذارد.
در این برنامه از منظر علمی صحبت می کنیم که چرا بدن انسان را باید اکوسیستمی زنده و پویا دانست، نه مجموعه‌ای از سلول‌های انسانی صرف. این گفت‌وگو پلی است میان زیست‌شناسی، پزشکی و حتی فلسفه‌ زندگی — یادآوری این حقیقت که ما نه تنها در جهان زندگی می‌کنیم، بلکه جهانی زنده هم در درون خود داریم. Lees meer

دکتر حسام نوذری یکی از چهره‌های برجسته در حوزه پریودانتولوژی و دندانپزشکی ترمیمی است. در سال ۲۰۰۲ به مؤسسه ملی پیوند اعضا (NIT) پیوست تا ارتباط میان بیماری‌های لثه و عوارض پیوند را بررسی کند. همچنین وی سردبیر کتاب مرجع Aesthetic Periodontal Therapy: Periodontology 2000 است. او یک دوره تخصصی پریودانتیک/ارتودانتیک در USC راه‌اندازی کرد که بر نقش ویروس‌ها، به‌ویژه خانواده هرپس، در بیماری‌های لثه تأکید دارد. پژوهش‌های او حوزه‌های ایمپلنتولوژی، ارتودانتیک همراه با پیوند استخوان، میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی اطراف ایمپلنت‌ها، و بازسازی هدایت‌شده بافتی و استخوانی را در بر می‌گیرد. در نمایه‌های علمی بین‌المللی، او بیش از ۱۰۰ مقاله پژوهشی منتشر کرده که بسیاری از آن‌ها در مجلات معتبر داوری‌شده به چاپ رسیده و در سراسر جهان مورد استناد قرار گرفته‌اند.
دکتر نوذری، علاوه بر دستاوردهای گسترده علمی در سطح جهانی، در زمینه ترویج علم و تفکر انتقادی برای جامعه ایرانی نیز نقش الهام‌بخشی ایفا کرده است. او با رویکردی مبتنی بر شواهد علمی و روش‌شناسی دقیق، همواره بر اهمیت شک‌ گرایی علمی، ارزیابی انتقادی ادعاها، و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای اطلاعات تأکید کرده است.
ایشون در سخنرانی‌ها، مقالات، و گفت‌وگوهای خود، تلاش کرده است تا پلی میان دانش علمی پیشرفته و جامعه فارسی‌زبان ایجاد کند. همچنین ب…
کتاب ژنتیک مردگان-پیشگفتارمترجمان

23 oktober 2025 · 8 min
Afspelen

«کتاب ژنتیک مردگان» اثر ریچارد داوکینز، سفری است به ژرفای فرگشت و نقش ژن‌ها در تداوم حیات.
داوکینز، که از مهم‌ترین چهره‌های زیست‌شناسی فرگشتی است، در این اثر دیدگاه ژن‌محور خود را گسترش می‌دهد و نشان می‌دهد ژن‌ها پس از مرگ فرد نیز به بقای خویش ادامه می‌دهند؛ زیرا ما تنها حاملان موقت اطلاعاتی هستیم که میلیون‌ها سال پیش آغاز شده‌اند. Lees meer

او با استعاره‌ی شاعرانه‌ی پالیمسیست — کاغذی که نوشته‌هایش پاک شده ولی رد قدیمی‌اش باقی مانده — ژن‌ها را توصیف می‌کند؛ میراثی از گذشته که در لایه‌های حیات امروز نیز دیده می‌شود.
از نظر داوکینز، هر موجود زنده فصلی از کتاب ناتمام تاریخ فرگشت است.

این کتاب نه فقط درباره‌ی ژن و مولکول، بلکه درباره‌ی رفتار، ایثار و همکاری در طبیعت نیز هست.
بر پایه‌ی نظریه‌ی «انتخاب خویشاوندی» ویلیام همیلتون، داوکینز توضیح می‌دهد که فداکاری جانوران در برابر بستگانشان راهی برای تداوم ژن‌های مشترک است.
در بخش‌هایی نیز از دانشمندی خیالی در آینده بهره می‌گیرد تا نگاه فرگشتی را در مطالعه‌ی گونه‌های ناشناخته به تصویر بکشد.

در مجموع، داوکینز زیست‌شناسی را از محدوده‌ی آزمایشگاه فراتر می‌برد و آن را به سفری فلسفی و شاعرانه در میان تاریخ حیات بدل می‌سازد.
این ترجمه تلاشی است برای رساندن همان شگفتی و حیرتی که داوکینز در دل علم برمی‌انگیزد، به فارسی‌زبانانی که می‌خواهند زندگی را نه فقط از بیرون، بلکه از درون ژن‌ها ببینند.

Send us Fan Mail

Support the show
فرزندآوری در دنیای امروز: حق، مسئولیت یا خودخواهی؟

14 oktober 2025 · 1 uur 28 min
Afspelen

در این اپیزود یه همراه دوست و همکار عزیزم رضا امیر-میزبان پادکست مهرانگیز- به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های انسان معاصر می‌پردازیم:
آیا فرزندآوری امری اخلاقی است؟
در گذشته، داشتن فرزند امری طبیعی و حتی وظیفه‌ای دینی و اجتماعی شمرده می‌شد؛ اما امروز، با افزایش آگاهی از مسائل اقتصادی، زیست‌محیطی، روانی و فلسفی، بسیاری از ما از خود می‌پرسیم:
آیا آوردن انسانی دیگر به جهانی پر از بحران، فقر و نابرابری تصمیم درستی است؟
در این گفت‌وگو، نگاهی می‌اندازیم به دیدگاه‌های فلسفی، اخلاقی، مذهبی و زیست‌شناختی (تکاملی) درباره فرزندآوری:
از فایده‌گرایی پیتر سینگر تا ضدتولیدگرایی دیوید بناتار،
از آموزه‌های دینی تا چالش‌های محیط‌زیستی و جمعیتی،
و از غرایز فرگشتی انسان تا مسئولیت اخلاقی نسل امروز در برابر آینده.
🎧 در پایان، پرسش محوری این اپیزود چنین است:
در جهانی پر از رنج و امید، آیا آوردن یک انسان دیگر به دنیا، در این زمان، تصمیمی اخلاقی است یا نه؟ و اگه هست، چه شرایطی رو باید در نظر گرفت؟ Lees meer

لینک پادکست مهرانگیز: https://pod.link/1707156326

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-فرگشت مغز انسان یا دکترتقی کیمیایی-اسدی

14 oktober 2025 · 1 uur 39 min
Afspelen

🧠 فرگشت مغز انسان
در جلسه ششم با حضور دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، پزشک و عصب‌شناس برجسته، درباره‌ی مسیر فرگشتی مغز انسان، ساختارهای اصلی آن، و نقش محیط، در رشد مغز انسان صحبت می‌کنیم.
داستان مغز انسان، داستان میلیون‌ها سال سازگاری و تغییر است — از مغزهای ساده‌ی ماهیان اولیه تا ساختار پیچیده‌ای که امروز تفکر، یادگیری و خلاقیت ما را ممکن می‌سازد. در طول این مسیر طولانی، مغز نیاکان ما به‌تدریج بزرگ‌تر و کارآمدتر شد؛ بخش‌هایی برای کنترل حرکت، احساسات، زبان و برنامه‌ریزی آینده شکل گرفتند.
از مغز ابتدایی خزندگان که تنها وظیفه‌اش بقا بود، تا سامانه‌ی لیمبیک که احساسات و روابط اجتماعی را ممکن کرد، و سپس نئوکورتکس در انسان که مسئول منطق، تصمیم‌گیری و خلاقیت است — همه‌ی این تغییرات نشان می‌دهد که چگونه فرگشت، مغز را از ابزاری برای زنده‌ماندن به ابزاری برای اندیشیدن تبدیل کرد. Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد. پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت. از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است.
دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله: • «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو • «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک • «تصویر بزرگ» اثر شون کرول • «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین مالابو …
اپیزود ویژه-سیستم های پیچیده، آشوبناک، پدیده نوظهور و اراده آزاد با دکتر شروین وکیلی

14 oktober 2025 · 1 uur 35 min
Afspelen

در این اپیزود با دکتر شروین وکیلی به سفری علمی وکمی هم فلسفی وارد می‌شویم؛ سفری به جهان شگفت‌انگیز سیستم‌های پیچیده، جایی که اجزای ساده در تعامل با هم رفتارهایی پدید می‌آورند که هیچ‌گاه در تک‌ تک اجزا دیده نمی‌شوند. این همان دنیای پدیده‌های نوظهور است؛ از الگوهای آب‌وهوایی و حرکت کهکشان‌ها گرفته تا شبکه‌های عصبی مغز انسان.
در این میان، نظریه‌های آشوب نشان می‌دهند چگونه تغییرات کوچک می‌توانند پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی و عظیمی ایجاد کنند. این نگاه، پرسشی اساسی درباره ماهیت اراده آزاد پیش می‌کشد: اگر جهان بر پایه قانون‌های پیچیده و آشوبناک بنا شده، جایگاه تصمیم‌گیری انسانی کجاست؟ آیا اراده آزاد صرفاً توهمی است که از تعامل میلیاردها نورون مغزی زاده می‌شود، یا واقعیتی نوظهور است که از دل همین پیچیدگی برمی‌خیزد؟
دکتر شروین وکیلی با بهره‌گیری از دانش میان‌رشته‌ای خود در جامعه‌شناسی، تاریخ و فلسفه، ما را به گفت‌وگویی عمیق دعوت می‌کند تا نسبت میان پیچیدگی، آشوب، نوظهوری و آزادی انسان را بازاندیشی کنیم. این اپیزود، پلی است میان علم و فلسفه، و تلاشی است برای درک بهتر جایگاه ما در جهانی پر از نظم و بی‌نظمی.
دکتر شروین وکیلی، جامعه‌شناس، نویسنده، پژوهشگر و نظریه‌پردازی است که آثارش بیشتر در حوزه‌های جامعه‌شناسی تاریخی، فلسفه‌ی علم، اسطوره‌شناسی، مطالعات فرهنگی و ایران‌شناسی شناخته می‌شود.
او مدرک دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرده و سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلف را دارد. دکتر وکیلی به‌ویژه برای ارائه و بسط دیدگاه‌های ترکیبی بین علوم اجتماعی، روان‌شناسی تحلیلی (یونگ)، اسطوره‌شناسی تطبیقی و نظریه‌ی سیستم‌ها شناخته می‌شود.
از جمله آثار و پروژه‌های شاخص او می‌توان به کتاب‌های:
ایران‌شناسی و اسطوره‌شناسی ایرانی
مقدمه‌ای بر روش‌شناسی علوم انسانی
تاریخ تمدن ایران
و مقالات تحلیلی درباره مدرنیته، هویت ایرانی، بحران‌های فرهنگی و فلسفه‌ی تاریخ اشاره کرد.
دکتر وکیلی تلاش می‌کند مفاهیم جامعه‌شناسی را با ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی ایران پیوند بزند و نگاهی چندرشته‌ای به مطالعه فرهنگ ایرانی ارائه دهد. او معتقد است تحلیل جامعه‌ی ایرانی بدون شناخت اسطوره‌ها، تاریخ و ساختارهای ناخودآگاه جمعی ممکن نیست.
دکتر وکیلی بر مبنای سرمشق نظریهٔ سیستم‌های پیچیده دستگاهی مفهومی دربارهٔ ا… Lees meer
آیا واکسن و استامینوفن با "اختلال طیف اوتیسم" ارتباط دارد؟

28 september 2025 · 30 min
Afspelen

در این اپیزود به موضوع دلایل افزایش نرخ اختلال طیف اوتیسم می‌پردازم:
🔹 معرفی اوتیسم، طیف و مفهوم «تنوع عصبی»
🔹 بررسی دلایل افزایش آمار تشخیص در دو دهه اخیر
🔹 نقش ژنتیک (حدود ۸۰٪ وراثت‌پذیری) و عوامل محیطی
🔹 مرور ادعاهای جنجالی دربارهٔ واکسن و استامینوفن در دوران بارداری و پاسخ علم به آن‌ها
🔹 تحلیل فلسفی و اخلاقی: طبی‌سازی، اقتصاد تشخیصی و مرزهای علمی اوتیسم
🔹 توصیه‌هایی برای خانواده‌ها، غربالگران و سیاست‌گذاران در مدیریت بهتر اوتیسم Lees meer

در پایان، به یک نکتهٔ مهم اشاره می‌کنم: دخالت سیاستمداران در توصیه‌های پزشکی، مثل ترساندن مردم از واکسن یا دارو، نه‌تنها غیراخلاقی است، بلکه می‌تواند برای سلامت عمومی بسیار خطرناک باشد.

گفتگو با پادکست مهرانگیز در مورد اختلال طیف اوتیسم:

https://castbox.fm/vd/770412023

Nature Episode:

https://podcasts.apple.com/us/podcast/nature-podcast/id81934659?i=1000728586817

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-آگاهی، خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب با دکتر تقی کیمیایی‌اسدی-جلسه تکمیلی

27 september 2025 · 1 uur 47 min
Afspelen

🧠💤 آگاهی، خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب-جلسه تکمیلی
در جلسه پنجم با حضور دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، پزشک و عصب‌شناس برجسته، به ادامه بررسی علمی و عصب شناختی آگاهی، خواب و رؤیا می‌پردازیم. آقای دکتر کیمیایی-اسدی به برخی سوالات مخاطبان هم پاسخ میدهند. Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد. پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت. از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است.
دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله: • «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو • «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک • «تصویر بزرگ» اثر شون کرول • «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین مالابو • «تجسسی در وهم اراده آزاد و مسئولیت اخلاقی» اثر گرگ دی کروسو برای آشنایی بیشتر با نظرات و آثار او، می‌توانید به کانال تلگرام رسمی وی مراجعه کنید
https://t.me/Taghi_kimyai

لینک مقالات علمی که در گفتگو صحبت شد:

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09235-0
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09226-1
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(01)07100-8/abstract

پادکست مایکل شرمر:
https://pod.link/1352860989

مناظره کریستوف کخ و مایکل اگنور در مورد آگاهی:
https://youtu.be/Alz3SD_G-KI?…
اپیزود ویژه-نگاهی علمی و نقادانه به واکسن با دکتر حسام نوذری

20 september 2025 · 1 uur 30 min
Afspelen

در بخش سوم گفت‌وگوی خود با دکتر حسام نوذری، درباره‌ موضوع واکسن، واکسن های mRNA بخصوص واکسن کووید، اهمیت واکسیناسیون درپیشگیری از بیماریهای عفونی و دیدگاههای امروز جامعه پزشکی و وزیر بهداشت امریکا در این خصوص صحبت کردیم. Lees meer

دکتر حسام نوذری، متولد شیراز، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه پریودانتولوژی و دندانپزشکی ترمیمی است. او در سال‌های ۲۰۱۲-۱۹۹۵ جوان‌ترین مدیر برنامه پریودانتیکس پیشرفته دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) بود و برنامه‌ای را بنیان گذاشت که بازتاب دیدگاه‌های شخصی او در مسائل کلیدی این رشته بود.
دکتر نوذری بنیان‌گذار آکادمی تایپه برای دندانپزشکی ترمیمی در تایوان است و از میان اعضای آمریکایی، تنها دو نفر عضو آکادمی علوم پزشکی دولتی دنیپروپتروفسک در اوکراین هستند که او یکی از آن‌هاست.
دکتر نوذری در سال ۲۰۰۲ به مؤسسه ملی پیوند اعضا (NIT) پیوست تا ارتباط میان بیماری‌های لثه و عوارض پیوند را بررسی کند. همچنین وی سردبیر کتاب مرجع Aesthetic Periodontal Therapy: Periodontology 2000 است. او یک دوره تخصصی پریودانتیک/ارتودانتیک در USC راه‌اندازی کرد که بر نقش ویروس‌ها، به‌ویژه خانواده هرپس، در بیماری‌های لثه تأکید دارد.
پژوهش‌های او حوزه‌های ایمپلنتولوژی، ارتودانتیک همراه با پیوند استخوان، میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی اطراف ایمپلنت‌ها، و بازسازی هدایت‌شده بافتی و استخوانی را در بر می‌گیرد. در نمایه‌های علمی بین‌المللی، او بیش از ۱۰۰ مقاله پژوهشی منتشر کرده که بسیاری از آن‌ها در مجلات معتبر داوری‌شده به چاپ رسیده و در سراسر جهان مورد استناد قرار گرفته‌اند.
دکتر نوذری، علاوه بر دستاوردهای گسترده علمی در سطح جهانی، در زمینه ترویج علم و تفکر انتقادی برای جامعه ایرانی نیز نقش الهام‌بخشی ایفا کرده است. او با رویکردی مبتنی بر شواهد علمی و روش‌شناسی دقیق، همواره بر اهمیت شک‌ گرایی علمی، ارزیابی انتقادی ادعاها، و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای اطلاعات تأکید کرده است.
ایشون در سخنرانی‌ها، مقالات، و گفت‌وگوهای خود، تلاش کرده است تا پلی میان دانش علمی پیشرفته و جامعه فارسی‌زبان ایجاد کند. همچنین با تأکید بر اهمیت پژوهش مستقل، شفافیت علمی، و تکیه بر داده‌های معتبر، او نشان داده است که ارتقای سلامت عمومی تنها از مسیر آگاهی‌بخشی علمی و فرهنگ‌سازی در میان مردم و متخصصان می‌گذرد. این پیام، …
تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد-بخش دوم

16 september 2025 · 1 uur 7 min
Afspelen

«تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد»
(Fluke: Chance, Chaos, and Why Everything We Do Matters – نوشتهٔ برایان کِلاس) Lees meer

در این اپیزود به کتابی می‌پردازم که تصویری تازه و جالب از جهان و زندگی ما ترسیم می‌کند. برایان کِلاس، استاد علوم سیاسی دانشگاه کالج لندن، در کتاب تصادف نشان می‌دهد که چگونه لحظه‌هایی ظاهراً کوچک می‌توانند سرنوشت فردی، اجتماعی و حتی کل تاریخ بشر را تغییر دهند.

از راننده‌ای که در سارایوو مسیر اشتباه رفت و باعث آغاز جنگ جهانی اول شد، تا دانشمندی که به‌طور اتفاقی پنی‌سیلین را کشف کرد و میلیون‌ها نفر را از مرگ نجات داد—این کتاب پر است از روایت‌هایی که ثابت می‌کنند جهان می‌توانست کاملاً طور دیگری باشد.

اما این همهٔ ماجرا نیست. کِلاس از دل این روایت‌ها پرسشی اساسی را مطرح می‌کند: در جهانی پر از شانس و آشوب، جایگاه اراده آزاد کجاست؟ آیا ما واقعاً انتخاب می‌کنیم، یا صرفاً محصول زنجیره‌ای از علت‌ها، ژن‌ها و تصادف‌ها هستیم؟

رابرت ساپولسکی با نگاه عصب‌زیست‌شناسانه‌اش، اراده آزاد را توهم می‌داند.

گرِگ کروسو و درک پارابوم بر این باورند که ما مسئولیت اخلاقی سنتی نداریم، چون هیچ‌کس نقطه‌ی آغاز زندگی‌اش را انتخاب نکرده است.

بروس والر نیز معتقد است کنار گذاشتن مفهوم «اراده آزاد» می‌تواند رهایی‌بخش باشد و جامعه‌ای انسانی‌تر بسازد.

در این اپیزود و در بخش دوم، فصل هفتم تا سیزدهم رو برای شما تعریف میکنم. پذیرش شانس و آشوب و تغییر، راهی برای زیستن واقع‌بینانه‌تر و خردمندانه‌تر است. اگر قوانین جهان را بپذیریم، دیگر از تغییرهای ناگهانی غافلگیر نمی‌شویم، بلکه آن‌ها را بخشی از جریان طبیعی زندگی می‌بینیم. به‌جای چنگ زدن به ثبات موهوم، یاد می‌گیریم با جریان حرکت کنیم، همان‌طور که رودخانه بی‌وقفه می‌گذرد. پیام کتاب روشن است:

حتی اگر شانس و آشوب مهم باشه، هنوز هم هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد؛ چرا که هر انتخاب ما شاخه‌ای تازه در آینده می‌سازد و موجی به‌پا می‌کند که می‌تواند به اطراف ما و حتی دورترین نقاط جهان برسد.

لینک خرید ترجمه کتاب:

https://www.iranketab.ir/book/148198-fluke-chance-chaos-and-why-everything-we-do-matters

لینک خریداصل کتاب:

https://a.co/d/cLXwQKn

Send us Fan Mail

Support the show
تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد-بخش اول

13 september 2025 · 1 uur 13 min
Afspelen

«تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد»
(Fluke: Chance, Chaos, and Why Everything We Do Matters – نوشتهٔ برایان کِلاس) Lees meer

در این اپیزود به کتابی می‌پردازم که تصویری تازه و جالب از جهان و زندگی ما ترسیم می‌کند. برایان کِلاس، استاد علوم سیاسی دانشگاه کالج لندن، در کتاب تصادف نشان می‌دهد که چگونه لحظه‌هایی ظاهراً کوچک می‌توانند سرنوشت فردی، اجتماعی و حتی کل تاریخ بشر را تغییر دهند.

از راننده‌ای که در سارایوو مسیر اشتباه رفت و باعث آغاز جنگ جهانی اول شد، تا دانشمندی که به‌طور اتفاقی پنی‌سیلین را کشف کرد و میلیون‌ها نفر را از مرگ نجات داد—این کتاب پر است از روایت‌هایی که ثابت می‌کنند جهان می‌توانست کاملاً طور دیگری باشد.

اما این همهٔ ماجرا نیست. کِلاس از دل این روایت‌ها پرسشی اساسی را مطرح می‌کند: در جهانی پر از شانس و آشوب، جایگاه اراده آزاد کجاست؟ آیا ما واقعاً انتخاب می‌کنیم، یا صرفاً محصول زنجیره‌ای از علت‌ها، ژن‌ها و تصادف‌ها هستیم؟

رابرت ساپولسکی با نگاه عصب‌زیست‌شناسانه‌اش، اراده آزاد را توهم می‌داند.

گرِگ کروسو و درک پارابوم بر این باورند که ما مسئولیت اخلاقی سنتی نداریم، چون هیچ‌کس نقطه‌ی آغاز زندگی‌اش را انتخاب نکرده است.

بروس والر نیز معتقد است کنار گذاشتن مفهوم «اراده آزاد» می‌تواند رهایی‌بخش باشد و جامعه‌ای انسانی‌تر بسازد.

در این اپیزود و در بخش اول، تا فصل ششم پیش می‌روم، داستان‌ها و مثال‌های واقعی آن را بازگو می‌کنم. پذیرش شانس و آشوب و تغییر، راهی برای زیستن واقع‌بینانه‌تر و خردمندانه‌تر است. اگر قوانین جهان را بپذیریم، دیگر از تغییرهای ناگهانی غافلگیر نمی‌شویم، بلکه آن‌ها را بخشی از جریان طبیعی زندگی می‌بینیم. به‌جای چنگ زدن به ثبات موهوم، یاد می‌گیریم با جریان حرکت کنیم، همان‌طور که رودخانه بی‌وقفه می‌گذرد. پیام کتاب روشن است:

حتی اگر شانس و آشوب مهم باشه، هنوز هم هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد؛ چرا که هر انتخاب ما شاخه‌ای تازه در آینده می‌سازد و موجی به‌پا می‌کند که می‌تواند به اطراف ما و حتی دورترین نقاط جهان برسد.

لینک خرید ترجمه کتاب:

https://www.iranketab.ir/book/148198-fluke-chance-chaos-and-why-everything-we-do-matters

لینک خریداصل کتاب:

https://a.co/d/cLXwQKn

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-حیات، دیدگاه ژن محور و سامانه محور، اپی ژنتیک و فرهنگ با دکتر حسام نوذری

5 september 2025 · 1 uur 28 min
Afspelen

دکتر حسام نوذری، متولد شیراز، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه پریودانتولوژی و دندانپزشکی ترمیمی است. او در سال‌های ۲۰۱۲-۱۹۹۵ جوان‌ترین مدیر برنامه پریودانتیکس پیشرفته دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) بود و برنامه‌ای را بنیان گذاشت که بازتاب دیدگاه‌های شخصی او در مسائل کلیدی این رشته بود.
دکتر نوذری بنیان‌گذار آکادمی تایپه برای دندانپزشکی ترمیمی در تایوان است و از میان اعضای آمریکایی، تنها دو نفر عضو آکادمی علوم پزشکی دولتی دنیپروپتروفسک در اوکراین هستند که او یکی از آن‌هاست.
دکتر نوذری در سال ۲۰۰۲ به مؤسسه ملی پیوند اعضا (NIT) پیوست تا ارتباط میان بیماری‌های لثه و عوارض پیوند را بررسی کند. همچنین وی سردبیر کتاب مرجع Aesthetic Periodontal Therapy: Periodontology 2000 است. او یک دوره تخصصی پریودانتیک/ارتودانتیک در USC راه‌اندازی کرد که بر نقش ویروس‌ها، به‌ویژه خانواده هرپس، در بیماری‌های لثه تأکید دارد.
پژوهش‌های او حوزه‌های ایمپلنتولوژی، ارتودانتیک همراه با پیوند استخوان، میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی اطراف ایمپلنت‌ها، و بازسازی هدایت‌شده بافتی و استخوانی را در بر می‌گیرد. در نمایه‌های علمی بین‌المللی، او بیش از ۱۰۰ مقاله پژوهشی منتشر کرده که بسیاری از آن‌ها در مجلات معتبر داوری‌شده به چاپ رسیده و در سراسر جهان مورد استناد قرار گرفته‌اند.
دکتر نوذری، علاوه بر دستاوردهای گسترده علمی در سطح جهانی، در زمینه ترویج علم و تفکر انتقادی برای جامعه ایرانی نیز نقش الهام‌بخشی ایفا کرده است. او با رویکردی مبتنی بر شواهد علمی و روش‌شناسی دقیق، همواره بر اهمیت شک‌ گرایی علمی، ارزیابی انتقادی ادعاها، و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای اطلاعات تأکید کرده است.
ایشون در سخنرانی‌ها، مقالات، و گفت‌وگوهای خود، تلاش کرده است تا پلی میان دانش علمی پیشرفته و جامعه فارسی‌زبان ایجاد کند. همچنین با تأکید بر اهمیت پژوهش مستقل، شفافیت علمی، و تکیه بر داده‌های معتبر، او نشان داده است که ارتقای سلامت عمومی تنها از مسیر آگاهی‌بخشی علمی و فرهنگ‌سازی در میان مردم و متخصصان می‌گذرد. این پیام، به‌ویژه برای نسل جوان ایرانی که در معرض حجم عظیمی از اطلاعات درست و نادرست است، ارزش حیاتی دارد.
در بخش دوم گفت‌وگوی خود، درباره‌ی موضوع حیات در زیست شناسی، دیدگاه ژن محور و سامانه محور، اپی ژنتیک و اهمیت روز افزون فرهنگ، … Lees meer
اپیزود ویژه-خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب با دکتر تقی کیمیایی‌-اسدی

31 augustus 2025 · 1 uur 57 min
Afspelen

🧠💤 خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب
در جلسه چهارم با حضور دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، پزشک و عصب‌شناس برجسته، به بررسی علمی و عصب شناختی خواب و رؤیا می‌پردازیم:
مکانیزم و مراحل خواب چیست؟
چرا خواب برای سلامت مغز، حافظه و بدن حیاتی است؟
چرا خواب می‌بینیم؟ نظریه‌های جدید درباره‌ی پردازش حافظه، هیجان و شبیه‌سازی تهدیدها.
پدیده جذاب خواب شفاف (Lucid Dream).
مرز علم و خرافه: تعبیر خواب، رؤیاهای پیش‌بینی‌کننده و صادقه. Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد. پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت. از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است. دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله: • «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو • «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک • «تصویر بزرگ» اثر شون کرول • «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین مالابو • «تجسسی در وهم اراده آزاد و مسئولیت اخلاقی» اثر گرگ دی کروسو برای آشنایی بیشتر با نظرات و آثار او، می‌توانید به کانال تلگرام رسمی وی مراجعه کنید

https://t.me/Taghi_kimyai

🔔 کانال هشیوار را دنبال کنید تا اپیزودهای بعدی درباره علوم اعصاب، زیست شناسی، ژنتیک، روان‌شناسی و فلسفه را از دست ندهید.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-علوم اعصاب، سوگیری‌های شناختی و نویزدرحقوق کیفری-بخش چهارم

31 augustus 2025 · 1 uur 39 min
Afspelen

در ادامه گغتگوی بخش اول تا سوم، امروز قصد داریم بیشتر به موضوع سوگیری های شناختی و نویز و ارتباطش با سیستم ‌حقوقی و‌ عدالت کیفری بپردازیم.
سوگیری‌های شناختی یعنی خطاهای ذهنی و ناخواسته‌ای که بر قضاوت و تصمیم‌گیری ما اثر می‌گذارند. در سیستم‌های قضایی این خطاها می‌توانند پیامدهای سنگینی داشته باشند: حافظه‌ی شهود ممکن است تحت تأثیر تلقین یا بازسازی نادرست تغییر کند، قاضی یا هیئت منصفه ممکن است به‌جای بررسی همه‌ی شواهد، فقط به آنچه باور اولیه‌شان را تقویت می‌کند توجه کنند، یا حتی ظاهر و پیش‌داوری‌های فرهنگی درباره‌ی متهم بر رأی نهایی اثر بگذارد. همین سوگیری‌ها می‌توانند باعث شوند بی‌گناهی محکوم و گناهکاری آزاد شود. به همین دلیل امروز تأکید زیادی بر آموزش، استفاده از روش‌های علمی و کاهش تأثیر عوامل ذهنی در روند دادرسی وجود دارد Lees meer

نویز هم یعنی اختلاف‌های تصادفی و ناخواسته در قضاوت انسان‌ها؛ خطایی که برخلاف سوگیری جهت‌دار نیست، بلکه باعث پراکندگی نتایج می‌شود. در حقوق جزایی این پدیده بسیار مهم است: دو قاضی می‌توانند برای یک جرم مشابه، حکم‌هایی کاملاً متفاوت بدهند یا بازپرسان در شرایط یکسان، ارزیابی‌های ناهمگون ارائه کنند. این ناهمسانی‌ها نه به دلیل قانون، بلکه به خاطر نویز در قضاوت انسانی رخ می‌دهند و عدالت کیفری را تهدید می‌کنند. راهکار، کاهش نقش عوامل شخصی و افزایش استفاده از معیارهای شفاف و ابزارهای علمی در تصمیم‌گیری قضایی است.

امروز، برای بررسی این موضوعات، افتخار دارم که میزبان یک پنل ویژه باشم.
خانم سپیده طباطبایی متخصص هوش و وجدان اخلاقی کودکان، اقای دکتر حسین قاضی زاده حقوقدان و وکیل متخصص حوزه کیفری قتل از ایران و دو دوست عزیز ، پادکستر، مروج علم و البته همکار من اقای رضا امیر میزان پادکست مهرانگیز و اقای عباس سیدین میزان پادکست پرسه و نویسنده پادکست بی پلاس حضور دارند تا بنده رو در این گفتگو همراهی کنند و هر یک با دیدگاه‌های خاص خود به این موضوع خواهند پرداخت.

هدف من از این دعوت در وهله اول اینه که بفهمیم آیا می‌توان پلی میان علوم بخصوص علوم أعصاب و بیولوژی-ژنتیک و روانشناسی و حقوق جزایی زد و اینکه این تغییرات علمی چه تاثیری بر آینده سیستم‌های حقوقی و قضایی خواهند داشت؟

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-هویت، تقابل سنت و مدرنیته و نظریه زُروان با دکتر شروین وکیلی

29 augustus 2025 · 1 uur 34 min
Afspelen

دکتر شروین وکیلی، جامعه‌شناس، نویسنده، پژوهشگر و نظریه‌پردازی است که آثارش بیشتر در حوزه‌های جامعه‌شناسی تاریخی، فلسفه‌ی علم، اسطوره‌شناسی، مطالعات فرهنگی و ایران‌شناسی شناخته می‌شود.
او مدرک دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرده و سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلف را دارد. دکتر وکیلی به‌ویژه برای ارائه و بسط دیدگاه‌های ترکیبی بین علوم اجتماعی، روان‌شناسی تحلیلی (یونگ)، اسطوره‌شناسی تطبیقی و نظریه‌ی سیستم‌ها شناخته می‌شود.
از جمله آثار و پروژه‌های شاخص او می‌توان به کتاب‌های:
ایران‌شناسی و اسطوره‌شناسی ایرانی
مقدمه‌ای بر روش‌شناسی علوم انسانی
تاریخ تمدن ایران
و مقالات تحلیلی درباره مدرنیته، هویت ایرانی، بحران‌های فرهنگی و فلسفه‌ی تاریخ اشاره کرد.
دکتر وکیلی تلاش می‌کند مفاهیم جامعه‌شناسی را با ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی ایران پیوند بزند و نگاهی چندرشته‌ای به مطالعه فرهنگ ایرانی ارائه دهد. او معتقد است تحلیل جامعه‌ی ایرانی بدون شناخت اسطوره‌ها، تاریخ و ساختارهای ناخودآگاه جمعی ممکن نیست.
دکتر وکیلی بر مبنای سرمشق نظریهٔ سیستم‌های پیچیده دستگاهی مفهومی دربارهٔ ارتباط «من» و نهاد (عاملیت انسانی و ساختار اجتماعی) پیشنهاد کرده که در قالب هفت جلد کتاب انتشار یافته و اغلب با نام دیدگاه زُروان شناخته می‌شود. این چارچوب مفهومی برای بازتعریف هویت ایرانی به کار گرفته شده و او بر این مبنا سه حوزهٔ پژوهشی (جامعه‌شناسی تاریخی، فلسفه، اسطوره‌شناسی) تعریف کرده و در هریک مجموعه‌ای از کتاب‌ها را منتشر کرده‌است. برخی از این کتاب‌ها در سطح ملی جوایزی را ربوده یا برای آن نامزد شده‌اند؛ مثلاً کتاب نظریهٔ منش‌ها (از مجموعهٔ دیدگاه زروان) که در ابتدای کار پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد وی در رشتهٔ جامعه‌شناسی بود در سال ۱۳۷۹ به عنوان پایان‌نامهٔ برتر برگزیده شد و کتاب تاریخ خرد ایونی (از مجموعهٔ تاریخ خرد) در سال ۱۳۹۶ نامزد بهترین کتاب سال در رشتهٔ فلسفهٔ غرب شد و یکی از پنج کتاب برگزیده بود. Lees meer

در این اپیزود، میزبان دکتر شروین وکیلی هستم؛ پژوهشگر و اندیشمندی که سال‌ها درباره‌ی تاریخ، هویت ایرانی و نظریه‌های اجتماعی کار کرده است. گفت‌وگوی ما خلاصه‌ای است از مباحثی عمیق درباره‌ی هویت، جامعه و جایگاه ایران در جهان معاصر.

در این گفت‌وگو، دکتر وکیلی از نظریه زَروان سخن می‌گوید؛ چارچوبی برگرفته ا…
اپیزود ویژه-عصب‌ شناسی آگاهی با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

29 augustus 2025 · 1 uur 47 min
Afspelen

در جلسه سوم در خدمت جناب دکتر کیمیایی اسدی بودم و در مورد موضوع بسیار مهم و پیجیده آگاهی از نظرعصب شناسی، تجربه نزدیک به مرگ، کما، داروهای روانگردان، همه‌جان‌انگاری ذهن یا Panpsychism و نظریات علمی آگاهی صحبت کردیم.
این گفت‌وگو به بررسی علمی و عصب‌شناختی پدیده آگاهی می‌پردازد؛ مفهومی که یکی از پیچیده‌ترین و بحث‌برانگیزترین موضوعات در علوم اعصاب، فلسفه ذهن و روان‌شناسی است. در این برنامه، دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، متخصص و پژوهشگر برجسته در حوزه عصب‌شناسی، با تکیه بر یافته‌های نوین علمی، به پرسش‌هایی اساسی پاسخ می‌دهد:
آگاهی چیست و چگونه در مغز شکل می‌گیرد؟
چه بخش‌هایی از مغز و چه شبکه‌های عصبی در تجربه ذهنی ما نقش دارند؟
یافته‌های جدید علوم اعصاب چه نوری بر پرسش‌های فلسفی درباره ذهن و ماده می‌افکنند؟
چه رابطه‌ای میان اختلالات عصبی و تغییر یا از دست رفتن آگاهی وجود دارد؟ Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد.

پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت.

از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است.

دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله:
• «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو
• «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک
• «تصویر بزرگ» اثر شون کرول
• «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین م…
اپیزود ویژه-قدرت علم و تفکر انتقادی: از شک‌ گرایی و پرسشگری سازنده تا نقش فرهنگ با دکتر حسام نوذری

26 augustus 2025 · 1 uur 26 min
Afspelen

دکتر حسام نوذری، متولد شیراز، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه پریودانتولوژی و دندانپزشکی ترمیمی است. او در سال‌های ۲۰۱۲-۱۹۹۵ جوان‌ترین مدیر برنامه پریودانتیکس پیشرفته دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) بود و برنامه‌ای را بنیان گذاشت که بازتاب دیدگاه‌های شخصی او در مسائل کلیدی این رشته بود.
دکتر نوذری بنیان‌گذار آکادمی تایپه برای دندانپزشکی ترمیمی در تایوان است و از میان اعضای آمریکایی، تنها دو نفر عضو آکادمی علوم پزشکی دولتی دنیپروپتروفسک در اوکراین هستند که او یکی از آن‌هاست.
دکتر نوذری در سال ۲۰۰۲ به مؤسسه ملی پیوند اعضا (NIT) پیوست تا ارتباط میان بیماری‌های لثه و عوارض پیوند را بررسی کند. همچنین وی سردبیر کتاب مرجع Aesthetic Periodontal Therapy: Periodontology 2000 است. او یک دوره تخصصی پریودانتیک/ارتودانتیک در USC راه‌اندازی کرد که بر نقش ویروس‌ها، به‌ویژه خانواده هرپس، در بیماری‌های لثه تأکید دارد.
پژوهش‌های او حوزه‌های ایمپلنتولوژی، ارتودانتیک همراه با پیوند استخوان، میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی اطراف ایمپلنت‌ها، و بازسازی هدایت‌شده بافتی و استخوانی را در بر می‌گیرد. در نمایه‌های علمی بین‌المللی، او بیش از ۱۰۰ مقاله پژوهشی منتشر کرده که بسیاری از آن‌ها در مجلات معتبر داوری‌شده به چاپ رسیده و در سراسر جهان مورد استناد قرار گرفته‌اند.
دکتر نوذری، علاوه بر دستاوردهای گسترده علمی در سطح جهانی، در زمینه ترویج علم و تفکر انتقادی برای جامعه ایرانی نیز نقش الهام‌بخشی ایفا کرده است. او با رویکردی مبتنی بر شواهد علمی و روش‌شناسی دقیق، همواره بر اهمیت شک‌ گرایی علمی، ارزیابی انتقادی ادعاها، و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای اطلاعات تأکید کرده است.
ایشون در سخنرانی‌ها، مقالات، و گفت‌وگوهای خود، تلاش کرده است تا پلی میان دانش علمی پیشرفته و جامعه فارسی‌زبان ایجاد کند. همچنین با تأکید بر اهمیت پژوهش مستقل، شفافیت علمی، و تکیه بر داده‌های معتبر، او نشان داده است که ارتقای سلامت عمومی تنها از مسیر آگاهی‌بخشی علمی و فرهنگ‌سازی در میان مردم و متخصصان می‌گذرد. این پیام، به‌ویژه برای نسل جوان ایرانی که در معرض حجم عظیمی از اطلاعات درست و نادرست است، ارزش حیاتی دارد.
در بخش نخست گفت‌وگوی خود، درباره‌ی اهمیت علم، تفکر انتقادی، شک‌گرایی، و پرسشگری صحبت کردیم. Lees meer

Send us Fan Mail

Support the sh…
اپیزود ویژه-پادکست ذهن زیبا، تاریخچه مغز و اهمیت علم زیست شناسی و فرگشت با خانم آسیه علیخواه

26 augustus 2025 · 1 uur 48 min
Afspelen

خانم آسیه علیخواه، پژوهشگر حوزه ژنتیک و فعال علمی دارای تحصیلات تکمیلی از دانشگاه Western Ontario کانادا است. او پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود را با موضوع «بررسی بیان و مکان‌یابی cicrRNAs در بیماران ALS» تحت راهنمایی اساتید برجسته این دانشگاه به انجام رسانده است.
علاوه بر فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی، خانم علیخواه به‌عنوان یک ترویج‌گر علم هم شناخته می‌شوند که با هدف نزدیک‌تر کردن علم بخصوص زیست شناسی و فرگشت به زندگی روزمره مردم فعالیت می‌کنند. ایشون تهیه و اجرای یک پادکست علمی بسیار خوب و آموزنده به نام «ذهن زیبا» را بر عهده دارند و به‌طور فعال در تولید محتوای علمی برای شبکه‌های اجتماعی، از جمله تلگرام و اینستاگرام، فعالیت می کنند. فعالیت و محتوای تولید شده شامل معرفی کتاب، ترجمه کتاب، زیست شناسی، ژنتیک، روانشناسی فرگشتی و ترویج تفکر علمی است.
ایشون با استفاده از زبان ساده، مثال‌های علمی و کاربردی، و منابع معتبر، تلاش می‌کنند که دانش زیست شناسی را برای مخاطبان عمومی قابل‌دسترس کند. محور اصلی فعالیت‌هایش پرسشگری، شک‌گرایی، و ترویج تفکر انتقادی است—اصولی که او آن‌ها را برای پیشرفت علمی و فرهنگی جامعه ضروری می‌داند.
خانم آسیه علی‌خواه نقش مهمی در ارتقای سواد علمی و مقابله با گسترش اطلاعات نادرست در فضای مجازی و حقیقی ایفا می‌کنند.
فعالیتهای ایشون رو‌ در شبکه های اجتماعی دنبال بفرمایید. Lees meer

لینک پادکست ذهن زیبا:
https://castbox.fm/vh/6249273

لینک کانال اینستا:
https://www.instagram.com/asieh.alikhah?igsh=aWt4a2d3bjA1aTBq

لینک کانال تلگرام:
https://t.me/asiehalikhah

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-وقتی تنها شدیم: انقراض خویشاوندان ما با پروفسور سامان گوران - بخش دوم

13 juli 2025 · 1 uur 15 min
Afspelen

در گفت‌وگویی شنیدنی با دکتر سامان حیدری‌گوران، باستان‌شناس برجسته و پژوهشگر پارینه‌سنگی، به سفری علمی و جذاب در دل تاریخ تکامل انسان می‌رویم.
دکتر سامان حیدری‑گوران (Saman Heydari‑Guran)، دارای دکتری از دانشگاه توبینگن آلمان ، پژوهشگر ارشد در مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه کلن آلمان و پژوهشگر میهمان در موزه نئاندرتال متتمان در آلمان هستند. زمینه‌ تخصصی‌ دکتر گوران، مردم‌شناسی فرهنگی، باستان‌شناسی پیشا تاریخ، زیست‌محیط‌شناسی باستان‌شناختی و مطالعات بر روی ابزارهای سنگی (Lithics) است . Lees meer

در بخش دوم این گفتگو، درباره انسانهای نئاندرتال، دنیسوا، آمیزش انسانهای هوشمند مدرن با این گونه ها، نشانه‌های ژنتیکی اونا در جمعیت‌های امروزی و فرضیه های مربوط به دلایل انفراض اونا صحبت کردیم.

📚 اگر به تکامل (فرگشت)، باستان شناسی و اینکه ما انسانها از کجا آمدیم علاقه دارید، این گفتگو رو ببینید.
کانال هشیوار را سابسکرایب کنید و حتما نظرتون را با من در میان بگذارید!

لینک مقالات اخیر دکتر گوران:
https://www.nature.com/articles/s41598-024-70206-y
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S235222671930042X
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352409X21002625
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S235222671930042X
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0281978

مقاله فلات ایران و استقرار ۲۵۰۰۰ هزار ساله اجداد هوشمند هوشمند
https://www.nature.com/articles/s41467-024-46161-7

The genetic changes that shaped Neandertals, Denisovans, and modern humans:
https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(23)01403-4

لینک اپیزودهای هشیوار در خصوص
«ما از کجا آمده ایم؟»:

https://castbox.fm/vd/751766934

https://castbox.fm/vd/756116150

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-جامعه شناسی، تمدن وهویت ایرانی، ژنتیک و فرگشت با دکتر شروین وکیلی-بخش اول

9 juli 2025 · 1 uur 10 min
Afspelen

دکتر شروین وکیلی، جامعه‌شناس، نویسنده، پژوهشگر و نظریه‌پردازی است که آثارش بیشتر در حوزه‌های جامعه‌شناسی تاریخی، فلسفه‌ی علم، اسطوره‌شناسی، مطالعات فرهنگی و ایران‌شناسی شناخته می‌شود.
او مدرک دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرده و سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلف را دارد. دکتر وکیلی به‌ویژه برای ارائه و بسط دیدگاه‌های ترکیبی بین علوم اجتماعی، روان‌شناسی تحلیلی (یونگ)، اسطوره‌شناسی تطبیقی و نظریه‌ی سیستم‌ها شناخته می‌شود.
از جمله آثار و پروژه‌های شاخص او می‌توان به کتاب‌های:
ایران‌شناسی و اسطوره‌شناسی ایرانی
مقدمه‌ای بر روش‌شناسی علوم انسانی
تاریخ تمدن ایران
و مقالات تحلیلی درباره مدرنیته، هویت ایرانی، بحران‌های فرهنگی و فلسفه‌ی تاریخ اشاره کرد.
دکتر وکیلی تلاش می‌کند مفاهیم جامعه‌شناسی را با ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی ایران پیوند بزند و نگاهی چندرشته‌ای به مطالعه فرهنگ ایرانی ارائه دهد. او معتقد است تحلیل جامعه‌ی ایرانی بدون شناخت اسطوره‌ها، تاریخ و ساختارهای ناخودآگاه جمعی ممکن نیست.
دکتر وکیلی بر مبنای سرمشق نظریهٔ سیستم‌های پیچیده دستگاهی مفهومی دربارهٔ ارتباط «من» و نهاد (عاملیت انسانی و ساختار اجتماعی) پیشنهاد کرده که در قالب هفت جلد کتاب انتشار یافته و اغلب با نام دیدگاه زُروان شناخته می‌شود. این چارچوب مفهومی برای بازتعریف هویت ایرانی به کار گرفته شده و او بر این مبنا سه حوزهٔ پژوهشی (جامعه‌شناسی تاریخی، فلسفه، اسطوره‌شناسی) تعریف کرده و در هریک مجموعه‌ای از کتاب‌ها را منتشر کرده‌است. برخی از این کتاب‌ها در سطح ملی جوایزی را ربوده یا برای آن نامزد شده‌اند؛ مثلاً کتاب نظریهٔ منش‌ها (از مجموعهٔ دیدگاه زروان) که در ابتدای کار پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد وی در رشتهٔ جامعه‌شناسی بود در سال ۱۳۷۹ به عنوان پایان‌نامهٔ برتر برگزیده شد و کتاب تاریخ خرد ایونی (از مجموعهٔ تاریخ خرد) در سال ۱۳۹۶ نامزد بهترین کتاب سال در رشتهٔ فلسفهٔ غرب شد و یکی از پنج کتاب برگزیده بود. Lees meer

وب سایت رسمی دکتر وکیلی:
https://www.soshians.net/fa/
لینک ویکیپدیا:
https://fa.wikipedia.org/wiki/شروین_وکیلی

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-نگاه پزشکی به سکس و‌ هویت جنسی با دکتر مهران هیرادفر

7 juli 2025 · 1 uur 19 min
Afspelen

تشخیص جنسیت در پزشکی معمولاً بر اساس کروموزوم‌ها (XX یا XY) و اندام تناسلی نوزاد انجام می‌شود. در موارد خاص (مثل اختلالات رشد جنسی یا DSD)، نیاز به بررسی‌های ژنتیکی، هورمونی و جراحی وجود دارد. Lees meer

اما هویت جنسی یعنی احساسی درونی که هر فرد دربارهٔ زن یا مرد بودن خود دارد — این احساس همیشه با جنسیت زیستی یکسان نیست. افراد ترنس‌جندر کسانی هستند که هویت جنسی‌شان با بدن زیستی‌شان متفاوت است و ممکن است بخواهند با درمان‌های پزشکی یا تغییرات اجتماعی، هویت واقعی‌شان را زندگی کنند.

🎙️ در این مصاحبه با دکتر مهران هیرادفر، جراح و متخصص کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه مشهد، دربارهٔ تشخیص جنسیت در نوزادان، اختلالات رشد جنسی و چالش‌های مربوط به هویت جنسی و افراد ترنس گفتگو کردم.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-فلات ایران و راز خروج انسان هوشمند هوشمند از آفریقا با پروفسور سامان گوران - بخش اول

28 juni 2025 · 54 min
Afspelen

در گفت‌وگویی شنیدنی با دکتر سامان حیدری‌گوران، باستان‌شناس برجسته و پژوهشگر پارینه‌سنگی، به سفری علمی و جذاب در دل تاریخ تکامل انسان می‌رویم.
دکتر سامان حیدری‑گوران (Saman Heydari‑Guran)، دارای دکتری از دانشگاه توبینگن آلمان ، پژوهشگر ارشد در مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه کلن آلمان و پژوهشگر میهمان در موزه نئاندرتال متتمان در آلمان هستند. زمینه‌ تخصصی‌ دکتر گوران، مردم‌شناسی فرهنگی، باستان‌شناسی پیشا تاریخ، زیست‌محیط‌شناسی باستان‌شناختی و مطالعات بر روی ابزارهای سنگی (Lithics) است .
در بخش نخست این گفتگو، درباره فرضیه «خروج از آفریقا»، نقش فلات ایران (Persian plates)، اهمیت رشته‌کوه‌های زاگرس در سکونتگاه‌های انسان‌های نخستین بعد از خروج و تعامل و آمیزش ژنتیکی انسان‌های هوشمند هوشمند با نئاندرتال‌ها صحبت کردیم. دکتر گوران با تکیه بر آخرین شواهد باستان‌شناسی و مدل‌های زیست‌محیطی توضیح می‌دهد که چرا رشته کوههای زاگرس به‌عنوان یکی از نقاط کلیدی «تماس و تبادل ژنی» میان گونه‌های انسانی شناخته می‌شود.
در بخش دوم این گفتگو که به‌زودی منتشر می‌شود، بیشتر به بحث‌های مربوط به مسیرهای گسترش اجداد ما در روی زمین، تبادل ژنی بین انسانهای هوشمند هوشمند و نئاندرتال‌ها، دنیسواها و نشانه‌های ژنتیکی در جمعیت‌های امروز خواهیم پرداخت.
📚 اگر به تکامل (فرگشت)، باستان شناسی و اینکه ما انسانها از کجا آمدیم علاقه دارید، این گفتگو رو گوش کنید. Lees meer

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-مرگ خودخواسته پزشکی با رضا امیر از پادکست مهرانگیز

26 juni 2025 · 1 uur 24 min
Afspelen

کرامت انسانی به این معناست که هر فرد، صرف‌نظر از وضعیت جسمی، سن، یا سلامت روان، دارای ارزشی درونی و غیرقابل جایگزین است. از دیدگاه اعلامیه جهانی حقوق بشر، انسان‌ها نه به‌ خاطر مفید بودنشان، بلکه صرفاً به‌ خاطر انسان بودن‌شان، دارای حقوق بنیادی هستند؛ از جمله حق بر زندگی، حق بر آزادی، و حق بر رهایی از رنج.
اما پرسش دشوار آنجاست که آیا حق بر زندگی، به‌معنای اجبار به زیستن است، حتی اگر زندگی جز رنج و درد و بی‌کرامتی نباشد؟ آیا احترام به کرامت انسان، تنها به معنای محافظت از جان اوست؟ یا آنکه در مواردی، احترام به تصمیم آگاهانه‌ فرد برای مردن نیز می‌تواند نشانه‌ای از احترام به کرامت او باشد؟ Lees meer

در این گفت‌وگوی ویژه از پادکست هشیوار، همراه بودم با دوست و همکار عزیزم رضا امیر از پادکست مهرانگیز تا یکی از حساس‌ترین، پیچیده‌ترین و در عین حال انسانی‌ترین موضوعات اخلاقی دوران معاصر را به بحث بگذاریم:
مرگ خودخواسته پزشکی یا همان اتانازی.
موضوعی که در مرز میان رهایی و رنج، کرامت و کنترل، شفقت و وظیفه قرار دارد. از یک‌سو، مدافعان این رویکرد همچون پیتر سینگر و رونالد دورکین بر این باورند که احترام به اختیار فردی و کاهش درد غیرقابل تحمل، اقتضا می‌کند که فرد بتواند با آگاهی، برای پایان زندگی تصمیم بگیرد. این کار نه تنها غیر اخلاقی نیست، بلکه با رعابت شرایطی، میتونه اخلاقی هم باشه. اما در سوی دیگر، مخالفانی هستند که نگران لغزش اخلاقی، فشار پنهان بر افراد آسیب‌پذیر، سو استفاده و حتی تضعیف ارزش ذاتی زندگی انسان‌اند.
در این گفت‌وگو، تلاش کردیم با نگاهی فلسفی، اخلاقی و انسانی، و البته در حد معلومات خودمون، ابعاد مختلف این موضوع را بررسی کنیم:
آیا مرگ می‌تواند انتخابی آزاد و اخلاقی باشد؟ وظیفه خانواده و جامعه و قانونگذار چیست؟ کرامت انسانی در لحظه‌های واپسین زندگی چگونه حفظ می‌شود؟
گفت‌وگویی پر از پرسش و تأمل.

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-ریشه ادیان و باورهای مذهبی با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

25 juni 2025 · 1 uur 44 min
Afspelen

در جلسه دوم در خدمت جناب دکتر کیمیایی اسدی بودم و در مورد ریشه های مغزی، فرگشتی و روانی مذاهب و کارکردهای مثبت و منفی اون صحبت کردیم. Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد.

پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت.

از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است.

دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله:
• «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو
• «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک
• «تصویر بزرگ» اثر شون کرول
• «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین مالابو
• «تجسسی در وهم اراده آزاد و مسئولیت اخلاقی» اثر گرگ دی کروسو

برای آشنایی بیشتر با نظرات و آثار او، می‌توانید به کانال تلگرام رسمی وی مراجعه کنید
https://t.me/Taghi_kimyai

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-رفتار، اراده آزاد و‌مسئولیت اخلاقی در گفتگو با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

7 juni 2025 · 1 uur 40 min
Afspelen

در این جلسه میزبان جناب دکتر تقی کیمیایی-اسدی بودم و در مورد ریشه رفتارهای انسان، توهم اراده آزاد و ‌مسئولیت اخلاقی با ایشون صحبت کردم. Lees meer

دکتر تقی کیمیایی‌اسدی، در سال ۱۳۵۳ مدرک دکترای پزشکی عمومی را از دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در رشته‌های طب داخلی، مغز و اعصاب و فوق تخصص طب تشخیصی الکتریکی به تحصیل پرداخت. وی موفق به اخذ بورد تخصصی از American Board of Psychiatry and Neurology و American Board of Electrodiagnostic Medicine شد.

پس از بازگشت به ایران، دکتر کیمیایی‌اسدی به مدت پنج سال در دانشگاه شهید بهشتی و بیمارستان لقمان‌الدوله ادهم به تدریس و درمان بیماران مشغول بود. در این دوره، کتاب «اصول بالینی در تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات» را تألیف کرد. سپس به آمریکا مهاجرت کرد و به مدت ۲۲ سال در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های پنسیلوانیا و جورج واشنگتن و سایر مراکز درمانی فعالیت داشت.

از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «خلقت و تکامل مغز و روان» اشاره کرد که نتیجه ۳۵ سال تجربه و مطالعه در حوزه‌های نورولوژی، روان‌پزشکی و علوم شناختی است. در این کتاب، وی به بررسی سیر تکامل مغز انسان، نقش مغز در رفتارها و احساسات، و نقد دیدگاه‌های دوگانه‌انگارانه پرداخته است.

دکتر کیمیایی‌اسدی همچنین مترجم آثار علمی متعددی است، از جمله:
• «خطای دکارت» و «در جستجوی اسپینوزا» اثر آنتونیو داماسیو
• «لذات مغزی» اثر مورتن ال. کریتگلباک
• «تصویر بزرگ» اثر شون کرول
• «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» اثر کاترین مالابو
• «تجسسی در وهم اراده آزاد و مسئولیت اخلاقی» اثر گرگ دی کروسو

برای آشنایی بیشتر با نظرات و آثار او، می‌توانید به کانال تلگرام رسمی وی مراجعه کنید.
https://t.me/Taghi_kimyai

این گفتگو رو می تونید به صورت تصویری در کانال یوتیوب هشیوار و از لینک زیر هم مشاهده کنید:

https://youtu.be/xi9q_IX6bwM?si=Tm12hQX3bT19L4AQ

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه- باستان‌ شناسی، دیرین انسان شناسی و ژنتیک - بخش اول

2 juni 2025 · 2 uur
Afspelen

در این قسمت از پادکست هشیوار، افتخار داشتم میزبان یکی از پژوهشگران دغدغه‌مند و فعال در حوزه‌ باستان‌شناسی ایران باشم؛ کسی که تلاش‌های علمی و میدانی‌اش در کاوش و مستندسازی تاریخ و فرهنگ این سرزمین، نه‌تنها در مجامع دانشگاهی بلکه در میان علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر جواد حسین‌زاده ساداتی، پژوهشگر و باستان‌شناس، از جمله چهره‌هایی است که با نگاهی علمی، منتقدانه و دقیق به تاریخ ایران و شکل‌گیری تمدن‌های کهن می‌نگرد. او تجربه‌ی سال‌ها پژوهش میدانی، کاوش در مناطق باستانی، و تعامل با داده‌های ژنتیکی، زمین‌شناسی و انسان‌شناسی را با نگاهی تحلیلی به فرهنگ امروز پیوند می‌زند.
در این گفتگو، با او درباره‌ نقش علم باستان‌شناسی و کاربرد اون در شناخت هویت تاریخی و فرهنگی، ارتباط آن با یافته‌های ژنتیکی نوین، و نیز کمی در مورد مهاجرت انسانهای هوشمند هوشمند خارج از آفریقا و ژنتیک اقوام ایران، صحبت کردم. Lees meer

لینک به دو کتاب ترجمه شده توسط دکنر حسین زاده:
https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9...

لینک به پادکست خداحافظ آفریقا:
https://castbox.fm/channel/%D8%AE%D8%...

Send us Fan Mail

Support the show
اپیزود ویژه-گفتگو با رضا امیر-پادکست مهرانگیز

1 juni 2025 · 1 uur 48 min
Afspelen

در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان یکی از پادکسترهای اندیشمند و تأثیرگذار فضای فارسی‌زبان هستم — کسی که با ترکیبی از روایت‌گری انسانی، نگاه فرهنگی و پرسشگری علمی، جایگاهی خاص در میان شنوندگانش پیدا کرده است.
رضا امیر، میزبان و تهیه‌کننده‌ پادکست مهرانگیز، در قالبی متفاوت و عمیق به روایت زیست شناسی، زندگی، هویت، و تجربه‌ انسان معاصر، به‌ویژه جایگاه زنان و اخلاق، می‌پردازد. مهرانگیز فقط یک پادکست نیست؛ سفری صوتی به دل قصه‌هایی است که در دل‌شان دغدغه، زیست، و حقیقت علمی جاری است.
در این گفتگو، علاوه بر مرور تجربه‌ رضا در خلق و پیشبرد پادکست مهرانگیز، با او وارد بحث‌هایی مهم و فلسفی نیز شدم:
از جمله اخلاق فرزندآوری در دنیای پرچالش امروز، و نقش شانس و تصادف در موفقیت‌ها و شکست‌های زندگی ما.
آیا آوردن یک انسان جدید به این دنیا، در عصری پر از بحران، از نظر اخلاقی موجه است یا نه؟
البته موضوع رو تنها باز کردیم و در بخشهای بعدی به صورت مفصل این دو موضوع رو بحث خواهیم کرد.
همراه ما باشید در گفتگویی صمیمی با رضا امیر. Lees meer

لینک پادکست مهر انگیز:
https://castbox.fm/vh/5258804

Send us Fan Mail

Support the show
سکس، هویت جنسی و گرایش جنسی: نگاهی علمی به تنوع جنسی انسان -بخش دوم

31 mei 2025 · 53 min
Afspelen

سکس، هویت جنسی و گرایش جنسی، برخلاف تصورات سنتی و رایج در بسیاری از فرهنگ‌ها، مفاهیمی صرفاً اجتماعی یا انتخابی نیستند، بلکه ریشه‌هایی عمیق در ساختار ژنتیکی، هورمونی، مغزی و رشدی انسان دارند. یافته‌های علمی نوین نشان داده‌اند که نه تنها جنسیت انسان‌ها تنوع‌پذیرتر از دوگانه‌ مرد/زن است، بلکه احساس درونی افراد نسبت به جنسیت و تمایلات جنسی‌شان نیز به‌طور قابل توجهی زیستی و غیرارادی‌اند. Lees meer

از سوی دیگر، از منظر فلسفه اخلاق، مخصوصاً در سنت‌های فایده‌گرایی و لیبرالیسم اخلاقی، جامعه‌ اخلاقی جامعه‌ای است که بر پایه کاهش رنج، افزایش رفاه، و احترام به کرامت انسانی بنا شده باشد.

اگر ما باور داریم که هدف اخلاق، ساختن جهانی بهتر، مهربان‌تر و انسانی‌تر است، باید بپذیریم که تنوع جنسی و جنسیتی بخشی طبیعی از انسان بودن است.

اگر علم به ما نشان می‌دهد که تفاوت در گرایش جنسی یا هویت جنسیتی همانند تفاوت در رنگ چشم یا دست‌راست/چپ بودن است، پس باید نگاه خود را از انکار و تقبیح به فهم، پذیرش و حمایت تغییر دهیم.

و اگر ما به عنوان انسان، تجربه‌ی زیستن در جهانی عادلانه‌تر را طلب می‌کنیم، احترام به افراد با هویت و گرایش‌های متفاوت، نخستین گام در جهت آن عدالت است.

در نهایت، پذیرش علمی و اخلاقی این واقعیت‌ها، فقط به نفع اقلیت‌های جنسی نیست؛ بلکه گامی برای رهایی کل جامعه از خرافه، تعصب، و خشونت است. جامعه‌ای که تنوع را نه تهدید، بلکه ثروتی فرهنگی و انسانی بداند، به سوی بلوغ اخلاقی و رشد علمی حرکت خواهد کرد.

لینک پادکست سورتی: درس گفتارهایی درباره ی سکس

https://castbox.fm/vh/6445828

https://podcasts.apple.com/us/podcast/soorati-podcast-on-human-psychosexuality/id1763159671

Send us Fan Mail

Support the show

Alle afleveringen

اپیزود ویژه-منافع ملی و پایداری ایران با دکتر سجاد فتاحی

نقض فاحش اخلاق پزشکی در سایه سرکوب و کشتار مردم بی دفاع ایران

اپیزود ویژه-چرا رضا پهلوی؟ مسئله پایداری ایران و دوران گذار

جامعه جهانی چه مسئولیت‌های اخلاقی و قانونی در قبال سرکوب و کشتارسیستماتیک غیرنظامیان در ایران دارد؟

اپیزود ویژه-واکسن، ماسک و‌تئوری توطئه: پرسش های صریح از دکتر حسام نوذری

اپیزود ویژه-استانداردهای تولید دارو و مسئولیت اخلاقی درحفاظت از جان بیماران با رئیس انجمن داروسازان صنعتی ایران

اپیزود ویژه-روان‌ شناسی فرگشتی: ریشه باورهای بی اساس و‌ معنای زندگی با فرهاد ارکانی

چشم‌انداز آگاهی: مروری اجمالی بر نظریه‌های علمی-فلسفی معاصر

چرا انسان خدا را ساخت؟ ریشه ادیان و نقد نواندیشی دینی

مکتب اخلاقی فایده‌گرایی

اپیزود ویژه-ارادهٔ آزاد و مسئولیت اخلاقی با دکترتقی کیمیایی‌اسدی ودکترشروین وکیلی

اپیزود ویژه-جبر، اختیار و مسئولیت اخلاقی با دکتر شروین وکیلی

اپیزود ویژه-ژنتیک، تشخیص پیش از تولد و پزشکی دقیق با دکتر مسعود هوشمند

اپیزود ویژه-میکروبیوم: جهانی نامرئی در بدن ما با دکتر حسام نوذری-بخش دوم

اپیزود ویژه-زیست‌ سیاست با دکتر کیارش آرامش

اپیزود ویژه-علم، شبه‌ علم، خرافات واهمیت تفکرعلمی ونقاد با دکترمحمد رضا توکلی‌ صابری

ریچارد داوکینز: از ژن خودخواه تا سامانه های نوظهور-سخنرانی درگروه حلقه دیدگاه نو

اپیزود ویژه-ریشه‌های دین، نسبت علم و ایمان، طبیعت‌گرایی و اخلاق در جهانی بیخدا با وریا امیری

بیداری انسان و رهایی حیوانات – اکنون

اپیزود ویژه-گیاهخواری و‌ اخلاق حیوانات با پوریا حسن زاده

اپیزود ویژه-خرافات و شبه علم با امیرحسین کرد افشاری (گروه علمی زودیاک)

اپیزود ویژه-ریشه ها و مبانی فلسفه و اخلاق در دنیای معاصر با دکتر سروش دباغ

انسان فراتر از فرگشت: انتخاب میان طبیعت و اخلاق

اپیزود ویژه-میکروبیوم: جهانی نامرئی در بدن ما با دکتر حسام نوذری-بخش اول

کتاب ژنتیک مردگان-پیشگفتارمترجمان

فرزندآوری در دنیای امروز: حق، مسئولیت یا خودخواهی؟

اپیزود ویژه-فرگشت مغز انسان یا دکترتقی کیمیایی-اسدی

اپیزود ویژه-سیستم های پیچیده، آشوبناک، پدیده نوظهور و اراده آزاد با دکتر شروین وکیلی

آیا واکسن و استامینوفن با "اختلال طیف اوتیسم" ارتباط دارد؟

اپیزود ویژه-آگاهی، خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب با دکتر تقی کیمیایی‌اسدی-جلسه تکمیلی

اپیزود ویژه-نگاهی علمی و نقادانه به واکسن با دکتر حسام نوذری

تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد-بخش دوم

تصادف: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد-بخش اول

اپیزود ویژه-حیات، دیدگاه ژن محور و سامانه محور، اپی ژنتیک و فرهنگ با دکتر حسام نوذری

اپیزود ویژه-خواب و رؤیا از نگاه علوم اعصاب با دکتر تقی کیمیایی‌-اسدی

اپیزود ویژه-علوم اعصاب، سوگیری‌های شناختی و نویزدرحقوق کیفری-بخش چهارم

اپیزود ویژه-هویت، تقابل سنت و مدرنیته و نظریه زُروان با دکتر شروین وکیلی

اپیزود ویژه-عصب‌ شناسی آگاهی با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

اپیزود ویژه-قدرت علم و تفکر انتقادی: از شک‌ گرایی و پرسشگری سازنده تا نقش فرهنگ با دکتر حسام نوذری

اپیزود ویژه-پادکست ذهن زیبا، تاریخچه مغز و اهمیت علم زیست شناسی و فرگشت با خانم آسیه علیخواه

اپیزود ویژه-وقتی تنها شدیم: انقراض خویشاوندان ما با پروفسور سامان گوران - بخش دوم

اپیزود ویژه-جامعه شناسی، تمدن وهویت ایرانی، ژنتیک و فرگشت با دکتر شروین وکیلی-بخش اول

اپیزود ویژه-نگاه پزشکی به سکس و‌ هویت جنسی با دکتر مهران هیرادفر

اپیزود ویژه-فلات ایران و راز خروج انسان هوشمند هوشمند از آفریقا با پروفسور سامان گوران - بخش اول

اپیزود ویژه-مرگ خودخواسته پزشکی با رضا امیر از پادکست مهرانگیز

اپیزود ویژه-ریشه ادیان و باورهای مذهبی با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

اپیزود ویژه-رفتار، اراده آزاد و‌مسئولیت اخلاقی در گفتگو با دکتر تقی کیمیایی-اسدی

اپیزود ویژه- باستان‌ شناسی، دیرین انسان شناسی و ژنتیک - بخش اول

اپیزود ویژه-گفتگو با رضا امیر-پادکست مهرانگیز

سکس، هویت جنسی و گرایش جنسی: نگاهی علمی به تنوع جنسی انسان -بخش دوم