In het defensief

Alle afleveringen

77 afleveringen, van nieuw naar oud

1. Nederlandse start-up maakt lanceerinstallaties voor drones uit bestelbus en containers

   4 november 2026 · 26 min

   Afspelen
   Hoe zorg je ervoor dat jouw onderscheppingsdrones en andere luchtverdediging niet meteen door de vijand worden kapotgeschoten? Dan moet je ze onzichtbaar maken, verborgen in zeecontainers en onopvallende bestelbusjes, zo redeneerden oprichters Santiago Martina en Danny Bouwer van Noorder Dynamics. Lees meer

   Geïnspireerd door de ervaringen van een vriend uit Oekraïne besloten zij zelf lanceerplatforms voor luchtverdediging te ontwikkelen, die kunnen worden ingebouwd in standaard bestelbusjes en containers. De twee Rotterdammers legden eigen vermogen in en gaven in de avonduren en weekenden naar eigen zeggen 'hun hele sociale leven op' om aan hun idee te bouwen.
   Pas toen Martina en Bouwer vonden dat ze 'iets konden laten zien', stapten ze naar het ministerie van Defensie. Hun insteek? Wacht niet totdat je een opdracht krijgt van het leger, maar maak zelf iets waarvan het leger misschien nog niet eens wist dat het nodig was.

   Inmiddels hebben ze contact met verschillende defensiebedrijven en defensieministeries in meerdere landen. Vijftien mensen hebben ze nu in dienst. Hun droom is om bij te dragen aan een zelfstandige, innovatieve Europese defensie-industrie en een Europa dat niet meer uit automatisme eerst eens gaat kijken wat Amerikaanse bedrijven te bieden hebben. Groot obstakel is volgens de oprichters van Noorder Dynamics nog wel het gebrek aan private geldschieters in Europa. In de Verenigde Staten is dat anders.

   Ander probleem waarop Martina en Bouwer wijzen, is dat start-ups in hun zoektocht naar groeikapitaal vrij gauw hun aandelen verkopen. Terwijl die juist in de beginfase van het bedrijf veel snel meer waard kunnen worden, als de onderneming zijn belofte waarmaakt tenminste. De oprichters van de start-up vissen dan financieel nogal achter het net.

   Over In het defensief

   In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering on…

2. Martijn Kitzen: ‘Ik ben er niet gerust op dat Trump lang wacht met aanval op Iran’

   28 oktober 2026 · 41 min

   Afspelen
   Hoogleraar Martijn Kitzen sluit niet uit dat Donald Trump Iran al vóór de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen opnieuw aanvalt. 'Ik ben er niet gerust op dat hij zo lang gaat wachten', zegt hij. Militair gezien is wachten logisch: Amerikaanse versterkingen zijn onderweg naar het Midden-Oosten en komen naar verwachting eind november aan. Maar, zegt Kitzen: ‘Je weet maar nooit bij Trump.’ Lees meer

   In deze aflevering van In het Defensief spreken we Kitzen tijdens de Future of War Conference op het Marineterrein in Amsterdam. Hij is hoogleraar irreguliere oorlogsvoering en special operations aan de Nederlandse Defensie Academie en hoogleraar militaire wetenschappen aan de Universiteit Leiden. We bespreken met hem de oorlogen in Iran en Oekraïne en wat die ons leren over de toekomst van oorlogvoering.

   In Oekraïne spelen drones een steeds grotere rol. Ook worden ze zelfstandiger en kan AI helpen bij het identificeren van doelen. De ontwikkelingen gaan snel, maar volgens Kitzen moeten we niet te snel conclusies trekken. ‘Je moet niet één oorlog bekijken en zeggen: zo ziet de volgende oorlog eruit.’ Tanks en onderzeeboten zijn dus niet zomaar afgeschreven.

   Vooral het gebruik van AI bij het selecteren van doelen roept vragen op. ‘Vroeger kon je met traditionele inlichtingen misschien vijftig doelwitten op een dag identificeren. Nu heb je in een mum van tijd 250 doelen’, zegt Kitzen. Menselijke controle blijft daarom essentieel. Volgens Kitzen moeten we toe naar een wereld waarin we dit soort systemen kunnen gebruiken met betekenisvolle menselijke controle, ‘volgens onze eigen normen en waarden.’

   Naast traditionele oorlogsvoering nemen ook sabotage en cyberaanvallen een grotere plaats in. Daardoor vervaagt de grens tussen oorlog en vrede. Toch waarschuwt Kitzen ervoor om te snel te zeggen dat we al in oorlog zijn. ‘Dan wordt het een self-fulfilling prophecy’ zegt hij. De uitdaging is om hybride dreigingen beter aan te pakken, zonder onnodig bij te dragen aan escalatie.

   Over In …

3. Europarlementariër Bart Groothuis: 'Trump draait na midterms weer bij over steun Oekraïne'

   21 oktober 2026 · 38 min

   Afspelen
   De steun van de Verenigde Staten aan Oekraïne staat opnieuw onder druk. Volgens VVD-Europarlementariër Bart Groothuis moet Europa daarom versneld werk maken van eigen militaire capaciteiten. De afhankelijkheid van Amerikaanse technologie, inlichtingen en satellietverbindingen maakt Europa kwetsbaar, waarschuwt hij. Lees meer

   Europa moet minder afhankelijk worden van Amerikaanse systemen voor onder meer satellietcommunicatie, luchtverdediging, tankvliegtuigen en militaire inlichtingen. Groothuis pleit voor een pragmatische aanpak: organiseer een grote NAVO-oefening aan de oostgrens, met zo min mogelijk Amerikaanse ondersteuning, breng de tekorten in kaart en investeer vervolgens gericht in de benodigde capaciteiten.

   Tegelijkertijd moet Europa Oekraïne blijven steunen, benadrukt Groothuis. De Europese landen zijn volgens hem op de goede weg, maar moeten meer doen en vooral sneller handelen. En dat jaagt volgens Groothuis niet Washington tegen ons in het harnas. 'Het is juist om de Amerikanen dichter bij ons te houden.’ De Amerikaanse inlichtingenpositie is 'superieur', zegt VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. 'Zelfs de Chinezen' en 'zéker de Russen' kunnen daar niet tegenop'. De Europese landen zouden alleen al daarom flink in hun eigen vingers snijden als zij de Verenigde Staten als bondgenoot van zich vervreemden.

   Groothuis ziet bovendien geen discrepantie tussen meer Europese zelfstandigheid en het behoud van nauwe banden met de VS. Sterker nog: dat gaat volgens hem hand in hand. Als Europa sterker wordt, nemen de VS het continent eindelijk weer eens serieuzer en blijven ze júíst betrokken, is zijn stelling. 'De hele wereld ziet Europa nu als Afrikanen of Latijns Amerikanen': niet zo relevant dus.'

   Over In het defensief

   In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militai…

4. 'Nederland heeft geen innovatieprobleem, maar moet beter leren implementeren'

   14 oktober 2026 · 31 min

   Afspelen
   Nederland kan technologisch prima meekomen met de Verenigde Staten, maar toch duurt het vaak jaren voordat nieuwe defensie-innovaties daadwerkelijk bij militairen terechtkomen. En dat terwijl de dreiging toeneemt en Europa steeds meer verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen veiligheid. Hoe zorgen we ervoor dat Nederlandse kennis en technologie sneller worden ingezet aan het front? En hoe vinden we een bedrijf dat kan uitgroeien tot een nieuwe ASML voor de defensie-industrie? Lees meer

   In deze aflevering van In het defensief schuift D66-Kamerlid Michelle Jagtenberg aan. Ze werkte jarenlang aan lucht- en ruimtevaarttechnologie en was vanuit de Nederlandse overheid in Texas betrokken bij het F-35-programma van Lockheed Martin. Sinds februari zit ze in de Tweede Kamer, waar ze zich bezighoudt met defensiematerieel en personeel. Ze ziet volop kansen voor Nederland, bijvoorbeeld op het gebied van drones, IT en ruimtevaart. Maar daarvoor moet er wel iets veranderen. Volgens Jagtenberg heeft Nederland niet zozeer een innovatieprobleem, maar vooral een implementatieprobleem. Technisch is er veel mogelijk, alleen komt die technologie nog te vaak niet van de tekentafel naar de praktijk. Ze pleit daarom voor meer ambitie, betere samenwerking tussen overheid, industrie en kennisinstellingen en een aanpak waarbij Nederlandse oplossingen veel eerder in beeld komen.

   Ook bespreken we de Europese afhankelijkheid van buitenlandse defensietechnologie. Hoe strategisch zelfstandig kan Europa worden als het voor cruciale capaciteiten, zoals luchtverdediging tegen drones en ballistische raketten, afhankelijk blijft van andere landen?

   Daarnaast gaat het over de rol van vrouwen binnen de krijgsmacht. Jagtenberg wil dat Defensie niet alleen meer vrouwen aantrekt, maar ze ook weet te behouden. Dat vraagt volgens haar om meer vrouwelijke rolmodellen, betere uitrusting en training die rekening houdt met vrouwen, en een organisatie die sociale onveiligheid serieus aanpakt. Wat moet er concreet ve…

5. Volle kracht vooruit voor de Nederlandse defensie-industrie: 'het is 1936'

   7 oktober 2026 · 39 min

   Afspelen
   Nederland moet veel sneller werk maken van het opschalen van de eigen defensie-industrie. Die oproep doet Jan Christiaan Dicke, commissaris militaire productie. Volgens Dicke is de situatie vergelijkbaar met 1936, toen ook de noodzaak om de productiecapaciteit snel op te voeren steeds duidelijker werd. ‘Niet te veel praten, maar echt dingen gaan doen’, zegt hij. De Nederlandse industrie moet volgens hem nu al klaarstaan voor een mogelijke crisissituatie. Lees meer

   Het Commissariaat Militaire Productie bestaat 75 jaar en heeft als taak de Nederlandse defensie-industrie te beschermen, versterken en internationaal te positioneren. Dat gebeurt onder meer door Nederlandse bedrijven aan te sluiten bij buitenlandse defensieorders. Zo zijn Nederlandse bedrijven betrokken bij de nieuwe onderzeeboten van Naval en bij de productie en instandhouding van militaire systemen. Volgens Dicke is de industriële participatie de afgelopen jaren sterk gegroeid: waar die acht jaar geleden nog goed was voor zo’n 250 miljoen euro per jaar, ligt de waarde inmiddels boven de 900 miljoen euro.

   Een aandachtspunt is de afhankelijkheid van derde landen. Strategische autonomie betekent volgens Dicke niet dat Europa zonder de Verenigde Staten moet kunnen, maar wel dat Nederland en Europa strategische posities in de internationale productieketens moeten opbouwen. Daarbij liggen volgens hem kansen in onder meer radar- en ruimtetechnologie, luchtverdediging en onbemande systemen.

   De komende jaren zijn volgens Dicke cruciaal. Nederland heeft nog altijd een sterke hightech maakindustrie, maar bijvoorbeeld personeel en toegang tot grondstoffen vormen belangrijke knelpunten. Nieuwe wetgeving moet de overheid meer mogelijkheden geven om productiecapaciteit en strategische voorraden veilig te stellen. Het doel voor de toekomst is ambitieus: een Nederlandse defensie-industrie die niet alleen kan bijdragen aan de NAVO, maar op onderdelen ook Europees toonaangevend is. ‘Groot denken’, is de boodschap van Dicke.

   Ove…

6. Hybride dreiging? Dit kunnen we leren van de Baltische Staten

   30 september 2026 · 36 min

   Afspelen
   De Baltische Staten krijgen steeds vaker te maken met drone-incidenten, sabotage, cyberaanvallen en desinformatie. Maar hoe groot is de dreiging daadwerkelijk en hoe merken inwoners daar in het dagelijks leven iets van? Te gast is Jack Twiss Quarles van Ufford, voormalig ambassadeur in Litouwen. Vanuit Tartu, waar hij verbonden is aan het Baltic Defence College, vertelt hij (op persoonlijke titel) hoe de veiligheidssituatie in de regio zich ontwikkelt. Lees meer

   In Europa wordt er de laatste tijd vaak gepraat over 'hybride drei ging'. Die term gebruikt Twiss liever niet. ‘Daar zit onschuldig element in’, meent hij. 'Het lijkt de ernst van de situatie te onderschatten’. De oud-ambassadeur noemt het liever ‘all domain operations', omdat die term volgens hem beter aangeeft dat de acties onderdeel zijn van dezélfde campagne van in dit geval Rusland.

   Hoe bereiden Estland, Letland en Litouwen zich voor op dit soort dreiging? De landen investeren in hun krijgsmachten, werken nauw samen met NAVO-bondgenoten en betrekken ook burgers bij de voorbereiding op mogelijke dreigingen. Tegelijkertijd proberen ze te voorkomen dat angst omslaat in paniek. Volgens Twiss kunnen ook Nederland en andere Europese landen daarvan leren, bijvoorbeeld als het gaat om maatschappelijke weerbaarheid, digitale veiligheid en kennis van de eigen geschiedenis.

   Over In het defensief

   In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese lan…

7. Het Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartcentrum groeit als kool door extra defensiegeld

   23 september 2026 · 30 min

   Afspelen
   Het 107 jaar oude Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartcentrum mag dan op leeftijd zijn, een sterfhuis is het bepaald nog niet. Het NLR groeit als kool, zegt directeur Tineke van der Veen in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Lees meer

   De afgelopen twee jaar zijn er maar liefst tweehonderd nieuwe medewerkers aangenomen, waardoor het totale personeelsbestand uitkomt op 1100 mensen. Bovendien wordt er stevig gebouwd op het terrein van het NLR in Marknesse in de Noordoostpolder, zegt Van der Veen. Zo komen er nieuwe kantoren om te voldoen aan de sterk gestegen vraag van Defensie en van bedrijven die voor dit ministerie willen werken. Verder verlengt het NLR zijn landingsbaan, zodat er met grotere drones kan worden geoefend.

   Volgens Van der Veen heeft het centrum bovendien nu ook een 'quick response drone facility', wat inhoudt dat het NLR binnen zes weken een nieuw type drone af wil hebben. Die snelle innovatiecyclus - van ontwerp naar een gereed onbemand vliegveld - heeft het centrum afgekeken van Oekraïne, waar de ontwikkelingen eveneens razendsnel gaan.

   Het NLR is bedoeld als onderzoeksinstelling, waar Defensie en bedrijven kunnen aankloppen voor hulp en advies. Voor kleinere bedrijven is er 'een menukaart', zegt Van der Veen. Zo kunnen zij bijvoorbeeld gebruikmaken van dure machines van het centrum zoals 3D-printers om hun innovaties te maken. Als zij óók hulp willen bij het maakproces van het NLR en niet zelf die machines willen of kunnen bedienen, betalen zij uiteraard iets meer, zegt van der Veen. Er komt ook meer ruimte voor kleine bedrijven die op het terrein van Marknesse aan de slag willen gaan. 'Een soort garageboxen', lacht Van der Veen.

   De groei zet in de toekomst door, verwacht Van der Veen. Het NLR wil er daarnaast voor zorgen dat Nederland en Europa onafhankelijker worden van de Verenigde Staten. Zo is het NLR op dit moment bezig een eigen satelliet te ontwerpen, omdat het centrum meer kennis hierover wil opbouwen.

   Over In het defensief

   In de …

8. Defensie zet vol in op AI, maar commerciële beloftes lopen voor op de praktijk

   16 september 2026 · 33 min

   Afspelen
   Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol binnen de krijgsmacht. Van missieplanning en het herkennen van doelen tot autonome drones en dronezwermen: de mogelijkheden lijken eindeloos.Maar tussen wat bedrijven op hun websites en in gelikte demonstratievideo’s laten zien en wat AI in de praktijk kan, zit nog een flink gat. Dat zegt Roy Lindelauf, hoogleraar Data Science en AI aan de Nederlandse Defensie Academie en aan Tilburg University. Lees meer

   Dat verschil is vooral zichtbaar bij autonome systemen. Bedrijven presenteren soms al volledig zelfstandige dronezwermen die zonder menselijke tussenkomst complexe taken kunnen uitvoeren. In werkelijkheid zijn de toepassingen volgens Lindelauf nog veel beperkter. AI kan bijvoorbeeld al objecten herkennen en classificeren,maar zulke systemen zijn lang niet altijd robuust. Veranderende weersomstandigheden, een ander landschap of vervuilde data kunnen ervoor zorgen dat een systeem veel minder goed presteert dan tijdens een zorgvuldig voorbereide demonstratie. De ‘gelikte video op YouTube’ laat volgens Lindelauf daardoor niet altijd zien wat er onder operationele omstandigheden daadwerkelijk mogelijk is.

   Op de Nederlandse Defensie Academie probeert Lindelauf die werkelijkheid scherp in beeld te krijgen. Een concreet voorbeeld komt uit de cockpit van de Apache. In de nieuwe helikopters zit al AI-software voor onder meer missieplanning, maar vliegers gebruiken die niet altijd. Ze hebben onvoldoende inzicht in hoe het systeem tot zijn aanbevelingen komt en kunnen de onderliggende algoritmes niet controleren. Beter is om zelf AI-systemen te ontwikkelen die aansluiten bij de manier waarop vliegers werken en die betere aanbevelingen doen voor bijvoorbeeld routes en posities. Zo moet de technologie niet alleen beter worden, maar vooral ook bruikbaar en betrouwbaar voor de militair die ermee werkt.

   Dat is extra belangrijk omdat AI in het militaire domein direct kan raken aan beslissingen over leven en dood. De ontwikkeling van …

9. Hoogleraar De Ruiter: de zee is verwaarloosd in de militaire strategie

   9 september 2026 · 37 min

   Afspelen
   Wie de zeeën controleert, domineert de wereld. Toch is de aandacht voor de zee de afgelopen jaren verslapt, constateert kapitein ter zee Roy de Ruiter in deze aflevering van 'In het defensief'. Volkomen ten on rechte, vindt hij. Kijk maar naar wat er momenteel gebeurt in de Straat van Hormuz en de gevolgen daarvan voor de wereldwijde energieprijzen. Lees meer

   De Ruiter is sinds mei hoogleraar Maritieme Strategie aan de Universiteit van Leiden. Al langer werkt hij als hoofddocent Maritieme Strategie aan de Nederlandse Defensieacademie. Zijn studenten legt hij uit dat ze de zeeën en oceanen niet uit het oog moeten verliezen, nu het geopolitieke gestook van landen als China, Rusland en zelfs de Verenigde Staten sterk toeneemt.

   Neem bijvoorbeeld de acties van de VS tegen vermeende drugsbootjes op volle zee, het doorknippen van onderzeese ict-kabels in de Oostzee door vermoedelijk Rusland en het assertieve optreden van China in de Zuid-Chinese Zee. Westerse schepen die daar varen, worden door Chinese schepen of vliegtuigen op de huid gezeten en daaraan kleven flinke risico's. Stel dat een Amerikaans schip hierbij beschadigd raakt, wat doen we dan? Het is een belangrijke vraag die volgens De Ruiter nader onderzoek vergt in de Navo-landen.

   Na dertig jaar van zware bezuinigingen op de Navo-krijgsmachten, staat volgens hem de marine van Europese landen er bovendien veelal gebrekkig voor. De Ruiter stelt bijvoorbeeld dat Nederland aanvankelijk vooral van plan was alle verouderde, roestende vaartuigen te vervangen door nieuwe fregatten en onderzeeboten. Maar, zegt hij tot zijn tevredenheid: het denken gaat inmiddels verder. De marine wil nu óók vol inzetten op drones onder én op het water én in de lucht.

   Hierbij betrekt de krijgsmacht ook de Nederlandse industrie, die het eveneens zwaar had door de harde defensiebezuinigingen. Zo liep Nederland volgens hem decennia geleden voorop in de techniek rond onderzeeërs, omdat ons land een eigen niche zocht als buurland van de toenmalige gr…

10. Photonfirst uit Alkmaar helpt Lockheed en Airbus efficiënter werken

    2 september 2026 · 25 min

    Afspelen
    Lockheed Martin en Airbus zijn zomaar twee belangrijke klanten die het Noord-Hollandse Alkmaar goed weten te vinden. De luchtvaartbedrijven kopen er materiaal in bij Photonfirst, een bedrijf met 45 werknemers. Ook de Franse Naval Group - bekend van de Nederlandse onderzeeboten in aanbouw - en de Ariane Group (van de Arianeraketten) kloppen inmiddels al bij het nog relatief onbekende Photonfirst in Alkmaar aan de deur. Lees meer

    In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' vertelt ceo Leendert-Jan Nijstad hoe zijn bedrijf aan zulke prestigieuze klandizie is gekomen. Volgens hem maakt Photonfirst een 'uniek' product, om precies te zijn: fotonische meetsystemen van glasvezel. Deze geavanceerde systemen maken gebruik van licht (fotonen) in plaats van elektriciteit (elektronen) om data te verzamelen en analyseren. Ze functioneren bij uiterst extreme omstandigheden, zoals kou en hitte en extreem hoge druk.

    De meetsystemen van Photonfirst detecteren volgens Nijstad elke trilling, elke bocht, elke loszittend element en zelfs de corrosie in bijvoorbeeld een vliegtuig. Zo kunnen Lockheed Martin en Airbus tijdig zien of het toestel aan onderhoud toe is. De Ariane Group kijkt met de chips van Photonfirst of een raketinstallatie na de lanceren van een eerste raket nog een tweede keer kan worden gebruikt, legt Nijstad uit.

    Dit werkt ook voor defensiematerieel, zegt hij. De krijgsmacht wil zo weinig mogelijk materieel in onderhoud hebben en zo veel mogelijk spullen paraat hebben staan voor oefeningen en in geval van nood. Dankzij de metingen van Photonfirst kunnen bijvoorbeeld schepen of straaljagers 'op het juiste moment' naar de garage worden gestuurd.

    Photonfirst bestaat nu twintig jaar, zegt Nijstad, maar pas sinds vijf jaar geldt bij het bedrijf niet meer 'product zoekt markt' maar 'markt weet product te vinden'. Wat je met fotonen kan, is volgens Nijstad op dit moment nog ongeëvenaard. Mede dankzij de hulp van de ministeries van Defensie en Economische Zaken en kenniscent…

11. Dit leert de krijgsmacht van het bestrijden van bosbranden

    26 augustus 2026 · 33 min

    Afspelen
    De Nederlandse krijgsmacht heeft sinds september vorig jaar een eigen operationaal hoofdkwartier, het Joint Force Command. Dit Joint Force Command houdt 24 uur per dag, 7 dagen per week vanuit Den Haag alles in de gaten wat Nederland allemaal heeft rijden, rollen, varen en vliegen aan militair materieel. Bij dreigingen, zoals natuurrampen, drone-incidenten, sabotage en natuurlijk bij oorlog, coördineert het Command vanuit hier de Nederlandse reactie. Lees meer

    In deze aflevering van 'In het defensief' is Johan van Deventer te gast, de commandant van het Joint Force Command. Hij en zijn driehonderd medewerkers hebben een drukke zomer achter de rug. Want: het Command komt ook in actie bij bosbranden en daar waren er de afgelopen maanden veel van.

    'Bij een natuurbrand is het allereerst aan de Veiligheidsregio en de lokale brandweer om uit te rukken,' legt Van Deventer in de podcaststudio uit. Maar die kunnen, indien nodig, ook het leger om hulp vragen. De krijgsmacht heeft bijvoorbeeld Chinook-helikopters die enorme zakken met water kunnen vullen om die over een brandend gebied uit te storten. Dit is met name praktisch in regio's, zoals dichte bossen of heidevelden, waar de brandweer met de eigen auto's zelf lastig kan komen of waar het te gevaarlijk is.

    Ook overheden in het buitenland kunnen via het Europese noodmechanisme verzoeken om bijstand vanuit ons land, vervolgt Van Deventer. Nederland en andere Europese landen die blusmaterieel beschikbaar hebben, kunnen dan een 'bod' doen. Vanuit het Joint Force Command is recentelijk België op die manier geholpen bij de reusachtige brand in de Hoge Venen, onderdeel van de Ardennen. Vorig jaar heeft Nederland eveneens Spanje geholpen bij verwoestende branden daar, aldus Van Deventer.

    Volgens hem doet het Joint Force Command - en het Nederlandse leger als geheel - ervaringen op door dit soort grote, internationaal gecoördineerde acties. Nederlandse militairen leren nog beter samenwerken met andere partijen met een andere cultuur, …

12. Hans Huigen (NIDV): 'Geld klotst bij defensiebedrijven nog niet over de plinten'

    19 augustus 2026 · 37 min

    Afspelen
    Klotst het geld al bij de Nederlandse defensiebedrijven tegen de klippen op, nu het kabinet flink de buidel trekt voor extra uitgaven aan het leger? Niet echt, verzucht Hans Huigen zuinigjes in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Lees meer

    Huigen is directeur van de branchevereniging NIDV, wat staat voor 'Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid'. Het aantal defensiebedrijven dat zich bij deze vereniging heeft aangesloten, is de afgelopen jaren verdubbeld van twee- naar vierhonderd. Allemaal zien ze mooie groeikansen, nu Nederland na volgens Huigen 'dertig jaar droogte' eindelijk weer veel geld steekt in de krijgsmacht. Maar Opvallend genoeg ligt er nog altijd veel budget ongebruikt bij het ministerie van Defensie 'op de plank', zegt Huigen.

    Belangrijke reden daarvoor zijn de processen en procedures waar Defensie nog altijd te star aan vasthoudt, meent hij. Het ministerie van Financiën, de Algemene Rekenkamer en andere auditmedewerkers bij de overheid kijken mee naar alle defensieuitgaven. Voor hen is het volgens Huigen gemakkelijker dat alles wordt dichtgetimmerd in contracten, richtlijnen én voorschriften, zodat ze die vervolgens kunnen afvinken. Maar de 'creativiteit' van het bedrijfsleven wordt op deze manier niet benut, klaagt Huigen. Die bureaucratie is volgens hem de dood in de pot.

    Huigen is het dan ook 'zeer' eens met wat staatssecretaris Derk Boswijk in mei zei tegen deze podcast. De overheid moet volgens de CDA-bewindsman meer toewerken naar 'samenwerkingsverbanden' tussen het ministerie, de krijgsmacht, defensie-ondernemers en onderzoeksinstellingen als TNO. De overheid moet hierbij aangeven welk 'effect' ze wil bereiken - bijvoorbeeld beter luchtverdediging tegen inkomende raketten en drones in alle luchtlagen - en de bedrijven en onderzoekers dienen gezamenlijk oplossingen uit te dokteren. Die moeten vervolgens langjarig geproduceerd en doorontwikkeld worden, aldus Boswijk.

    Hoewel Huigen deze visie volledig deelt, valt de uitwerking …

13. Abonnement op gevechtsvliegtuigen? Patrick Bolder vindt het geen slecht idee

    12 augustus 2026 · 32 min

    Afspelen
    Nederland en Europa investeren miljarden extra in defensie. Maar wat moeten we eigenlijk zelf bezitten? En wanneer is het slimmer om militaire capaciteit te delen of zelfs te leasen? Is een soort 'Netflix-model' voor defensie denkbaar, of maakt dat ons juist gevaarlijk afhankelijk van anderen? Lees meer

    Daarover gaat deze aflevering van In het Defensief. Te gast is strategisch analist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij legt uit waarom de discussie over gezamenlijke militaire capaciteit al tijden speelt, en waarom samenwerking binnen Europa volgens hem onvermijdelijk is.

    Volgens Bolder zijn sommige militaire middelen simpelweg te belangrijk om uit handen te geven. Munitie, brandstof en kritieke wapensystemen moeten altijd beschikbaar zijn. Maar voor extreem dure capaciteiten, zoals strategisch luchttransport, grote verkenningsvliegtuigen of drones, kan Europese samenwerking juist veel efficiënter zijn. Daarbij verwijst hij naar bestaande NAVO-initiatieven, waarbij landen gezamenlijk beschikken over vliegtuigen zonder dat ieder land alles zelf hoeft aan te schaffen.

    Tegelijkertijd waarschuwt Bolder voor afhankelijkheid. Moderne wapensystemen bestaan steeds meer uit software en digitale logistiek. Daardoor kunnen landen afhankelijk worden van buitenlandse fabrikanten of zelfs individuele bedrijven. De discussie rond Starlink in Oekraïne en de voortdurende afhankelijkheid van Amerikaanse ondersteuning voor de F-35 laten volgens hem zien hoe kwetsbaar die situatie kan zijn.

    Europa zal daarom meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de eigen defensie-industrie, stelt Bolder. Niet alleen door meer samen te werken, maar ook door productie en onderzoek beter over de Europese landen te verdelen. Frankrijk zou zich kunnen richten op gevechtsvliegtuigen, Duitsland op tanks, Nederland op radartechnologie en andere landen op bijvoorbeeld scheepsbouw of luchtverdediging. Alleen door die versnippering te verminderen kan Europa minder afhanke…

14. Cyberexpert Maasland: 'Rusland is nu onze grootste cybervijand, maar op langere termijn is dat China'

    5 augustus 2026 · 41 min

    Afspelen
    Regeringen en politieke leiders in Nederland en Europa zijn onvoldoende voorbereid op grote cyberaanvallen. Het wil er bij toppolitici gewoonweg niet in dat vijandige staten of criminelen een heel land kunnen ontwrichten, bijvoorbeeld door vier grote ziekenhuizen te hacken en digitaal uit te schakelen. Lees meer

    Daarvoor waarschuwt cyberdeskundige Dave Maasland in deze aflevering van 'In het defensief'. De oprichter en ceo van cyberbeveiligingsbedrijf Eset Nederland trekt een vergelijking met de aanslagen op de Twin Towers in New York in 2001. Uit rapporten blijkt dat de toenmalige Amerikaanse regering zich niets kon voorstellen bij de waarschuwingen dat terroristen die vliegtuigen zouden kapen om die vervolgens het World Trade Center in New York in te vliegen. Op dezelfde manier kunnen de toppolitici van vandaag de dag zich ook geen voorstelling maken van hoe groot de digitale dreiging daadwerkelijk is, verzucht Maasland.

    Volgens Maasland, die eind dit jaar afscheid neemt als ceo van Eset, springen er drie grote machtsblokken uit wat betreft cyberactiviteiten. Dit zijn - niet verrassend - de Verenigde Staten, China en Rusland, zo zocht hij uit voor zijn podcast 'Het digitale front'. Deze maakt hij met Harm Teunis en Art Rooijakkers.

    De VS zijn volgens Maasland nog altijd het meest geavanceerd op cybergebied en hun capaciteiten zijn (nog) niet te evenaren. Rusland daarentegen heeft de grootste mond en zoekt ook het meest openlijk de grenzen op door hackpogingen te ondernemen. Van Rusland hebben Nederland en Europa momenteel dan ook het meest te vrezen, denkt Maasland.

    China tenslotte is de 'stille kracht'. Het land zit volgens de cyberdeskundige diep in de Westerse systemen en spioneert flink. 'Maar je ziet tegelijkertijd dat spionage en sabotage steeds meer hand in hand gaan', aldus Maasland. Op de langere termijn vormt China daarom volgens hem de grootste dreiging voor Europa en andere vrije democratische regio's. China heeft volgens hem weinig op met democratie en wil…

15. Is Nederland wel geschikt om drones te maken?

    29 juli 2026 · 30 min

    Afspelen
    Nederland wil een leidende rol spelen in de ontwikkeling en productie van drones, maar beschikt op dit moment nog niet over de industriële capaciteit om een volledige drone-industrie op te bouwen. Dat zeggen onderzoekers Ron Stoop en Rens van Dam van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) in deze aflevering van In het Defensief. Lees meer

    Drones spelen een steeds grotere rol in zowel militaire operaties als de civiele economie. Ze worden ingezet voor onder meer landbouw, haveninspecties, het beschermen van kritieke infrastructuur en militaire missies. In de oorlog in Oekraïne zijn drones inmiddels verantwoordelijk voor een groot deel van de militaire slachtoffers, wat onderstreept hoe belangrijk deze technologie is geworden.

    Ook de Nederlandse overheid ziet drones als een strategische technologie. In de Defensienota en de Nationale Dronestrategie spreekt het kabinet de ambitie uit om de Nederlandse drone-industrie te versterken en de productie van drones te stimuleren. Volgens de onderzoekers is die ambitie begrijpelijk, maar kent Nederland ook duidelijke beperkingen. Voor hun onderzoek analyseerden Stoop en Van Dam de Europese toeleveringsketen voor drones en brachten zij in kaart welke regio's beschikken over de juiste industriële basis voor grootschalige droneproductie.

    Luister ook | Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam

    Daaruit blijkt dat regio's als Zuid-Duitsland, Noord-Italië en delen van Tsjechië een sterke uitgangspositie hebben dankzij een brede maakindustrie en bestaande productiecapaciteit. Nederland beschikt niet over dezelfde industriële basis om een volledige drone-industrie op te bouwen.

    Waar Nederland wél in uitblinkt, is de ontwikkeling van hoogwaardige technologie. Regio's als Noord-Brabant beschikken over veel expertise op het gebied van hightech, softwareontwikkeling, fotonica, sensortechnologie en systeemintegratie. Juist die kennis maakt Nederland sterk in het ontwerpen, integreren en verbeteren van dronesystemen. Volgens…

16. Wat als militaire AI-systemen worden aangevallen ... met AI?

    22 juli 2026 · 30 min

    Afspelen
    Legers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie bij oorlogsvoering. Met AI kunnen militairen onder meer sneller enorme hoeveelheden inlichtingen en informatie analyseren om vervolgens hun doelwitten te bepalen. Maar wat als de eigen AI wordt gemanipuleerd door de vijand en legers daardoor de verkeerde besluiten nemen? Lees meer

    Irene van Droffelaar ging met die vraag aan de slag, vertelt ze in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Ze is onderzoeker AI, simulatie en veiligheid bij de denktank RAND Europe, die sinds 2024 ook een vestiging heeft in Den Haag. Volgens haar moeten landen nadenken over de vraag hoe zij gaan reageren als hun eigen AI moedwillig om de tuin wordt geleid, waarschuwt ze.

    Ten eerste, waarschuwt Van Droffelaar, dienen landen en legers te beseffen dat AI sowieso niet onfeilbaar is. Kunstmatige intelligentie heeft een foutmarge. Als legers dus te veel leunen op AI en die maakt een misser, dan kan dit betekenen dat bepaalde militaire dreigingen niet worden herkend of dat bijvoorbeeld een verkeerd doelwit wordt geselecteerd.

    Ten tweede moeten landen zich realiseren dat AI kan worden gehackt door vijandige staten als Rusland of China en zelfs door criminelen of terroristen. De AI-systemen dan kunnen worden verstoord en niet meer werken of gewoon totaal verkeerde informatie geven aan militairen. Die vallen wellicht zelfs daardoor per ongeluk burgerdoelen aan.

    Gevaar bestaat dat dit tot escalatie leidt, zegt Van Droffelaar. Vijanden kunnen elkaar beschuldigen van de manipulatie van elkaars AI-systemen, terwijl in werkelijkheid het systeem een 'onbedoelde' fout heeft gemaakt, meent ze. Of ze laten te veel over aan AI, zonder er nog 'als echt mens' bij na te denken. Van Droffelaar pleit daarom voor overleg en internationale afspraken, verklaart ze in de podcast. In de Koude Oorlog was er een 'hotline' tussen de aartsvijanden Rusland en de VS om misverstanden uit de weg te ruimen, elkaars handelen te kunnen begrijpen in gesprek te b…

17. 'Industrietop NAVO een succes, maar Nederlandse bedrijven waren er niet te vinden'

    15 juli 2026 · 24 min

    Afspelen
    De Navo-top in de Turkse hoofdstad Ankara was een prachtige opsteker voor de westerse defensie-industrie. De 32 lidstaten van het militaire bondgenootschap sloten vorige week voor ruim $50 mrd aan contracten bij hun defensiebedrijven. De Nederlandse industrie viste hierbij wel achter het net. Naar hen ging ... niets. Lees meer

    Dat constateert Bart Hollants in deze editie van de podcast 'In het defensief'. Hollants werkt op het Navo-kantoor in Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia en is daar de 'innovation broker'. In Ankara stond Hollants, die op dagbasis naar interessante defensie-innovaties bij het bedrijfsleven speurt, met een 'stand' op het zogeheten defensie-industrieforum. Dat is een aan de Navo-top verbonden congres.

    Hollants meent het defensie-industrieforum in Ankara wel groter was dan zijn voorganger op de Navo-top in Den Haag. Dat kan ook niet anders, zegt hij: 'Die top was heel politiek'. Navo-landen moesten er de 'historische' afspraak maken dat zij per 2035 in totaal 5% van hun bruto binnenlands product in hun defensie steken. Het merendeel hiervan (oftewel: 3,5% van het bbp) gaat naar de krijgsmachten, terwijl de overige 1,5% ook mag worden besteed aan 'veiligheidsgerelateerde zaken', zoals cybersecurity, weerbaarheid en infrastructuur.

    Na Den Haag was Ankara juist de top van 'boter bij de vis', zoals VVD-Defensieminister Dilan Yesilgöz het uitdrukte. Landen wilden in Turkije laten zien dat het hen menens was met de belofte van 5% aan extra defensie-uitgaven. Maanden hebben ze orders bij grote bedrijven als Saab en Airbus voorbereid. Die presenteerden ze in Ankara. Kleine bedrijven waren er amper te vinden, meent Hollants. Nederland heeft vooral veel mkb'ers die in de defensiesector werkzaam zijn. Zij ontbraken volgens hem op de top, omdat de aandacht nu uitging naar hele grote dure wapensystemen als radar-, tanker- en transportvliegtuigen. Die maakt Nederland simpelweg niet.

    De keuze voor deze grote wapensystemen noemt Hollants wel de juiste, omdat Eur…

18. Navo-expert Van Zoest: 'Houding Rutte tenenkrommend, maar tot nu toe effectief'

    7 juli 2026 · 30 min

    Afspelen
    De NAVO-top moet vooral eenheid uitstralen, maar achter de schermen staan de verhoudingen flink onder druk. Europa moet de defensie-uitgaven fors verhogen, de Verenigde Staten eisen dat bondgenoten meer verantwoordelijkheid nemen. De top geldt daarom als een belangrijk ijkmoment: lukt het de NAVO-landen om de ambitieuze plannen van vorig jaar daadwerkelijk om te zetten in mensen, materieel en militaire slagkracht? In deze derde aflevering over de Navo-top hebben we Anna van Zoest te gast, directeur van de Atlantische Commissie, een denktank die zich richt op de trans-Atlantische betrekkingen tussen Europa en Amerika. Lees meer

    Een dagje eerder dan je ons gewend bent, zodat je maximaal voorbereid bent op de Navo-top, die 7 en 8 juli in Ankara plaatsvindt.

    Het observeren waard is de rol van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Om de Amerikaanse president tevreden te houden, prijst hij de miljardeninvesteringen in defensie nadrukkelijk als een succes van Washington. Maar die opstelling schuurt steeds meer. Rutte probeert koste wat kost de Amerikanen aan boord te houden, maar doet dat volgens van Zoest met een af en toe 'tenenkrommende' houding. 'Ik benijd hem niet, maar effectief is het wel'.

    In deze aflevering bespreken we verder wat Turkije uit deze top zou willen halen, wat we van de Amerikaanse steun aan Oekraïne kunnen verwachten, en op welke manier het Midden-Oosten ter sprake zal komen.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend…

19. Kan Turkije een serieuze partner worden voor de Europese defensie-industrie?

    1 juli 2026 · 31 min

    Afspelen
    Op 7 en 8 juli komen de NAVO-lidstaten bijeen in Ankara voor de jaarlijkse NAVO-top. Welke onderwerpen staan centraal? Wat betekenen de uitkomsten voor Europa? En welke rol speelt gastland Turkije daarin? In een speciale driedelige podcastserie blikken we vooruit op de top. In deze tweede aflevering staat de Turkse defensie-industrie centraal: een sector die Ankara tijdens de top in de schijnwerpers wil zetten. Lees meer

    Te gast is Nathan Meershoek, universitair docent EU-recht en aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst hoe Turkije de afgelopen jaren een opvallend brede defensie-industrie heeft opgebouwd. Waar veel Europese landen afhankelijk zijn van internationale samenwerking, streeft Turkije juist naar zoveel mogelijk strategische autonomie. Die ambitie kreeg volgens Meershoek een extra impuls nadat het land uit het F-35-programma werd gezet en verschillende Europese landen wapenembargo's instelden vanwege de Turkse militaire operaties in Syrië.

    Die investeringen hebben hun vruchten afgeworpen. Turkije exporteert inmiddels een breed scala aan defensiematerieel, met drones als bekendste voorbeeld. Vooral de Bayraktar-drones kregen internationale bekendheid tijdens de oorlog in Oekraïne. Toch blijft de export naar Europa beperkt. Volgens Meershoek importeert Turkije nog altijd meer defensiematerieel dan het aan Europese landen verkoopt. Dat heeft niet alleen te maken met technologie, maar vooral met politieke terughoudendheid.

    Ook bespreken we de vraag welke kansen Turkije heeft binnen de groeiende Europese defensiemarkt. De Europese Unie investeert miljarden om de eigen defensie-industrie te versterken, onder meer via het SAFE-instrument. Hoewel Turkije als kandidaat-lidstaat onder voorwaarden kan deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen, gelden daarbij strikte regels. Zo moet het merendeel van de productie en de controle over het eindproduct binnen de Europese Unie of Oekraïne liggen en mag slechts een beperkt deel van de onderdelen afkomstig zijn…

20. Oud-ambassadeur: Turkije drijft steeds verder af van de rest van de NAVO

    24 juni 2026 · 36 min

    Afspelen
    Turkije is sinds het einde van de Koude Oorlog in 1990 steeds verder afgedreven van de rest van Europa en van de Verenigde Staten. Alleen al daarom gaan de Turken nooit een hoofdrol vervullen binnen het Navo-bondgenootschap. Lees meer

    Die conclusie trekt Ron Keller in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. Keller was tussen 2013 en 2015 ambassadeur in Turkije. Met hem blikken we terug op het volgens hem ‘trotse’ land, dat op 7 en 8 juli gastland is van de jaarlijkse Navo-top. Ook de volgende afleveringen van ‘In het Defensief’ gaan over de militaire, diplomatieke en defensie-industriële slagkracht van Ankara.

    Op papier ziet het er volgens Keller in de eerste instantie goed uit voor Turkije. Het land heeft na de Verenigde Staten, nu nog veruit het machtigste lid van het bondgenootschap, het grootste leger van Europa met de meeste manschappen. Ook de defensie-industrie bloeit, en Europese landen kopen graag de Turkse Bayraktar-drones. Bovendien ligt het land strategisch aan de Middellandse en Zwarte Zee, tussen Europa en het Midden-Oosten.

    Maar: de Turkse rechtsstaat en democratie staan onder enorme druk en een groot deel van de oppositie zit inmiddels gevangen, verzucht Keller. Volgens hem snijdt Turkije daarmee in eigen vlees. Nu Europa de eigen defensie-industrie weer wil revitaliseren en miljarden in militaire productie op eigen bodem stopt, kijkt het echt niet direct naar Turkije. Dan doet het liever zaken binnen de EU of anders met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen dan met het autocratische en steeds wildere Ankara.

    Volgens Keller is mede daarom de kans ook zeer klein dat Turkije een leidende rol op zich zal nemen wanneer de Verenigde Staten werkelijk steeds meer hun focus verleggen naar China en de Amerika's en de Navo vaker links laten liggen.

    De oud-diplomaat verwacht wel dat de Navo-top in Ankara weer spannend wordt, net als de vorige top in 2025 in Den Haag. Aanvankelijk noemden diplomaten in de wandelgangen van het Navo-hoofdkwartier in Brussel …

21. Is ons zorgstelsel klaar voor oorlog?

    17 juni 2026 · 34 min

    Afspelen
    De Nederlandse krijgsmacht en defensie-industrie zijn flink aan het opschalen, maar hoe zit dat met de zorg? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als Nederlandse militairen gewond raken aan het front, terwijl ziekenhuizen in eigen land tegelijkertijd onder druk staan? Te gast: brigadegeneraal Diana Verweij, commandant van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie, en Stijn Goossens, maker van het radioprogramma BNR Beter. Lees meer

    Verweij is verantwoordelijk voor de medische zorg van militairen: van huisartsenzorg en geestelijke gezondheidszorg tot ziekenhuiszorg en revalidatie. Bij een militaire inzet gaan medische teams mee naar het operatiegebied. Een deel van die capaciteit komt uit Nederlandse ziekenhuizen, waar reservisten naast hun burgerbaan ook voor Defensie inzetbaar zijn. Dat zorgt voor een ingewikkeld spanningsveld. De Nederlandse zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Wanneer Defensie medische specialisten oproept voor een militaire missie, zijn die tijdelijk niet beschikbaar voor patiënten in Nederland.

    De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar zorgsystemen een toeleveringsketens kunnen zijn. Tegelijkertijd heeft de Defensie er veel van geleerd, zegt Verweij. 'De coronatijd is echt een leermodel geweest en best veel organisaties hebben daar geleerd dat het nodig is een noodplan te hebben.'

    De oorlog in Oekraïne laat zien dat moderne conflicten andere medische uitdagingen met zich meebrengen dan eerdere oorlogen. Militair artsen krijgen vaker te maken met scherfverwondingen, explosieletsel, ernstige brandwonden en complexe verwondingen aan hoofd en gezicht. Daarom krijgen militaire zorgverleners aanvullende trainingen die specifiek gericht zijn op oorlogsgeneeskunde. Defensie verwerkt de ervaringen uit Oekraïne direct in opleidingen en protocollen

    BNR Beter

    Luister naar de afleveringen van BNR Beter over zorg in oorlogstijd

    Nu al tekorten medicijnen en medische hulpmiddelen: hoe weerbaar is de zorg bij een crisis?

    Hoe de zorg in oorlogstijd veran…

22. Omzet Nederlandse defensiebedrijven verdubbeld

    10 juni 2026 · 36 min

    Afspelen
    De omzet van de Nederlandse defensie-industrie is de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld. De gezamenlijke omzet van alle ongeveer 1500 bedrijven in de veiligheids- en defensiesector is vorig jaar uitgekomen op €10,2 miljard. In 2020, kort voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, bedroeg die €4,5 miljard. Lees meer

    Bureau Berenschot heeft dat in opdracht van het ministerie van Economische Zaken becijferd. Reden voor de groei zijn de extra miljarden die Nederland sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 voor de krijgsmacht uittrekt. Daarnaast eist de Amerikaanse president Donald Trump veel meer defensie-inspanningen van zijn Europese Navo-bondgenoten zoals Nederland.

    Steeds meer Nederlandse bedrijven richten zich dan ook op de markt voor defensie en veiligheid, concluderen Berenschot-onderzoekers Luddo Oh en Nick Hageraats. In 2006 hielden zich 290 ondernemingen bezig met defensie en veiligheid, veelal naast hun activiteiten voor de civiele markt. In 2022 was dat aantal al gegroeid naar 1050, en volgens Berenschot bestaat de defensiesector anno 2026 uit 1500 bedrijven. Zij behoren meestal tot het midden- en kleinbedrijf.

    Alles bij elkaar is de defensie- en veiligheidssector goed voor 325.000 voltijdsbanen in Nederland. Iets meer dan 10% hiervan, zo’n 35.000 werknemers, houdt zich exclusief bezig met defensieopdrachten en voert zodoende geen orders voor de civiele markt uit. Opvallend genoeg zijn er de afgelopen tijd zo’n driehonderd nieuwe bedrijven op de defensiemarkt toegetreden. Dat is ‘best wel veel,’ meent Hageraats.

    Toch kan Nederland niet achteroverleunen, zo luidt het advies van Berenschot aan Economische Zaken. Volgens het consultancybureau had de defensie- en veiligheidssector nog onstuimiger kunnen uitdijen, als ze niet tegen allerlei drempels was opgelopen. Zo hebben defensiebedrijven nog altijd moeite om aan financiering te komen.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal v…

23. Hoe voorkomt Derk Boswijk verspilling van defensiemiljarden?

    3 juni 2026 · 34 min

    Afspelen
    De Nederlandse overheid moet vaker een zogeheten ‘gouden aandeel’ nemen in veelbelovende defensie- en veiligheidsbedrijven van eigen bodem. Door prioriteitsaandeelhouder te worden in zulke hoogtechnologische ondernemingen, kan Nederland ze beter beschermen tegen overnames van buitenlandse partijen én de nationale veiligheidsbelangen waarborgen. Lees meer

    Die boodschap geeft staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie. De CDA’er ziet de versterking van de relatief kleine defensie-industrie in Nederland als een van zijn belangrijkste prioriteiten. Nederland en Europa moeten wat hem betreft snel zelf meer defensiematerieel gaan produceren. ‘Onze afhankelijkheid van bijvoorbeeld de Verenigde Staten is best groot, en misschien wel ongezond te noemen’, meent hij.

    Maar Nederland staat wel voor de forse uitdaging om kansrijke, innovatieve bedrijven ook echt hier te houden. Volgens Boswijk is ons land ‘supergoed’ in het ontwikkelen van technologieën en uitvindingen, bijvoorbeeld op dronegebied en kunstmatige intelligentie. Maar vervolgens slagen Nederlanders er niet goed in om alle proefprojecten en prototypes succesvol op de markt te brengen en ze op te schalen. De staatssecretaris noemt dat ‘een groot probleem’.

    Het gevaar bestaat volgens hem dat Nederlanders de toptechnologie ontwikkelen, maar dat rijke buitenlandse concurrentie deze vervolgens opkopen om haar wèl te gelde te maken. Zo kan de Nederlandse defensie-industrie nooit een been bijtrekken en een grotere rol spelen, vreest Boswijk. Daarom moet de Nederlandse overheid ‘in de toekomst veel vaker’ een gouden of prioriteitsaandeel nemen in start-ups en scale-ups, zegt hij. ‘Nu doen we dat nog beperkt.’

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid…

24. Cyberexpert Van Haaster: AI is een enorme kans voor Defensie

    27 mei 2026 · 33 min

    Afspelen
    Dat de krijgsmacht tanks, fregatten, luchtafweergeschut en munitie moet hebben, is bekend. Maar dat militairen ook niet meer zonder computers, laptops, de juiste software en digitale vaardigheden en zelfs getalenteerde hackers kunnen, dat wordt sneller vergeten. Lees meer

    In deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’ pleit universitair hoofddocent Jelle van Haaster van de Nederlandse Defensieacademie hartstochtelijk voor meer investeringen in cybercapaciteiten. Toen hij zelf vertrok als militair bij Defensie om zich op cyber te storten, hield het leger zich nog verre van de digitale wereld. Gelukkig is dat volgens Van Haaster nu heel anders, al acht hij nóg snellere veranderingen hard nodig.

    Van Haaster is ‘fan’ van kunstmatige intelligentie. Officiers op het slagveld krijgen nu al enorme hoeveelheden informatie binnen van verkenningsdrones, radars, militairen aan het front, satellieten, de veiligheidsdiensten en noem maar op. Alleen met AI is die overvloed aan data op termijn nog snel te verwerken om als krijgsmacht vervolgens een goede gevechtsstrategie te kunnen uitdokteren, denkt de wetenschapper.

    Ziet hij dan geen gevaren van AI, zoals het verlies van de menselijke dominantie waarvoor zelfs de Paus het afgelopen weekend waarschuwde? Of wat te denken van de killerrobots, die zonder enige vorm van empathie of aanziens des persoons mensen in de toekomst massaal zouden kunnen neermaaien? ‘Lang leek me dat onzin, die killer robots,’ erkent Van Haaster.

    Maar inmiddels zijn er, zo zegt hij, al aanvalsdrones die gezichten herkennen en deze – nu nog na toestemming van een echt mens, een dronepiloot – kunnen doden? Hierover moeten we in gesprek, zegt Van Haaster. Want Westerse legers zullen niet snel robots zonder menselijke toestemming laten doden, maar wat als het westen tegenover krijgsmachten komt te staan die het minder nauw nemen met ethische normen? En vooral: hoe pakt juist Europa als eerste de kansen die AI óók biedt? Van Haaster pleit voor samenwerking met be…

25. Waarom delen Oekraïense veiligheidsdiensten zoveel op sociale media?

    20 mei 2026 · 38 min

    Afspelen
    Waar inlichtingendiensten traditioneel in stilte opereren, kiezen Oekraïense veiligheidsdiensten tijdens de oorlog met Rusland juist nadrukkelijk de openbaarheid. Via Telegram, YouTube en Facebook delen ze dagelijks dronebeelden, onderschepte communicatie en updates vanaf het front. Wat willen ze daarmee bereiken? Lees meer

    In deze aflevering van de podcast ‘In het Defensief’ spreken we met Peter Schrijver en John Kegel op de Nederlandse Defensie Academie in Breda. Schrijver is luitenant-kolonel bij de Landmacht, docent aan de NLDA en PhD-onderzoeker. Hij onderzoekt hoe Oekraïense inlichtingendiensten sociale media inzetten als onderdeel van moderne oorlogsvoering. Kegel doceert Internationale Veiligheidsstudies, ook aan de NLDA.

    De twee waren onlangs in Kyiv en omgeving, waar zij onder andere spraken met medewerkers van Oekraïense veiligheidsdiensten. Volgens Schrijver gebruiken die sociale media niet alleen om informatie te verspreiden, maar ook om direct contact te onderhouden met de bevolking. ‘Mensen zitten continu op hun telefoon, dus de drempel om informatie uit te wisselen is veel lager’, legt hij uit in de podcast.

    Een bekend voorbeeld daarvan is de campagne ‘I Want to Live’, waarmee Russische militairen worden opgeroepen over te lopen naar het Oekraïense kamp. Volgens de onderzoekers is dat meer dan alleen propaganda: de online campagnes leveren Oekraïne ook waardevolle informatie op en spelen een belangrijke rol in de psychologische oorlogsvoering.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en …

26. Europarlementariër wil meer defensiesamenwerking van protectionistische EU-landen

    13 mei 2026 · 29 min

    Afspelen
    Europarlementariër Reinier van Lanschot (Volt) wil dat EU-lidstaten sneller samenwerken op defensiegebied. Samen met bijna dertig collega’s roept hij de lidstaten op om hun protectionistische houding tegenover hun eigen defensie-industrie los te laten en werk te maken van een echte Europese defensie-unie. Volgens Van Lanschot is het essentieel dat Europa zelfstandiger wordt, zonder de samenwerking binnen de NAVO uit het oog te verliezen. Lees meer

    In dit gesprek legt Van Lanschot uit hoe hij dit concreet voor zich ziet. Snellere wetgeving, gezamenlijke inkoop van materieel en het verminderen van bureaucratie moeten de Europese defensieproductie versnellen.

    Van Lanschot legt uit waarom een partij-overstijgende aanpak van cruciaal belang is en gaat in op de kritiek dat Europa zonder Amerika niet kan. Volgens hem is zelfstandiger worden juist de sleutel om de NAVO te versterken en nieuwe bondgenoten aan boord te krijgen.

    Tot slot presenteert Van Lanschot een stappenplan voor een Europese defensie-unie: eerst de defensie-omnibus aannemen, vervolgens een echte interne defensiemarkt creëren, en uiteindelijk een Europese defensie-unie opbouwen die zowel onafhankelijk kan opereren als de NAVO versterkt. De boodschap is helder: Europa móét sneller handelen om veiligheid en strategische zelfstandigheid te waarborgen.

    Lees hier het opiniestuk dat de Europese politici schreven:

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde…

27. TNO wil munitietekort te lijf gaan met minifabriek

    6 mei 2026 · 33 min

    Afspelen
    Het wereldwijde munitietekort loopt op, . en europa is erg afhankelijk van landen als China en Om dit tekort het hoofd te bieden heeft onderzoeksinstelling TNO iets nieuws bedacht: mini-munitiefabriekjes in zeecontainers. Het prototype, een mobiele minifabriek voor TNT moet dit jaar af zijn. Te gast is Frans van Gemerden, divisiedirecteurs bescherming, munitie en wapens aan TNO Defensie. Lees meer

    De kleine fabrieken hebben een paar grote voordelen: ze zijn makkelijk te verplaatsen en makkelijk schaalbaar. Verder maken ze het mogelijk om de productie van springstoffen dichtbij de gebruiker te organiseren, waardoor de kwetsbaarheid van internationale waardeketens een minder groot probleem is. Volgens Van Gemerden is er een sleutelrol weggelegd voor Nederland: 'als je een goed idee hebt om het munitietekort aan te pakken, dan mag je daar ook iets voor terugvragen'. En invloed op de munitiewaardeketen lijkt hem van belang.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons…

28. DroneShield: houd een ‘brandoefening’ voor innovatiekracht

    29 april 2026 · 30 min

    Afspelen
    Vorig jaar werd Nederland opgeschrikt door verschillende drones die boven onder meer een militair vliegveld in Volkel werden waargenomen? Ook in Polen, de Baltische staten, Roemenië, Zweden en elders waren er ongewenste drones. Voor het Australische DroneShield, dat antidronetechnologie ontwikkelt, een reden om extra snel naar Europa te komen. Lees meer

    We hebben Raven Dekker te gast. Hij was in augustus vorig jaar de eerste medewerker in Nederland van het Australische bedrijf DroneShield. In maart heeft hij het Europese hoofdkantoor van DroneShield in Amsterdam mogen openen. We gaan met Raven Dekker praten welke kansen er voor zijn bedrijf in Europa.

    Een andere reden voor DroneShield om naar Europa te komen: de oorlog in Oekraïne. Australië is daar ver weg van weg, en in Oekraïne is er juist veel vraag naar antidronetechnologie. Een grote les die Dekker trekt uit Oekraïne gek genoeg: ‘concurreer zo min mogelijk’. De samenwerking van verschillende dronebedrijven is juist belangrijk, zegt hij. DroneShield werkt onder andere samen met Robin Radar en Intelic.

    Daarnaast is het volgens Raven Dekker enorm belangrijk om te snelle innovatie op dronegebied bij te benen. ‘We moeten daar als bedrijven gewend aan raken’. Hij stelt voor dat organisaties als experiment onder hoge druk een ontwikkelingen proberen door te voeren. Een soort brandoefening, maar dan op het gebied van innovatie. Daarmee maakt hij een vergelijking met zijn ervaring als reservist. ‘Dan staan we ook niet een half uur te roken’, dan is het gewoon gaan.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende ko…

29. Defensie-onderzoekers UGent: 'Populisme in Europa is niet per definitie tegen de Navo en defensie-investeringen'

    22 april 2026 · 46 min

    Afspelen
    In Europa geldt doorgaans: hoe dichter landen bij Rusland liggen, hoe meer ze het land vrezen en hoe meer ze investeren in veiligheid en defensie. Toch is het allemaal niet zo simpel, zo zeggen defensie-experts Michelle Haas en Tim Haesebrouck van de universiteit van het Belgische Gent (UGent) in deze editie van 'In het defensief'. Al jaren doen ze onderzoek naar defensie-hervormingen in Europa. Lees meer

    Op dit moment zijn alle ogen in de Europese Unie gericht op Hongarije. Daar vond vorige week een electorale aardverschuiving plaats, waardoor premier Viktor Orbán na zestien jaar het veld moet ruimen voor de pro-Europese Peter Magyar. Minder bekend is dat Hongarije niet alleen in de EU, maar ook in de Navo een eigen koers ging varen. Boedapest bedong in 2024 dat het een uitzonderingspositie op het gebied van Oekraïnesteun kreeg. Binnen de Navo hoeft Hongarije niet bij te dragen aan Navo-activiteiten voor of militaire hulp aan Kyiv.

    Hoogleraar internationale politiek Haesebrouck denkt dat Magyar, anders dan Orbán, niet via allerlei veto's EU-beleid zal frustreren. Hij vraagt zich wel sterk af of de nieuwe premier straks het Hongaarse Oekraïnebeleid stevig zal omgooien. Hij verwacht in elk geval niet dat de hulpkraan naar Kyiv nu wel flink opengaat.

    De Baltische staten en Polen zijn daarentegen felle pleitbezorgers van de Navo en van Oekraïnesteun, ziet onderzoeker Haas. Deze landen zien de Navo als de belangrijkste garantie om Rusland buiten de deur te houden. Door Kyiv in de strijd te houden, heeft Moskou het bovendien - zo denken de Balten en Polen - te druk om hun landen aan te vallen.

    Ook Tsjechië zat land op die lijn, tot de jongste verkiezingen. De nieuwe premier Pas toen president Petr Pavel de nieuwe, populistische Tsjechische premier Andrej Babis onder druk zette en alleen zijn zegen wilde geven aan diens coalitie als die zich pro-defensie, pro-Europees en pro-NAVO, zou opstellen, ging Pavel akkoord.

    De Poolse populisten van de voormalige regeringspartij PiS zi…

30. Ingenieur van het Jaar Martijn Otten voelt 'diepe betrokkenheid' bij Oekraïne

    15 april 2026 · 27 min

    Afspelen
    Voor ondernemer en Ingenieur van het Jaar 2026 Martijn Otten voelt het alsof Nederland weer 'in de jaren dertig' zit. Om te voorkomen dat ons land, net als toen, in een wereldoorlog belandt, steekt de vader van een jong gezin bijna al zijn vrije uren in de hulp aan Oekraïne. Hij wil er alles aan doen om te zorgen dat Kyiv standhoudt in de zware oorlog tegen Rusland. Lees meer

    In deze aflevering van de podcast 'In het Defensief' praten we met Otten over de 'Aquadrone', die hij met een team van andere, technisch onderlegde vrijwilligers ontwikkelde. Dit is een onbemand bootje waarmee het Oekraïense leger veilig de rivier de Dnjepr kan oversteken om troepen aan de overkant te bevoorraden en gewonden in veiligheid te brengen.

    Dit deed Otten namens de stichting Protect Ukraine. De productie van de Aquadrone wordt betaald uit donaties en het bootje gaat gratis naar Oekraïne, zegt hij in de podcast.
    Otten leidt in het dagelijks leven de onderneming AV Flexologic, die machines maakt voor het bedrukken van drinkpakken en chipszakken. Het familiebedrijf levert aan zo'n 120 landen.
    Gecombineerd met zijn werk voor Oekraïne is Otten 'authentiek', heeft hij 'brede technische diepgang' en 'koppelt hij ondernemerschap aan maatschappelijke verantwoordelijkheid,' aldus het juryrapport van de Prins Friso Ingenieursprijs. Die kreeg hij vorige maand in aanwezigheid van prinses Beatrix uit handen van prinses Mabel. Daardoor mag hij zich Ingenieur van het Jaar 2026 noemen.

    Otten maakt in de podcast bekend dat Protect Ukraine nu zeven anti-Shahed-teams in het belegerde land uitrust met mobiele infrastructuur om de gevaarlijke Russische drones van Iraanse makelij uit de lucht te halen. De kosten zijn 70.000 euro per team voor onder meer een bestelbus, antenne, gebruik van satellietsysteem Starlink, een computer en generator. 'Gemiddeld per aanval worden per team zeven Shaheds neergehaald,' aldus Otten. 'Recent heeft de stichting weer tien bestelbussen gebracht voor de volgende tien teams.'

    Over …

31. PwC: komend jaar €41 miljard voor de defensie-industrie beschikbaar

    8 april 2026 · 26 min

    Afspelen
    Een tijdje geleden schreeft PwC een rapport over de groeiende defensie-uitgaven en de kansen die er daardoor zijn voor de Nederlandse maakindustrie. Volgens PwC komt er de komende vijf jaar 41 miljard euro beschikbaar voor die industrie, maar alleen als bepaalde problemen worden opgelost.
    Inmiddels zijn er steeds meer bedrijven die elkaar weten te vinden om samen te werken of clusters te vormen. ... maar er zijn uiteraard nog genoeg uitdagingen. Te gast is t Bastiaan Oomens, partner van PwC-Strategy&. Lees meer

    Eén van de grootste knelpunten is financiering: voorfinanciering is vaak noodzakelijk om productie op te schalen, maar blijkt in de praktijk lastig rond te krijgen. Verbetering, zegt Oomens, zou kunnen komen door meer ‘smeerolie’ vanuit partijen als InvestNL en Europese fondsen, die juist in deze vroege fase risico’s kunnen helpen opvangen.

    Daarnaast vormen veiligheidscontroles en personeelstekorten serieuze obstakels. De noodzakelijke veiligheidsmaatregelen brengen kosten met zich mee, wat vooral voor kleinere bedrijven een probleem is. Er ontstaat daarmee een klassiek kip-ei-dilemma: zonder de juiste controles is financiering moeilijk te verkrijgen, maar zonder financiering ontbreekt het geld om die controles op te zetten. Tegelijkertijd kampen veel bedrijven met een tekort aan geschikt personeel. Volgens Oomens is van groot belang om de bestaande Nederlandse industriële basis te benutten, zodat beschikbare kennis en capaciteit effectiever kunnen worden ingezet voor de groeiende vraag vanuit de defensiesector.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpe…

32. Deze bank is onmisbaar voor het opschalen van de industrie in Europa

    1 april 2026 · 33 min

    Afspelen
    Lange tijd was de Europese Investeringsbank (EIB) niet geïnteresseerd in investeren in defensie, dat zou de AAA-status van de bank namelijk in gevaar brengen. De tijden zijn inmiddels veranderd, en de de EIB heeft van zijn aandeelhouders, de 27 EU-landen, te horen gekregen dat het veel meer moet doen aan defensie. Daarvoor heeft het de leenvoorwaarden flink versoepeld. Weten bedrijen de bank daardoor ook beter te vinden? Dat vragen we in deze aflevering aan Robert de Groot, vice-president van de EIB. Lees meer

    De Groot ging na zijn aantreden eigenhandig op ‘roadshow’ langs defensieministeries, de industrie en kennisinstellingen om de EIB als defensiefinancier te vergroten. Met succes, want de EIB verstrekt steeds meer leningen aan de sector. 'Dat is de afgelopen twee jaar in een stroomversnelling geraakt', zegt De Groot. Waar de bank in 2022 en 2023 nog zo'n twee miljard euro per jaar aan defensie leende, was het dat vorig jaar 4 miljard euro. De Groot verwacht verdere groei van dat bedrag.

    Nog steeds mag de bank niet in wapens en munitie investeren. Geen probleem, volgens de Groot. 'Dat doen andere mensen wel'. Op die manier kan de EIB zich volgens hem blijven focussen op bijvoorbeeld grote projecten in de infrastructuur, of andere projecten waar andere investeerders niet genoeg geld voor vrij kunnen maken.

    Belangrijk is volgens de Groot wel Europese samenwerking, 'alleen kunnen we het niet, dat moeten we erkennen, maar samen kunnen we het wel'. Daarbij is het volgens de vice-president niet nodig om verschillen uit te effenen ('In Roemenië zijn de eisen anders dan in Ierland'), maar Europa is vele malen sterker als de industrie samenwerkt.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet lang…

33. Mart de Kruif: Europa nog niet klaar voor oorlog, voorbereiding moet sneller

    25 maart 2026 · 37 min

    Afspelen
    Europa is nog lang niet klaar voor een gewapend conflict. De bezuinigingen op de strijdkrachten van het continent waren sinds het einde vande Koude Oorlog zo drastisch dat de Europese legers daarvan nog verre van bekomen zijn. Zelfs nu nog, ook al gaan de defensiebudgetten inmiddels al weer enige jaren flink omhoog. Lees meer

    Die waarschuwing geeft Mart de Kruif af in deze editie van de podcast ‘In het defensief'. De oud-Commandant der Landstrijdkrachten verzucht spottend dat je een krijgsmacht ‘in één dag kunt afbreken’ door gewoon alle militairen te ontslaan, de kazernes te sluiten en het materieel af te stoten. Maar het opbouwen van een strijdmacht kost veel meer tijd, weet hij. ‘Zeker één tot twee jaar', zegt hij. Als het al niet veel meer is.

    Die tijd is er amper, nu de Russische dreiging alsmaar toeneemt. Om de versterking van de militaire capaciteiten te versnellen, is het volgens de voormalige landmachtbaas dan ook zaak dat de krijgsmacht en de defensie-industrie de handen snel ineen slaan. ‘Defensie moet de deuren opengooien’, vindt hij. Kennisinstellingen en de industrie moeten als het ware ‘live’ kunnen meekijken met de ontwikkelingen aan het front in Oekraïne, zodat ze daarop meteen kunnen inspelen met innovaties.

    Volgens De Kruif denkt defensie, waar hij zelf het grootste deel van zijn carrière doorbracht, nog te weinig innovatief. ‘De industrie moet heel goed weten wat defensie wil. De krijgsmacht moet daarvoor écht anders gaan werken en gaan denken in effecten, in wat er nodig is op het slagveld.’ De industrie kan daarmee aan de slag in plaats van dat het leger, zoals tot voor kort, precies uitschrijft wat voor boot, vliegtuig of voertuig het wil en waar alle knopjes moeten zitten. En dan jaren gaat zitten wachten tot het desbetreffende materieel klaar is.

    De Kruif denkt wel dat de huidige landmachtleiding daarvan doordrongen is. Hij prijst het zondag bekend geworden besluit van de Commandant der Strijdkrachten om zo snel mogelijk tot 1200 drone- en counte…

34. 'Navo-bevoorradingsnetwerk is achterhaald en niet klaar voor oorlog'

    18 maart 2026 · 27 min

    Afspelen
    Het netwerk van brandstofleidingen van het Navo-bondgenootschap is zwaar verouderd. Dit zogeheten Central Europe Pipeline System ligt slechts in twaalf van de in totaal 30 Europese landen en stopt nog altijd bij de grenzen van het voormalige Oostblok. Dat moet anders, zo zegt directeur Willem-Henk Streekstra van de Vereniging van Nederlandse Tankopslagbedrijven (Votob) in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. De oorlog in Iran laat volgens hem het belang van een soepele olieaanvoer zien. Lees meer

    Streekstra kan zich vinden in de wens van Polen en Roemenië, die oproepen hen aan te sluiten op Central Europe Pipeline System (CEPS). CEPS kan in het geval van een oorlog op Navo-grondgebied militaire basis van olie en gas voorzien. Op dit moment heeft de haven van Rotterdam een spilfunctie binnen het brandstofnetwerk. Nederland heeft daar een noodvoorraad aan olie opgeslagen die genoeg is om het negentig dagen uit te zingen. Rotterdam bevoorraadt ook het netwerk, dat in normale tijden bijvoorbeeld luchthavens van brandstof voorziet.

    Volgens Streekstra is het wel zaak Amsterdam ook beter op CEPS aan te sluiten. De leidingen stoppen nu bij Schiphol, terwijl de Amsterdamse haven volgens hem ook meer dan genoeg ruimte biedt olieopslag. Door niet alleen op Rotterdam te focussen, is er meer risiscospreiding in het geval van een (cyber)aanval en wordt de weerbaarheid volgens de VOTOB-directeur groter.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanz…

35. Kernwapendeskundige Van Hooft: steeds meer landen gaan een eigen kernwapenprogramma opzetten

    11 maart 2026 · 36 min

    Afspelen
    Stevent de wereld af op een nieuwe kernwapenwedloop, waarbij steeds meer landen proberen een nucleair wapen te ontwikkelen? Kernwapendeskundige Paul van Hooft vreest van wel. Regeringsleiders over de hele wereld hebben de afgelopen week gezien hoe gevaarlijk de weg naar de productie van een nucleair wapen is, zegt Van Hooft. Iran was bezig uranium te verrijken tot inmiddels 60%, terwijl voor burgerlijke toepassingen, zoals kernenergie maar zo'n 3% nodig is. Lees meer

    De Verenigde Staten en Israël besloten Iran daarom aan te vallen, voordat het uranium tot 80% of 90% kan verrijken. Dat percentage is volgens Van Hooft nodig voor de ontwikkeling een kernwapen. Noord-Korea, dat al een kernwapen, een bijzonder repressief regime én een zeer onberekenbare leider heeft, laten de VS wel ongemoeid. Ze hebben immers geen trek in een kernoorlog.

    De les die landen daaruit zouden kunnen trekken, is dat zij stiekem moeten proberen alsnog een kernwapen te ontwikkelen. Als ze dat eenmaal hebben, denken andere landen wel twee keer na, voor ze tot de aanval overgaan, zegt Van Hooft. ‘Ik denk dus wel dat we weer een tijdperk van proliferatie krijgen.’

    Tweede reden waarom landen zoals bijvoorbeeld Japan en Zuid-Korea kunnen beginnen met een kernwapenprogramma, is de onvoorspelbaarheid van Washington zelf. Kunnen zowel de Europese landen als Zuidoost-Azië er nog op vertrouwen dat de VS inderdaad de toegezegde atoomparaplu voor hen openklapt?

    Volgens Van Hooft twijfelen steeds meer regeringen daaraan. Donald Trump is sowieso wispelturig en de gevolgen voor de VS zelf zijn enorm. De Amerikaanse samenleving loopt immers het risico op de totale vernietiging.

    Als extra ‘verzekeringspolis’ bood de Franse president daarom aan een aantal Europese landen, waaronder Duitsland, Polen en Nederland, deel te nemen aan de Franse atoomparaplu. Dat vindt Van Hooft goed nieuws, met het oog op de Europese autonomie. Hoe kan Europa zich nucleair beter kan wapenen in een wereld die steeds instabieler wordt? Dat …

36. Waarom blijven Frankrijk en Duitsland ruziën over Europese antwoord op de F-35?

    4 maart 2026 · 33 min

    Afspelen
    Het zou het schoolvoorbeeld moeten zijn van militaire samenwerking in Europa: het Future Combat Air System (FCAS). Een gevechtsvliegtuig gemaakt door Frankrijk - Duitsland en Spanje samen, dat Europa minder afhankelijk zou moeten maken van de huidige vliegtuigen van Amerikaanse makelij. Maar ... het project komt maar niet van de grond. Hoe komt dat? Daarover Nathan Meershoek, Universitair Docent EU Recht en Aanbestedingsrecht met een focus op defensie & veiligheid, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Lees meer

    Het toestel zou de Franse Rafale en de Duitse Eurofighter moeten vervangen, maar de samenwerking tussen de twee landen loopt allesbehalve soepel. Het Franse Dassault en Airbus ruziën over de taakverdeling, de Fransen beschuldigen de Duitsers van vanalles en andersom. Bovendien, zegt Meershoek mist de politieke wil. Bij de aankondiging van het project in 2017, namen de Fransen het voortouw. Maar inmiddels zijn de tijden veranderd, en richt ook Duitsland zich meer op hun eigen defensie-industrie. 'Daarbij pas het niet om een ondergeschikte rol te spelen', zegt Meershoek.

    Het FCAS-project is al meerdere keren dood verklaard. Is er nog hoop? Wat zegt dit over de Europese defensiesamenwerking? En, hoe voorkomen we dat niet alle Europese projecten in politiek gekissebis verzanden?

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus ga…

37. EXTRA: Khamenei gedood, onrust Midden-Oosten duurt voort

    1 maart 2026 · 53 min

    Afspelen
    De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Lees meer

    De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen.

    In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict.

    Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

    Te gast zijn:

    In de studio

    - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
    - Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël

    Op afstand

    - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
    - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran
    - Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
    - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington
    - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
    - Europa-verslaggever Geert Jan Hahn

    Redactie

    Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

    Montage

    Desmond Baidjoe

    See omnystudio.com/listener for privacy information.

38. EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

    28 februari 2026 · 52 min

    Afspelen
    De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian. Lees meer

    Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn:

    In de studio

    - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
    - Religiewetenschapper Martine van den Berg

    Vanuit de wereld

    - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington

    - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
    - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
    - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran

    Redactie

    Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

    Montage

    Ivo Klokman

    See omnystudio.com/listener for privacy information.

39. Re-Lion traint militairen met VR-bril om sneller te beslissen

    25 februari 2026 · 26 min

    Afspelen
    In een oude F-16-shelter in Enschede bouwt techbedrijf Re-lion aan een virtuele wereld waarin militairen veilig en realistisch kunnen trainen. Soldaten dragen een VR-bril en worden ondergedompeld in realistische omgevingen, waarin ze direct moeten handelen en keuzes maken. Het grote voordeel: trainingen zijn flexibel, schaalbaar en overal inzetbaar. Bovendien kan er eenvoudig gewisseld worden tussen verschillende scenario’s en omgevingen. Lees meer

    Bij de ontwikkeling maakt Re-lion gebruik van bestaande technologieën, zoals de Meta Quest van Mark Zuckerberg en de Unreal Engine, bekend van games als Fortnite. Inmiddels werkt Re-lion niet alleen voor de Nederlandse krijgsmacht, maar ook voor defensieorganisaties in Duitsland en Denemarken. Ook in Oekraïne werkt een team van het bedrijf, waar veel contact is met de eindgebruiker.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief…

40. Veiligheidsexpert: Europa moet écht oppassen voor zijn grote afhankelijkheid van 'rabiate’ Amerikaanse defensietopmannen

    18 februari 2026 · 36 min

    Afspelen
    SpaceX-oprichter Elon Musk, mede-oprichter Pieter Thiel van de Amerikaanse softwarereus Palantir. Het zijn mannen die Instituut Clingendeal omschrijft als ‘de tech-libertariërs’ van Silicon Valley. Ze hangen het gedachtegoed van de Maga-beweging van Donald Trump aan en duwen de overheid het liefst zo ver mogelijk in haar hok. Lees meer

    Dit zijn ook de steenrijke topmensen van bedrijven waarvan Europa te sterk afhankelijk is, waarschuwt veiligheidsexpert Bart van den Berg in deze editie van de podcast ‘In het defensief’. Zo werd vorig jaar bekend dat Musk eigenhandig de Starlink-satellieten boven Oekraïne heeft laten uitschakelen om een offensief van het Oekraïense leger in 2022 te stoppen. De onderlinge communicatie tussen militairen viel uit en drones konden ze niet meer gebruiken.

    Palantir levert momenteel de opsporingssoftware die de omstreden Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikt om illegale migranten te vinden. Oprichter Thiel hielp de huidige Amerikaanse vicepresident JD Vance in het zadel en gelooft niet in de democratische rechtsstaat en is kritisch op het vrouwenkiesrecht.

    Volgens Van den Berg moet Europa zich afvragen of ze te dicht moet aanschurken tegen dit soort onvoorspelbare ceo's. De speech van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio op de Veiligheidsconferentie van afgelopen weekend maakte volgens hem duidelijk dat de Verenigde Staten niet veel waarde meer hechten aan de ‘internationale rechtsorde’ maar het eigen nationale belang voorop zetten. Waar kun je dan als Europese overheid of bedrijf nog je recht halen als er gedoe komt met Musk of Thiel.

    ‘Europa moet zich niet laten afleiden vanuit de hoop dat we tijd hebben gewonnen en dat we echt op de Amerikanen kunnen bouwen,’ zegt Van den Berg. ‘We moeten écht onze zaken voor elkaar krijgen. Het gaat ook over de internationale rechtsorde, die vinden de Amerikanen op dit moment echt niet belangrijk.’

    Hoewel Europa volgens Van den Berg ‘echt wat kan’ en bijvoorbeeld nog een behoorlijke maakindustr…

41. Tulip Tech wil eigen batterijenfabriek om minder afhankelijk te zijn van China

    11 februari 2026 · 31 min

    Afspelen
    Als het aan de Nederlandse batterijenstart-up Tulip Tech ligt, krijgt ons land een eigen fabriek voor zeer geavanceerde batterijen. Het bedrijf heeft hun idee al ingestoken bij de commissie van oud-ASML-topman Peter Wennink, die eind vorig jaar een baanbrekend advies schreef voor politiek Den Haag over het kwakkelende Nederlandse vestigingsklimaat. Ceo Bernd Rietberg is naar eigen zeggen ‘benieuwd’ of het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA het idee ook daadwerkelijk oppakt. Lees meer

    Tulip Tech vindt dat Europa nog veel te afhankelijk is van systeemrivaal China voor onder meer de batterijenproductie. Zelf haalt het bedrijf cellen uit de hele wereld om voor klanten als het ministerie van Defensie, Oekraïne en zelfs de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa een ‘batterijenpakket op maat’ samen te stellen.

    Dat legt Tulip Tech geen windeieren. De start-up groeit snel en verdubbelde dit jaar naar 50 werknemers en zit inmiddels ook in de voormalige Nedcar-fabriek, met andere defensie- en droneondernemingen, van industrieel concern VDL in Born. Dankzij de batterijen van Tulip Tech kunnen drones twee keer zo lang in de lucht blijven.

    Het is hard werken, zegt Rietberg. Het tempo van de innovatie in Oekraïne is bijna niet bij te benen. Op het Tulip-kantoor in Kyiv werken inmiddels drie mensen, bij wie de Russische droneaanvallen soms om de oren vliegen. Toch bereiden Rietberg en zich ook al voor op een toekomstige vrede. Hun batterijen zijn ook geschikt voor civiele dronetoepassingen, zoals inspecties in de landbouw en op bouwplaatsen. En dat moet zo blijven, zegt het bedirjf dat vooralsnog de meeste klanten uit de defensiesector haalt.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandee…

42. Commandant der Landstrijdkrachten: 'Krijgsmacht heeft bedrijfsleven keihard nodig'

    4 februari 2026 · 41 min

    Afspelen
    Jan Swillens, de commandant landstrijdkrachten, weet het zeker: als de Russen komen, is ‘zijn’ landmacht klaar om te vechten. ‘En dat moet ook’, zegt de luitenant-generaal. Maar het kan natuurlijk ‘altijd beter’ en daarvoor heeft Swillens óók het bedrijfsleven nodig. Lees meer

    'Wij hebben de Nederlandse industrie nodig om voortzettingsvermogen te creëren. Vroegen nodigden we bedrijven uit en vroegen we: kun je dit voor ons maken? Nu confronteren we ze met de uitdagingen waarvoor we staan en laten hen iets bedenken. Wij geven aan wat wij operationeel nodig hebben en bedrijven en kennisinstituten zeggen wat technisch mogelijk is'

    De tijden zijn tijdens de carrière van Swillens meermaals flink veranderd. Veertig jaar geleden, toen Swillens zijn militaire carrière begon, zat Nederland nog in de Koude Oorlog. Later volgen harde bezuinigingen, onder andere bij 'zijn' landmacht. Dat legeronderdeel kreeg misschien wel de hardste klappen te verduren van alle bezuinigingsoperaties na de Koude Oorlog. Zelfs de tank moest weg. ‘Dat doet wat met het moreel en met je mensen,’ erkent Swillens.

    En nu is het tij weer gekeerd. Volgens het nieuwe regeerakkoord krijgt defensie de komende jaren historisch veel geld in handen: al in 2030 moet er €9,5 mrd meer naar het leger gaan, boven op begroting van €26,8 mrd voor dit jaar. In 2035 is dat al opgelopen naar €19,3 mrd extra. De aanstaande regeringscoalitie wil dat 50% daarvan in Europa, en met name Nederland, wordt besteed.

    Wat gaat Swillens doen met al dat geld? Dat en meer leggen we hem natuurlijk voor in deze aflevering.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwe…

43. 'Nederlanders hoeven niet bang te zijn dat Rusland op de stoep staat, wél voor zwart-witdenken'

    28 januari 2026 · 33 min

    Afspelen
    Moeten we echt vrezen voor een Russische aanval in Nederland? Zijn de noodpakketten die Nederlanders in huis halen voldoende? Of is de Nederlandse bevolking niet helemaal op de hoogte van wát de gevaren op dit moment. Om deze, en meer, vragen te beantwoorden is te gast Tine Molendijk, bijzonder hoogleraar Morele dilemma’s van multilaterale militaire operaties, verbonden aan de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensieacademie. Lees meer

    Molendijk waarschuwt voor een eenzijdige focus op militaire afschrikking. Meer materieel is nodig zijn, maar diplomatie en ontwikkelingssamenwerking zijn minstens zo belangrijk om conflicten te voorkomen. Weten we eigenlijk goed wát we verdedigen, en hoe neem je de samenleving mee zonder angst aan te wakkeren?

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.

    Michal van der Toorn is Europaverslagg…

44. Deze onbemande onderzeeboot 'is de toekomst'

    21 januari 2026 · 24 min

    Afspelen
    Maritiem ingenieursbureau Nevesbu levert sinds 1935 technische ontwerpen voor alle Nederlandse onderzeeboten. In de jaren '90 werd Nevesbu gedwongen om zich meer te gaan richten op offshore technieken en op de markt in Indonesië en Maleisië, maar inmiddels is het bedrijf weer terug bij de core business, namelijk het ontwerpen van onderzeeboten en marineschepen voor defensie. Lees meer

    Nevesbu onderscheidt zich onder andere met de e-Sub, een volledig elektrische onderzeeboot. Die heeft twee belangrijke pluspunten: hij is sneller te bouwen én stiller - nogal handig als je niet ontdekt wil worden.

    Er is genoeg vraag en er zijn genoeg opdrachten, en dus verhuist Nevesbu naar Rotterdam vanwege ruimtetekort. Toch blijft genoeg specialistisch personeel aantrekken ook lastig voor de schepenbouwer. ‘We zouden het liefst vandaag 10 mensen aannemen, maar die vinden we niet’, zegt directeur Bart van Rijssen. In deze aflevering vragen we hem alles over wat hij doet, de samenwerking met Defensie en de Europese markt.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe …

45. Clingendael-expert: 'Een Europese militaire oefening rond Groenland is een goed idee'

    14 januari 2026 · 30 min

    Afspelen
    De ogen van de wereld zijn deze week gericht op Groenland. De Verenigde Staten willen dit grootste eiland van de wereld 'goedschiks of kwaadschiks' overnemen van Denemarken. In deze aflevering van 'In het Defensief' praten we erover met geopolitiek expert Louise van Schaik van Instituut Clingendael. Lees meer

    Terwijl de meeste Europeanen Groenland tot voor kort zagen als Verweggistan, houdt Van Schaik zich al jaren bezig met de regio. Ze waarschuwde al in 2020 dat China zijn oog op het strategisch gelegen en grondstofrijke eiland heeft laten vallen. Het Westen, en zeker ook Europa, moet volgens haar meer doen om zijn positie in het Arctische gebied te versterken. Zelfs de VS hebben hun belangstelling voor het poolgebied na de Koude Oorlog laten 'versloffen', zegt Van Schaik. 'En dus niet alleen Denemarken.'

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je f…

46. Frans Osinga: 'Trump gebruikt militair instrument erg lichtzinnig'

    7 januari 2026 · 31 min

    Afspelen
    Vandaag hebben we Frans Osinga te gast. Hij is hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden Met hem gaan we praten over de gewelddadige gevangenneming dit weekend van president Maduro in opdracht van Trump. Wat zijn de gevolgen daarvan voor Europa en de rest van Latijns-Amerika? Lees meer

    Volgens Osinga pas deze actie in de nieuwe veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten, hoewel Trump volgens hem het militair instrument nogal lichtzinnig gebruikt. Van Europa verwacht Osinga een 'robuustere opstelling' dan wat het continent nu laat zien, maar de afhankelijkheid van Amerika vormt daarbij een groot probleem. Toch is het volgens Osinga belangrijk om dit moment aan te grijpen om aan de eigen veiligheid te werken. 'Op eigen benen staan kán wel, maar militair materiaal zijn geen broodjes van de bakker', die heb je niet zomaar - dat duurt vijf jaar. Geven de Verenigde Staten Europa de tijd die het nodig heeft om zich te wapenen tegen Rusland? Dat en meer hoor je in deze podcast.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zi…

47. Hoe ging het opschalen van de defensie-industrie in 2025?

    31 december 2025 · 40 min

    Afspelen
    2025 was een jaar waarin er veel geld beschikbaar kwam vooro defensie. Maar dat betekent natuurlijk niet dat alles, na jaren van bezuiniging, van een leien dakje gaat. Hoe staan we ervoor op het gebied van innovatie, hebben bedrijven hun weg naar Defensie kunnen vinden? Wat is er in Nederland goed gegaan, wat moet er volgend jaar écht gaan gebeuren? We blikken terug met Martijn Kitzen, hoogleraar irreguliere oorlogsvoering en speciale operaties aan de Nederlandse Defensie Academie, en bijzonder hoogleraar krijgswetenschappen. Lees meer

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.

    Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make…

48. Intelic: 'Nederland, pronk met je bedrijven!'

    24 december 2025 · 22 min

    Afspelen
    Maurits Korthals Altes ontdekte bij Defensity College hoe Defensie werkt, en waarom het belangrijk is een sterke krijgsmacht te hebben. Inmiddels is hij ceo van Intelic, een bedrijf dat dat software maakt die ervoor zorgt dat de besturing van militaire drones flink versimpeld wordt. Zijn bedrijf groeit flink, de omzet kwam dit jaar uit op bijna 5 miljoen euro, en inmiddels leert Intelic van en in Oekraïne. Wat heeft een groeiend bedrijf als dat van Korthals Altes nodig van de overheid? En met welke bedrijven werken ze samen? Lees meer

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.

    Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make …

49. Robin Radar detecteert drones, van WK tot slagveld

    17 december 2025 · 26 min

    Afspelen
    Robin Radar groeit als kool. Eind november sleepte het Haagse bedrijf de 'grootste opdracht' uit zijn bestaan binnen, en nog wel van de Nederlandse overheid. Robin Radar mag honderd, zogenaamde Iris-drones leveren voor de bescherming van vliegvelden en militaire doelen in ons land en van de Rotterdamse haven. Aanleiding is de recente droneoverlast rond vliegbases in heel Europa en ook bij Volkel en Eindhoven. Wij gaan in gesprek met ceo Siete Hamminga van Robin Radar. Lees meer

    De Oekraïneoorlog laat zien dat niet alleen vliegvelden, havens en militaire terreinen kwetsbaar zijn maar ook energiebedrijven, de telecom, windparken enzovoort. En dus heeft Robin Radar niet alleen vraag van Defensie, maar hun radars hielden ook de Olympische spelen in Parijs vorig jaar in de gaten, en binnenkort het WK in Amerika.

    Over In het defensief

    In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

    Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

    🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je f…

50. Deze Nederlandse supervezel is onmisbaar in de Europese defensie-industrie

    10 december 2025 · 28 min

    Afspelen
    Het Geleense defensiebedrijf Avient Protective Materials gaat flink uitbreiden op zijn huidige productielocatie in Heerlen. Naar schatting komen er daardoor ‘enkele tientallen nieuwe banen’ bij in Limburg, zegt algemeen directeur Jan Lodewijk Lindemulder in deze aflevering van In het Defensief. Lindemulder noemt Dyneema de krachtigste vezel van de wereld. Die is volgens hem zo sterk als staal, maar tegelijkertijd vederlicht. Dyneema kan worden verwerkt in kabels, buitensportkleding, tenten en visnetten, maar zit ook in de helmen en scherfvesten van het Nederlandse leger en de politie. Ook wordt de vezel gebruikt voor de bepantsering van militaire helikopters en voertuigen. Lees meer

    Niet erg bekend is dat Nederland vooroploopt bij de productie van zulke ijzersterke vezels. In Geleen, waar naast het Nederlandse hoofdkantoor van Avient ook de afdeling onderzoek en ontwikkeling zit, is inmiddels al ‘de derde generatie dyneema’ uitgedokterd, vertelt Lindemulder. Daarmee is zijn bedrijf volgens hem wereldwijd koploper voor wat betreft deze innovatie

    Maar, in China worden steeds meer vergelijkbare vezels gemaakt, die met staatsteun en dus goedkoper op de markt worden gebracht. Een gevaar voor de Europese markt. Ook kijkt Avient naar de verschillende defensieministeries in de Navo-landen. Die zouden wat Lindemulder betreft eigenlijk in hun aanbestedingen moeten vastleggen dat helmen, scherfvesten en ander legermaterieel indien mogelijk in Europa moet worden gemaakt. ‘En dat geldt ook voor alle onderdelen, zoals vezels, waarvan dat materieel is gemaakt’, vindt hij. ‘Die moeten ook zoveel mogelijk uit Europa komen.’ vindt hij.

    Dat maakt volgens Avient Europa op defensiegebied niet alleen onafhankelijker van de rest van de wereld, maar versterkt ook de eigen industriële basis op het continent. Bovendien bestaat volgens Lindemulder het gevaar dat China – indien het land eenmaal de marktleider op het gebied van supervezels is – nog weigert de materialen te exporteren.

    Over In het de…