Alle afleveringen
77 afleveringen, van nieuw naar oud
-
Ingrid Thijssen: 'Als je niet veilig bent, valt er helemaal niets te ondernemen'
3 december 2025 · 31 min
In Nederland is er dit jaar zo'n 22 miljard euro beschikbaar voor defensie. Om te voldoen aan de nieuwe NAVO-norm gaat dat vanaf volgend jaar stapsgewijs extra omhoog; in 2026 alvast naar een kleine 27 miljard euro. Dat levert kansen op voor het bedrijfsleven, maar zorgt natuurlijk ook voor uitdagingen. Lees meer
Wat heeft het bedrijfsleven nodig in een wereld waar de defensie-industrie steeds meer aandacht krijgt? Daarover gaan we in gesprek met onze gast Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO-NCW. Een persoonlijk gesprek, waarin ze ook terugblikt op de afgelopen 5 jaar bij de werkgeversvereniging en alvast heel kort vooruitblikt op haar nieuwe rol als bestuursvoorzitter bij de TU Delft.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?
🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er…
-
Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam
26 november 2025 · 34 min
Radarbedrijf Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam. Het Franse bedrijf, waarvan het Nederlandse hoofdkantoor in Hengelo is gevestigd, profiteert de laatste jaren flink van een grotere defensiemarkt - en moet dus uitbreiden. Daarom, zegt CEO Gerben Edelijn in deze aflevering, sluiten de vestigingen in Huizen en Delft om plaats te maken voor een nieuw pand in Amsterdam. Lees meer
Thales Nederland is met scheepsbouwer Damen Shipyards het belangrijkste defensiebedrijf van het land. Naast het hoofdkantoor in Hengelo en de vestigingen in Huizen (300 personeelsleden) en Delft (50 werknemers) heeft het bedrijf ook filialen in Eindhoven (80 man) en Amersfoort.
Tussen 2010 en 2018 kreeg Thales zware klappen te verduren wegens de bezuinigingen op krijgsmachten in heel Europa. Thales had moeite om aan opdrachten te komen en kon vooral overeind blijven door te exporteren naar landen buiten Europa. Inmiddels zit de groei er weer in, en moet er dus flink worden uitgebreid.
In deze aflevering praten we over de uitbreiding, maar ook over het vertrek van Edelijn (na 36 jaar trouwe dienst), en Europese samenwerking op defensiegebied.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabr…
-
Zó vind je mensen die bij Defensie willen werken
19 november 2025 · 34 min
Hoe vind je genoeg mensen voor de krijgsmacht? Dat was niet altijd even gemakkelijk, zeker niet in een tijd waarin er veel bezuinigd werd en het imago van Defensie wel een oppepper kon gebruiken. En dus dacht Kapitein-luitenant ter zee Erik Noordam: dat kan anders. Hij bedacht Defensity College, het dienjaar, het specialistisch dienjaar én de Nationale Weerbaarheidstraining. Misschien wel de mastermind van de werving bij Defensie is te gast in deze aflevering van In het Defensief. Lees meer
Want het werkt goed, zijn initiatieven. Bij Defensity college wordt er inmiddels gesproken van het Amalia-effect, en bij het dienjaar zijn de doelen van 2025 vorige maand al gehaald. Bovendien kloppen andere Europese landen bij Nederland aan, om te kijken hoe je mensen op vrijwillige basis aan Defensie kan binden. 'We zijn koploper van het innoveren van het instroomsysteem'.
We bespreken onder andere het nieuwste initiatief: de Nationale Weerbaarheidstraining, en 'laagdrempelige en schaalbare manier om mensen te werven'. De training is tien weken, onderwijsinstellingen zijn aan boord, het is straks voor elke student mogelijk een reservist te worden als onderdeel van je opleiding. Bij werkgevers zijn die tien weken een nog wat grotere drempel.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang voor…
-
Deltaquad kan in oude VDL-fabriek tien keer zoveel drones maken
12 november 2025 · 44 min
Toen Deltaquad werd opgericht, maakte de droneproducent 90 procent van hun drones voor civiele toepassingen – bijvoorbeeld om elanden te tellen of grenzen te bewaken. Maar 10% werd voor militaire doeleinden gebruikt. Nu is dat wel anders, en bevindt de droneproducent zich in een sterk veranderd landschap. Inmiddels is het grotere doel van Deltaquad: de mens uit het conflict halen. Lees meer
Onlangs sloot DeltaQuad een een deal met Defensie sloot: het is één van de bedrijven die in de oude VDL-fabriek in Born gaat produceren. Te gast is directeur Sander Smeets. Het dronebedrijf heeft net een proefproject achter de rug, waarbij is gekeken of Deltaquad de fabricagelijn in de huidige locatie in Duivendrecht exact kan kopiëren naar Born, mét het personeel van VDL. Dat bleek succesvol.
Daardoor kan Deltaquad de komende tijd ‘snel opschalen’. Smeets meldt dat de productie van drones ‘gemakkelijk kan vertienvoudigen’. Exacte cijfers noemt hij niet, omdat hij veel surveillancedrones aan Oekraïne levert - dan is een beetje geheimhouding wel handig.
Smeets zegt zich ook steeds meer te richten op de Baltische en Scandinavische staten, omdat de vrees bestaat dat Oekraïneoorlog daar ‘mogelijk naartoe gaat verschuiven’. Deltaquad is inmiddels dan ook in Noordoost-Europa actief om demonstraties en trainingen te geven en er leveringen te kunnen ondersteunen.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt…
-
Tom Middendorp: 'Politici, verlies klimaat niet uit het oog (hang een foto van je kleinkind op)'
5 november 2025 · 31 min
Om beter bestand te zijn tegen cyberaanvallen, overstromingen en andere dreigingen, moeten de formerende partijen veel meer aandacht besteden aan weerbaarheid en klimaat. Dat zegt Tom Middendorp in deze aflevering van In het Defensief. Tussen 2012 en 2017 was Middendorp commandant der Strijdkrachten, maar inmiddels gaat hij door het leven als Klimaatgeneraal. Lees meer
Vanzelfsprekend dus, dat hij vindt dat er VEEL te weinig aandacht aan weerbaarheid wordt besteed door de politiek. Volgens Middendorp worden we in Nederland, en de rest van de wereld, geconfronteerd met toenemende schaarste op verschillende gebieden, zoals grondstoffen, water en ruimte. Deze schaarste leidt tot verhardende concurrentie, wat bijvoorbeeld zichtbaar is in de handelsconflicten onder Trump. Een tweede grote verandering die we zien, is de klimaatverandering, die wereldwijd enorme gevolgen heeft, ook in Europa.
De politiek heeft in campagnetijd té veel gericht op de korte termijn. Logisch, volgens Middendorp, ‘maar we moeten de balans tussen de korte en lange termijn wat meer gaan vinden’. De 'droomcoalitie’ van Jetten (D66, VVD, GroenLinks/PvdA, CDA) zou een goed begin zijn, zegt Middendorp. ‘Een toekomstgericht kabinet is namelijk hard nodig.’ Heeft Tom Middendorp nog een advies voor de formerende partijen? ‘Hang een foto op van je (klein)kind, dan vergeet je de volgende generatie niet'.
Weerbaarheid ligt bij de politiek, maar óók bij bedrijven en burgers. Nederlanders worden zich steeds meer bewust van de risico's van geopolitieke instabiliteit, maar er valt volgens Middendorp winst te behalen. De overheid heeft tijd nodig om bijvoorbeeld hybride dreigingen te herstellen. Die hersteltijd, moet je zélf overbruggen.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich vo…
-
'Bij de ideale krijgsmacht hoef ik gelijkheid man en vrouw niet meer aan te kaarten'
29 oktober 2025 · 35 min
De krijgsmacht moet opschalen, naar ten minste 100.000 mensen. Volgens Elanor Boekholt O’Sullivan kan dat aléén met vrouwen, en dat zet ze uiteen in haar boek 'Gewapend met Gevoel'. Boekholt O'Sulivan was vaak de eerste vrouw bij defensie. De eerste vrouwelijke luitenant-generaal, de eerste vrouwelijke commandant van een vliegbasis, de eerste vrouwelijke driesterrengenereaal. Na 31 jaar bij defensie, zet ze zich in voor meer gelijkheid tussen vrouwen en mannen – zodat de vrouwen na haar niet meer hoeven te pionieren. Lees meer
Want als je géén diverse top hebt, dan sluit je een deel van de samenleving uit. En het is juist belangrijk om door verschillende ogen te kunnen kijken - dan pas weet je wat je organisatie nodig heeft, zegt Boekholt O'Sulivan. En dat geldt voor elk bedrijf. Bij defensie uit zich dit bijvoorbeeld in door vrouwen ontworpen scherfwerende vesten of schepen, die óók in de smaak vallen bij mannelijke werknemers. Maar ook bij andere organisaties voegt dit veel toe.
Naast lessen op het gebeid van diversiteit, heeft Boekholt O'Sullivan ook lessen over leiderschap. ‘Kwetsbaarheid en leiderschap zijn geen logisch duo', schrijft ze. Een tip om de kwetsbaarheid te omarmen? Neem ook eens mensen aan waarvan je iets kan leren.
Lees ook | Generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan: ‘Ik ken geen vrouw die niet een vervelende ervaring op straat heeft meegemaakt’
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spannin…
-
Gijs Tuinman: 'militairen moeten ook trainen buiten Natura 2000-gebieden'
22 oktober 2025 · 40 min
Voor de opschaling van de krijgsmacht zijn tienduizenden extra militairen en reservisten nodig, veel meer munitie én onbemande, technisch geavanceerde wapensystemen. Nederland moet daardoor snel meer ruimte vrijmaken voor kazernes, schietbanen, oefendorpen, laagvlieggebieden voor helikopters en munitieopslag. Dat zegt Demissionair Staatssecretaris Gijs Tuinman van Defensie, die deze week te gast is. Lees meer
Tuinman wil dat Defensie volgend jaar al begint met de bouw van nieuwe, moderne duurzame kazernes en andere infrastructuur. Om geen tijd te verliezen, heeft hij deze maand de Commandopost Vastgoed gelanceerd. Dit is volgens hem te vergelijken met een denktank, waarin het leger samenwerkt met het Rijksvastgoedbedrijf, ingenieursbureaus en grote bouwbedrijven als Heijmans en BAM.
Het idee is dat de schop sneller in de grond gaat, als marktpartijen in een vroegtijdig stadium meedenken en zich slim organiseren in plaats van dat Defensie zelf het wiel uitvind. De totale omzet van de infrastructuurprojecten bedraagt volgens Tuinman €2,5 miljard tot €3 miljard per jaar.
Hiervoor is ook ruimte nodig. Eind december moet het demissionaire kabinet besluiten over meer ruimte voor defensie. De Tweede Kamer stelt voor defensie en landbouw te combineren. Een goed idee, zegt Tuinman. 'In Oekraïne wordt er ook niet gevochten in een Natura-2000 bos'.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van…
-
Nederland kan nog veel leren van weerbaarheid Litouwen
15 oktober 2025 · 44 min
Waar Nederlanders nog vaak lacherig doen over de Russische dreiging en hun schouders ophalen over noodpakketten en de dienstplicht, staan Litouwers al jaren paraat. Kinderen vanaf tien jaar leren er drones besturen, en duizenden volwassenen oefenen in hun vrije tijd én op eigen kosten in de omgang met wapens en het beveiligen van civiele infrastructuur. Andere vrijwilligers noemen zich dan weer het 'Elfjesleger' dat op internet de strijd aangaat met Russische 'trollen' die nepnieuws verspreiden. Lees meer
In deze aflevering van 'In het defensief' gaan we in gesprek met Jack Twiss Quarles van Ufford, sinds 2022 de Nederlandse ambassadeur in Litouwen. Hij vertelt wat Nederland kan leren van de Litouwers, die - mede vanwege de bloedige Russische bezetting van het land tot en met 1990 - weten waartoe het Kremlin in staat is. De kleine Baltische staat legt zich daarbij niet neer en wil zich niet zomaar gewonnen geven. Volgens Twiss bereidt Litouwen zich al vanaf de inval in Georgië in 2008 door Rusland voor op onheil van hun oosterburen.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de E…
-
Oekraïense drone-industrie: innovatief maar corruptie ligt op de loer
8 oktober 2025 · 31 min
In geen enkel Europees land - en misschien wel nergens ter wereld - ontwikkelt de drone-industrie zich zo snel als in Oekraïne, zeggen experts vaak in deze podcast. Het innovatieve vermogen van Oekraïense defensiebedrijven is ongeëvenaard, behalve wellicht bij de concurrentie in aartsvijand Rusland. Lees meer
BNR-collega Geert Jan Hahn wilde met eigen ogen zien hoe Oekraïners van alle leeftijden helpen bij de ontwikkeling van drones en andere wapens. Hij bezocht in het belegerde land grote bedrijven met high tech snufjes, maar ook ondernemers die in hun schuurtje met 3D-printers minder geavanceerde munitie en gevechtsdrones maken. Alles is nodig.
In deze aflevering van 'In het Defensief': alles over de reis van Geert Jan. De Oekraïners zijn moe van de oorlog, maar vechten ongebroken door voor hun vrijheid, zegt hij. In hoog tempo bouwden ze sinds de inval in 2022 een defensie-industrie op, waarmee heel Europa wel wil samenwerken. Ook de Nederlandse demissionaire defensieminister Ruben Brekelmans.
Zorgen zijn daarbij wel. Want is Oekraïne in staat de corruptie in het land onder controle te krijgen of blijft er veel geld aan de strijkstok hangen van oligarchen? Zij lijken een flink graantje te willen meepikken van de miljarden die nu vanuit de rest van de Westerse wereld naar de Oekraïense defensie-industrie gaan, waarschuwt Hahn.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese…
-
Drones bestrijd je niet met een F-35, hoe wel?
1 oktober 2025 · 24 min
Waar Oekraïne belaagd wordt met honderden drones per dag, is Europa nu ook in de de ban van de drone. Dit weekend werden er voor de tweede keer drones waargenomen in het Deense luchtruim, in Noorwegen zijn meerdere vluchten omgeleid vanwege vermoedelijke dronesignaleringen. En in Polen werden gevechtsdrones neergeschoten met F35’s, een duur grapje. Hoe houd je ze wel tegen, zonder miljoenen uit te geven aan straaljagers of ouderwetse wapensystemen? Lees meer
Jacco Dominicus van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum onderzoekt al jaren hoe je drones effectief kunt opsporen en uitschakelen. In deze aflevering is hij te gast, om de opties haarfijn toe te lichten.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?
🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt,…
-
Nieuwe legereenheid wapent zich tegen (digitale) dreiging van de toekomst
24 september 2025 · 28 min
Eén van de lessen uit de oorlog in Oekraïne: technologie en de krijgsmacht kunnen niet meer zonder elkaar. En dus ging eerder deze maand een langgekoesterde wens van Defensie in vervulling: de landmacht kreeg er een nieuwe eenheid bij: ‘Cyber en Elektromagnetische Activiteiten’ (CEMA). Lees meer
Te gast is Peter Masseling, luitenant-kolonel en commandant van het gloednieuwe CEMA-bataljon. Door de extra miljarden die voor defensie vrijkomen, kan hij zich in het Gelderse Stroe de komende jaren bezighouden met het ondersteunen van de landmacht op het gebied van elektronische oorlogsvoering, wat de afgelopen jaren behoorlijk belangrijk geworden is. Van eerdere ervaringen in Afghanistan tot de huidige werkwijze op de thuisbasis in Stroe: het CEMA-bataljon traint dagelijks op situaties waarin digitale dreiging en elektronische verstoring centraal staan.
De ambities zijn groot – de eenheid moet doorgroeien naar zo’n 450 mensen – maar hoe weet Masseling genoeg technisch geschoold personeel te vinden? Hoe werkt CEMA samen met defensiebedrijven en hoe ziet de toekomst eruit?
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen…
-
Vier scenario's voor de Europese veiligheid
17 september 2025 · 40 min
Nu Polen te maken kreeg met Russische drones die het NAVO-luchtruim schonden, wordt duidelijk dat de Europese defensie-inspanningen sneller en strategischer moeten worden ingericht. Lees meer
Samen met Sabine Mengelberg en Niels van Willigen van de Nederlandse Defensie Academie bespreken we een rapport dat zij schreven voor de Tweede Kamer over de toekomst van de Europese veiligheidsstructuur. Daarin staan vier mogelijke scenario’s voor de NAVO, variërend van versterkte samenwerking tot een uiteenvallende alliantie. Wat zijn de implicaties van elk scenario? En binnen welk scenario vallen de recente Russische provocaties, zoals in Polen?
We kijken ook naar de bredere Europese structuur, met organisaties als de EU, OVSE en Raad van Europa. Hoe effectief zijn die in het huidige geopolitieke speelveld? Mengelberg en Van Willigen pleiten ervoor dat Europa minder moet leunen op logge instituties en meer moet inzetten op daadkracht, economische macht en flexibele allianties.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers?…
-
Wat heb je aan een Coalition of the Willing?
10 september 2025 · 30 min
Van de 35 landen van de zogeheten 'coalition of the willing' tonen er 26 de bereidheid om Oekraïne na een bestand veiligheidsgaranties te bieden. Toch lijkt er alsof er weinig is bereikt in Parijs. In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' gaan we hierover in gesprek met directeur Anna van Zoest van de Atlantische Commissie. Volgens haar kan de 'Coalition of the Willing' een nuttige aanvulling zijn op het Navo-bondgenootschap en de Europese Unie. Deze instituties functioneren vaak bureaucratisch en log, en de besluitvorming verloopt soms traag door notoire dwarsliggers als Hongarije. Er is volgens haar behoefte aan een veel flexibeler club die wie weet zelfs in de toekomst kan uitgroeien tot een soort 'Europese Veiligheidsraad'. Lees meer
Dat neemt niet weg dat de coalition of the willing moet doorpakken, meent Van Zoest. De aangesloten Europese landen, aangevuld met onder meer Canada, Japan en Australië, kunnen zo de Verenigde Staten laten zien dat het hen ernst is met de verdediging van het Europese continent tegen de Russische agressor. Donald Trump heeft al vaker laten blijken teleurgesteld te zijn in zijn westerse bondgenoten die volgens hem in het verleden de VS te makkelijk de kastanjes voor hen uit het vuur hebben laten halen.
Volgens Van Zoest was de bijeenkomst van de coalition of the willing in Parijs op 4 september dan ook een 'belangrijk signaal' aan de Amerikanen. De Europeanen hebben hun betrokkenheid getoond door de deelname van de 26 landen aan een internationale geruststellingsmissie kenbaar te maken.
Het is volgens Van Zoest belangrijk dat Europa de VS op deze manier aan de borst probeert te blijven drukken, hoe lastig dit soms ook is gezien de onvoorspelbaarheid van Trump. Washington is gewoonweg als bondgenoot te essentieel om te laten lopen.Tegelijkertijd vindt ook Van Zoest dat Europa op defensiegebied onafhankelijker moet worden van Amerika. De Europese defensie-industrie moet bijvoorbeeld flink versterkt worden, aldus de vrouw die eerd…
-
Navo-kopstuk: 'Zonder innovatie geen blijvend supersterke alliantie'
3 september 2025 · 25 min
De Navo is het 'technisch meest geavanceerde bondgenootschap op deze planeet' en ze doet er alles aan om dat te blijven. Die boodschap geeft Bart Hollants, de zogeheten 'innovation broker' van de westerse militaire alliantie, af in deze aflevering. Lees meer
Hollants belt in vanuit Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia, waar zich een van de minst bekende hoofdkwartieren van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie bevindt.Het houdt zich bezig met 'strategic warfare development' en Hollants is er de enige 'innovation broker' (oftewel: innovatiebemiddelaar). Hij heeft de taak om in de 32 lidstaten veelbelovende innovatieve defensieprojecten op te sporen en die vervolgens te koppelen aan de Navo zelf en aan de aangesloten lidstaten. Verschillende innovaties hebben volgens Hollants inmiddels succesvol hun weg gevonden naar de Navo-legers.
Innovatie is 'cruciaal' voor de Navo om sterk en machtig te blijven, zegt Hollants. Eerder spoorde hij op de Innovatiecampus in de Gelderse stad Ede al naar nieuwe technische hoogstandjes die het Nederlandse leger goed kan gebruiken. Nu doet hij hetzelfde in Norfolk, alleen dan bijna op wereldschaal: binnen het gehele Navo-grondgebied en soms zelfs in partnerlanden als Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en Zuid-Korea.
Voorbeeld van een geslaagd project is de zoektocht naar materieel om het saboteren van onderzeese kabels te voorkomen. Afgelopen december werd voor de eerste keer duidelijk dat de Rusland een schaduwvloot inzet om communicatiekabels door te knippen in de Oostzee, al in januari kregen Hollants en zijn collega's de opdracht uit te kijken naar mogelijke oplossingen die al op de markt zijn en in februari startten de experimenten bij Denemarken.
'We kunnen ons Navo-vlootverband op de Russische schaduwvloot afsturen, maar dat is ontzettend duur en het is eigenlijk niet haalbaar dat langjarig te doen,' legt Hollants uit. Commerciële bedrijven bleken bestaande, goedkopere, goed functionerende innovaties voorhanden te hebben die de Nav…
-
Patrick Bolder over Europese alternatieven voor Amerikaans materieel
26 augustus 2025 · 30 min
Europa wil op defensiegebied dolgraag minder afhankelijk zijn van de Verenigde Staten. Maar zo ver is het nog lang niet, waarschuwt defensiespecialist Patrick Bolder van denktank HCSS (The Hague Center for Strategic Studies), die deze week te gast is. Lees meer
De gepensioneerde luitenant-kolonel Bolder was veertig jaar werkzaam bij de Koninklijke Luchtmacht, zo zegt hij in deze editie van de podcast 'In het Defensief'. Volgens Bolder draait met name 'zijn' luchtdomein op een enorme hoeveelheid Amerikaanse spullen. Veel verandering ziet Bolder daarin op heel korte termijn niet komen. 'Zo hebben we het F35-jachtvliegtuig pas een paar jaar, dat kan nog wel dertig jaar mee,' legt Bolder uit. Dat betekent volgen hem dat Nederland voor wat betreft het onderhoud en de vervangende onderdelen de VS nog decennia nodig heeft. Datzelfde geldt voor het zeer geavanceerde Patriot-luchtafweergeschut en de gevechtshelikopters Chinook en Apache.
Meer kansen ziet Bolder dan ook in de nabije toekomst weggelegd bij de andere krijgsmachtonderdelen.De Koninklijke Marine koopt al onderzeeboten bij Naval in Frankrijk en fregatten van Damen in Nederland. Ook de landmacht schaft veel Europees materieel aan, bijvoorbeeld bij het Duitse megabedrijf Rheinmetall en diverse, ook Nederlandse, toeleveranciers.
Volgens Bolder moet de Europese industrie in de tussentijd wel alles op alles zetten om de achterstand op de Amerikaanse concurrentie zo snel mogelijk in te lopen. 'In alle domeinen, dus ook ruimtevaart en cyber', meent Bolder. Dit is des te urgenter, nu het Washington onder Donald Trump 'geen betrouwbare partner' meer blijkt, voegt hij hieraan toe. 'Bijvoorbeeld in het Oekraïnedossier'.
'We hebben hier in Europa wèl de kennis en er zijn goede defensieproducten in de embryonale fase,' zegt hij. 'Die moeten alleen nog volwassen worden'. Hierbij denkt Bolder onder meer aan het Frans‑Italiaanse SAMP/T-project, dat kan uitgroeien tot een uitstekend alternatief voor de Patriot-raketten.Verder wijst Bo…
-
Topman Rheinmetall Ede wil luchtverdediging gaan produceren
19 augustus 2025 · 29 min
Rheinmetall Ede, de dochter van de Duitse defensiereus, is aan het kijken of ze luchtverdediging in Nederland kunnen gaan maken. Dat zegt ceo Coen van Leeuwen in deze aflevering van In het Defensief. Het zou gaan om de Skyranger 30, een mobiel luchtverdedigingssysteem. ‘Het is nog niet zeker dat het gaat gebeuren, maar Nederland heeft aangegeven dat ze daar interesse in hebben', zegt van Leeuwen. ‘Een interessante mogelijkheid, ook omdat Nederland zelf luchtverdediging een belangrijk onderwerp vindt’. Lees meer
Het hoofdkantoor in Düsseldorf doet het goed, en Rheinmetall Ede profiteert flink mee van die cijfers. In Ede wordt onder meer de Boxer, het ijzersterke maar prijzige Nederlands-Duitse pantservoertuig gemaakt. Een tijdje raakte het voertuig uit de gratie, maar inmiddels heeft de Nederlandse defensie weer interesse. 1Kan Ede rekenen op een bestelling? ‘Er zijn kapers op de kust, maar ik denk dat er mogelijkheden zijn'.
En Rheinmetall Ede heeft gesprekken lopen om onderdelen van het terreinvoertuig Caracal te gaan produceren in de oude VDL-fabriek in Born. Meer dan dat kan Coen van Leeuwen nog niet zeggen. ‘Voor ons is het belangrijk dat we daar snel helderheid over krijgen. Die gesprekken lopen, en daar is nu weinig over te zeggen'.
Of die order van Defensie nou binnenkomt, of niet, Rheinmetall blijft één van de grote spelers in de Nederlandse defensie-industrie. En dus zou het bedrijf best wel eens de spil kunnen worden van een ecosysteem met allerlei Nederlandse toeleveranciers. Van Leeuwen ziet wat dit betreft mogelijkheden op het gebied van onbemande systemen. 'Die productie staat nog in de kinderschoenen, en Nederland loopt daarin voorop.’
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid…
-
Nederland heeft dankzij Iceye nu eigen 'ogen in de ruimte'
12 augustus 2025 · 25 min
De Europese krijgsmachten leunen nog sterk op de Verenigde Staten wat betreft hun informatievergaring. Ook het Nederlandse ministerie van Defensie moet veel beter worden in het verzamelen van inlichtingen, zo moest demissionair minister Ruben Brekelmans in maart van dit jaar erkennen. Nederland werkt dan ook aan de versterking van de 'informatiehuishouding', zei hij.
Aanleiding voor Brekelmans' opmerking is een kritisch rapport over een bombardement in 2015 van Nederlandse F16's op terreurorganisatie Isis in de Iraakse stad Hawija. Hierbij kwamen onbedoeld minstens zeventig burgers om het leven. Brekelmans bood zijn excuses aan de burgemeester van Hawija aan. Bovendien moet Nederland wat hem betreft de 'inlichtingenpositie tijdens internationale missies' verbeteren. Lees meerToeval of niet: kort daarop, in juni, lanceerde Defensie zijn eerste Nederlandse satelliet. Het komende anderhalf jaar stuurt ons land nog eens drie satellieten de ruimte in, allemaal van het jonge Fins-Poolse bedrijf Iceye. Te gast is Joost Elstak, de commercieel directeur satellietmissies van Iceye. Volgens hem koos Nederland voor zijn onderneming, omdat hun satelieten. ook door zware bewolking en in de nacht goede afbeeldingen naar de aarde kunnen sturen.
Daarbij komt nog dat de Iceye-satellieten hun kwaliteit al hebben bewezen in de oorlog in Oekraïne, waar militairen ook gebruik van de scherpe afbeeldingen. Dankzij de Oekraïense ervaringen kwam Defensie bij Iceye terecht, zegt Elstak.
Interessant is ook dat de Iceye-satellieten van volledig Europees makelij zijn. Hiermee kan het bedrijf de volgende steen worden in het bouwwerk van Brussel om de Europese defensie meer op eigen benen te laten staan en minder afhankelijk te maken van de VS en bedrijven als SpaceX van Elon Musk.
Defensie zelf zegt dat het belangrijk is dat Nederland dankzij de Iceye-satelliet nu 'eigen ogen in de ruimte heeft' om militaire operaties te kunnen uitvoeren en zicht te houden op dreigingen. Volgens Elstak kan dit ook me…
-
Visnetten en kippengaas halen drones neer in Oekraïne (totdat dit recept is uitgewerkt)
5 augustus 2025 · 30 min
Visnetten en kippengaas een innovatie? Het lijkt haast onvoorstelbaar, maar op de slagvelden van Oekraïne betekenen deze huis-tuin-en-keuken-middelen soms het verschil tussen leven en dood. Lees meer
Oekraïense soldaten gebruiken oude visnetten, die ze mede uit Nederland opgestuurd krijgen, als beschermingsmiddelen en camouflage in de loopgraven. De propellers van de vijandige drones draaien zich erin vast. Hoe staat een stukje kippengaas symbool voor de snelle veranderingen op het slagveld? Te gast is Mark Voskuijl, hoogleraar Wapen- en Luchtvaartsystemen aan de Nederlandse Defensie Academie.
Behalve kippengaas en visnetten is aan het front in Oekraïne ook een wirwar aan kabels te zien, zegt Voskuijl. Die zorgen ervoor dat Russische drones via een glasvezelverbinding kunnen worden bestuurd naar hun doel, in plaats van via radiogolven. Daardoor zijn ze minder goed te detecteren en nog lastiger te verstoren en uit te schakelen. Dat is een grote uitdaging voor Oekraïne.
Moeten we toe naar grote vliegende scharen die de kabels doorknippen? Of gaat de drone-ontwikkeling zo rap dat de een na de andere uitvinding wordt gedaan en de innovaties elkaar nauwelijks kunnen bijbenen?
Dat laatste is volgens Voskuijl het geval. Volgens hem moet de Nederlandse defensie-industrie dan ook goed naar Oekraïne kijken en ervan leren. Aanpassingsvermogen is het toverwoord, waarschuwt hij. Produceren voor de plank heeft alleen zin als de onderdelen voortdurend gemakkelijk kunnen worden vervangen voor een snelle up-to-date. Want de drones die vandaag van de fabrieksband rollen, zijn al binnen twee maanden al achterhaald.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van …
-
Clingendael-coryfee Dick Zandee waarschuwt voor Krim-scenario op NAVO-grond
30 juli 2025 · 44 min
Bijna zijn hele volwassen leven hield Dick Zandee (66) zich bezig met defensie en veiligheid. De defensiespecialist bij Instituut Clingendael werkte na zijn studie geschiedenis bij onder meer het ministerie van Defensie, de Navo, de EU en het Europese Defensie-agentschap. Lees meer
Maar nu zit zijn loopbaan erop. Begin augustus wordt Zandee 67 en gaat hij met pensioen. Zijn kamer bij Clingendael, waar hij sinds 2013 als analist werkte, is al leeggeruimd en zijn afscheidsborrel is achter de rug.
In deze aflevering blikken we met Zandee in zijn voormalige kantoor terug op zijn carrière. Nog eenmaal deelt hij zijn vakkennis met ons, voordat hij zich aan zijn hobby's wijdt: golf en militaire geschiedenis. Over andere de Tweede Wereldoorlog zal hij nog wel artikelen gaan publiceren in historische tijdschriften, maar zich bezighouden met de actualiteit en met analyses is vanaf nu voorbij: 'Dan moet je alle vakliteratuur blijven bijhouden. Als je het goed wil doen, redt het niet met enkel dagbladen lezen en talkshows volgen', zegt Zandee die geen man is van 'half werk'. We zullen hem dan ook niet meer terugzien in de media als analist.
Wel, erkent hij, zal hij zijn werk ongetwijfeld gaan missen. Volgens de defensiespecialist staat Europa nu op een keerpunt. De 27 lidstaten moeten nu in allerijl gaan samenwerken om militair hun mannetje beter te kunnen staan. 'We moeten af van duplicaties. Dat elk land afzonderlijk zijn eigen tanks of munitie of artillerie wil maken', aldus Zandee. Dat maakt de productie alleen maar duurder en niet effectief, omdat wapensysteem onderling niet uitwisselbaar zijn. 'Maar dan moet je elkaar wel vertrouwen.'
Hij is benieuwd of dit lukt, omdat de grote stappen uiteindelijk in de 27 EU-landen moeten worden gezet. 'De EU heeft weliswaar subsidies en maatregelen om de defensiesamenwerking te bevorderen, maar de Europese defensiegelden zijn maar een fractie van de budgetten van de lidstaten', zegt hij. Dáár ligt dus de sleutel.
Zandee maant tot actie, wa…
-
Europese defensie té afhankelijk van zware en zeldzame Chinese metalen
22 juli 2025 · 34 min
Jachtvliegtuigen, fregatten, radars en raketsystemen: ze bevatten allemaal een schat aan zeldzame aardmetalen, zoals lithium, dysprosium en yttrium. Landen die over voldoende van dit soort kritieke grondstoffen beschikken, kunnen hun defensie-industrieën laten bloeien. Maar wie niet tijdig over de metalen beschikt, heeft het nakijken. Lees meer
Logisch dus dat de Europese Unie in deze geopolitiek onzekere tijden hard broedt op allerlei plannen om te zorgen dat haar defensie- en andere bedrijven genoeg zeldzame aardmetalen binnenkrijgen, niet alleen nu maar óók de komende jaren nog. Donderdag gaan de EU-kopstukken Ursula van der Leyen en Antonio Costa in gesprek met onder meer de Chinese leider Xi Jinping op hun tweejaarlijkse EU-China-top over precies dit onderwerp.
China heeft Europa volstrekt én bewust afhankelijk gemaakt door zijn positie als leverancier van de metalen al vanaf de jaren zeventig fors uit te bouwen. Daardoor is China inmiddels de absolute wereldmarktleider: Beijing controleert bijna 70% van de winning van zeldzame aardmetalen en 90% van de verwerking ervan.
In deze editie van 'In het defensief' gaan we in gesprek met strategisch analist Ron Stoop van denktank HCSS over de consequenties hiervan. Hoe kan Europa China overtuigen de zeldzame aardmetalen te blijven exporteren voor onze defensie-industrie maar ook ten behoeve van onze productie van windparken en elektrische auto's? En kan Europa snel mijnen openen in onder meer Portugal en Scandinavië om zelf meer metalen te mijnen? Volgens Stoop is haast geboden.
'Als je alles bij elkaar optelt zit een meerderheid van de door de EU aangemerkte kritieke grondstoffen in defensiesystemen. Als die kraan opeens dichtgedraaid wordt, kan dat leveranciers opeens in de problemen brengen - onder andere omdat bedrijven vooral kijken naar de korte termijn.'Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies…
-
Politici, kweek meer begrip bij burger voor mega-uitgaven defensie
15 juli 2025 · 37 min
Overheden in Europa moeten hun burgers veel beter betrekken bij hun besluiten over defensievraagstukken. Voor veel Europeanen, zeker in het westelijk deel van het continent, is de Russische dreiging nog altijd een ver-van-hun-bed-show. Ze begrijpen de wens van politici om de komende jaren duizenden miljarden te steken in de krijgsmacht, gewoonweg niet altijd goed. Lees meer
Die waarschuwing geeft geopolitiek analist Michelle Haas, zij doet onderzoek naar defensiebeleid aan de Universiteit van Gent en kijkt als Nederlandse ook nadrukkelijk naar de politieke situatie in België, waar ze woont.
Meer dan Nederlanders maken de Belgen zich grote zorgen over de beslissing van de Navo om per 2035 5% van het bbp in defensie en veiligheid te steken. België heeft een hoge staatsschuld en behoort al tot de Europese landen met de hoogste belastingdruk, zegt Haas. Veel Belgische politici maken zich zorgen dat het land wel héél fors moet bezuinigen op de verzorgingsstaat om de hogere defensie-uitgaven te betalen. De christendemocraten spreken volgens Haas zelfs voor een 'sociaal bloedbad'.
Op dit moment loopt alleen de rechts-conservatieve NV-a van premier Bart De Wever echt warm voor het optrekken van de defensiebestedingen. Die zijn volgens Haas ook wel degelijk nodig, al moet het groeipad wel geleidelijk omhooggaan en mag 'het sociale verhaal' niet worden vergeten.
Ze raadt overheden aan veel meer aandacht te besteden aan strategische communicatie 'richting alle lagen van de bevolking' om hen beter mee te kunnen nemen. De defensie-inspanningen 'gaan enorm veel vragen van je bevolking. terwijl de dreiging nog vaak abstract is voor veel mensen.'
Militarisme spreekt lang niet iedereen aan, meent ze. Het is een rechts thema, maar politici moeten ook zeker het linksere deel van de kiezers niet vergeten. Veiligheid is immers in ieders belang, besluit Haas.Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toor…
-
Hogere prijzen snoepen defensiepotten leeg
8 juli 2025 · 28 min
Westerse legers plaatsen steeds meer bestellingen voor extra én beter materieel, maar hoeven er niet automatisch op te rekenen dat ze de gewilde spullen daadwerkelijk geleverd krijgen. Daarvoor waarschuwt Wouter Remmen van RaboResearch. Defensiebedrijven kunnen de behoefte aan wapens en munitie amper bijbenen, zegt Remmen op basis van een onderzoek van de Rabobank dat dinsdag verschijnt. Daardoor blijft de productie achter bij de vraag, wat leidt tot grote prijsstijgingen. Netto geven legers dan dus wel meer geld uit, maar ze krijgen er niet per definitie meer materieel voor terug. Lees meer
Remmen baseerde zich mede op een onderzoek van het Duitse economische instituut Ifo. Dat becijferde dat 90% van de hogere defensie-uitgaven, waartoe de Verenigde Staten in de Koude heeft besloten, heeft geleid tot meer defensiespullen. In de dertig jaar daarna is dit percentage teruggezakt naar nog maar 40%. De rest van het budget is met name opgegaan aan de inflatie.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zij…
-
Lobster Robotics scoort unieke deal op NAVO-top
1 juli 2025 · 28 min
Bij het Industry Forum op de NAVO-top ging het om netwerken, netwerken en nog eens netwerken, maar concrete orders voor de defensie-industrie bleven veelal nog uit. Slechts twee Nederlandse bedrijven sleepten vorige week een contact in de wacht Eén van de gelukkigen was Lobster Robotics, een jonge tech-start uit Delft. Lees meer
In deze aflevering vertelt ceo en mede-oprichter Stephan Rutten hoe hij dit voor elkaar bokste. Lobster Robotics ontwikkelt sinds 2021 onderwaterdrones die worden gebruikt voor bijvoorbeeld explosievenopsporing bij kabels en leidingen in de troebele Noordzee.
De order van het Nederlandse ministerie van Defensie is een flinke opsteker voor Lobster Robotics, dat in 2018 begon een als studentenproject rond onderzoek naar maanrobots.
We praten met Rutten over hoe hij de maan voor de diepzee verruilde en hoe hij zich bij de Navo én de Nederlandse marine in de kijker speelde. Ook legt hij uit waarom fora als die op de NAVO-top in Den Haag cruciaal zijn voor kleine bedrijven om in contact te komen met overheden en mogelijke opdrachtgevers.
Zijn ambitie? Over 4,5 jaar wil Lobster Robotics 1001 drones in de zee te hebben liggen. Gaat dit lukken? En hoe krijgt hij voor elkaar wat bijna alle Nederlandse bedrijven van dromen: zeker honderd brieven krijgen op elke vacature?
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieu…
-
Hoe doe je zaken met de NAVO?
24 juni 2025 · 38 min
Terwijl wereldleiders en ministers zich verzamelen in Den Haag voor de NAVO-top, schuift bij ons Wibe van der Linden aan, diplomaat en contactpersoon de Nederlandse defensie-industrie bij de NAVO. Waar moeten al die miljarden aan defensie-uitgaven eigenlijk naartoe? En wat is er voor de bedrijven nodig om op te schalen? Volgens Van der Linden zijn genoeg personeel, samenwerking en innovatie cruciaal. Lees meer
De NAVO-top is volgens hem een goed beginpunt om de wensen van het bedrijfsleven, overheid, én financiële instellingen op één lijn te krijgen. Want hoewel het stigma rondom geld lenen voor defensie af begint te nemen, is er nog veel nodig. Bijvoorbeeld de contracten voor met name het mkb zijn nog voor veel te korte periodes om hen veel zekerheid te bieden.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?
🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp.
Michal van der Toorn is …
-
Groeispurt defensie alleen met structureel plan
17 juni 2025 · 28 min
Nederland stevent af op een forse verhoging van de defensie-uitgaven. Maar volgens Raymond Knops, voorzitter van defensie-branchevereniging NIDV, is zo’n groeispurt alleen verantwoord als die ook structureel is. 'Het risico is dat we nu naar 5 procent gaan, en over drie of vier jaar weer terugvallen naar 2%. Dat is het ergste wat kan gebeuren. Als het gaat om onze nationale veiligheid is continuïteit en zekerheid van het grootste belang.’ Lees meer
Toch zorgt het extra kapitaal wél voor beweging in de markt. Knops ziet een toestroom van bedrijven die van oorsprong puur civiel zijn, maar zich nu aanmelden bij de NIDV. Om echt kansen te creëren, moeten overheid en bedrijfsleven volgens Knops anders gaan werken. De overheid moet minder bureaucratisch en meer samen met bedrijven optrekken. En bedrijven? Die moeten wat minder terughoudend zijn in het investeren in militaire technologie. 'Je werkt aan de veiligheid van ons land.'
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om…
-
Minister Brekelmans sluit munitiefabriek in Nederland niet uit
10 juni 2025 · 32 min
Als het aan demissionair minister Ruben Brekelmans van defensie ligt, komt er binnenkort een munitiefabriek in Nederland. Tenminste, als er een goed plan voor ligt. ‘Ik sta open voor ieder initiatief, ik sluit helemaal niet uit dat er munitiefabriek komt’, zegt de demissionair defensieminister in deze eerste aflevering van In het Defensief. ‘Als het rendabel is, en we kunnen het op een nuttige manier inzetten in Europa, dan doen we het wat mij betreft snel.’ Lees meer
Toch is in de praktijk bestaande infrastructuur gebruiken en opschalen goedkoper. In Nederland zou dat bijvoorbeeld kunnen met de productiefaciliteit in Born, van VDL. En zo zijn er meer bedrijven die nu helemaal niet actief zijn in de defensie-industrie, maar dat met een kleine aanpassing wél kunnen gaan doen. Brekelmans doet dan ook een beroep op het bedrijfsleven om een bijdrage te leveren aan de Nederlandse defensie-industrie. ‘Kijk wat je kan doen voor defensie, er liggen enorm veel kansen.’
De demissionair minister wil op de korte termijn wegblijven van een echte oorlogseconomie. Er zit nog volgens hem nog veel potentie in de vrijwillige bijdrage van bedrijven. Als defensie bedrijven gaat verplichten om voor hen te werken, moeten ze aan andere klanten nee verkopen, ‘en dat heeft ook weer allerlei nadelen’.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen…
-
Trailer: In het defensief
3 juni 2025 · 2 min
Vrede en welvaart creëren: dáárvoor is de Europese Unie opgericht.
EU-landen besloten zich na de ongekende gruwelen van de Tweede Wereldoorlog alleen nog bezig te houden met wetten en regels, normen en waarden. Lees meerNiet vechten over grondgebied, maar vechten met woorden en wetteksten. Daarmee wilde Europa zich voortaan in de kijker spelen. Wapenindustrie werd een vies woord. Die tijd is voorbij. Door de Oekraïneoorlog en de toenemende onveiligheid in de rest van de wereld, moet de Europese defensie-industrie worden opgeschaald. En snel. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van Ursula von der Leyen tot Emmanuel Macron: overal klinkt de roep om een sterke Europese defensie-industrie. Meer productie, meer samenwerking, meer geld. Ook Mark Rutte zei het in zijn eerste speech bij de NAVO; ‘De veiligheidssituatie is de slechtste in mijn leven. En waarschijnlijk ook in dat van jou’. Toch is er geen helder pad. Europese landen aarzelen, de budgetten zijn beperkt en Amerika trekt zich terug. De grote vraag blijft: hoe gaat Europa zichzelf verdedigen in een sterk veranderende wereld?
In de wekelijkse podcast ‘In het Defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defen…