Galiportus Podcast

Alle afleveringen

216 afleveringen, van nieuw naar oud

  1. GLP T3X09 / Actualidade- A emigración galega e portuguesa coa visión de "O país invisible " e "Monumento ao emigrante"

    30 december 2025 · 1 uur 47 min

    Afspelen
    Hoxe temos a ocasión no Galiportus de falarmos de emigracións, unha das características que mellor definen e conforman a realidade moderna e contemporánea dos dous pobos atlánticos peninsulares: o galego e o portugués. Contamos coa conversa entre os autores de dúas fantásticas obras, "O país invisible", do ferrolán Arturo Lezcano e "Monumentos ao emigrante", do fafense Daniel Bastos. A primeira é unha colleita de relatos incríbeis, máis de 200 historias de galegos na emigración americana (case 2 millóns abandonaron Galiza entre 1850 e 1970, incluíndo tamén a emigración europea), como aquela de Alfonso Graña, o ourensán que acabou por ser o "rei" da tribo dos xíbaros, no corazón da Amazonia. Polo lado portugués, estamos perante unha obra que recolle máis de 120 fotografías coas estatuas que fan homenaxe, do Minho ao Algarve (e tamén as illas), a case 5 millóns de emigrantes que abandonaron país. Falamos con eles de moitísimas cousas e pechamos no estudio coa nosa psicóloga e amiga Anaís Prada, coa que sinalamos os diferentes trastornos asociados ao trauma migratorio. Vaia episodio!, acompañado das músicas de Ana Kiro "o emigrante" e da "pandeirada sideral" de "Zapato Veloz". Lees meer
  2. GLP- H&H's- (Cap. 33 e 34) "Farinha" além da Raia / O magusto

    23 december 2025 · 44 min

    Afspelen
    Volta o "História e histórias", essa maneira "express" de fazermos o Galiportus, em versão de pílulas históricas. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos dessas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gala, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras ibéricas. E ainda mais... Hoje falamos de dois tópicos. De uma parte, do peso que o narcotráfico teve (e tem) no outro lado da Raia, com a Farinha a ser "escondida" em Portugal. Alguns dos narcos encontraram refúgio além Minho, falamos dos percursos dos mais afamados. Qual essa conexão? Foi (e ainda é) Portugal esse "santuário" dos cárteis galegos? Por outro lado, achegamo-nos ao mundo gastronómico. Em época de outono, o rito do Magosto/Magusto é muito popular no interior galaico-português. Qual a sua importância? De onde esse amor pelas castanhas? É uma festa única! (e diferente) A não perder! Lees meer
  3. Galiportus T3X08 / Protagonistas- Emmy Curl, o Solar Punk transmontano

    16 december 2025 · 1 uur 1 min

    Afspelen
    Chega ao GLP uma artista vinda do Trás-Os-Montes, e em tour pela Galiza (já atuou em Melide, Mos e estava no momento da entrevista a pouco de cantar em Compostela) Falamos da Catarina Miranda, sob o nome artístico de "Emmy Curl" (Vila Real, 1990) Com ela é que gostamos imenso de conversar sobre os seus inícios lá por 2007, quando começava o poder da Internet. A Emmy, uma das primeiras produtoras de música mulher em Portugal, fala-nos desse seu Solar Punk, definido como música estética, a meio caminho entre o natural e a tecnologia. Podemos sorrir se pensamos no futuro tecnologizado? A nossa convidada acha que sim, é posível conectarmos com o folclore e a natureza sem nos esquecermos daquilo que nos tocou viver hoje, no mundo digital. Prémio José Afonso 2025 e participante no Festival da Canção (segundo lugar em 2028), é uma maravilha ouvi-la falar dessa aproximação até hoje ignorada com a Galiza e conhecermos o seu álbum "Pastoral" (Mirandum e Botar Água no Vinho são as duas músicas do programa) Uma artista de muito nível, e umas músicas incríveis... com uma artista feita ela própria! Lees meer
  4. GLP- H&H's- (Cap. 31 e 32) As medalhas da Galiza / Bento Spinoza

    9 december 2025 · 31 min

    Afspelen
    Volta o "História e histórias", essa maneira "express" de fazermos o Galiportus, em versão de pílulas históricas. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gala, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras ibéricas. E muito mais...
    Hoje falamos de dois tópicos. De uma parte, as medalhas de Galiza, outorgadas neste 2025 aos autarcas do Porto e de Braga, Rui Moreira e Ricardo Rio. Após a máxima distinção do governo galego ser encaminhada para A. R. Castelao em 1984, quais foram os premiados? E quais os honores para os vizinhos ilustres? Por outro lado, achegamo-nos a um filósofo luso-neerlandês do século XVII, com raízes na Galiza, Bento Spinoza. O Bento, judéu de origem sefardita, e fugido da Inquisição, foi um dos grandes racionalistas modernos juntamente com Descartes ou Leibniz. A não perder!
    Lees meer
  5. Galiportus T3X07 / Atualidade- Volfrâmio explorado na Galiza, poluição em Portugal

    2 december 2025 · 54 min

    Afspelen
    No Galiportus de hoje voltamos à Raia Seca falarmos de ambiente e de poulição. Após uma década de "paralisação", uma exploração de volfrâmio (maior do que se achava no início) localizada no concelho galego d'A Gudiña (Ourense) parece que vai começar a ser trabalhada pela empresa Tungsten San Juan, filial da sueca Eurobattery Minerals. Do movimento Uivo, em Bragança, alertam da afectação nos cursos das águas vizinhas, como são aquelas de Ribeira de Pentes, a 1km da parte portuguesa, e que vai direta ao rio Rabaçal, afluente do Tuela (e este, do Douro. Perante a "não consulta" do governo espanhol ao português sobre os impactes ambientais transfornteiriços, a situação pode vir a piorar a vida dos habitantes da zona, além de estar a mina quase inserida no PN de Montesinho. Falamos com quem mais sabe disto tudo, o Joám Evans, coordenador de minaria da associação galega "Ecoloxistas en Acción"; e o António Sá, fotógrafo, jornalista, empresário e membro da comissão de co-gestão do parque natural, além de membro da direção desse movimento ecologista transmontano "Uivo". São muitas as perguntas sobre mais uma questão ambiental que nos preocupa, por exemplo: serião capazes de explorar este tipo de minas em zonas mais populosas? Em época de esvaziamento demográfico do interior... os macroprojetos deste género vão ser uma constante problemática para quem não quer ver a qualidade de vida perder...
    A música final, do 9Louro: "os meus males"
    Lees meer
  6. Galiportus T3X06 / Protagonistas - Pedro Miguel Rocha, o escritor português de "alma galega"

    25 november 2025 · 46 min

    Afspelen
    Hoje temos boa conversa com um professor de inglês das escolas básicas 2, 3 da Galiza... no Estoril (Pt) Atrás desta brincadeira da vida está o escritor Pedro Miguel Rocha, que nos anos 90, durante uns estudos na Univ. Minho frequentou a Galiza... e o amor que sentiu resultou paixão imediatamente ("quanto mais ia à Galiza, mais sentia que parte de mim, de nós portugueses, estava lá. As nossas raízes, a origem da nossa língua. Foi um amor à primeira vista) Anos depois (2009), resolveu começar a escrever, e fez-lo sempre sob uma perspetiva galega nas suas obras. Do "Juntos temos poder", com uma enfermeira galega ao "Eternamente na Galiza" deste 2025, ou no "Eremita Galego", de 2011, posívelmente a obra com melhor aceitação, onde um professor do Porto refugia-se em Muxia, na Costa da Morte. O próximo livro, para 2026, fala de "um enredo no centro histórico de Santiago de Compostela". Abordamos isto tudo e mais com alguém que adora passeios à beira mar, os concertos de jazz ou a contemplação de estrelas. Um docente português tornado escritor... de alma galega. A música do fim, uma das suas favoritas: Lela, do grande Carlos Núñez. Lees meer
  7. Galiportus T3X05 / Actualidade- As feiras dos Santos, onte, hoxe e mañá

    18 november 2025 · 57 min

    Afspelen
    Xa tocaba no Galiportus falarmos de feiras e de gando, nunha Eurorrexión marcada históricamente polas trocas, os mercados e unha economía sustentada polo traballo agrario e gandeiro. Aproveitamos a chegada de novembro e da festividade de Todos os Santos para unir Chaves (Trás-os-Montes/Pt) e Monterroso (Lugo-Gz), duas vilas con séculos de tradición neste sector. Falamos en primeiro lugar co Vítor Pimentel, presidente da ACISAT (Associação de Empresários do Alto Tâmega) e organizador "dos Santos" na cidade romana que fai parte da Eurorrexión Chaves-Verín. Co noso convidado comentamos todo sobre os eventos e cartaz deste ano, nunha das maiores "feiras de rúa" do país, sempre a recibir unha chea de xente do lado "de lá". Tamén conversamos co alcalde de Monterroso, Eloy Pérez (PP), con quen lembramos unha das maiores feiras galegas, escaparate de produtos do país, datada xa do século XIII, e a camiño de ser declarada Festa de Interese Turístico Estatal. Este ano, sen gando, polo medo aos contaxios pola dermatose modular contaxiosa (DNC); aínda así, entre 20 e 30 mil persoas achegáronse a esta vila do interior gandeiro galego. Aos dous entrevistados preguntámoslle pola relación que este tipo de eventos teñen coa xente máis nova... e cal será o seu futuro? A música final é da Guadi Galego, unha homenaxe a esta feira: "Se ti viras..." Lees meer
  8. Galiportus T3X04 / Actualidade- Na gala dos Aritmar 2025

    11 november 2025 · 31 min

    Afspelen
    Hoje chegam ao GLP os prémios Aritmar 2025, esses que são propostos pela EOI de Santiago de Compostela há 10 anos, e que candidatam as melhores músicas e poesias do lado norte e sul do Minho. Estamos perante um certame que, ano após ano, foi crescendo, e que no 2025 deu com milhares de pessoas a votarem pelas suas músicas e poesias preferidas do 2024; desta vez, as músicas do Diogo Piçarra (Amor de ferro) e o Mondra (Quererse ben); e as poesias da Elba Pedrosa (Onde imos agora) e a Cátia Cardoso (Não sei voar mas tenho) Temos a sorte de desfrutar na gala celebrada no Auditório da Galiza (Santiago de Compostela), e apresentada pelo Xurxo Souto e a Tati Moyano. No final, falamos com os protagonistas e lançamos mais um viva por este tipo de tentativas que ligam corações galaico-portugueses através das artes musicais e poéticas (fusionadas inúmeras vezes) Lees meer
  9. Galiportus T3X03 / Protagonistas - Vendaval, cinema portugués na Ribeira Sacra

    4 november 2025 · 1 uur 2 min

    Afspelen
    Hoxe recuperamos unhas gravacións do mes de agosto e falamos dunha fantástica iniciativa galaico-portuguesa realizada no rural lucense, en plena Ribeira Sacra. Trátase da segunda edición da "Vendaval- mostra de cinema portugués", coa temática "tan perto, tan lonxe" que convida a reflectirmos sobre as distancias físicas e emocionais. "A Casa da Memoria", "A Palleira" e o "Centro sociocultural de Bóveda" son os espazos escollidos para ver filmes, debater e levar a cabo actividades paralelas destinadas a todos os públicos. Máis do que un festival de cinema, falamos pois dun encontro intercomunitario, inclusivo e cooperativo.
    Conversamos cos protagonistas alí: coa galega que traballa en Lisboa para a produtora "Duplacena", a organizadora Tamara Gonzalez e co director e realizador de "Á procura da estrela", Carlos Peñalver. Tamén entrevistamos ao actor lisboeta, Miguel Nunes, que participou en "O homem de Trás-os-Montes" e "Anjo". Por último, fala Patricia Castro, presidenta do espazo da "Casa da Memoria" e da asociación "A memoria é náufraga".
    Que marabilla de proxecto! Na música final, "As vidas caladas", de Antia Muiño e Caamaño&Ameixeiras.
    Lees meer
  10. Galiportus T3X02 / Protagonistas- Brais Lorenzo e a denuncia gráfica dos incendios

    28 oktober 2025 · 1 uur 26 min

    Afspelen
    O verán de 2025 non foi un calquera en canto aos incendios forestais. No mes de agosto, vimos e sofremos como o lume devoraba millares de hectareas perante a impotencia e o desespero das persoas de moitísimas aldeas. Coa inacción política, as cifras oficiais da Xunta, no lado galego, fala de máis de 100 mil Ha; pola contra, o satélite Copernicus avanza para as máis de 200 mil Ha (o 10% da provincia de Ourense !!) O incendio do Larouco xa é o maior da historia, por riba das 30 mil Ha, e arderon zonas de especial interese como Trevinca, Courel ou Invernadeiro. Do lado portugués, os números sinalan tamén máis de 200 mil Ha, coas zonas de Aveiro ou Viseu arrasadas, a xoia do Gerês novamente queimada e o de Arganil, por riba das 60 mil Ha, representando xa un dos máis grandes nunca antes rexistrados.
    Para falarmos deses tráxicos días, chega á radio Brais Lorenzo, fotoxornalista galego e que leva 15 anos capturando as imaxes do fogo, pondo cara á xente que sufre no rural cunha realidade durísima, en medio do abandono e a despoboación (o seu proxecto "Habitar o baleiro") Do lado minhoto, fálanos da súa experiencia o Comandante dos Bombeiros Voluntarios de Ponte da Barca, Carlos Veloso. A música, non podía ser outra: "Arde Galicia", dos Resentidos.
    Hai esperanza despois de tanta destrución?
    Lees meer
  11. Galiportus T3X01 / Atualidade- Eleições autárquicas em Portugal

    21 oktober 2025 · 1 uur 9 min

    Afspelen
    O passado 12 de outubro Portugal voltou às urnas, desta vez para eleger os seus representantes mais próximos: os/as autarcas, aqueles/as presidentes/as de câmara (alcaldes/alcaldesas) que irão dirigir os mais de 300 municípios a sul do Minho. Os resultados confirmam a tendência, e a viragem à direita é um facto, com o PSD a ultrapassar o PS. Além do bipartidismo, a esquerda continua a enfraquecer e perde autarquias clássicas no sul e a ultradireita do Chega apenas ganha 3, longe do esperado. Analisamos tudo e mais, sob a perspetiva eurorregional, com o Ricardo Suarez, jornalista do digital galego "Nós diario", sociólogo e mestrado em relações internacionais; e também com a Ana Peixoto, jornalista e correspondente do JN (Jornal de Notícias) e da TSF para o Alto Minho. Mas a política não para, e já se estão a perfilar os candidatos das presidenciais de janeiro 2026. Assim sendo, a música do fim toca aos Skarnio, "venha mais uma". Lees meer
  12. Resumo da Temporada 2- Galiportus T2 X 47

    5 september 2025 · 42 min

    Afspelen
    Hoje acabamos já a época 2 do Galiportus, após 46 programas de entrevistas ("atualidade" e "protagonistas") e 30 dos "História e histórias, junto ao nosso historiador Abraão da Orraca. Quase 11 meses de trabalho, inúmeras ideias, conversas, deslocamentos e centenas de horas a falar das questões que ligam a Galiza e Portugal. Nesse objetivo de criarmos "comunidade", e de achegar as realidades de ambas as beiras do Minho, chegamos ao fim e fazemos a síntese de todos tópicos que abordamos neste tempo. Ressultou muito difícil salientar o melhor de tantos momentos tão bons, mas... tentamos! Assim sendo,
    desfrutem do nosso conteúdo e até a próxima temporada! Vamos lá continuar!!
    Lees meer
  13. Fernando Venâncio e o galego - GLP- Historia e historias (Cap. 30)

    2 september 2025 · 19 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos do lingüista e escritor Fernando Venâncio, alentejano falecido neste 2025, e convencido das orixes do portugués no lado galego. No seu "Assim nasceu uma língua", deixa ben claro a necesidade de sinalar a Galiza como parte insistuíbel na hora da creación de Portugal. Un relato para moitos descoñecido e que nós queremos honrar aquí.
    Lees meer
  14. Xoán de Nóvoa / João da Nova- GLP- Historia e historias (Cap. 29)

    29 augustus 2025 · 13 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos do nobre galego Xoán de Nóvoa/João da Nova, natural de Maceda (Ou-Gz), e que en plena época de revoltas "Irmandinhas", acabou por servir ao reino de Portugal. En plena expansión marítima lusa, o "galego de naçom" navegou por medio mundo e foi o "descubridor" de illas como Santa Elena (onde foi 3 séculos despois desterrado o mesmísimo Napoleón Bonaparte), Ceilão (Sri Lanka actualmente), Ascensão ou outra co seu propio nome (deshabitada e pegada a Madagascar) Tamén se especula coa súa chegada a Tristán da Cunha, un dos puntos habitados máis afastados do planeta.
    Lees meer
  15. Altri, 2025. O traballo da Plataforma "Ulloa Viva" - Galiportus (actualidade) T2 X 46

    26 augustus 2025 · 1 uur 3 min

    Afspelen
    Xa tiñamos moita gana de falar novamente de Altri, esa macrofactoria portuguesa de celulosa que se quere instalar no centro xeográfico galego e que está a xerar tanta animadversión nos últimos anos, logo da "vía libre" que a a Xunta de Galiza lle deu ao proxecto. Recibimos á nova voceira da Plataforma "Ulloa Viva", Patricia Coucheiro, que nos conta todo acerca do traballo da plataforma, un movemento social "que trascende con moito a propia comarca", como Patricia nos comenta. Comentamos ese tecido social, analizamos o último ano e medio desa loita "na que todas temos que estar xuntas" e a estratexia actual da empresa Altri, nun momento en que o proxecto "Gama" ameaza con emprender ese camiño final cara a súa implantación, co "ok" da Xunta.
    Ao teléfono, aténdenos o alcalde de Santiso, Manuel Adán, co cal tamén falamos sobre o panorama e eses medos perante unha "agresión ao medio ambiente e vida das xentes". Finalmente, e antes de escoitarmos a música de Ruxe Ruxe ("Altri Non"), lemos unha entrevista de Paulo Constantino, da ProTejo. Haberá futuro verde para o corazón verde galego?
    Lees meer
  16. A. Bóveda e o dia da Galiza Mártir- GLP- Historia e historias (Cap. 28)

    22 augustus 2025 · 15 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    No dia 17 de agosto celébrase do lado galego o Dia da Galiza Mártir, na honra á figura de Alexandre Bóveda, galeguista fusilado polo franquismo no 1936. Os actos, impulsados no exilio por Castelao, durante os anos 40, continúan a ser celebrados na parroquia de Caeira, en Poio (PO-GZ), e constitúen unha referencia na loita pola recuperación da memoria democrática. Pouco despois do 25-Xullo, o dia de Galiza (Santiago)... a lembranza para outro dia que non debera estar na "sombra" e sinalado só por uns poucos...
    Lees meer
  17. A batalla pola auga limpa no Limia/Lima - Galiportus (actualidade) T2 X 45

    19 augustus 2025 · 1 uur 15 min

    Afspelen
    O Tribunal Superior de Xustiza de Galiza vén de ditar unha sentenza histórica, pola cal se declaran vulnerados os dereitos humanos dos residentes d'As Conchas (Ourense-Gz), no entorno do río Limia/Lima (apenas a 15km da Raia do Lindoso) O resultado? A Xunta e a Confederación Hidrográfica non xestionaron a contaminación xerada polas macrogranxas porcinas da comarca Limiá e que leva 2 décadas danando os acuíferos da zona. Perante a problemática que afectaba á calidade da auga, enchéndoa de nitratos e bacterias (con niveis superiores a 1000 veces o permitido); con cheiros insalubres e cun encoro das Conchas a ser xa considerado como un dos máis poluídos de Europa, uns poucos valentes uníronse e botáronse a denunciar a situación. Logo do inmenso traballo da xente de "Auga Limpa Xa", a Asociación de veciños das Conchas, con 9 demandantes e o apoio de varias ONGs, lanzouse a loitar polos dereitos elementais da súa xente. Recibimos no estudio aos protagonistas, os demandantes Merche Álvarez e Pablo Álvarez, que xa nos comentan que "non van parar" até que a auga e o entorno estea como ten que estar. Así pois, non é final de nada, senón o inicio de todo. Escoitamos atentamente o que eles nos contan. E agora que? A música final, como non podería ser outra, "´Água Limpa", do brasileiro Fernandes Lima. Lees meer
  18. É tempo de festa, coa Mekanika Rolling Band e a Kumpania Algazarra - Galiportus (protagonistas) T2 X 44

    12 augustus 2025 · 1 uur

    Afspelen
    É verán, é tempo de festa... aldeas e vilas enchen os seus palcos de música a un e outro lado da Raia e os festivais son os protagonistas. Nun momento en que os macrofestivais están de moda, con axudas públicas e fondos especulativos á volta deles, vaise formando unha burbulla e a xente cada vez é máis consciente do que representan. Pola contra, algúns outros conservan a esencia e ofrecen moito ritmo a prezos populares. Aproveitando o paso polo Terra Brava do Incio (Lugo), falamos con dúas bandas que fan moita festa, a misturaren ska, reggae, rock, e músicas do mundo.
    Trátase de Hector Garcia, cantante e teclista da Mekanika Rolling Band, a atendernos desde Ames (Santiago), e Francisco Amorim, guitarrista dos Kumpania Algazarra, desde Sintra. Eles explícannos os estilos, a súa traxectoria e o momento da música de rúa, a súa semi-profesionalidade e a dita ascensión dos festivais de hoxe. Unha conversa transfronteiriza... máis, xa se sabe, coa música non hai fronteiras! Varios temas deles entran no programa, desfrutádeos! E bailai!
    Lees meer
  19. Galegos d'ouro - GLP- Historia e historias (Cap. 27)

    8 augustus 2025 · 17 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos dos "Galegos d'ouro" (RTP e TVG, 2022), eses galegos que durante dous séculos (até inicios do XX) axudaron a construír a paisaxe patrimonial que conforman o Alto Douro Vinhateiro; isto é, os kms. e kms. de socalcos que definen unha das zonas máis importantes a nivel vinícola do mundo, co seu afamado Vinho do Porto. Un documentario fai eco do traballo (e da precariedade) de centos de familias que atravesaron a Raia Seca... e nós queremos hoxe lembrar esa historia.
    Lees meer
  20. No MDOC, o Festival Internacional de Cinema Documentário de Melgaço- Galiportus (Actualidade) -T2 X 43

    5 augustus 2025 · 1 uur 3 min

    Afspelen
    Hoje temos o prazer de emitir o episódio gravado na vila fronteiriça de Melgaço, a falar do MDOC, o Festival Internacional de Cinema Documentário. Já na sua XI edição, estamos perante um festival premiado e reconhecido, que busca dinamizar a indústria do documentário em Portugal e além fronteiras, com a chegada à vila de dúzias de propostas de muitos países e a hipótese de realizar formação técnica. Após a visita há décadas do afamado cineasta francês Jean Loup Passek, que permitiu abrir no 2004 o museu do cinema), falamos com a diretora, Patrícia Nogueira, para sabermos mais acerca das características desta grande festa do cinema, sempre sob esse slogan tão nosso de "Identidade, Memória e Fronteira". Por outro lado, conversamos com a realizadora franco-portuguesa Maria Pinto, que projectou uma produção chamada "Demain dans la bataille". Ainda na casa da cultura, atende-nos o realizador de Ovar, o Rui Pedro Lamy, que projectou "Filhos do vosso amor", o qual impactou muito a quem visionou o filme. No final , encontramos o voluntário viguês (Gz) Ignácio, ele é que nos conta o que supõe a sua colaboração e a de mais pessoas que lá estão a ajudar para tudo correr bem. A música, muito ligada também com o cinema: "Samurai", da Familia Caamagno. Viva o MDOC! Lees meer
  21. De cervejas e cafés - GLP- Historia e historias (Cap. 26)

    1 augustus 2025 · 18 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoje, primeira sexta de agosto é o Dia Internacional da Cerveja, celebrado em 80 países; entre eles, Portugal. No H&H's falamos do ouro líquido e da sua importância. Mas, como deveriamos pedir os galegos a cerveja no lado sul? E os cafés? Sabemos dos seus significados?
    Lees meer
  22. "Pauleta", a galega que trunfa no SL Benfica- Galiportus (Protagonistas)- T2 X 42

    29 juli 2025 · 1 uur 2 min

    Afspelen
    Hoje chega ao Galiportus Paula Dominguez Encinas, "Pauleta", uma galega de Redondela que atravessou o Minho em 2016 e que leva muito caminho feito já, sobretudo depois de ter sido contratada pelo SL Benfica em 2018, um dos maiores clubes do país.
    É com ela que falamos dos seus inícios em Zamora ou no Olivo viguês, para depois passar pelo Braga e chegar a Lisboa, a um clube histórico (400 mil sócios, cifra única a nível mundial) que queria lançar-se na aventura do futebol profissional feminino... a começar na 2ª liga. Daí, foi tudo crescer: promover à 1ª liga e ganhar 15 títulos ! em 6 anos, mesmo chegando às cuartas de final da Champions League europeia. Pauleta, capitã da equipa, licenciada em Químicas, é uma líder dentro e fora do relvado, e falar com ela é respirar humildade e consciência. Além disto, com ela também comentamos o momento do futebol feminino, e os seus valores, longe do excessos da versão masculina. Naturalmente, o fim da conversa é para a questão cultural e linguística. O que é hoje explicar a galeguidade em Portugal? Uma maravilha de hora radiofónica finalizada com uma das suas músicas preferidas: Caamaño&Ameixeiras e Tanxugueiras, e esse "Ghatiña mansa". Viva, viva!
    Lees meer
  23. Rosalia de Castro en Portugal, coa Uxía Senlle e o Amancio Prada- Galiportus (Protagonistas) T2 X 41

    22 juli 2025 · 1 uur 16 min

    Afspelen
    Braga celebra neste ano 2025 a capitalidade portuguesa da cultura, e sempre bota a vista para a Galiza. Xa comentamos o traballo dese festival Convergências, con actos a norte e sur do Minho, sobre todo a celebrar a figura do Zeca ou de Rosalia de Castro. Precisamente desta volta déusenos por falar da grande poetisa galega, e de como é vista en Portugal. Nada que mellor que facelo con dúas figuras da canción: Uxia Senlle e Amancio Prada, que no mes de marzo deste ano actuaron en Braga. A primeira, con décadas de divulgación da música tradicional e fusión lusófona. O segundo, compositor berciano, multipremiado e referencia poética, desde hai 50 anos cantándolle a Rosalía. Unha delicia de conversa con ese "Adiós rios, adiós fontes" no final. Completamos o episodio cunha chamada a Braga, para falarmos co Fernando Pena, de nai galega e pai lisboeta, traballando desde hai anos nas iniciativas galaico-portuguesas. Con el comentamos a imaxe de Rosalía en Portugal a través do tempo, até chegarmos a hoxe. Acabamos con "A Fala" de Uxía e Tanxugueiras. Esa "fala" na que escribiu poemas co corazón na man unha veciña de Padrón hai máis de século e medio... Boa! Lees meer
  24. Castro Galaico, o festival da irmandade- Galiportus (Actualidade) T2 X 40

    18 juli 2025 · 50 min

    Afspelen
    O episódio de hoje tivemos a sorte de realizá-lo em Braga, graças ao convite do Jaime Torres, organizador desde há 15 anos do Castro Galaico, um festival fantástico, que pretende achegar a cultura castreja/galaica a todos os que sobem até o castro de Nogueiró. Conversamos com o Antonio Raposo, de "Os Melidaos" (Gz), no dia a seguir da sua performance. Momentos antes de tocar as suas músicas, falamos também com os Galandum Galundaina, vindos das Terras de Miranda. Ouvir a sua atuação (e ver como se arranjam com tantos instumentos diferentes) é tudo um espetáculo. Além disto, também participa no programa o Henrique Pereira, do Grupo de Música Popular da Univ. do Minho. Por último, atende-nos, momentos depois de emocionar ao público, o Jaime Torres, com os "Canto d'aqui", que comemoram 40 anos de carreira musical cheios de alegria... é fantástico ouvir A Rianxeira ou a Saia da Carolina com sotaque do sul do Minho...
    Como eles gritaram no final... Viva o Castro Galaico!!!
    Lees meer
  25. IKFEM, o festival sonoro Tui-Valença- Galiportus (Actualidade) T2 X 39

    15 juli 2025 · 46 min

    Afspelen
    Hoxe no GLP falamos dun evento puramente transfronteirizo que se celebra entre as dúas beiras do Minho, na Eurocidade Tui-Valença. Trátase do IKFEM, ou International Keyboard Festival & Masterclass, e que entre o 16 e o 20 de xullo, achega actuacións (a dúos moitas delas) da talla de Antonio Orozco & Rita Rocha, James Rhodes, Perico Sambeat & Orquestra Jazz de Matosinhos, Milhanas & Fillas de Cassandra. Un evento que xa vai pola súa 13ª edición e que acolle tamén un certame sobre "Novos Talentos e Ondas Sonoras" e que, en definitiva, quere encher Tui e Valença de sonoridade onde o piano é o instrumento estrela. Falamos de todo coa súa directora e organizadora, a pianista internacional, xestora cultural e profesora, Andrea González. Desde O Porto tamén nos atende Pedro Guedes, o director artístico da Orquestra Jazz de Matosinhos, que vai actuar no IFKEM. Acabamos cun tema de Milhanas, "Mundo". Boa! Lees meer
  26. Lume, a nova co-produción galaico portuguesa- Galiportus (Actualidade)- T2 X 38

    8 juli 2025 · 58 min

    Afspelen
    Hoxe toca abordarmos un novo proxecto, nesta época dourada do audiovisual galaico-portugués. Falamos de "Lume", unha serie de 6 episodios rodada en numerosos lugares da xeografía galega e portuguesa, e inspirada nun drama persoal da xornalista Lucía (Cristina Castaño, Gz) e nas (non)respostas que se encontra na "Seara", esa aldea raiana que ben pode estar no imaxinario de calquera, e na cal se está a desenvolver un tremendo incendio ... que arrastra á protagonista ao seu pasado máis tráxico. Na vila deberá tratar cos receos e desconfianzas das xentes; e aí xurde tamén a figura de Júlio, o GNR (Albano Jerónimo, Pt) Falamos da produción, da trama, da lingua común e de moitas cuestións máis que rodean ao audiovisual a norte e sur do Minho co Alberto Dominguez e Sérgio Baptista, das partes da produción; e coa Irene Pin e a Sara Rodi, guionistas. Unha conversa espectacular plenamente galaico-portuguesa, igualmente ao 50% ... e un resultado moi aceptabel, dispoñibel xa na RTP, AGalega e HBO Max. Viva! A música do fin do programa, a da serie, das "Tanxus": Arica. Lees meer
  27. O galego das Portelas: galeguidade á zamorana- GLP T2 X 37- O MARCO (XIV)

    1 juli 2025 · 1 uur 23 min

    Afspelen
    Hoxe vamos á busca dos últimos falantes de galego do lado zamorano, na CC AA de Castela e León. Na zona das Portelas de Seabra, colindando coas comarcas orientais de Ourense e con Vinhais e Bragança polo sur, aínda hai resistencia e vontade de vivir en galego, a pesar da complexidade do mundo dixital actual, da despoboación e do abandono exercido polas administracións. Temos a sorte de falar co eterno alcalde de Lubián, Felipe Lubián, convencido falante e membro da RAG. A súa experiencia remonta a décadas de combate pola supervivencia da lingua neste cantiño "estremeiro". Tamén nos acompaña na conversa Estrella Alonso, mestra no centro de adultos de Seabra/Sanabria, natural das Hedradas e galegofalante. Logo, xa en San Ciprian/San Cibrao de Hermisende conversamos con Xavier Lopez, xornalista xubilado, documentalista e escritor de novelas de ficción en galego. Cos 3 abordamos o pasado, o presente e o futuro da lingua, e tamén os rasgos dialectais, o traballo diario, os desafios... e desfrutamos dunhas cantas anécdotas. No final, unha Jota de Lubián. Que viva o galego zamorano! Lees meer
  28. Xavier Paz, o Meridiano 8 e a mobilidade galaico-portuguesa- Galiportus (Protagonistas) T2 X 36

    24 juni 2025 · 1 uur 4 min

    Afspelen
    Hoje chega aos nossos estúdios da rádio o grande colaborador Xavier Paz, libreiro e editor de Ourense (Gz) Após 20 anos de Livraria Torga na cidade das Burgas (referência no livro galego e português), resolveu deslocar-se para sul. Entre 2014 e 2024 morou na Serra da Estrela, e agora está de volta, cheio de ideias e projetos. Um deles foi o recente "Cravos e Rosas", com inúmeros eventos a decorrer entre 25 abril e 17 maio, onde o Galiportus também participou com 2 especiais de "O Marco". Outro é o Meridiano 8, essa "Newsletter" semanal que para nós é fonte de inspiração. Nesse sentido, falamos com Xavier da mobilidade, a nível de viaturas, trabalhadores, turistas, peregrinos... e ainda da geminação/irmanamento entre municípios galegos e portugueses. As músicas, de Ailá (Xota de S. Salvador) e de Criatura & Coro dos Anjos (Labuta) Lees meer
  29. Festa da Marioneta Luso-Galaica- Galiportus (Actualidade) T2 X 35

    17 juni 2025 · 43 min

    Afspelen
    Hoje falamos de um festival luso-galaico que está a decorrer há 11 anos graças ao trabalho da companhia portuguesa Krisálida. É a festa da marioneta, que durante 8 dias enche os palcos de Caminha (Alto Minho-Pt) com muitas atividades e espetáculos no início do mês de Junho. Conversamos com a Carla Magalhães, diretora artística da Krisálida e organizadora do evento sobre quais as origens, desenvolvimento, acolhida a um e outro lado do Minho... assim como de planos futuros. Por outro lado, também ouvimos a duas companhias galegas que se achegaram à vila caminhense nesses dias: J. Rodriguez, da "Pedras de cartón" (com o seu espetáculo surpreendente, "Moby Dick"); e Luchi Iglesias, da "Paporrubio" (com a sua atrevida proposta de "Transhumancia Sonora") Um apontamento incontornável para famílias e curiosos... com música final hip-hop de Garcia MC: "Rua abaixo". Lees meer
  30. Festival Internacional Imaginarius, arte e teatro na rua- Galiportus (Actualidade) T2 X 34

    13 juni 2025 · 1 uur 19 min

    Afspelen
    No episódio de hoje tivemos a sorte de fazer programa à vez que desfrutávamos dum evento espetacular, o Imaginarius de Sta. Maria da Feira (a decorrer no final de maio) Estamos perante o maior festival de artes de rua em Portugal, e para já, uma referência internacional. Quase um quarto de século depois, conta com uma intensa agenda de atividades por vários palcos da cidade, projetos inovadores, experiências imersivas e muitas propostas para famílias e crianças. Tivemos o prazer de falar lá, antes da sua performance, com o Pablo Reboleiro, diretor artístico da única companhia galega a participar na Feira, "Pistacatro". O seu espetáculo, "Juggling Orchestra", foi realmente divertido, a unir circo mudo e malabarismo à música da Banda Sinfónica Jovem de Sta. Maria da Feira.
    No dia a seguir, recebeu-nos no Cineteatro da Feira e mantivemos uma excelente conversa com o vereador de cultura e diretor-executivo do evento, Gil Ferreira. Com a ajuda do nosso colega flaviense J. Luís Magalhães, falamos de inúmeros aspetos arredor do sentido do evento, os benefícios da comunidade e o presente-futuro do pensamento crítico, das artes... assim como o peso da cultura no mundo de hoje.
    Já no final, música de Dulce Pontes: "Soidade". Que boa!
    Lees meer
  31. Dia de Portugal, de Camões e das Comunidades Portuguesas -GLP- Historia e historias (Cap.25)

    10 juni 2025 · 19 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoje conversamos com o nosso historiador, o Abraão da Orraca, acerca do 10 de Junho, de "Portugal, de Camões e das Comunidades Portuguesas". Falamos do dia e também sintetizamos os principais feriados a um e outro lado da Raia. Porque está muito bem ir ao IKEA ou ao Corte Inglés mas... qual o significado desses dias de festa? Questão apenas religiosa? Por quê são dias de folga?
    Lees meer
  32. Galego para peques- Galiportus (Protagonistas) T2 X 33

    3 juni 2025 · 47 min

    Afspelen
    Chega hoxe ao GLP, desde Monterroso (Lugo-Gz), Álvaro López (arquitecto e funcionario da Xunta), que xunto coa súa parella, Fátima Suárez (logopeda especialista en atención temperá), crearon o canal de Youtube de "Galego para peques", vendo que a súa crianza (Xoel, de 4 anos), case non contaba con contidos audiovisuais na lingua propia. Falamos de cancións ou contos, mais tamén pictogramas, fichas descargables desde os vídeos... Toda unha serie de recursos moi válidos que contan xa con 200 mil visualizacións e que tentan apoiar a tantos pais e nais "desasistidos" ante a presión do inglés e do español. Con el conversamos sobre o traballo "voluntario" no proxecto, encántanos saber desa existencia tamén de vídeos en "galego internacional" e mesmo escoitamos algún clásico como "os 5 patiños" ou "as rodas do autobúes".
    Que marabilla!
    Lees meer
  33. Manuela Rey, importante actriz galega no teatro portugués do século XIX- GLP- Historia e historias (Cap. 24)

    30 mei 2025 · 16 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos de Manuela Rey, actriz galega de Modoñedo (1842) que acabou por ser a estrela do teatro "nacional" lisboeta D. Maria II. Descoñecida a súa figura para moitos, e á hora de reivindicar a súa figura, o Centro Dramático Galego, xunto co Teatro S. João do Porto, o Noroeste de Viana e o propio Dona Maria II, veñen de coproducir no 2024 o "Manuela Rey is in da house". Manuela morreu moi nova na capital portuguesa (23 anos), mais o seu legado aínda pervive, como o de tantas mulleres anónimas... e non tanto. Neste caso, Manuela, "elegante" e "única", como atribuiría o propio Camilo Castelo Branco, mítico escritor romántico da época.
    Lees meer
  34. O latón, o barrio portugués de Moaña- GLP- Historia e historias (Cap.23)

    27 mei 2025 · 13 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos do "Latón", o barrio portugués que se formou na localidade de Moaña (Morrazo, enfrente de Vigo) a comezos do século XX. Moitísimos veciños do sur do Minho chegaran para traballaren nas canteiras, nun momento en que se estaba a desenvolver o peirao (cais) vigués. Unha "emigración" vida de Viana do Castelo, Esposende ou Guimarães, que axudaba a non ter que ir para o Brasil a buscarse a vida, á vez que se cubria a ausencia de miles de galegos, emigrados para a Arxentina ou Cuba. Historias de migrantes e de vidas cruzadas, pequenos asentamentos portugueses tempo antes da "invasión" da praia de Samil... :)
    Lees meer
  35. Eleições portuguesas- 2025- Galiportus (Actualidade) T2 X 32

    26 mei 2025 · 1 uur 2 min

    Afspelen
    Novamente Portugal foi a eleições antecipadas. Após umas supostas "irregularidades" e corrupções ligadas ao primeiro ministro Luís Montenegro (PSD, centro-direita), apenas 14 meses depois, os portugueses voltaram a votar no seu governo. Os resultados deram com uma maior viragem à direita, com o reforçamento de Montenegro (89 deputados) e um empate a 58 (à falta de contar os quase 200 mil votos que chegaram do estrangeiro) entre o Chega (do populista Ventura de extrema direita) e o PS (os socialistas do já demitido Nuno Santos) Por baixo, apenas o IL (Iniciativa Liberal, 9 lugares) ou o Livre (6 lugares) ressistiram. Trágica queda da esquerda, com os comunistas e o Bloco a sumarem apenas 4. Além disso, entrou um partido da Madeira (JPP)
    Analisamos tudo, e mais, com a Diana Pinto, a qual nos atende do Porto (historiadora, mestrada em estudos sobre as mulheres e colaboradora nos média digitais- Multipolar TV) Do lado galego, em Lugo, está o Anxo Lugilde, jornalista, politólogo, doutor em história e correspondente do jornal catalão La Vanguardia para a Galiza e Portugal.
    Uma maravilha de conversa! No final, a música de Tiqur Anbessa, "A luta continua".
    Lees meer
  36. Brigde x Europe, menos fronteira - Galiportus (Actualidade) T2 X 31

    20 mei 2025 · 58 min

    Afspelen
    O Galiportus fixo as maletas e foise desta vez gravar ao mesmísimo Parlamento Europeo. Logo do convite do equipo da eurodeputada galega Ana Miranda, fomos até Estrasburgo falar de (non-)fronteiras e de desburocratización. Isto xusto no día en que na UE se aprobou a normativa denominada "Bridgefor EU", que tenta eliminar as barreiras administrativas e legais que afectan aos territorios transfronteirizos. Algo que soa moi ben, e que vai vir acompañado de puntos de información e de mediadores. No tocante ao Minho, como se ve este asunto? Entrevistamos a Ana Miranda (BNG- Verdes- ALE) e o Francisco Assis (PS), natural de Amarante e bo coñecedor da Raia. Por último, falamos tamén coa Catarina Vieira (Verdes-ALE), azoriana expatriada nos Países Baixos (e eurodeputada por este Estado) Comentamos o seu caso, e tamén preguntamos sobre que significa a mobilidade europea hoxe e como o ve a mocidade? Cara onde imos?
    En fin, un programa de moita altura, feito cos medios técnicos dos propios estudios do P.E., unha marabilla acompañada do tema final: "Pobo de Artistas" (Dakidarria, Rabelo e Tanxugueiras) ... que nos lembra a importancia de
    continuar traballando por unha relación máis fluída entre os pobos de Europa!!
    Lees meer
  37. AECT Raia Seca (Esp. Cravos e Rosas 25 Abril- 17 Maio)- GLP T2 X 30- O MARCO (XIII)

    16 mei 2025 · 1 uur 13 min

    Afspelen
    Uma nova colaboração com o especial "Cravos e Rosas", que leva Galiza e Portugal novamente a confluírem do 25 de abril ao 17 de maio chega ao Galiportus. E mais uma vez voltamos à Raia, desta vez à Seca, esa faixa de terra quase esquecida onde o Minho deixa de ser partilhado e que leva ao Penedo dos Três Reinos, se falamos da Galiza "autonómica" e do Estado português. Queremos saber acerca da constituição da Associação Europeia de Cooperação Transfronteiriça (AECT), o quê é isso, como se organizam os concelhos e organismos supramunicipais entre eles, nos dois lados, e qual o diagnóstico técnico desta área "riscada em giz" na dura terra, e que também merece o seu próprio futuro. Conversamos com quem mais sabe disto: o Valerià Paül Carril (Celanova-Ou-Gz), doutor em geografia e professor da USC (Universidade de Santiago de Comportela), perito na paisagem e na ordenação do território; e a Inês Gusman, bracarense e professora também na área de geografia da USC, além de diretora do centro de estudos eurorregionais (as 6 universidades galegas e do norte português) O final, da mão do gaiteiro Budiño: "Muiñeira da Lúa".
    Viva a Raia!
    Lees meer
  38. O Caminho Minhoto-Ribeiro (Esp. Cravos e Rosas 25 Abril-17 Maio) - GLP T2 x 29 - O MARCO (XII)

    13 mei 2025 · 1 uur 28 min

    Afspelen
    No episodio de hoje falamos de um caminho de Santiago que foi apenas "descoberto" e revalorizado nos últimos 25 anos, mas que continua com muitas dificuldades para ser sinalizado, equipado e "oficializado". Contamos no estúdio da rádio com o Castor Pérez (Celanova, Ou-Gz), professor e historiador, investigador das raízes deste caminho, que parte da cidade de Braga e atravessa a Raia pela montanha, entre a Peneda e o Gerês, chegando logo depois ao Ribeiro e as terras do Deza. Um caminho cuja atividade está registada desde o século XII- XIII, e que acrescenta hoje à questão da espiritualidade, património, história, natureza, vinho, desporto ou até termalismo... Castor, como pioneiro na recuperação deste fantástico (e duríssimo) caminho, conta-nos tudo acerca disto. Até a "confusão" existente com outra opção muito similar, a Geira dos Arrieiros; segundo ele, sem base historiográfica. Do lado sul do Minho intervém Júlia Fdes., presidenta da Câmara de Vila Verde, parte importante do trabalho que se está a desenvolver em Portugal pelo Minhoto-Ribeiro. No final, a música de The Rapants: "Fai tempo". Lees meer
  39. Os efeitos do terremoto de Lisboa a norte do Minho- GLP- Historia e historias (Cap.22)

    9 mei 2025 · 17 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos do terremoto de Lisboa de 1755 e das súas consecuencias a norte do Minho (principalmente nos monumentos) No 1 de novembro dese ano, un terríbel movemento sísmico de magnitude 9 na Escala de Richter tirou centos de edificios e deu en centos de incendios ou nun maremoto posterior que arrasou con millares de vida na capital portuguesa: fálase de 40 mil, un sexto da poboación local. Alén diso, vilas costeiras do Algarve, da Andalucia, do Magreb... foron arrasadas. O eco e as ondas chegaron a Xibraltar, Groenlandia ou Noruega. Despois daquel caos, Lisboa foi reconstruída baixo as ordes do Marques de Pombal, e naceu a Baixa Pombalina de estilo cuadricular. Mais... neses momentos... que pensaría aquela xente? Apocalipse?
    Lees meer
  40. Dia Mundial da Língua Portuguesa; músicas e mestiçagem PALOP, com o DJ Sula- Galiportus (Actualidade) T2 X 28

    6 mei 2025 · 1 uur 27 min

    Afspelen
    No dia 5 de maio celebra-se o Dia Mundial da Lusofonia, e achamos bom celebrar este dia com músicas de um e outro lado do Atlântico, mas sobre tudo focados na África, essa grande desconhecida. Isto tudo fazêmo-lo da mão do Roberto Carlos Soares "Sula", angolano-luso-galaico (como ele gosta de se chamar) o qual leva já mais de 20 anos na Galiza a trabalhar como educador. No entanto, a música é a sua paixão e é bom ouvi-lo falar de projetos como o "Mestiço" ou o "Kimbundo Groove", onde a fusão e os ritmos de raíz africana fazem dançar. Enfim, grandes músicas e grandes grupos dos países PALOP ("países africanos de língua oficial português) Em tempos de confusão, um programa musical também fornece alegria, pois não? Celebramos a lusofonia e a conexão galaica, e escutamos a: Maira Andrade, caboverdiana ("Manga"); Ana Lua Caiano, portuguesa ("Mão na mão); Leo Midea, brasileiro ("Doce misterio"); Bonga, angolano a cantar em kimbundo e em português ("Mulembas Xangola"); Tavanka Djaz, da Guiné-Bissau ("Silêncio"); Calema, com a sua música originária de São Tomé e Príncipe ("Mistura"); Fogo Fogo, portugueses a cantar em crioulo ("Hora di Bai"); Lura, caboverdiana ("Na Ri Na"); Elida Almeida ("Berso d'Oru") e Jivago, angolanos ("Avó teté)
    E você ainda acha que não vale a pena subir ao carro da Lusofonia? Vamos dançar!
    Lees meer
  41. Os exilados portugueses (monárquicos) tras a proclamación da República, en Monforte- GLP- Historia e historias (Cap. 21)

    2 mei 2025 · 17 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos da instauración da república portuguesa e das súas consecuencias: ducias de afins a unha monarquía que duraba xa case 800 anos, logo da Revolución de 1910, decidiron mudarse para o norte, e atravesar a Raia. Era esta unha "migración" de aristócratas, militares e sacerdotes, de moito máis "caché" que outras que se deron na historia. O destino, varias vilas de Ourense, e, sobre todo, Monforte de Lemos, en Lugo. Conversamos sobre o seu recibimento e as tentativas de facer incursións a Chaves ou Vinhais para tentar recuperar o "espírito monárquico" novamente... en tempos de crise e de mudanzas.
    Lees meer
  42. Elisa e Marcela - GLP- Historia e historias (Cap.20)

    29 april 2025 · 18 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos no programa de Elisa e Marcela, duas mulleres coruñesas que exercian de mestras e que foron o primeiro matrimonio homosexual do que se teña rexistro na época moderna, na península. Era 1901 e o seu "engano" fixo que tiveran que fuxir cara Vigo e Porto. Finalmente, acabaron na Arxentina, criando á filla de Elisa, Maria Enriqueta. Toda unha historia de superación e de loita polos dereitos LGTBi, un século antes...
    Lees meer
  43. Pepe Velo e a "Operación Dulcinea" - GLP- Historia e historias (Cap. 19)

    25 april 2025 · 18 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos no H&h's de Pepe Velo, poeta celanovés (Ou-Gz) que quixo derrubar as ditaduras de Franco e Salazar. O militante anti-franquista buscaba, mediante o secuestro do buque trasatlántico "Sta. Maria" ("Sta. Liberdade"), pór de manifesto a crueza das ditaduras ibéricas. Un golpe en alta mar, acompañado do DRIL antisalazarista (e do portugués Henrique Galvão), que durou 11 días, con 12 galegos e 12 portugueses... e do que se tivo eco até nos EE. UU de Kennedy. O plan inicial, de dirixírense ás colonias portuguesas e de "alentar movementos insurreccionais) non se levou a cabo, mais o sucedido acabou por chegar á opinión pública internacional, co desembarco e o asilo político en Recife, no Brasil. Pequenos grandes xestos que moveron conciencias e que axudaron nese camiño pola liberdade...
    Lees meer
  44. Sexta 13 e Culturgal, a festa como cultura e a cultura feita festa - Galiportus (Actualidade) T2 X 26

    22 april 2025 · 58 min

    Afspelen
    Hoxe no Galiportus falamos de dous eventos que fan as delicias a norte e sur da Raia. Dunha parte, o Culturgal, feira cultural pontevedresa celebrada dende hai ben anos, e con vontade de se propagar a outras vilas e cidades galegas. Ao telefone, o seu director, Camilo Franco, que nos conta os segredos dunha festa á que cada ano acoden máis e máis persoas. E no futuro, hai espazo para "celebrar a cultura e culturizar a festa", tamén como punto de encontro coa comunidade alén Minho? Por outro lado, achegámonos até Montalegre, no Barroso transmontano, para conversarmos con Otelo Nuno Rodrigues, director do Ecomuseu e coordinador da Sexta 13, espectacular festa que se celebra só cando sexta e dia 13 se encontran no ano. Unha idea de festa de rúa, asociada á figura do Padre Fontes, e que dende hai décadas xunta millares de persoas baixo misticismo, as premonicións, as bruxas, ou a mítica queimada. En fin, un encontro de dous modelos co toque final de Mondra: "Teño o caldo quente". Lees meer
  45. Ponte nas Ondas, 30 aniversario- Galiportus (Actualidade) - T2 X 25

    15 april 2025 · 1 uur 8 min

    Afspelen
    Ponte nas Ondas supón toda unha chea de lembranzas para xeracións de escolares e universitarios que participamos no maior festival radiofónico galaico-portugués. Lonxe xa daqueles inicios entre Salvaterra e Monção, hoxe o PNO é un festival tamén audiovisual, con transmisións en directo (e en plataformas como Youtube) desde múltiples lugares a un e outro lado da Raia. Foi unha marabilla colaborar coa iniciativa, desde a sede da Radio de Allariz, e escoitarmos boa música, grandes personaxes a parabenizar este xenial aniversario, ou conversarmos con X. M. Cid, ex-decano da Fac. Cc. Educación de Ourense, e un dos grandes activistas de PNO. Como non, recibimos nos estudios a ducias de escolares (de 5 de primaria) do CEIP Padre Feijóo da vila alaricana. Eles vannos contar moitas cousas sobre a estreita relación entre galegos e portugueses! Non vos perdades este especial de radio escolar global, conducido polos grandes Carlos Fdez. e Gusi Domarco, nos mandos técnicos. Un esforzo no directo.. e a por outros 30 anos máis! Lees meer
  46. Especial (II) banda desenhada galaico-portuguesa - Galiportus (Protagonistas) T2 X 24

    11 april 2025 · 1 uur 20 min

    Afspelen
    E continuamos neste especial de Banda Desenhada, a norte e sul do Minho, a falar com o Xico Paradelo, professor, ativista e ilustrador galego sobre o panorama da BD ontem e hoje. O quê se está a fazer? Junto a ele, conversamos com a Iria Aldegunde (filóloga e ilustradora formada nesse "Garaxe Hermética), uma das galegas que já começa a ser referência no setor. A Iria conta-nos das suas obras (Memorias dun neno galego), da figura de Castelao e das perspetivas de BD a papel na era digital...
    Por outro lado, de Lisboa atende-nos o João Mascarenhas, grande ilustrador em Portugal, apesar de ser engenheiro de profissão. O João fala-nos da sua premiada figura do "Menino triste" (o seu alter ego), da sua experiência, momento atual da BD em Portugal (com muito a ver com a ciência), novas maneiras de focar esta arte, os relacionamentos com a Galiza, e um longo etc. de questões arredor da BD.
    Olha que maravilha de histórias!
    Lees meer
  47. Especial (I) banda desenhada galaico-portuguesa - Galiportus (Protagonistas)- T2 X 23

    8 april 2025 · 1 uur 3 min

    Afspelen
    Chegou o momento de falar no Galiportus de Banda Desenhada (Cómic), essa arte de contar histórias a quadrinhos (como chamam os brasileiros), quer seja a preto e branco, quer a cor. E como tinhamos tanto para contar, fizemos dois capítulos. Acompanhou-nos na rádio o professor e ativista de Ourense Xico Paradelo, o qual nos falou daquela BD dos anos 80 e 90, com o Frente Comixário, o Colectivo Pestinho e o trabalho fantástico da Casa da Juventude. Ao telefone, atende-nos o Kiko da Silva, ilustador e diretor da primeira academia galega de BD, "O Garaxe Hermético". Falamos da sua ligação com os dessenhos gráficos, do frágil momento atual do humor (afetado pela censura), dessa retranca galega, do futuro... e muito mais!
    A música do fim, "Chula gaiteira", dos Gaiteiros de Lisboa, a evocar aqueles 90's do Xabarín Club.
    Viva!
    Lees meer
  48. O Gran Camiño, ciclismo profesional na Eurorrexión- Galiportus (Actualidade) T2 X 22

    4 april 2025 · 1 uur 13 min

    Afspelen
    Hoxe toca falar de deporte, de ciclismo. E facémolo logo da celebración da IV edición do "Gran Camiño", a volta ciclista galega (e portuguesa este ano) que pretende dar a coñecer os Camiños de Santiago. Conversamos co organizador, o ex-ciclista de Teo Ezequiel Mosquera (subcampión da Volta a España en 2010) ; o director do Tavfer-Mortágua, o vilagarcián Gustavo César Veloso (gañador de até 11 etapas na Volta a Portugal, a desenvolver a súa carreira desde hai anos a sur do Minho); e o ciclista profesional de Barcelos João Matias, que participou na proba deste ano e que nos atendeu dende Turquía, onde estaba a preparar unha proba de pista coa "seleção". Tamén intervén no programa o vereador (concelleiro) de Deportes da Câmara de Matosinhos, Nuno Santos, aproveitando que o Gran Camiño "paralizou" a área metropolitana do Porto este ano. Vaia alianza entre Galiza e Portugal, no ciclismo!!
    A música do final, como non, de Queen: "Bycicle Race". A dar pedal!!
    Lees meer
  49. Fusos horarios, cambio de hora estacional e hora oficial- Galiportus (Actualidade)- T2 X 21

    1 april 2025 · 1 uur 23 min

    Afspelen
    Sempre que se achega esta época do ano, na primavera (ou no outono), xorden as mesmas preguntas: por que (ou para que) cambiar a hora?
    Cales son as implicacións destas cuestións no que respecta o impacto enerxético ou a vida das persoas? A maioría da poboación parece non querer a mudanza estacional da hora. En relación con isto, moitos son os que, de vez en cando lanzan aquilo de... deberia ter Galiza a mesma hora de Portugal?
    Agora ben, perante tanta opinión sen fundamento, quixemos falar cos que máis saben do tema. Conversamos co galego Jorge Mira, investigador, divulgador científico e doutor en física pola USC, membro da RAG e da comisión do goberno español para a análise da hora oficial. Maís fuso horario non é o mesmo que hora oficial, e tamén contamos no programa co doutorado portugués en astronomía, profesor do dpto. de física da Fac. CC. da Univ. Lisboa, Rui Agostinho. Rui foi, ademais, o responsábel do Observatório Astronómico de Lisboa e, asimesmo, o encargado do mantemento da hora legal e do servizo de distribución da hora legal portuguesa.
    En fin, só temos que ouvir o que nos contan e facernos unha idea, desmentindo así falsos mitos sobre a hora! Unha gozada, coa música final de Manu Chao, co seu mítico "Qué horas son, mi corazón?".
    Lees meer
  50. O Prestige... catástrofe no pasado e ameaza no presente- GLP- Historia e historias (Cap. 18)

    28 maart 2025 · 18 min

    Afspelen
    Continuamos com esta nova série do Galiportus, dedicada a analisar a história de uma maneira simpática e muito vibrante. Buscamos chegar aos momentos históricos que uniram e separaram a Galiza e Portugal... e ainda aproximar-nos a essas pequenas histórias desconhecidas, as quais pertencem, quer de um passado longínquo, quer do último mês. Tudo é que faz parte da história: do Reino Suevo aos Irmandinhos, do Prestige às viagens do Vasco da Gama, dos contrabandistas da Raia aos perseguidos pelas ditaduras. E muito mais...
    Hoxe falamos do Prestige, aquel buque que provocou en novembro de 2002 a maior catástrofe natural da historia galega. Eran tempos de incerteza, de inacción política e de falta total de información... mais o certo é que o Prestige acabou por afundir e 77 mil toneladas de fuel "repartíronse" polas rías galegas, afectando toda a costa atlántica das Landas francesas até o litoral portugués. Lembramos isto xusto cando unha ameaza similar foi desbotada pola acción da marina portuguesa. E é que foi Portugal o que, perante estas e outras ameazas marítimas, sempre ofreceu mellor resposta... e perspectiva mediática...
    Lees meer