Nauka To Lubię

Afleveringen

1. CO DZIEJE SIĘ POD WIELICZKĄ?

   3 november 2026 · 27 min

   Afspelen
   Czy twarda skała może zachowywać się jak plastelina? W tym odcinku schodzimy pod ziemię w Kopalni Soli „Wieliczka”, żeby zobaczyć, jak ogromne siły geologiczne pofałdowały i przemieściły dawne pokłady soli. Rozmawiamy o niezwykłej budowie wielickiego złoża, soli witrażowej i „soli trzaskającej”, w której uwięzione są pęcherzyki gazów. Sprawdzamy również, dlaczego górotwór cały czas powoli zaciska podziemne przestrzenie i jak górnicy zabezpieczają korytarze oraz komory przed skutkami tych procesów. Historia Ziemi jest tutaj zapisana bezpośrednio w ścianach kopalni — trzeba tylko umieć ją odczytać. #płatnawspółpraca Lees meer

2. Czy praca może działać jak gra? - MERITUM #5

   30 oktober 2026 · 26 min

   Afspelen
   Czy pracę da się zaprojektować tak, żeby bardziej angażowała? I czy mechanizmy znane z gier mogą rzeczywiście zwiększać motywację, kreatywność i zaangażowanie? W ostatnim odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr. inż. Maciejem Pieńkowskim o grywalizacji, motywacji wewnętrznej i o tym, jak nauki o zarządzaniu można wykorzystać nie tylko w firmie, ale też w codziennym życiu. Rozmawiamy o tym, dlaczego punkty, odznaki i rankingi działają tylko w określonych sytuacjach, co naprawdę motywuje nas do działania oraz jak zamienić nudny proces w coś bardziej angażującego. Pojawiają się też konkretne przykłady: od gry miejskiej wykorzystywanej […] Lees meer

3. Czy wielka farma wiatrowa może powstać na morzu bez szkody dla jego mieszkańców?

   29 oktober 2026 · 27 min

   Afspelen
   W tym odcinku schodzimy pod powierzchnię Bałtyku — czasem dosłownie. Rozmawiamy o badaniach dna, ptakach migrujących nad morzem, morświnach korzystających z echolokacji, rybach, kurtynach bąbelkowych oraz o ogromnych stalowych fundamentach wbijanych w dno. Sprawdzamy też, dlaczego monitoring środowiskowy zaczyna się na długo przed budową, jak radary i kamery mogą pomóc ograniczać ryzyko kolizji ptaków oraz jak inwestycja wpływa na rybaków i mieszkańców wybrzeża. To zapis audio kolejnego odcinka serii Nauka. To Lubię poświęconej powstawaniu morskiej farmy wiatrowej Baltic Power. Partnerem odcinka jest Baltic Power. Lees meer

4. Nauka nie zostawia złudzeń - te 4 rzeczy niszczą MAŁŻEŃSTWO

   25 oktober 2026 · 17 min

   Afspelen
   Czy małżeństwo naprawdę uszczęśliwia? Dlaczego jedne związki potrafią przetrwać dziesięciolecia, a inne rozpadają się po kilku latach? I czy nauka rzeczywiście potrafi przewidzieć rozwód? W tym filmie Tomasz Sokołowski, z wykształcenia psycholog, odpowiadający w Fundacji za kreację prawie od początku, zagląda do badań nad miłością, małżeństwem i rozwodami. To jego pierwszy autorski materiał na naszym kanale i jednocześnie początek większej obecności tematów psychologicznych w Nauka. To Lubię. Sprawdzamy między innymi: Przyglądamy się również temu, jak zmienia się samo małżeństwo. W Polsce zawieramy mniej ślubów i robimy to później, a od związku oczekujemy już nie tylko stabilizacji, ale jednocześnie bliskości, przyjaźni, bezpieczeństwa, […] Lees meer

5. Czy stres może zniszczyć zdrowie? - MERITUM #4

   23 oktober 2026 · 22 min

   Afspelen
   Stres jest częścią życia i sam w sobie nie musi być czymś złym. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie znika, przeciąża nasze zasoby i z krótkiej mobilizacji zamienia się w codzienny, chroniczny stan. W kolejnym odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr. hab. n. med. Mateuszem Grajkiem — psychologiem, psychotraumatologiem i specjalistą zdrowia publicznego — o tym, gdzie przebiega granica między stresem, który pomaga nam się adaptować, a stresem, który zaczyna szkodzić psychice i zdrowiu fizycznemu. Rozmawiamy też o traumie i o tym, dlaczego nie każde trudne doświadczenie nią jest, o odporności psychicznej, […] Lees meer

6. Opony zimowe czy całoroczne? Co mówi nauka?

   22 oktober 2026 · 14 min

   Afspelen
   Zimy są coraz cieplejsze, śniegu coraz mniej, więc po co właściwie zmieniać opony na zimowe? Czy nie lepiej kupić jeden komplet całoroczny i zapomnieć o sezonowych wizytach w warsztacie? Okazuje się, że odpowiedź wcale nie jest taka oczywista. Bo choć polski klimat się zmienia, temperatura, skład mieszanki gumowej i konstrukcja bieżnika nadal mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze. W określonych warunkach różnica w drodze hamowania między oponami letnimi a zimowymi może wynosić nawet kilka metrów. W tym odcinku Tomasz Rożek przygląda się wynikom testów, analizuje dane dotyczące temperatur w Polsce i wyjaśnia, kiedy warto postawić na opony zimowe, a kiedy […] Lees meer

7. Skąd właściwie wzięła się sól?

   20 oktober 2026 · 14 min

   Afspelen
   Mamy ją na stole każdego dnia, ale jej historia zaczęła się miliony lat przed pojawieniem się człowieka. W pierwszym odcinku serii nagranej w Kopalni Soli „Wieliczka” Tomasz Rożek przygląda się soli od strony geologii, historii i kultury. Jak powstają złoża soli? Skąd sól znalazła się w morzach? Dlaczego wielicka sól ma charakterystyczny szarozielony kolor? Jak dawniej ją pozyskiwano i dlaczego przez wieki była tak cenna, że zyskała miano „białego złota”? To pierwszy krok w podróży, która w kolejnych odcinkach zaprowadzi nas coraz głębiej pod ziemię. Partnerem odcinka jest Kopalnia Soli “Wieliczka” i Muzeum Żup Krakowskich #płatnawspółpraca Lees meer

8. Najsilniejsze El Niño od 150 lat! Jak wpłynie na Polskę i nasze portfele?

   18 oktober 2026 · 7 min

   Afspelen
   Czy zjawisko zachodzące na Pacyfiku, tysiące kilometrów od Polski, może zmienić pogodę za Twoim oknem i uszczuplić Twój portfel? Wyobraź sobie ogromną, naturalną huśtawkę przesuwania mas ciepłej wody w oceanie. Wszystko wskazuje na to, że nadchodzące El Niño będzie najsilniejsze od ponad 150 lat! W tym odcinku dowiesz się: Zjawisko to nakłada się na długoterminowy trend globalnego ocieplenia. Zobacz, jak wygląda sytuacja i przed jakimi wyzwaniami adaptacyjnymi stoimy. Lees meer

9. Czy AI odzwyczaja nas od myślenia? - MERITUM #3

   16 oktober 2026 · 29 min

   Afspelen
   Czy sztuczna inteligencja rzeczywiście pomaga nam myśleć lepiej, czy raczej sprawia, że coraz częściej oddajemy jej własny wysiłek poznawczy? W trzecim odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr Karoliną Oleksą-Marewską o kompetencjach przyszłości, krytycznym myśleniu i edukacji w świecie AI. W rozmowie pojawia się też zjawisko cognitive surrender — sytuacja, w której bezrefleksyjnie przyjmujemy odpowiedzi generowane przez technologię zamiast samodzielnie je analizować. Rozmawiamy także o tym, jak szkoła powinna zmienić się w czasach sztucznej inteligencji, dlaczego samo zapamiętywanie wiedzy przestaje wystarczać i jakie umiejętności mogą naprawdę decydować o naszej przyszłości. Lees meer

10. NOBEL dla Polski? Nie ma szans! Gorzka prawda o polskiej nauce

    11 oktober 2026 · 17 min

    Afspelen
    Czy Polacy mają realną szansę na naukowego Nobla w dziedzinie nauk ścisłych? W tym odcinku przyglądamy się subiektywnej giełdzie polskich nazwisk z najwyższym prawdopodobieństwem na prestiżowe wyróżnienie – od prof. Artura Ekerta po prof. Elżbietę Frąckowiak i prof. Andrzeja Udalskiego. Poznasz kulisy noblowskich prognoz, dowiesz się, czym jest wskaźnik Clarificate Citation Laureates oraz dlaczego to właśnie informacja kwantowa czy nowe technologie magazynowania energii znajdują się dziś w centrum uwagi Komitetu Noblowskiego. Głównym wątkiem jest jednak odpowiedź na pytanie: dlaczego żaden przełomowy Nobel z nauk ścisłych nie powstał na terenie współczesnej Polski? Powołując się na analizy (m.in. tygodnika The Economist), prześwietlamy zjawisko, […] Lees meer

Alle 535 afleveringen →