Alle afleveringen
535 afleveringen, van nieuw naar oud
-
Tego powinni uczyć w szkołach - rejs po Bałtyku śladami dinozaurów
28 maart 2025 · 30 min
Czy można połączyć miłość do nauki z żeglowaniem po Morzu Bałtyckim? W tym odcinku zabieram Was na wyjątkową ekspedycję naukową „GeoBaltic Adventure – Sailing Through Time”, która odbyła się w sierpniu 2024 roku. Naszym celem było zbadanie geologicznych śladów historii Ziemi zapisanych w klifach, skałach i osadach wybrzeży — od prekambru, przez epokę lodowcową, aż po granicę mezozoiku i kenozoiku. W trakcie wyprawy odwiedziliśmy m.in.: To opowieść o wspólnej pracy naukowców, studentów i popularyzatorów nauki. O badaniach terenowych, pasji i przygodzie. I o tym, że nauka najlepiej smakuje… w praktyce. 🎙️ Partnerem naukowej wyprawy było Studenckie Koło Naukowe Geologów UWr.🧭 […] Lees meer
-
Nowotwory krwi – jak powstają i jak możesz pomóc osobom, które na nie chorują?
25 maart 2025 · 17 min
#płatna współpraca To choroby, o których powinien wiedzieć każdy z nas. Co to są nowotwory układu krwiotwórczego i chłonnego? Jakie są ich objawy? Kiedy przeszczep komórek macierzystych staje się jedyną szansą na wyleczenie? W nowym odcinku zrealizowanym we współpracy z Fundacją DKMS wyjaśniamy nie tylko, jak działa organizm, kiedy choruje na nowotwór krwi, ale też… jak każdy z nas może pomóc. W tym odcinku Tomasz Rożek tłumaczy, czym są nowotwory krwi, a ekspert Fundacji DKMS, dr Grzegorz Hensler, wyjaśnia, jak działa przeszczepienie krwiotwórczych komórek i jak zostać potencjalnym Dawcą. Zarejestruj się w bazie potencjalnych Dawców szpiku Fundacji DKMS. To nic […] Lees meer
-
Czy wodór to szansa dla Polski?
24 maart 2025 · 14 min
#płatna współpracaTechnologie przyszłości w energetyce. Jak zmieni się Warszawa?Energetyka przyszłości to wyzwanie, które wymaga modernizacji i inwestycji w nowe technologie. Czy Warszawa może stać się wzorem transformacji energetycznej? W najnowszym odcinku Nauka. To Lubię sprawdzamy: ✅ Jakie inwestycje czekają warszawskie elektrociepłownie? ✅ Czy gaz ziemny to paliwo przejściowe przed energetyką jądrową? ✅ Jak pompy ciepła mogą ogrzewać domy ciepłem odzyskanym ze ścieków? ✅ Czy największy w Polsce akumulator ciepła może zmniejszyć zużycie paliw kopalnych? ✅ Kiedy doczekamy się elektrowni jądrowej? Materiał powstał we współpracy z ORLEN Termika. Lees meer
-
Jak przemierzać kosmos szybciej?
19 maart 2025 · 12 min
Najbliższy nam układ gwiezdny – Alfa Centauri – znajduje się „zaledwie” 4,37 roku świetlnego od Ziemi. Ale jak daleko to tak naprawdę jest? Gdybyśmy chcieli się tam dostać dzisiejszymi technologiami, podróż trwałaby dziesiątki tysięcy lat. Czy jest szansa na dotarcie tam szybciej? W najnowszym odcinku serii „Kieruj się do Gwiazd”, Jarosław Juszkiewicz sprawdza, jakie napędy przyszłości mogą pozwolić nam eksplorować inne układy gwiezdne. Czy napęd jądrowy może zrewolucjonizować podróże kosmiczne? A może rozwiązaniem są kosmiczne żaglowce napędzane światłem? 🔹 Jak szybko musielibyśmy lecieć, by dotrzeć do Alfa Centauri w rozsądnym czasie?🔹 Czym różnią się napędy jądrowe od chemicznych?🔹 Jak działają […] Lees meer
-
Fentanyl? W Polsce mamy inny problem!
17 maart 2025 · 13 min
Głośne nagłówki ostrzegają przed fentanylem, ale czy to rzeczywiście największe zagrożenie w Polsce? Dane pokazują coś innego – to nie fentanyl, ale inne substancje, znane od lat, są najbardziej powszechne i niebezpieczne. 💊 Co znajdziesz w tym odcinku? ✅ Które narkotyki są najczęściej zażywane w Polsce? ✅ Dlaczego stymulanty, takie jak mefedron i amfetamina, stanowią tak duże zagrożenie? ✅ Jak wygląda skala problemu – kto i dlaczego najczęściej sięga po substancje psychoaktywne? ✅ Co z lekami psychotropowymi? Czy łatwy dostęp do nich to nowa „pułapka” uzależnień? ✅ Jakie wnioski płyną z raportów i analiz ekspertów? 📊 W odcinku powołuję się […] Lees meer
-
Kto jest zdrowszy – mieszkańcy miast czy wsi?
12 maart 2025 · 11 min
Czy życie na wsi rzeczywiście jest zdrowsze niż w mieście? Sielska wizja czystego powietrza, świeżej żywności i mniejszego stresu kontra nowoczesna opieka medyczna, aktywność i styl życia mieszkańców miast. W tym odcinku Mariusz Gogól z serii „Biologicznie rzecz biorąc” sprawdza fakty i obala mity!✅ Czy powietrze na wsi jest rzeczywiście lepsze niż w mieście?✅ Jak dieta i aktywność fizyczna wpływają na zdrowie mieszkańców różnych środowisk?✅ Jakie choroby częściej dotykają mieszkańców miast, a jakie mieszkańców wsi?✅ Kto żyje dłużej i dlaczego? Sięgamy po dane, badania naukowe i statystyki, by znaleźć odpowiedź na to pytanie! Posłuchaj i sprawdź, czy Twoje wyobrażenia o […] Lees meer
-
Jak rozwija się mózg noworodka?
9 maart 2025 · 38 min
Mózg ludzki to najbardziej skomplikowana struktura w znanym nam Wszechświecie. Jego rozwój zaczyna się jeszcze w łonie matki, ale czy na pewno kończy się w momencie narodzin? Czy ludzkie dzieci przychodzą na świat „za wcześnie” w porównaniu do innych gatunków? W najnowszym odcinku Przewodnika po Rozumie Tomasz Rożek rozmawia z prof. Markiem Kaczmarzykiem o tym, jak kształtuje się mózg w pierwszych latach życia i jakie czynniki mają na niego największy wpływ. 🔎 W odcinku usłyszysz:✅ Czy nasz mózg jest gotowy do funkcjonowania już przy urodzeniu?✅ Jakie procesy zachodzą w pierwszych miesiącach i latach życia?✅ Dlaczego pierwsze doświadczenia, kontakt z rodzicami […] Lees meer
-
Jak działa nowoczesna elektrociepłownia?
6 maart 2025 · 13 min
📢 Film powstał we współpracy z ORLEN Termika. Warszawa to ogromne miasto, w którym codziennie miliony ludzi korzystają z energii elektrycznej i ciepła. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, skąd pochodzi ciepło w Waszych kaloryferach? Jak wygląda nowoczesna elektrociepłownia i czym różni się od tej sprzed kilku dekad? W najnowszym odcinku Nauka. To Lubię zaglądamy do warszawskich elektrociepłowni i sprawdzamy, jak zmieniała się ich technologia. Obejrzyj cały film, a jeśli wolisz – możesz również posłuchać odcinka w formie podcastu, który znajdziesz poniżej. Przez ostatnie dekady warszawska energetyka przeszła ogromną transformację. Dziś elektrociepłownie nie działają już tylko na węglu, ale korzystają z […] Lees meer
-
USA, Ukraina i surowce – o co naprawdę chodzi?
4 maart 2025 · 6 min
W ostatnich tygodniach temat ukraińskich złóż surowców mineralnych wywołał spore zamieszanie. Czy Ukraina rzeczywiście jest surowcowym gigantem? Czy umowa z USA to tylko gospodarcza transakcja, czy element globalnej gry politycznej? W tym odcinku Nauka. To Lubię przyglądamy się zasobom minerałów na Ukrainie, ich znaczeniu dla światowej gospodarki i kontrowersjom wokół umowy między Ukrainą a Stanami Zjednoczonymi. 📌 O czym usłyszysz w tym odcinku? 🔎 Co kryje ukraińska ziemia?✅ 15% światowych zasobów żelaza – fundament przemysłu.✅ Najbogatsze w Europie złoża tytanu – kluczowe dla lotnictwa i medycyny.✅ Metale ziem rzadkich – około 5% światowych zasobów, ale dane są niepewne.✅ Lit, nikiel, […] Lees meer
-
Czy grozi nam epidemia krztuśca?
27 februari 2025 · 8 min
Jeszcze niedawno wydawało się, że krztusiec (koklusz) to choroba z przeszłości. Ale teraz liczba przypadków rośnie w zastraszającym tempie! Dlaczego? W nowym odcinku sprawdzimy: Posłuchaj i dowiedz się, jak działa krztusiec i co zrobić, by się zabezpieczyć! Zostaw komentarz: Czy słyszałeś/aś o powrocie krztuśca? Jakie masz doświadczenia z tą chorobą? Subskrybuj kanał, aby nie przegapić kolejnych odcinków! #Krztusiec #Koklusz #Zdrowie #Szczepienia #Medycyna #NaukaToLubię #Epidemia Lees meer
-
Czy Trump wyśle ludzi na Marsa?
25 februari 2025 · 12 min
Donald Trump obiecał Amerykanom, że zatkną flagę na Marsie – ale czy to w ogóle możliwe? Czy to tylko polityczna zagrywka, czy realny plan kosmicznej ekspansji? W trzecim odcinku serii Kieruj się do gwiazd, Jarosław Juszkiewicz sprawdza, czy ludzkość jest gotowa na lot na Czerwoną Planetę i jakie wyzwania trzeba pokonać, zanim astronauci postawią tam stopę. Trump mówi: „Będziemy realizować swoje przeznaczenie wśród gwiazd”, ale czy to nie zbyt optymistyczne? A może Stany Zjednoczone chcą wyprzedzić Chiny w kosmicznym wyścigu? Posłuchaj i sprawdź, czy lot na Marsa to przyszłość, czy tylko wielkie marzenie! Co myślisz? Czy zobaczymy ludzi na Marsie […] Lees meer
-
Dlaczego dieta wegańska nie jest dla każdego?
25 februari 2025 · 9 min
W Polsce rośnie popularność diet wegańskich. W tym odcinku analizujemy sytuację i zalecenia dotyczące udziału w nich naszego najmłodszego pokolenia. Czy ta moda może być niezdrowa? Badamy korzyści i ryzyka z tym związane i zwracamy uwagę na trudność zbilansowania odpowiedniej diety. Posłuchaj jeśli myślisz, że dieta wegańska to same zalety. Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie Lees meer
-
Jak wyglądały początki polskiej energetyki?
20 februari 2025 · 24 min
Energia elektryczna i ciepło to coś, bez czego nie wyobrażamy sobie życia. Ale jak wyglądała droga od pierwszych lamp łukowych w XIX wieku do nowoczesnych elektrociepłowni, które dziś zasilają Warszawę? W nowym odcinku opowiadam o początkach polskiej energetyki – od Edisona i Tesli, przez budowę pierwszych elektrowni, aż po gigantyczny system ciepłowniczy, który dzisiaj zasila miasto. Dzięki wsparciu ORLEN Termika możemy przybliżyć Wam tę fascynującą historię! #płatnawspółpraca Lees meer
-
Co myślimy przed urodzeniem? - Przewodnik po rozumie #3
19 februari 2025 · 47 min
W trzecim odcinku naszych rozmów wraz z Profesorem Markiem Kaczmarzykiem omawiamy rozwój mózgu w okresie prenatalnym. Ewolucja układu nerwowego rozpoczyna się bardzo wcześnie i przebiega skokowo, a na jego kształt wpływają zarówno genetyczne predyspozycje, jak i środowisko wewnętrzne oraz zewnętrzne. Pierwsze wyspecjalizowane komórki tworzą układ nerwowy, a neurony migrują, tworząc połączenia synaptyczne i usprawniają przesył informacji. Posłuchaj fascynującej rozmowy o tym co słyszymy i czujemy jeszcze przed naszymi narodzinami. Lees meer
-
Jak ADHD zmienia życie w dorosłości? - Biologicznie Rzecz Biorąc
18 februari 2025 · 11 min
ADHD u dorosłych – w nowym odcinku „Biologicznie rzecz biorąc” rozprawiamy się z mitami na temat jego rozpoznania i przebiegu. Opowiem o typowych objawach u dorosłych, różniących się od objawów dziecięcych, a także o podłożu genetycznym i czynnikach środowiskowych wpływających na jego rozwój. Posłuchaj aby dowiedzieć się więcej o psychoedukacji i farmakologii jako sposobie radzenia sobie z tym stanem. Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie Lees meer
-
Polska zaczyna ofensywę w kosmosie
3 februari 2025 · 21 min
-
PASIFIC program stypendialny PAN - Podcast dr Tomasza Rożka
28 januari 2025 · 30 min
PASIFIC to program stypendialny Polskiej Akademii Nauk, dzięki któremu 50 naukowców dowolnej narodowości ma szansę na rozwój. W ramach programu przyznawane są finansowania na staże podoktorskie, podczas których zapewnione są odpowiednie warunki do realizacji projektów badawczych. Stypendystom zapewniana jest również oferta szkoleniowa i mentoring. Więcej o samym programie dowiecie się z podcastu, w którym dr Tomasz Rożek mógł poznać więcej szczegółów od gości zaangażowanych w tworzenie programu, oraz biorących w nim udział. Projekt współfinansowany ze środków przeznaczonych na program finansowania badań naukowych i innowacji UE „Horyzont 2020” na podstawie umowy Nr 847639 o dofinansowanie działań „Marie Skłodowska-Curie” oraz ze środków Ministerstwa […] Lees meer
-
Przyszłość budynków miejskich – Inteligentne wieżowce z technologią AI
14 november 2024 · 23 min
W najnowszym odcinku naszego podcastu przenosimy Was do fascynującego świata nowoczesnych technologii, które już dziś zmieniają oblicze miejskich przestrzeni. Razem z Siemens Polska odwiedzamy biurowiec P180 – miejsce, w którym zaawansowane systemy AI zarządzają zużyciem energii, klimatem i oświetleniem w sposób zintegrowany i inteligentny. Dzięki innowacjom takim jak odzyskiwanie energii z hamujących wind czy adaptacyjne sterowanie klimatem, P180 wyznacza kierunek dla przyszłości miejskich budynków. Dowiecie się, jak technologia może wspierać zrównoważony rozwój i dlaczego nowoczesne wieżowce zaczynają działać jak „żywe organizmy.” 🎧 Odsłuchajcie nasz najnowszy odcinek, by poznać szczegóły tej wyjątkowej współpracy oraz techniczne smaczki z wnętrza P180! Lees meer
-
Higiena dźwięku - jak zadbać o słuch?
12 november 2024 · 29 min
Jest cały czas w tle i ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia. O hałasie, który nieustannie atakuje nasze uszy rozmawiam z prof. dr hab. Anną Preis z Katedry Akustyki, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
-
Technologie NIE czynią nas wolnymi
8 november 2024 · 8 min
Czy Sztuczna Inteligencja przyniesie upragnioną przez wolność od pracy i będziemy mogli skupić się na swoim własnym rozwoju, tworzeniu, sztuce i relacjach. Posłuchaj co mówi o tym m.in. Raymond Kurzweil, futurolog.
-
A.I. na drodze ewolucji człowieka
5 november 2024 · 1 uur 8 min
Czy zmiany w społeczeństwie wywołane przez rozmaite nowe technologie wpłyną na nasz rozwój? Czy społeczeństwo ugina się pod naciskiem Sztucznej Inteligencji? W rozmowie z dr Adą Florentyną Pawlak szukamy odpowiedzi na nurtujące nas pytania. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023 Lees meer
-
Ksenoboty
31 oktober 2024 · 10 min
Ksenoboty – są połączeniem biologii, robotyki i sztucznej inteligencji. Ich innowacyjność polega na konstrukcji: łączą biologiczne tkanki z zaawansowanym oprogramowaniem. Ich nazwa pochodzi od afrykańskiej żaby szponiastej, bo to właśnie z jej organizmu pochodzą komórki używane do budowy ksenobotów. Zagadnienie życia po śmierci fascynuje nas w kontekście życia ludzi od lat, a w przypadku ksenobotów jest tym bardziej ciekawe! Zdajemy sobie jednak sprawę, że niewiele osób wie o ich istnieniu… Z badań nad ksenorobotami wynika, że komórki po śmierci organizmu mogą przyjmować zupełnie inne funkcje niż te, które miały “za życia”. Mogą też w inny sposób się organizować. Organizowanie się i funkcjonowanie w […] Lees meer
-
Świadomość - skąd się bierze?
29 oktober 2024 · 54 min
Większość badaczy świadomości przyjmuje założenie, że stan mentalny jest wynikiem funkcjonowania naszego mózgu. Relacja pomiędzy duszą i ciałem nazywana jest… świadomością. W badaniu świadomości wykorzystuje się m.in. test lustra o czym opowiada zaproszony gość prof. Michał Wierzchoń (Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego). Są jeszcze węższe pojęcia: samoświadomość i podświadomość. Drugie z tych pojęć ma silne konotacje analityczne. Mówimy także o nieświadomości i to zaprzeczenie odnosi się do próby klasyfikacji rzeczy, które są świadome, a zarazem świadome nie są. Lees meer
-
Polska nauka tonie*
23 oktober 2024 · 21 min
Pierwszy raz od 35 lat. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wstrzymało finansowanie statku badawczego Oceania (i dzisiaj je wznowiło), na którego pokładzie miałem okazję uczestniczyć w badaniach i nagrywać materiały na początku roku 2024. Jest to jedyny polski statek badawczy zdolny do prowadzenia działań poza Bałtykiem. Lees meer
-
Czy można zachorować w kosmosie?
22 oktober 2024 · 19 min
Zastanawialiście się kiedyś, jak to jest być chorym podczas misji kosmicznej? Oczywiście – przed lotem wykonuje się szereg badań, które mimo tego, że mogą wyjść prawidłowe, to jednak nie są aktualne w warunkach promieniowania kosmicznego. Jak poradzić sobie z bólem zęba, czy gardła na orbicie pozaziemskiej? Jak działałyby na nasz organizm leki w warunkach innych niż znane nam – ziemskie? Co z chorobami nowotworowymi lub innymi schorzeniami, które nie są pokłosiem infekcji bakteryjnej lub wirusowej, które mogłyby się ujawnić/uaktywnić podczas takiej misji? Posłuchajcie rozmowy Tomasza Rożka z Krzysztofem Kurdyłą z Fundacji Nauka. To Lubię dotyczącej chorób w kosmosie. Lees meer
-
Głodówka - skuteczna dieta czy trend żywieniowy?
17 oktober 2024 · 11 min
„Moda” na głodówki nie powstała teraz. Szkot, Angus Barbieri podczas najdłuższego dotychczas notowanego 382 dniowego postu (1965-1966) schudł ponad 125 kilogramów – był wtedy pod opieką lekarzy i zażywał suplementy, niewielkie ilości węglowodanów i gotowane jajka. Uczucie głodu to sygnał od organizmu, który domaga się w ten sposób niezbędnych do życia składników odżywczych. Czasem jednak człowiek wybiera głód, żeby uzyskać konkretny cel np. religijny lub duchowy. Cel może być też zdrowotny – tylko, czy przeciwstawienie się potrzebom organizmu może być zdrowe? Co się dzieje się wtedy w naszym ciele? Lees meer
-
Czy AI to tylko skok na kasę? - Rozmowa z prof. Jarosławem Arabasem
15 oktober 2024 · 48 min
Komputer stworzony jest do przetwarzania informacji, a my jako ludzie możemy umiejętnie go zaprogramować. Czy komputer może zrobić wszystko? A może już zrobił, bo okazuje się, że termin Sztuczna Inteligencja (AI) jest terminem dosyć… starym, o czym opowiada w tym materiale profesor Jarosław Arabas. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023 Lees meer
-
Sen - dlaczego warto o niego dbać?
10 oktober 2024 · 11 min
Badania pokazują, że coraz większa grupa ludzi, zarówno w Polsce jak i na świecie, zmaga się z zaburzeniami snu. Schorzenie to częściej dotyka kobiety, osoby samotne, oraz te narażone na silny stres w pracy. W 2021r. do problemów z prawidłowym snem przyznawało się prawie 40% Polaków, a WHO szacuje, że co trzecia osoba na świecie śpi za mało. Dlaczego tak jest? Czynnikiem ograniczającym jakość wypoczynku jest przewlekły stres i zaburzenia lękowe. Odpowiadają one za około połowę przypadków diagnozowanej bezsenności. Duży wpływ na jakość snu ma prowadzony tryb życia. Brak lub niewystarczająca aktywność fizyczna powoduje, że trudniej jest czuć się zmęczonym, spada […] Lees meer
-
Iran vs Izrael
3 oktober 2024 · 9 min
O ataku, czy raczej odwecie, podczas którego Izrael bombarduje irańskie obiekty jądrowe mówiono już kwietniu, kiedy w kierunku Izraela poleciało nieporównywalnie mniej rakiet niż teraz. Wczoraj The New York Times napisał, powołując się na amerykańskich urzędników, że Izrael rozważa atak na irańskie instalacje jądrowe jako odpowiedź na zmasowany atak rakietowy Iranu. Iran ma na swoim terenie różne instalacje jądrowe i są one rozmieszczone w wielu miejscach. Część z nich umieszczona jest w podziemnych bunkrach o głębokości około 100 metrów i nawet gdyby w nie uderzyć, efekt środowiskowy byłby zerowy. Warto przyjrzeć się mapie – Izrael nie graniczy z Iranem, więc […] Lees meer
-
Uboczne efekty muzyki
2 oktober 2024 · 20 min
Czy wiesz, że możesz być manipulowany przez muzykę w tle? Twoje zachowania konsumenckie w sklepach czy restauracjach są „nastrajane” przez odpowiedni dobór muzyki. Dowiedz się jak to się dzieje, że wydajesz więcej gdy gra spokojna muzyka, Moim gościem jest Sylwia Makomaska z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, autorka bloga Strefa Psychologii Muzyki. Lees meer
-
Języki obce – najlepszy trening dla Twojego mózgu!
2 oktober 2024 · 10 min
Nauka języków obcych nie tylko rozwija nasze zdolności komunikacyjne, ale też jest jednym z najlepszych sposobów na opóźnienie procesów starzenia i poprawę kondycji psychofizycznej. Dowiedz się, dlaczego władanie kilkoma językami wpływa na nasz mózg i umiejętności poznawcze. Lees meer
-
Polaris Dawn - prywatna misja kosmiczna
24 september 2024 · 19 min
We wrześniu byliśmy świadkami pięciodniowej misji Polaris Dawn. Ufundowana za prywatne pieniądze, wbrew pozorom nie była jednak turystycznym wypadem, aleb misją pełną naukowych i technologicznych wyzwań. Co jeszcze, oprócz pierwszego prywatnego spaceru tam osiągnięto? Tego dowiecie się z tej rozmowy. Lees meer
-
68 minut więcej na przeżycie dzięki AI
19 september 2024 · 20 min
Świat okiem sztucznej inteligencji – co widzi AI? Tego dowiecie się z najnowszego odcinka, najpopularniejszego medium popnaukowego w Polsce. Materiał powstał we współpracy z BrainScan
-
Kiedy działanie zamienia się w nawyk?
12 september 2024 · 12 min
Zastanawialiście się kiedyś, ile energii musielibyśmy zużyć, żeby świadomie podjąć każdą z decyzji? Czasem działamy na „autopilocie” i powtarzane wielokrotnie czynności wykonujemy bez żadnego wysiłku. Musi pojawić się coś naprawdę niestandardowego, żeby zaczęli świadomie główkować. Jeśli przyjrzymy się małym dzieciom, to schemat ich rozwoju wydaje się być z tej perspektywy niebywale logiczny. Pierwszy rok naszego życia mózg poświęca na wyspecjalizowanie się i przygotowanie do poruszania na dwóch nogach, dopiero drugi i trzeci rok poświęcone są rozwojowi komunikacji werbalnej. Gdy w mózgu zajdą procesy automatyzacji schematów poruszania się, przechodzi on do kolejnych umiejętności, które są nam potrzebne do przetrwania w świecie wypełnionym […] Lees meer
-
Ważne decyzje? Podejmuj je po 40. roku życia!
10 september 2024 · 58 min
„W każdym momencie naszego życia mamy korzyści z tego, że w nim jesteśmy, ale każdy niesie też ze sobą kosztorys. Kosztorys ten związany jest z wzorcami, które budują mądrość ludzką, ale mogą być także kotwicą, która trzyma nas w naszych standardach”. O tym dlaczego stereotypy są naszym największym wrogiem.Dlaczego nie tyle starzejemy się, ile zużywamy.. opowiada neurodydaktyk i memetyk, nauczyciel i wykładowca, doktor w zakresie nauk biologicznych, profesor Uniwersytetu Śląskiego – Marek Kaczmarzyk specjalizujący się w zakresie ewolucyjnego, neurobiologicznego i memetycznego podłoża procesów uczenia się, nauczania i wychowania. W rozmowie z Tomaszem Rożkiem opowiada o ewolucji, mózgu i dojrzewaniu do […] Lees meer
-
3xR czyli Rosiak pyta Rożka w Raporcie
9 september 2024 · 20 min
Pole to jest obszar w którym działa jakaś siła. Ziemia ma pole grawitacyjne, które jest najbardziej namacalnym do oddziaływania obszarem, natomiast paradoksalnie my jako ludzie mało o nim nie wiemy. Drugim polem, który ma ziemia jest pole magnetyczne. W tym odcinku dowiecie się o nich nieco więcej. Lees meer
-
Cyfrowy bliźniak - czy jest się czym niepokoić?
5 september 2024 · 19 min
Jakie skojarzenia przywodzi na myśl termin „cyfrowy bliźniak”? Lęk? Niepokój? A może dumę z osiągnięć technologicznych XXI wieku? Wiesz, że cyfrowe bliźniaki są wręcz stworzone, aby wspierać nasze wysiłki w podboju kosmosu?! Na ziemi nie jesteśmy w stanie odwzorować części warunków, które czekają na nasze urządzenia w przestrzeni kosmicznej. Ale potrafimy te warunki zasymulować w wirtualnym świecie. I już to robimy. Cyfrowy bliźniak wspomagał na przykład marsjańskiego łazika NASA Perseverance, w opracowaniu procedury lądowania na Marsie. Takich przykładów wspierania codzienności przez cyfrowego bliźniaka jest naprawdę sporo. Dowiesz się o nich słuchając tego podcastu, a na kanale Nauka. To Lubię znajdziesz […] Lees meer
-
Mózg ludzki vs upały
29 augustus 2024 · 9 min
Zastanawiałeś się kiedyś, jak nasz mózg reaguje na upały? Otóż, kiedy temperatura gwałtownie wzrasta, wzrastają również wskaźniki samobójstw. Według badania naukowców ze Stanford wzrost średniej temperatury o 1 stopień Celsiusa, w USA i Meksyku koreluje ze wzrostem liczby samobójstw o 1% Niedawno opublikowane badania w The Lancet Planetary Health, wiążą wzrost temperatury otoczenia o 1 stopień ze zwiększonym większego prawdopodobieństwem wystąpienia depresji i lęku. W upały notuje się także częstsze wizyty na szpitalnych oddziałach ratunkowych w związku ze zdrowiem psychicznym. Badacze z Uniwersytetu Umea ze Szwecji pokazali, że wystarczy zwiększenie temperatury o 1 st. C, by w szpitalu pojawiło się […] Lees meer
-
Rozmowa z Dominiką Szulc - Uniwersytet Dzieci
26 augustus 2024 · 31 min
Fundacja Uniwersytet Dzieci jest pierwszym w Polsce uniwersytetem dla małych studentów. Z Fundacją Nauka. To Lubię łączy ją wspólna misja – wzmacnianie potencjału dzieci oraz stymulowanie dyskusji o znaczeniu edukacji. Co robią dzieci na Uniwersytecie Dzieci? Dzieci wraz z naukowcami i ekspertami poszukują odpowiedzi na najróżniejsze pytania. Badają, analizują, wykonują doświadczenia, by samodzielnie wyciągnąć wnioski i zrozumieć nurtujące zagadnienia. Mali studenci mają okazję zajrzeć do sal wykładowych, laboratoriów, specjalistycznych pracowni i innych inspirujących miejsc na terenie Krakowa, Warszawy i Wrocławia. Dominika Szulc – dyrektorka warszawskiego ośrodka Uniwersytetu Dzieci opowiada Tomaszowi Rożkowi o inicjatywie Fundacji Uniwersytet Dzieci w tym podcaście. #współpracapłatna Lees meer
-
Co dalej z Odrą?
22 augustus 2024 · 9 min
Tony śniętych ryb i mięczaków wzdłuż brzegów Odry oraz zniszczony ekosystem rzeki. Sytuacja jest reminiscencją tego, co wydarzyło się na przełomie lipca i sierpnia w 2022 roku, czyli dwa lata przed publikacją tego filmu. Czy przez ten czasu udało nam się przedsięwziąć coś, co uchroni nas przed powtórką sytuacji z 2022 roku? Cóż, powtórkę mamy właśnie teraz. Co jest powodem tej sytuacji? Lees meer
-
Podróże w czasie - przyszłość czy mit?
15 augustus 2024 · 9 min
Termodynamika, mechanika kwantowa, ale też koncepcje tuneli czasoprzestrzennych i tych światów oferują pewne możliwości w kwestii… PODRÓŻY W CZASIE! Podróże w czasie fascynują ludzi od dawna. Wizja przemieszczania się między różnymi punktami czasowymi jest często spotykana w literaturze i filmach science fiction, co tylko zaostrza nasz apetyt Jednym z najważniejszych pytań, na które nauka wciąż nie znalazła odpowiedzi, jest to, czy czas jest odwracalny. Jeśli wszechświat podlega prawom termodynamiki, podróże w czasie mogą być niemożliwe. Drugie prawo termodynamiki mówi, że rzeczy w wszechświecie mogą pozostawać takie same lub stawać się bardziej nieuporządkowane w miarę upływu czasu. Lees meer
-
Zdrowie w zasięgu - kampania społeczna "Na Fali Nauki"
13 augustus 2024 · 33 min
„Zdrowie w zasięgu” to kampania społeczna zainicjowana przez „Na Fali Nauki”, która popularyzuje osiągnięcia i możliwości nowoczesnej medycyny wynikających z rozwoju telekomunikacji, a szczególnie usług mobilnych. Kampania jest częścią bloga. Treści kampanii koncentrują się na obszarach, w których widoczny jest wpływ rozwoju technologii mobilnych na usługi medyczne, w tym m.in. na: zapewnieniu dostępności poprawie bezpieczeństwa podnoszeniu jakości i szybkości działań. Misją bloga Na fali nauki jest edukacja i walka z dezinformacją w zakresie rozwoju technologii komunikacyjnych i ich wpływu na nasze życie. Kampania „Zdrowie w zasięgu” koncentruje się na pozytywnym wpływie łączności i technologii na rozwój medycyny. Posłuchaj rozmowy z ekspertem kampanii – prof. […] Lees meer
-
Pielęgnuj relacje, inaczej przypłacisz to zdrowiem...
8 augustus 2024 · 12 min
Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak relacje wpływają na mózg? Słyszałeś o hipotezie „Społecznego Punktu Odniesienia” zaproponowanej przez Jamesa Coana? Wegług niej, człowiek potrzebuje innych ludzi od poczęcia do końca swojego życia, gdyż posiada w sobie zakodowaną i wrodzoną potrzebę posiadania bliskich i bezpiecznych więzi. W swoich badaniach, Coan wykorzystywał funkcjonalny rezonans magnetyczny i prosił badanych, aby oglądali niebieskie koła lub czerwone iksy wyświetlane na monitorze. Ten drugi symbol miał zwiastować, że chwile badany zostanie porażony małą dawką prądu. 🧐🤯 Badani byli podzieleni na trzy grupy: 1) jedna z grup była w skanerze sama, 2) nieznajoma osoba trzymała drugą grupę badanych za […] Lees meer
-
Lądowałem Boeingiem 737!
4 augustus 2024 · 37 min
Nauka. To Lubię w terenie to wakacyjny cykl w którym odwiedzam różne fascynujące miejsca. Okazuje się, że marzenia o lataniu są na wyciągnięcie ręki… dosłownie! W lipcu wraz z ekipą filmową odwiedziłem AirPoint – Symulator lotu, gdzie mogłem zasiąść w za sterami Boeinga 737 pod czujnym okiem kapitana Mateusza Osęki. Więcej informacji o symulatorze lotów/miejscu nagrania znajdziecie na stronie: https://airpoint.eu/ #współpracapłatna !!! KONKURS !!! Ale to nie wszystko… Razem z AirPoint przygotowaliśmy KONKURS w którym do wygrania jest 6 voucherów (po 1 dla każdego Laureata) – obejmujących PAKIET 30 MIN do wykorzystania w AirPoint Warszawa, ważnych do dnia 31 października […] Lees meer
-
Tomasz Rożek dla Kanału ZERO #Czochralski
29 juli 2024 · 14 min
Jan Czochralski to polski chemik i metaloznawca, który zasłynął wynalezieniem metody otrzymywania monokryształu krzemu. Tomasz Rożek poświęca mu oraz jego odkryciom cały odcinek nowej serii podróżniczo – naukowej. Poznaj polskich naukowców! O Janie Czochralskim więcej dowiesz się tutaj: https://akademiasuperbohaterow.pl/superbohaterowie/jan-czochralski/ W sklepie NAUKATOLUBIE.STORE znajdziesz także książkę Akademia SuperBohaterów. W środku znajdziesz 38 fascynujących historii polskich naukowców – czyli członków Akademii Superbohaterów. Na ponad 170 stronach zebrane zostały fakty z życia i działalności wszystkim doskonale znanych postaci, takich jak Łukasiewicz, Kopernik, Skłodowska, ale także tych, o których istnieniu wielu z nas nawet nie słyszało. To, co przydarzyło się tym wybitnym Polakom, mogłoby […] Lees meer
-
Co Google, Meta/Facebook i Amazon mają wspólnego z automatyzacją wojenną?
25 juli 2024 · 12 min
Identyfikowanie ludzi, jako potencjalnych celów na podstawie określonych cech wyglądu nie jest już fikcją sci-fi… To dzieje się na naszych oczach. AI jest szkolona i sama się szkoli, by osiągać większą skuteczność, a pod płaszczykiem niewinnych nazw „Lavender”, czy „Ewangelia” kryją się zagrażające ludziom technologie… Lees meer
-
Kosmiczna przyszłość Polski?
23 juli 2024 · 29 min
Czy Polska ma szansę stać się potęgą kosmiczną? Mamy rakietę Bursztyn, która odwiedziła przestrzeń kosmiczną (101km) i udowodniła tym samym, że przestrzeń kosmiczna dostępna jest także dla Polski. Jednak w 2024 roku nie jest to przełomowe odkrycie. Ostatnimi czasy zauważalny jest wyraźny trend powrotu Europy do lotów kosmicznych… O potencjale kosmicznym Polski rozmawiam w tym odcinku z Krzysztofem Kurdyłą (Fundacja Nauka. To Lubię). Lees meer
-
Jak system edukacji oszukuje społeczeństwo?
18 juli 2024 · 10 min
System edukacji, który kształtuje umysły przyszłych pokoleń, jest fundamentem każdego społeczeństwa. Czy w Polsce wiemy, jak należy budować te fundamenty? Czy mówienie o tym, że matura poszła w tym roku lepiej niż w poprzednim, gdy pytania i rodzaj zadań zasadniczo się różnią? Czy to ma w ogóle sens? Lees meer
W tym roku z przedmiotów dodatkowych (w wersji rozszerzonej), aż 18proc. maturzystów, którzy pisali polski i 10 proc tych, którzy pisali matematykę zdobyło… zero punktów. Niezależnie jednak od tego, analizie wyników matur, ale też egzaminów ósmoklasisty, zawsze towarzyszy mi refleksja… że oszukujemy młodych ludzi.
-
Tomasz Rożek dla Kanału ZERO - sinice nad Bałtykiem
18 juli 2024 · 12 min
W 23 odcinku „Naukowego Zera” Tomasz Rożek omawia temat zakwitu sinic nad Bałtykiem i jego konsekwencje. Zjawisko to, które zazwyczaj pojawia się w drugiej połowie lipca, w tym roku wystąpiło rekordowo wcześnie, już w czerwcu, co jest związane z wysokimi temperaturami. Sinice, będące cyjanobakteriami, mogą wskazywać na zmiany klimatyczne, gdyż ich obecność jest powiązana z wyższymi temperaturami i zanieczyszczeniami. Lees meer
-
Biokomputer - nowa era obliczeń?
12 juli 2024 · 7 min
Szwajcarski startup FinalSpark dokonał przełomu, łącząc 16 mini mózgów wykonanych z ludzkiej tkanki w celu stworzenia tzw. „żywego komputera”. Te mini mózgi, to dość mocno przyciągające uwagę hasło, w rzeczywistości nie są i nigdy nie były częścią mózgu człowieka. 🧠 To zbitki komórek, które są hodowane z komórek macierzystych i utrzymywane w specjalnych warunkach, które zapewniają ich przeżywalność i funkcjonalność. Lees meer